Eat & Drink - Sài·gòn·eer

Hẻm Gems: Mùi thơm 'khó cưỡng' của bún mắm nêm, hương vị tuổi thơ tôi

2026-03-12T12:00:00+07:00

Mỗi lần chuẩn bị rời Việt Nam để đi du học hay du lịch, trên đường ra sân bay Tân Sơn Nhất, tôi luôn phải ghé qua khu Bàu Cát ở Tân Bình để “đánh chén” ít nhất hai tô bún mắm nêm heo quay cho bõ thèm.

Tôi ăn ngấu nghiến vì biết rằng ở xứ người, tìm được mắm nêm đã khó, tìm được loại ngon lại càng khó hơn. Mắm nêm là một loại mắm làm từ cá cơm lên men, có mùi vị nồng đậm hơn hẳn nước mắm thông thường. Khi chế biến, người ta thường pha mắm với thơm băm nhỏ, nước cốt chanh, tỏi, đường và ớt tươi. Sự kết hợp này giúp nâng tầm hương vị, khiến mắm nêm trở nên hài hòa và tôn lên nốt vị của những nguyên liệu đi kèm.

Bạn bè quốc tế thường nghĩ tôi lớn lên cùng phở hay bánh mì, nhưng sự thật là tôi rất hiếm khi ăn những món đó ở Sài Gòn. Sinh ra trong một gia đình gốc Quảng Nam-Đà Nẵng, khẩu vị của tôi khác xa với những gì truyền thông thường ca ngợi. Những món ăn miền Trung mới là “chân ái” đời tôi, mà đứng đầu danh sách chính là bún mắm nêm heo quay.

Một phần bún mắm nêm đầy đặn với thịt heo quay giòn rụm, tai heo, dầu màu điều và chén mắm nêm đậm đà đi kèm.

Món ăn này hiếm khi xuất hiện trên báo chí quốc tế hay trong thực đơn của các nhà hàng Việt ở nước ngoài, có lẽ vì cái mùi nồng đặc trưng khiến nhiều thực khách ngoại quốc e dè. Thế nhưng, chính cái mùi khó ngửi ấy lại là thứ bỏ bùa mê tôi. Nó không chỉ kích thích vị giác mà còn đưa tôi trở về với những ký ức tuổi thơ, về nguồn cội của một đứa con xa quê. Với tôi, bún mắm nêm không đơn thuần là món ăn yêu thích, mà là một phần bản sắc văn hóa luôn mang theo bên mình. Tôi ăn thật nhiều để vừa thỏa lòng mong nhớ, vừa trân trọng di sản tươi đẹp của gia đình.

Tôi đã nếm qua không biết bao nhiêu quán bún mắm nêm ở khu Tân Bình, nơi cộng đồng người miền Trung sinh sống đông đúc tại Sài Gòn. Trong số đó, tôi là khách ruột của quán Dì Bảy. Lý do lớn nhất khiến tôi ưu ái nơi này chính là ở chén mắm nêm, linh hồn quyết định sự thành bại của tô bún. Là một người sành mắm, tiêu chuẩn đầu tiên của tôi là mùi hương phải đủ mạnh để đánh thức mọi giác quan. Mắm ở quán Dì Bảy đã làm tốt điều đó. Khoảnh khắc rót mắm ra chén nhỏ, cái mùi hương đầy khiêu khích ấy hoàn toàn chinh phục trái tim tôi. Vị mắm được pha cực chuẩn, cân bằng hoàn hảo giữa cái chua thanh của thơm, chút ngọt của đường và vị mặn mòi đặc trưng của mắm nêm.

Heo quay và chả bò là hai loại đồ ăn kèm chính trong tô bún mắm nêm.

Bên cạnh phần nước chấm dậy mùi, tô bún của Dì Bảy còn là một tác phẩm nghệ thuật ẩm thực: vừa ngon miệng, vừa đẹp mắt lại đủ đầy dinh dưỡng. Các lớp nguyên liệu được sắp xếp tươm tất trong tô. Dưới cùng là xà lách thái nhỏ, rau thơm và đu đủ xanh bào sợi. Tiếp đến là lớp bún tươi trắng ngần. Trên cùng là những miếng heo quay mọng nước với phần da giòn tan, thịt luộc mềm mại, tai heo sần sật và chả bò Đà Nẵng trứ danh. Sau cùng, người ta rắc thêm hành phi, đậu phộng rang và rưới chút dầu màu điều lên trên. Một lời khuyên nhỏ là bạn nên xin thêm dầu điều để các nguyên liệu được hòa quyện vào nhau tốt hơn.

Để thưởng thức trọn vẹn tô bún, bạn cần khéo léo trộn đều tất cả lên. Hãy đảm bảo dầu điều và mắm nêm thấm đẫm từng sợi bún, từng miếng rau. Khi thấy các màu sắc đan xen quyện vào nhau, đó là lúc hương vị đã đạt đến độ chín muồi và bạn có thể bắt đầu tận hưởng mỹ vị miền Trung này.

Bún Mắm Nêm Dì Bảy Đà Nẵng mở cửa từ 7h sáng đến 9h tối.

Tổng kết:

Giờ mở cửa: 7h sáng–9h tối.
Gửi xe: Chỉ giữ xe máy
Liên hệ: Facebook/0903929936
Giá: $ (Dưới 100,000VND)
Thanh toán: Tiền mặt, chuyển khoản
Giao hàng: Grab, ShopeeFood, Xanh SM

Bún Mắm Nêm Dì Bảy

199 Bàu Cát, Tân Bình (cũ), TP. HCM

Ghé thăm gia đình Hà Nội giữ lửa nồi bánh chưng truyền thống suốt 2 thập kỷ

2026-02-09T16:00:00+07:00

Bên cạnh cành đào và phong bao lì xì đỏ, đòn bánh chưng là phong vị không thể thiếu trong dịp Tết cổ truyền Việt Nam.

Cùng nhau gói và nấu bánh chưng là một hoạt động truyền thống của các gia đình Việt trong dịp Tết — một truyền thống mà tôi chưa bao giờ được cảm nhận. Tôi cũng chẳng biết quy trình làm một chiếc bánh chưng ra sao. Vậy nên năm nay, tôi muốn quyết tâm thay đổi điều đó.

Quê của vợ tôi là làng Hồ Khẩu, một trong những ngôi làng lâu đời nhất tại Hà Nội. Nằm ngay điểm giao giữa sông Tô Lịch và hồ Tây, ngôi làng cổ này từng nức tiếng với nghề làm giấy truyền thống. Thế nhưng giờ đây, khi đoạn sông này bị lấp dòng và nguồn nước trở nên ô nhiễm thì nghề làm giấy cũng biến mất. Nhưng may cho tôi, nghệ thuật gói bánh chưng vẫn còn được lưu truyền ở đây.

Tôi tìm đến ngôi nhà của bác Đinh Thị Hòa sau khi luồn lách qua những con ngõ ngoằn ngoèo. Gia đình bác đã gói bánh chưng được gần hai thập kỷ rồi, và bác Hòa rất sẵn lòng dạy tôi cách gói bánh.

Năm nay bác ngoài 70 rồi, nhưng tâm hồn vẫn vui tươi chẳng kém gì thanh niên. Mỗi câu bác nói đều kèm theo tiếng cười. Bác học cách làm bánh chưng từ bố mẹ của mình, ngày xưa hai cụ vẫn bảo bác: “Không làm thì lấy gì mà ăn.”

Thế là giờ bác nhận nấu bánh chưng cho cả làng. Bác cười và nói: “Mình làm giúp cho hàng xóm, giờ nhà ai cũng chật chội, không có chỗ nấu bánh. Thấy người ta cần thì mình giúp.” Nấu bánh chưng là một công việc cần nhiều không gian. Nhà bác Hòa có khoảnh sân rộng, đủ chỗ cho cả một cây roi (tức cây mận đỏ) và một cây lêkima.

Dưới bóng cây lêkima ấy là đủ loại xô chậu. Kế bên là một thùng nước to, đủ đổ đầy hai bể nước bê tông được tái chế từ hầm tránh bom thời chiến. Đây là trạm làm việc đầu tiên tôi thấy khi bước vào nhà: một căn bếp ướt, nơi tất cả các nguyên liệu được chuẩn bị trước khi gói bánh.

Một đòn bánh chưng đúng chuẩn được làm từ năm loại nguyên liệu: lá dong gói bánh, gạo nếp, đậu xanh, thịt heo, và lạt buộc bánh. Mỗi nguyên liệu đều được chuẩn bị tỉ mỉ. Lá dong phải ngâm nước trong ba ngày, sau đó được lau rửa sạch sẽ để tránh nấm mốc. Gạo nếp và đậu cũng được ngâm và rửa nhiều lần với nước sạch. Phương châm của bác Hòa là: “Mình ăn thế nào thì bán như thế.”

Gạo sau khi vo sẽ được nêm một ít muối cho đậm đà. Còn đậu thì được hấp, sau đó để trước quạt thổi cho nguội. Bác Hòa giải thích: “Đậu phải nguội mới gói được, không thì bánh sẽ bị chua.”

Đậu còn nóng (trái) có màu sẫm hơn đậu khi đã nguội (phải)

Khâu gói bánh sẽ do em dâu của bác Hòa là cô Hoàng Thanh Thái đảm nhiệm. Cô Thái cũng đã gói bánh chưng từ bé, đôi tay thoăn thoắt tạo nên một chiếc bánh trong chưa đầy một phút. Tôi phải nhờ cô làm chậm lại để có thể chụp ảnh từng công đoạn.

Đầu tiên, cô rải hai chiếc lá làm lớp ngoài cùng và đặt khuôn bánh lên trên. Tiếp theo, cô lót lá theo các cạnh và đáy khuôn, mặt màu xanh nhạt hướng vào bên trong. Sau đó, cô cho nếp vào, rồi một lớp đậu và một lớp thịt heo, cuối cùng là thêm một lớp đậu và lớp nếp phủ kín thịt. Xong, cô gấp phần còn lại của lá theo khuôn hình vuông, quấn lớp lá ngoài cùng và buộc lại bằng dây lạt.

Sau khi cho thịt vào, cô phủ một lớp đậu và lớp nếp khác.

Cuối cùng, cô gấp phần còn lại của lá theo khuôn, quấn lớp lá ngoài cùng và buộc lại bằng dây lạt.

Cô Thái cho tôi gói thử một chiếc. Tôi ngạc nhiên khi nhận ra muốn buộc bánh chặt thì cần nhiều lực thế nào. Tôi lóng ngóng với đống dây lạt và phải nhờ cô giúp, cô chỉ cần một tay đã buộc được.

Tôi hỏi cô bí quyết để có một đòn bánh ngon là gì. Cô cười bảo: “Khó nói lắm, cô nghĩ không có bí quyết nào hết. Chỉ cần chọn được gạo ngon, đậu ngon và thịt ngon là bánh sẽ ngon.” Gia đình cô dùng gạo nếp cái hoa vàng để gói bánh. Còn đậu, sau khi hấp phải tơi vụn và thịt lợn thì lựa phần bụng có cả nạc lẫn mỡ — phần ngon nhất của con heo.

Lá gói bánh cũng là một nguyên liệu quan trọng không kém. Lá dong gói bánh có hình dáng tương tự như lá chuối, phần lớn được hái trong rừng. Lá không được quá già, cũng không được quá non để màu bánh có màu xanh đặc trưng, đẹp mắt. Năm nay, gia đình cô gói 400 đòn bánh nên cần khoảng 2.000 lá dong.

Cô Thái chia sẻ: “Mọi năm cô làm nhiều hơn nhưng chồng cô mới mất năm rồi nên năm nay làm ít hơn.” Lúc sinh thời, chồng cô Thái, tức em trai bác Hòa, từng phụ trách công đoạn thứ ba là nấu bánh. Không có chú, gia đình không có đủ sức để nấu được 800–1.000 đòn như trước.

Gia đình bác Hòa, cô Thái nấu bánh bằng bếp củi, là cách nấu bánh truyền thống để bánh được “dền,” nghĩa là “dẻo và ngon.” Dưới gốc cây roi, con trai cô Thái xếp các viên gạch thành một chiếc bếp lò tạm, rồi đặt bên trên một cái nồi khổng lồ. Cái nồi có thể chứa khoảng 60 đến 70 đòn bánh trong một mẻ. Xếp bánh xong, cậu đổ nước cho bác Hòa châm lửa.

Quá trình nấu bánh gồm ba giai đoạn. Đầu tiên, lửa phải bừng rực để nấu sôi nước trong nồi. Tiếp theo, lửa phải được duy trì ổn định để đun bánh trong khoảng 12 giờ. Cuối cùng, từ giờ thứ 10 hoặc 11, lửa phải giảm, chỉ còn để cháy âm ỉ.

Trước ngọn lửa bập bùng, tôi hỏi bác Hòa về em trai mình, chú Thắng. Vốn dĩ, mỗi người trong gia đình bác sẽ đảm nhận một công đoạn: bác Hòa chuẩn bị nguyên liệu, cô Thái gói bánh và chú Thắng luộc. Thế nhưng năm ngoái, chú Thắng bị đột quỵ và mất sau hai tuần nằm viện. “Buồn lắm chứ," bác kể, nụ cười tắt đi trên khuôn mặt. "Nhưng năm nay nhà bác vẫn gói bánh, coi như có việc làm cho đỡ buồn, chứ không thì buồn lắm.”

Cô Thái cũng quyết giữ nghề truyền thống. Cô nói: “Cô muốn bám nghề càng lâu càng tốt. Nếu mà có mình cô thì cô nấu mỗi một nồi thôi.” Năm nay, nhà cô nhận gói số lượng bằng bảy nồi bánh, và nồi đầu tiên được nổi lửa vào lúc 4 giờ chiều. Tôi tạm biệt gia đình và quay lại vào 6 giờ sáng ngày hôm sau để xem công đoạn cuối cùng.

Sau 12 tiếng được luộc trong nồi, bánh hút rất nhiều nước. Sau đó, bánh được lấy ra, làm sạch rồi ép để loại bỏ nước dư thừa. Cô Thái xếp bánh lên bàn, rồi đặt ba bình nước lên trên, để nguyên như vậy trong 6 tiếng trước khi giao cho khách. Cô đi mua thêm thịt cho mẻ bánh tiếp theo, trong lúc đó, một mẻ khác cũng đang được nấu.

Cả nhà cô chỉ có ba ngày để vừa nấu bánh vừa trả cho khách cho kịp giao thừa. Mọi người cũng tranh thủ nghỉ ngơi để còn tiếp tục cuộc chạy đường dài này. Trời vẫn còn tối, trong không gian tĩnh mịch, mùi thơm đặc trưng của bánh chưng ngập tràn. Ngồi nhìn ngọn lửa dưới nồi bánh, một ý nghĩ, hay đúng ra là một cảm giác, cuộn lên trong tôi: À, Tết đến rồi.

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2022.

5 quán cafe có mèo vừa đẹp vừa chảnh vừa dễ cưng ở Sài Gòn

2026-02-03T15:32:24+07:00

Tôi là kiểu người dù đi cafe như đi chợ, nhưng hầu như chẳng khi nào nhớ mặt các bạn nhân viên người. Tuy nhiên, tôi luôn “khắc cốt ghi tâm” mỗi lần chạm mặt nhân viên mèo tại quán. Tôi chỉ cần nhắm mắt lại là có thể mường tượng được lông tụi nó mát và mịn thế nào, từng tiếng rúc rích khi nó nhảy thốc lên kệ tủ, và rất nhiều những cử chỉ, thái độ đặc trưng của từng đứa ngay trong lần gặp đầu tiên.

Phải nói trước, đây là một danh sách chia sẻ cafe-có-mèo, thay vì cafe mèo, dù cả hai thể loại đều có nét thú vị rất riêng. Đối với tôi, cafe mèo lấy mèo và cả nhiều loại động vật khác làm trung tâm, còn ở những quán cafe-có-mèo, mèo chỉ là một mảnh ghép của bức tranh khung cảnh sinh động mà khách có thể tận hưởng khi bước chân vào quán.

Tôi cho rằng việc mở quán cafe và chọn nuôi thêm một chú mèo, hay động vật nào khác, là một quyết định vừa dũng cảm vừa có tính toán, nhưng cũng mạo hiểm. Một bé mèo ngoan, thoải mái, khỏe mạnh chắc chắn sẽ đem nhiều năng lượng tích cực cho bất kì không gian nào. Mèo không biết giả vờ ổn, nên quán cafe có mèo thủng thẳng đi qua lại nhiều khả năng cũng là liều thuốc an thần cho thần kinh căng như dây đàn của chúng ta trong thời đại này. Ngược lại, tôi nuôi mèo đã lâu, nên có thể dễ dàng nhìn ra những dấu hiệu của mèo đang căng thẳng hay bệnh. Người ta hay nói rằng, một tập thể đoàn kết chỉ mạnh tương đương với thành viên dễ bị tổn thương nhất, nên quán xá nào không quan tâm đến mèo đầy đủ có lẽ cũng chả đoái hoài gì đến nhu cầu của bạn.

Sau đây là 5 quán cafe ở Sài Gòn có những cô cậu mèo ấn tượng nhất mà tôi đã từng gặp (và nựng).

1. Auvery Cafe

14 Lê Ngô Cát, phường Xuân Hòa

Ảnh: Jimmy Art Devier.

Lê Ngô Cát là địa điểm thứ hai của quán Auvery đầu tiên ở Ký Con, rất phù hợp để làm nơi tránh cái ồn ã, nắng nôi của đô thị. Ngay trước quán là phần sân mở, nhưng có mái cao và rất thoáng khí, với cây cối che chở hai bên, một khu vườn tuyệt vời để ngồi ban sáng khi trời còn se se lạnh. “Chủ quán” Auvery là chú mèo cam-trắng tên Em, nhìn mặt hơi cáu kỉnh chút, nhưng khách lui tới vài lần là quen nhanh và… cho nựng — nếu bạn đủ may để tới chơi ngoài giờ ngủ trưa của Em.

Ảnh: Jimmy Art Devier.

2. Phường Cà Phê

115/102 Lê Văn Sỹ, phường Phú Nhuận

Ảnh: Jimmy Art Devier.

Phường Cà Phê tọa lạc trên một cung đường khá đặc biệt ở Phú Nhuận, thoạt nhìn trên bản đồ người ta có thể nhầm thành một đường, nhưng thật ra là hai làn tách biệt kẹp giữa đường ray xe lửa. Khác với “Phố đường tàu Hà Nội,” đường ray ở đây cao hơn mặt đường và được rào xuyên suốt, nhưng đôi lúc, khi ngồi chơi ở Phường, bạn sẽ được nghe tiếng còi lanh lảnh và thanh âm xình xịch quen thuộc của chuyến tàu Bắc-Nam. Phường cũng là nhà của 2 chú mèo khá đồ sộ, một chú là tuyệt phẩm lông trắng, dài phất phơ, với hai mắt màu sắc khác biệt, toát lên nét vương giả.

Ảnh: Jimmy Art Devier.

3. Haru Craft

15/10 Nguyễn Huy Tưởng, phường Gia Định

Ảnh: Cao Nhân.

Dù tôi rất mê xem video trên mạng xã hội quay cảnh các nghệ nhân gốm cho mèo nghịch bàn xoay, tôi vẫn nghĩ rằng gốm sứ và mèo nên là cặp bạn thân ai nấy lo — một đứa quá mỏng manh dễ vỡ còn một đứa lại thích chọc ngoáy. Haru Craft có lẽ không nghĩ vậy, vì ngay tại quán chễm chệ một hiện thân của hỗn loạn dưới hình hài Gona, chú mèo cam có cái tên lấy cảm hứng từ cà phê Dalgona Hàn Quốc. Chiếc quán rộng rãi này trang bị một không gian riêng cho khách tham gia workshop gốm một mình, với người yêu, hay thậm chí nhóm bạn. Nhưng nhớ đừng quá nhập tâm mà quên để ý nhỏ Gona nhé!

Ảnh: Jimmy Art Devier.

4. Kalery

172/9 Đặng Văn Ngữ, phường Phú Nhuận

Ảnh: Jimmy Art Devier.

Tuy mang danh xưng cafe, Kalery lại được định hướng theo kiểu không gian học tập và làm việc hơn là chỗ trò chuyện rôm rả: nhiều ánh sáng trời và đèn sáng, nhiều ổ cắm điện, và bầu không khí khá yên tĩnh. Ngoài ra, ngay quầy nước là một “tiệm tạp hóa” đủ snack, kẹo, văn phòng phẩm, và cả súp thưởng. Đương nhiên, nhóm khách hàng tiềm năng của mặt hàng súp thưởng là bất kì khách nào muốn làm thân với Mỹ, ngôi sao của quán. Tuy tên có hơi nữ tính, Mỹ là một chú mèo mướp đực mặt tròn quay. Mỗi khi đến quán, khách nào may mắn có thể được Mỹ đến “thanh tra” bàn ghế, ba lô.

Ảnh: Jimmy Art Devier.

5. Passengers

46/9 Trần Quang Diệu, phường Nhiêu Lộc

Ảnh: Đỗ Anh Chương.

Chiếc cửa gỗ đầy dây leo của Passengers thoạt nhìn như lối vào một chốn huyền bí nào đó trong truyện, nhưng thật ra lại mở ra không gian quán cafe. Quán có cách bài trí mộc mạc, đầy những món lỉnh kỉnh nhỏ xinh, và đặc biệt hơn hết là đầy chó mèo — quân số đông nhất trong 5 quán. Tôi chưa bao giờ rảnh ngồi thống kê lại, và có cảm giác mỗi lần đến quán là sĩ số lại thay đổi, nhưng ít nhất lúc nào cũng có 3 mèo, 1 chó tại đây. Đứa thì nằm ngủ trên bàn, đứa thì luồn lách dưới chân khách, còn đứa thì săm soi giỏ khách. Các bé chó mèo ở đây hầu hết đều được cứu từ góc nào đó của Sài Gòn, nhưng thật khó tin rằng tụi nó từng phải lang bạt ngoài đường, vì đứa nào cũng mập ù, lanh lợi. Đó là điểm đặc trưng của Passengers: thế giới này, là của chúng mèo, ta chỉ là khách vãng lai thôi.

Ảnh: Đỗ Anh Chương.

Đọc bài Hẻm Gems về Passengers ở đây.

Hẻm Gems: Đi uống trà chiều, ngồi tâm tình thong dong ở Góc Nhà Tụi Mình

2026-02-02T15:00:00+07:00

Là dân địa phương Đà Nẵng, tôi thường nhận được câu hỏi nên đi đâu, ăn gì uống gì từ những người bạn đến từ nhiều nơi khác nhau. Và trong danh sách mà tôi vắt cạn chất xám để chỉ cho họ, chắc chắn không bao giờ thiếu trà quán Góc Nhà Tụi Mình — nơi tôi đã lui đến liên tục trong vòng sáu năm qua.

Góc Nhà Tụi Mình nằm trong con hẻm nhỏ 36 Lê Duẩn, cạnh trường THPT Phan Châu Trinh, ngôi trường cấp 3 lớn nhất thành phố, cũng là nơi tôi từng theo học. Đối với tôi, việc biết đến Góc Nhà Tụi Mình như một cơ duyên tốt, bởi vì đây là địa điểm quan trọng đã chứng kiến hành trình trưởng thành của tôi xuyên suốt sáu năm đến trường.

Với bản tính hay ngồi lê đôi mách và thích tâm tình văn thơ (thẩn) của những cô nàng chuyên Văn thuở ấy, việc tìm thấy Góc Nhà Tụi Mình như là một lẽ tự nhiên với tôi. Nơi đây có một khoảng hiên đầy cây xanh mát, mùi thơm của trà, mở nhạc xưa của Trịnh, của Ngô Thụy Miên… Giữa lúc cơn bão trà sữa đổ bộ vào thị trường Đà Nẵng năm 2017, phát hiện này có lẽ là một thành tựu lớn.

Góc Nhà mang phong cách hoài cổ tương tự nhiều quán xá khác tại Đà Nẵng, nên thứ cốt lõi khiến mọi người đến đây không phải là cách bài trí, mà là danh mục thức uống được chăm chút, cũng như không khí gần gũi, thân quen, đúng với tên gọi của quán. Dòng thức uống chủ đạo của quán là hơn vài chục loại trà Việt, có thể kể đến những cái tên nổi tiếng như: Trà Ô Long sữa (Bảo Lộc), trà Shan Tuyết (Hà Giang), trà bạc hà (Sa Pa). Bên cạnh đó, quán còn bán vài loại rượu Việt như rượu mơ rừng Điện Biên hay rượu dâu tằm, sau đó mới đến một vài loại trà “ngoại lai,” cà phê và các thức uống khác.

Bước vào quán, các vị khách sẽ được trà nương — nhân viên nữ có kinh nghiệm và sự am hiểu nhất định về trà — tư vấn cho loại trà có hương vị họ mong muốn. Cô cũng chia sẻ về các quy tắc trong trà đạo theo một cách dễ hiểu và không hề giáo điều, như “đây là trà táo đỏ kỷ tử không hề gây mất ngủ mà còn giúp điều hòa tâm trạng” hay “loại trà ô long này không nên chế nước sôi trực tiếp vào vì sẽ gây cháy trà, làm trà không ngon nữa ạ.”

Nhờ vậy, vốn từng là người nghĩ đến trà tương đương với nước chè mà các cụ hay uống, hay “định kiến sâu đậm” trà chỉ là đơn giản như gói trà Thái Nguyên màu xanh, màu vàng hay được bày bán ở siêu thị, tôi đã phân biệt được: Ồ, hóa ra thế giới của trà lại đa dạng và muôn vẻ đến thế! Tôi thường gọi trà ô long sữa theo công thức đặc trưng của quán: có hương vị dậy mùi sữa tự nhiên nhờ cách ướp độc đáo mà quán luôn tự hào.

Không chỉ tôi, có lẽ nhiều người cũng mắc phải những nhận định tương tự. Rằng trà chỉ là thức uống dành cho người lớn tuổi, còn lại, nó là thứ đồ uống quá xa xỉ với người trẻ về mặt vị giác. Khi tôi hỏi một số người bạn cùng tuổi về việc đi uống trà, chúng nó sẽ nhanh nhảu: “Trà sữa à? Quán nào thế?” Chúng ta thường ưu ái những món đồ uống ngọt ngào, dễ chịu như trà sữa hay trà trái cây hơn là nghĩ đến “trà” nguyên bản, để rồi khi đề cập đến chữ trà đúng nghĩa, nhiều người không khỏi ái ngại và bối rối.

Hiện tại, văn hóa uống trà đã phổ biến hơn và không mấy xa lạ với người trẻ, thế nhưng chỉ vài năm trước đây, những lúc tôi ngồi ở quán, không hiếm khi thấy những vị khách mới ngạc nhiên vì họ nghĩ Góc Nhà chỉ bán trà sữa, hay thậm chí có người thốt lên rằng: “Trà cũng bán như này được?”

Nhờ chứng kiến những cảnh tượng này, tôi dần dà yêu thích sự chỉn chu và giá trị tinh thần của văn hóa uống trà mà Góc Nhà được xây dựng trên. Trong một lần trò chuyện cùng anh Huy Hùng và chị Ái Tầm, hai anh chị đồng sáng lập Góc Nhà Tụi Mình, tôi đã được nghe anh chị chia sẻ rằng:

“Thật ra ban đầu thành lập quán trà, ai cũng nghĩ anh chị bị ‘khùng’ hết! Sáu tháng đầu quán dường như không hề có khách, đến mức người bạn thân thiết thấy thương quá nên cứ đi qua ủng hộ rồi động viên anh chị đừng đóng cửa quán. Mà đúng là mạo hiểm và khùng thật, vì mình yêu trà là một chuyện, còn kinh doanh được hay không thì nó là một chuyện khác. Ngành hàng ăn uống, ai cũng mong có nhiều khách, muốn vậy thì phải ‘đuổi khéo’ người ta thật nhanh để còn đón khách khác. Còn loại hình trà này lại mời khách đến thăm, ngồi lại chơi càng lâu càng tốt, làm sao mà lời.”

Chị Tầm kể tiếp: “Nhưng càng đi nhiều, anh chị càng thấy trà Việt Nam mình đa dạng và quý lắm. Cứ hỏi 10 người trẻ có khi 8, 9, hoặc cả 10 người đều không biết nó quý như thế nào. Nên chị rất muốn lan tỏa văn hóa về trà đến người trẻ. Cứ mỗi lần có thời gian thì chị lại trò chuyện với khách về trà, giới thiệu xuất xứ và cách uống để họ có thể biết hơn đôi nét về văn hóa trà Việt — thứ mà các du khách nước ngoài thường rất quan tâm nhưng ở mình thì chưa được như vậy.”

Sau sáu năm thấy gương mặt lê la cả ngày của tôi ở quán, anh Hùng và chị Tầm bắt đầu gọi tôi ra để dạy cho nhiều kiến thức hay ho về trà, không khác gì như đang… mài dũa một trà nương. Đối với trà trồng, loại trà và giá tiền sẽ được phân loại theo độ cao, càng lên cao sẽ càng đắt giá, theo thứ tự từ thấp đến cao là trà móc câu, trà tôm nõn và trà đinh (cách gọi của vùng trà Thái Nguyên).

Thật ra ban đầu thành lập quán trà, ai cũng nghĩ anh chị bị ‘khùng’ hết! Sáu tháng đầu quán dường như không hề có khách, đến mức người bạn thân thiết thấy thương quá nên cứ đi qua ủng hộ rồi động viên anh chị đừng đóng cửa quán.

Hiện tại, Góc Nhà chỉ kinh doanh trà tôm nõn và trà đinh vì muốn phổ biến hương vị của hai loại trà này và muốn nó được biết đến nhiều hơn. Trà đinh chỉ hái lấy đọt, phần ngọn trên cùng của cây, do vậy cách thức thu hoạch rất khó khăn và cầu kỳ. Có một số loại trà nếu muốn thu hoạch được, người trồng trà phải leo lên cây cổ thụ cheo leo từ tờ mờ sớm mới hái được vài đọt nhỏ, nhiều nhất chỉ thu hoạch được 2kg trà đối với cây to. Sau đó, người nông dân phải mang về phơi sương, hong khô và xao bằng tay để đảm bảo được chất lượng của trà.

“Thấy được cảnh này trở về, chị không bao giờ dám để rơi một cọng trà nào,” chị Tầm nói. Do vậy, Góc Nhà luôn giữ khách uống ít nhất ba lần nước trà trước khi về, và luôn giải thích cho khách hiểu và chủ động châm trà.

Nhân đây, tôi cũng xin được thú nhận một sự thật trong bài viết này, rằng Góc Nhà luôn là lựa chọn cho những ngày… vét túi của tôi và bạn bè. Một ấm trà dành cho hai người tại quán có giá trung bình khoảng 60.000–70.000VND, lại còn được tặng một bao bánh đậu xanh ăn kèm. Thêm một người nữa chỉ phụ thu thêm cái giá phải chăng 10.000VND. Như vậy, nhóm bạn ba người của tôi vừa vặn cho lựa chọn này, chỉ với chưa tới 25.000VND, chúng tôi có thể ngồi “ê hề” đến khi no nước rồi về. Đi từ Bắc Chí Nam vài lần, tôi vẫn chưa tìm được nơi thứ hai kinh doanh theo kiểu “níu khách” kì lạ như vậy.

Một yếu tố đặc biệt khác ở Góc Nhà là trà nương tại đây đều là học sinh, sinh viên đi làm thêm như các quán cà phê, trà sữa thường thấy. Thế nhưng, thời gian đào tạo một trà nương có phần vất vả hơn so với việc phục vụ cà phê hay trà sữa rất nhiều, vì các bạn vừa cần học thuộc hết tên các loại trà, vừa phải nhớ chi tiết cách pha của từng loại, cũng như cách bảo quản nó. Thông thường, mỗi khi tuyển một người mới, anh Hùng thường mất tối thiểu một tháng rưỡi đến hai tháng để nhân viên quen dần với công việc ở quán. Nhưng rồi khi các bạn rời đi để tiếp tục những công việc đúng với hoạch định của mình, họ cũng mang đi rất nhiều tình yêu về trà lẫn về Góc Nhà.

Chị Tầm kể, có một vài trà nương đi du học, họ mua trà mang theo để pha uống, trong sự trầm trồ và ngạc nhiên của người Tây. Hoặc gần gũi hơn, một số bạn hình thành thói quen uống trà, cứ đến đúng giờ bạn lại pha một ấm trà để uống, vô hình trung khiến những người xung quanh tò mò và tìm hiểu về trà nhiều hơn. Để rồi, những suy nghĩ trà này như “trà đá free ngoài hàng ăn” dần thưa, thay vào đó là những tiếng gọi món quen dõng dạc, không cần xem menu của những gương mặt trẻ. Có lẽ, đây là một tín hiệu tốt và đáng mừng, đúng với tinh thần mà anh Hùng và chị Tầm đã luôn theo đuổi.

Những ngày đầu đến đây, thực lòng tôi đã không để tâm quá nhiều về câu chuyện đằng sau từng lá trà, khi tôi cũng có những vấn đề riêng của mình. Tôi có một “cái chân đau” không thể quên “để nghĩ đến một cái gì khác” như Nam Cao đã từng viết trong 'Lão Hạc.' Thế rồi tôi tập uống trà như một hình thức rèn luyện tính kiên nhẫn và buông bỏ đi chấp niệm, vì trong trà “có nhanh có chậm” (trích lời anh Hùng). Để thưởng được trọn vị trà, bạn phải biết “vừa đủ.” Nếu hấp tấp vội vàng, trà sẽ chưa kịp nguội, dễ dẫn đến bỏng và đổ vỡ. Nếu chậm, trà sẽ hỏng và không còn vị thơm ngon nữa. Và biết đâu một ngày nào đó, tôi sẽ buông bỏ đi được cái chân đau của mình?

Góc Nhà Tụi Mình mở cửa từ 7h đến 22h hàng ngày.

Đánh giá:

Hương vị: 5/5
Giá cả: 5/5
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 5/5

Góc Nhà Tụi Mình

36 Lê Duẩn, Hải Châu 1, Hải Châu, Đà Nẵng

Cuộc phiêu lưu của hương vị mỳ Quảng qua những vùng đất

2026-01-18T20:58:53+07:00

“Ai đi cách trở sơn khê.
Nhớ tô mì Quảng, tình quê mặn nồng.”

Lời từ ban biên tập: Bài viết sử dụng cách viết "mỳ Quảng" xuyên suốt nhằm đảo bảo tính đồng bộ trong nội dung.

Mỳ Quảng, thương cảng Hội An và nền ẩm thực mì sợi thế giới

Ai cũng biết hương vị của tô mỳ Quảng gây thương nhớ thế nào. Nhưng không phải ai cũng biết nguồn gốc và thời gian xuất hiện của mỳ Quảng. Vào thế kỷ thứ 16 đến 18, Hội An từng là đô thị thương cảng sầm uất và thịnh vượng của Đàng Trong. Lúc này, các tàu buôn từ khắp nơi trên thế giới đều cập cảng Hội An để trao đổi và mua bán hàng hóa. Người Trung Hoa mang theo sợi mì tươi và hoành thánh, người Nhật thì có udon và soba.

Cư dân xứ Quảng xưa, với bản tính cởi mở đã học hỏi kỹ nghệ của nước bạn và biến tấu, sáng tạo nên sợi mỳ của quê mình, sử dụng gạo tẻ thay cho bột mì. Nhờ vậy, sợi mỳ có độ mềm và dai nhẹ, thơm lựng hương lúa chín dìu dịu.

Về sau, cái tên “Quảng Nam miến” hay “mỳ Quảng” ra đời. Gọi là mỳ với chữ y dài thực chất là một cái “lệ” riêng của người xứ Quảng. Họ mặc định chữ y dài có cái đuôi thanh thoát như sợi mỳ gạo và đòn gánh quê hương, nhưng quan trọng nhất là để có sự tách biệt. “Mì” là món làm từ bột mì ngoại lai, còn "mỳ" của mình là tinh túy từ hạt gạo tẻ. Mỳ Quảng, cứ thế, trở thành một phần thân thuộc của đời sống người Quảng, dẫu trên chính quê nhà hay bất cứ vùng đất nào họ đặt chân đến.

Phong vị tô mỳ Phú Chiêm ở xứ Quảng

Nhắc đến mỳ Quảng trên quê hương, người ta thường nghĩ đến hương vị thơm ngon của tô mỳ Quảng gà Đại Lộc, mỳ Quảng Kỳ Lý Tam Kỳ, mỳ Quảng Đà Nẵng hay Hội An. Nhưng sẽ thật thiếu sót nếu không đề cập gánh mỳ Quảng Phú Chiêm với tuổi đời thuộc hàng thế kỷ.

Làng Phú Chiêm thuộc xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (cũ) là cái nôi của nghề tráng mỳ truyền thống. Mỗi ngày, hàng trăm gánh mỳ nóng hổi được các bà, các dì, các chị gánh đi khắp Hội An, Tam Kỳ, và thành phố Đà Nẵng. Nhớ hoài cái dáng nhỏ nhắn vác quang gánh nặng trĩu mà bước đi thoăn thoắt, tiếng rao dịu dàng mà vang vọng khắp cả con đường đông đúc: “Mỳ đây, mỳ Phú Chiêm đây, ai ăn mỳ không.”

Khi trời còn tối đen và lạnh buốt, nhiều ngôi nhà ở làng Phú Chiêm đã sáng đèn. Các thành viên trong nhà chia nhau sửa soạn gánh mỳ Quảng để kịp giờ xe đò chạy. Người nhóm củi lửa đun nóng nồi nước nhưn đã nấu xong từ tối hôm trước, chia vào can nhựa rồi đậy nắp thật chặt. Người chuẩn bị những giỏ đồ, giỏ này đựng mỳ, giỏ kia đựng tôm thịt trứng cút đã rim gia vị, giỏ nọ là các thứ rau sống, ớt trái, bánh tráng, chanh tươi.

Tầm 3 giờ sáng, con đường làng tối mịch bỗng nhộn nhịp bởi hàng dài xe máy hối hả chạy về phía đường quốc lộ. Chiếc xe đò dừng lại, mọi người khẩn trương xếp đồ đạc lên xe. Chuyến xe này là phương tiện hằng ngày, đưa đón các cô đến khu vực trung tâm để bán mỳ Quảng buổi sáng.

Mỳ Quảng Phú Chiêm giản dị mà khó quên. Nồi nước lèo phả khói trong không trung mang theo hương thơm ngòn ngọt của riêu cua, cay cay của củ nén. Sợi mỳ trắng ngần, mềm dẻo được làm tráng từ giống gạo trồng trên cánh đồng lúa ven sông Thu Bồn. Mỳ thơm đượm mùi dầu đậu phộng khử củ nén, mùi nồng ấm từ củi trấu từ bếp lò tráng mỳ. Miếng thịt ba chỉ nâu sẫm, trứng cút rim săn mặt, con tôm đỏ au, nằm chễm chệ trên mặt mỳ, người bán áo lên chúng một vá nước lèo thơm lựng còn lợn cợn những riêu cua, gạch tôm ngọt lành.

Tô mỳ Phú Chiêm ngon nhất khi ăn cùng rau thơm trứ danh của làng Trà Quế, hoặc là dĩa rau vườn đủ thứ loại như cải con, giá sống, ngò rí, bắp chuối bào. Tận hưởng cái giòn rôm rốp của miếng bánh tráng nướng bẻ nhỏ, cái vị bùi bùi của đậu phộng sẻ rang thơm. Vắt một lát chanh vào tô, múc thêm một muỗng ớt rim cay xè ngòn ngọt, thêm một xíu nước mắm rồi trộn đều cả tô cho thật đều, từng đũa mỳ từng muỗng nước lèo lay động mọi giác quan, làm người ăn no thỏa và chỉ ước sao các bà các cô khỏe mạnh để gánh mỳ Phú Chiêm còn mãi với thời gian.

Cuộc phiêu lưu của mỳ Quảng qua nhiều vùng đất

Lớp người Quảng di cư đến vùng đất mới, họ mang theo cả nỗi nhớ và hương vị quê nhà. Vậy nên, mỳ Quảng xuất hiện ở bất cứ nơi nào người Quảng sinh sống. Tuy nhiên, nơi ở mới không phải lúc nào tìm thấy nguyên liệu giống hệt quê hương. Người sống ở biển tận dụng nguồn hải sản đánh bắt, như tôm cua cá mực sứa. Người sống ở núi non và đồng bằng thì có thịt heo bò gà vịt. Người sống ở đồng ruộng thì cào hến, đặt lợp lươn, ếch, cá lóc. Chính sự độc đáo của sản vật và khẩu vị địa phương đã tạo nên vô vàn giai điệu mới lạ cho món mỳ xứ Quảng.

Trước tiên, mời bạn ghé xứ Trầm, nơi tô mỳ Quảng mang phong vị của biển cả và nét chấm phá béo ngậy của nước cốt dừa. Nhiều người miền Nam ra Nha Trang ăn mỳ Quảng dễ tưởng nhầm là món hủ tiếu, sợi nơi đây có màu vàng, khô và dai như sợi hủ tiếu mì. Phần nhân hấp dẫn bởi thịt heo, trứng cút, và cả những lát chả cá chiên chắc thịt, vàng ruộm. Đặc biệt nhất, có lẽ là nồi nước lèo, không chỉ ngọt từ xương ninh trong nhiều giờ cùng củ cải, nước dừa tươi, mà còn vị béo ngậy của trứng tươi đánh tơi trong nồi. Nước cốt dừa sóng sánh chính là bí quyết giúp tô mỳ ngon đậm vị. Mỳ Quảng xứ trầm ăn cùng đậu phộng rang, rau sống gồm xà lách, giá đỗ, và rau thơm.

Kế đến, mời bạn ghé xuống Phan Thiết để thưởng thức tô mỳ Quảng vịt và heo trứ danh. Ở tỉnh Phan Thiết (cũ), món mỳ có hai trường phái hương vị. Một là hương vị và cách nấu của món mỳ Quảng kiểu miền Trung ở khu vực miền núi Đức Linh, Tánh Linh. Một là hương vị đã được biến tấu, mang đặc trưng của ẩm thực Nam Trung Bộ được người dân gọi thân thương là mỳ Quảng Phan Thiết.

Mỳ Quảng Phan Thiết có hai loại sợi. Một làm từ bột gạo tương tự như sợi bánh phở, một là sợi mì tươi. Sự xuất hiện của sợi mì tươi trong đặc sản xứ Quảng lưu dấu ẩm thực của cộng đồng người Hoa trên dải đất miền Trung vào những năm đầu của thế kỷ 20.

Nước nhưn nổi bật gam màu cam đỏ của dầu điều, vị cay cay, ngọt béo của thịt heo và thịt vịt hầm liu riu trong nồi. Với mỳ Quảng Phan Thiết, nước được chan ngập tô cho thực khách tha hồ xì xụp. Phần nhân là giò heo, thịt đùi heo, đùi vịt được hầm mềm và giữ nóng trong nồi nước. Tô mỳ Quảng được rắc thêm đậu phộng rang, thêm muỗng ớt rim, dọn chung với rổ rau sống gồm xà lách, diếp cá, húng lủi, tất cả ăn với nước chấm chua ngọt.

Bên cạnh những xứ biển như Nha Trang hay Phan Thiết, phố núi Đà Lạt cũng là mảnh đất cư ngụ của người Quảng tha hương. Dĩ nhiên, tô mỳ Quảng quê nhà của họ cũng chính là nét tiêu biểu trong ẩm thực của “thành phố sương mù.”

Mỳ Quảng Đà Lạt lấy củ quả, tôm khô làm vị ngọt chủ đạo. Củ sắn, hành tây, cà rốt, su su, củ cải trắng cắt nhỏ rồi ninh nhừ trong nồi nước lèo. Tôm khô giã nhuyễn rồi tao hành cho dậy hương thơm. Mỳ Quảng Đà Lạt ăn cùng phần nhân thịt heo, dĩa rau ghém tươi xanh của xà lách carol, thêm miếng bánh tráng nướng, đậu phộng rang thơm, cái cay xè của ớt xanh như đủ khiến người ăn no bụng ấm lòng giữa không khí se lạnh nơi cao nguyên.

Ở mỗi vùng đất, tô mỳ Quảng lại khoác lên mình một hương vị và lối kết hợp nguyên liệu độc đáo. Tuy vậy, điều này vẫn không làm thay đổi căn tính của món ăn — đó chính là sự gắn kết. Người Quảng hiếm khi ăn mỳ Quảng một mình. Nếu đi ra quán chắc chắn sẽ rủ thêm bạn, còn ở nhà sẽ nấu một nồi to cho mọi người cùng ăn. Bởi với người Quảng, món mỳ không chỉ là món ăn, mà là niềm vui gắn kết, của sự xôm tụ và quây quần.

Dishcovery: Gỏi cua xông khói 'tân thời' tại Viên Dining

2026-01-13T16:51:34+07:00

Cua từ lâu đã giữ một vị trí thân thương trong ẩm thực Việt Nam, thường xuất hiện trong những bát canh ngọt lành, món bún thanh mát hay được thưởng thức tươi giản dị nơi bàn ăn miền biển. Thế nhưng, hiếm khi cua được đặt vào vai trò trung tâm, hay được khai thác với sự tinh tế đủ để bộc lộ trọn vẹn chiều sâu hương vị. Chính vì vậy, món Gỏi Cua Xông Khói tại Viên Dining (Hà Nội) lại càng thu hút sự chú ý.

Dưới bàn tay của bếp trưởng Trương Đức Mạnh, nguyên liệu tưởng chừng quen thuộc này được tái hiện đầy thanh nhã, mở ra một cách cảm nhận mới về tinh hoa hải sản vùng biển Khánh Hòa: hiện đại và tinh giản, nhưng vẫn neo chặt trong nền tảng truyền thống.

Cua được tách vỏ và hấp vừa tới, sau đó từng thớ thịt được gỡ tỉ mỉ để giữ nguyên kết cấu tự nhiên. Phần thịt cua tiếp tục được xông lạnh bằng rơm trong suốt một giờ đồng hồ, một quy trình nhẹ nhàng nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn. Phương thức xông khói này mang đến hương thơm dịu dàng, tinh tế, đồng thời làm nổi bật vị ngọt vốn có của cua. Cuối cùng, cua được trộn với các loại rau thơm và gia vị Việt, tạo nên sự cân bằng giữa hương vị khói và thức cảm tươi mới, mặn mòi của đại dương.

Những lát bí ngòi và củ cải cắt mỏng tang mang lại độ giòn mát, trong khi hạt bí rang góp thêm tầng vị béo bùi. Tổng thể là một món ăn vừa gần gũi vừa nâng tầm, như một lát cắt tinh tế của miền duyên hải, nơi độ chua, độ giòn và vị umami cùng hiện hữu trong một tổng thể hài hòa.

Website Viên Dining

Facebook Viên Dining

Instagram Viên Dining

Dìa miền Tây để dòm đủ thứ hoa 'đơm bông kết trái' trên mâm cơm nhà

2026-01-11T15:00:00+07:00

Từ lúc xa nhà, tôi được mở mang bởi những khung cảnh xa hoa, bận trầm trồ trước những bữa tiệc omakase sang trọng, nơi người ta cẩn trọng gắp từng cánh hoa chúm chím trang trí và gọi nó bằng cái tên mỹ miều, “edible flowers” (hoa ăn được). Tôi quên khuấy luôn chuyện người miền Tây quê tôi cũng ăn rất được những loài bông.

Mấy bữa chán ngán thịt cá, tôi hay tha thẩn đẩy xe qua lại trong quầy rau của siêu thị gần nhà. Bó xôi, mồng tơi, rau đay, rau muống xanh mướt một góc gian hàng, tha hồ lựa chọn. Lâu lâu, tôi lại thấy giữa những lá cải bành trướng là mấy bịch bông bí xếp ngay ngắn, khiêm nhường trên quầy. Hoặc là mấy hộp bông điên điển, thiên lý lốm đốm xanh vàng qua lớp màng thực phẩm bọc cẩn thận. Có bữa, tôi thấy mình như trúng độc đắc khi siêu thị có bán luôn bông so đũa, cái thứ bông mà nhiều người còn chưa bao giờ biết tới tên.

Nằm chung kệ với đám cải, đám muống, nên đương nhiên số phận của tụi nó là phải “lên dĩa.” Và lên toàn những dĩa món ngon là chuyện khác. Đó là những bông hoa đã nuôi lớn đời tôi, trong những mâm cơm nhà của một gia đình miền Cửu Long Giang chánh hiệu.

Mỗi khi gặp tụi nó trong những dịp không thể thường nhật hơn, tôi lại chộn rộn trong lòng. Không ít lần tôi thèm được quay lại hồi còn vắt vẻo trên cái võng treo giữa hai cây cột bếp, nhìn mẹ ngồi ngay sàn nước tranh thủ rửa chén. Dòng nước túa ra khỏi ống bơm, tạo nên những đợt sóng làm nhấp nhô dàn bông súng xa xa.

Hai bên bờ kênh, mấy bụi bông điên điển rộ vàng tít tắp. Leo xuống võng, tôi tung chạy tới bờ giậu sau nhà, nơi chen chúc cây lá, có những đọt bông so đũa treo lủng lẳng. Ngoại đang chăm giàn bí trồng lâu nay, vừa dòm thằng cháu, vừa ngắm mấy cuống bông bí ganh đua khoe sắc với giàn bông thiên lý lốm đốm xanh vàng.

Bông Súng

Không phải riêng Đồng Tháp, mà chắc cả cái vùng sông nước Cửu Long đều xuất hiện bóng dáng của bông súng. Từ sông rạch, ao đầm đến bàu nước trũng, hễ chỗ nào có nước là bông súng lại vươn mình. Người xứ tôi hay kêu bông súng mọc hoang là “súng ma,” là vì cái thói mọc lan hết ruộng đồng bờ bãi, rồi lén lút nở lúc ban khuya. Nhiều khi chỉ sau mấy đêm, cả một vùng nước đã cơ man đốm hồng tím của mấy bụi bông súng nở bập bềnh.

Hồi nhỏ, lần đầu tiên nghe về chuyện bông súng ăn được, tôi cứ tưởng là phải ăn những đóa bông tím hồng kia. Nhưng trong tô canh chua bông súng mẹ bưng để lên bàn buổi chiều hôm đó, tôi lại chả thấy một cánh bông nào. Tới lúc này mọi chuyện mới vỡ lẽ. Thì ra “ăn bông súng” thực chất là ăn phần cọng, cái thứ dài ngoằng, vươn dài theo con nước, đỡ lấy những đóa bông súng khoe sắc giữa đầm. Cọng bông súng được người ta nhổ khỏi sình lầy, ngắt bông chừa cọng, đem ra chợ bán, rồi được tước sợi, cắt nhỏ, cuối cùng nằm yên vị trong tô canh nhà tôi.

Lúc cắn thử một cọng bông súng, tôi vẫn còn nhớ một cảm giác giòn sựt khó tả. Vì bản thân cọng bông súng sống có vỏ giòn, kèm theo phần ruột bọng xốp, nên dù đã ngâm trong phần nước canh nóng hổi đậm vị mắm vị me, bông súng vẫn không dễ ỉu mềm như những loại rau khác. Huống chi là những món ăn với bông súng sống, cắn không nghe tiếng “rộp rộp” mới sợ. Ví dụ như bông súng trộn gỏi, lúc ăn sẽ thấy xốp giòn, hòa quyện với vị chua, mặn, ngọt của nước trộn và tôm nõn. Còn “bông súng mắm kho” thì khỏi nói. Chỉ là cọng bông súng háo nước, hút trọn vị mặn mòi, cay nồng của mắm cá kho nhừ, mà cái món này lại gây thèm thuồng, thương nhớ bao người con xứ miệt.

Bông Điên điển

Bông điên điển cũng dễ xuất hiện trong những tô canh chua của vùng nước nổi. Không phải là cái kiểu sợi giòn sựt đưa miệng của cọng bông súng, bông điên điển nhỏ nhẹ hơn. Nó điểm xuyết thêm cho hương vị vốn bùng nổ của món canh dân dã, hệt như vẻ ngoài của nó cũng nhẹ nhàng tô điểm cảnh sắc nên thơ chốn bưng biền.

Khi đồng bãi lênh láng nước lên, cũng là lúc những mảng vàng của bông điên điển nhảy múa khắp bờ ruộng. Điên điển không phải hoa trong vườn. Nó thuộc về hoang dã, là món quà thiên nhiên rộng lượng dành cho người sống bên sông. Những chùm bông điên điển rũ sau những tán lá, như những chiếc chuông vàng lí lắc giữa những cơn gió đồng quê, mang theo những thanh âm vô hình báo hiệu mùa của những dòng nước lũ tràn trề tôm cá. Mẹ kể, điên điển chớm nở nhắc ông ngoại đổ dớn bắt cá linh, bà ngoại trên bờ kênh ngắt bông, còn mẹ biết chắc tối đó nhà sẽ ăn ngon.

Bông điên điển ăn tươi thì ngọt thanh, đắng nhẹ và hơi chát. Vậy nên người ta có món bánh xèo, rắc đầy trong nhân là bông điên điển. Vỏ bánh vàng ươm, giòn rụm, ôm lấy phần nhân cá, mỡ hành béo ngậy, lại được cái vị nồng hăng của bông điên điển kiềm lại, ăn hoài không biết ngán. Còn trong mấy món canh, bún, phải rắc điên điển vô sau cùng. Điên điển chín nhanh, mềm mềm, bùi thơm, thấm cùng chất ngọt của canh cá đồng. Nó quyện muỗng nước lèo vàng đậm, thơm nghệ trứ danh của bún cá Châu Đốc, nức lòng người hành hương vùng biên viễn.

Bông So Đũa

Hàng xóm của những chùm điên điển là những đóa bông so đũa, khi trắng, khi tím, treo lủng lẳng như những vầng trăng khuyết. Bông so đũa mọc dại nơi những bờ kênh, bờ giậu, lùm cây đất hoang, để người ta tiện với tay hái trên đường về. Nhưng so đũa ngon nhất là phải được hái lúc sáng sớm khi bông còn ngậm sương, chưa nở bung.

Với cái tên có phần xa lạ, so đũa không phải là thứ quà quê quen thuộc như những người bạn bông đồng hương, vả lại cũng không nịnh miệng những người lần đầu mới thử. Dù được nhặt bỏ nhụy, cuống, so đũa vẫn mang một vị nhẫn đắng vương nơi đầu lưỡi. Nhưng với ai sành ăn, người ta lại khoái cái ngọt, cái bùi ẩn tàng của loại bông này sau tất thảy nhẫn đắng. Phải chịu khó nhâm nhi cánh so đũa, mới cảm nhận được hậu vị ngọt thanh chậm rãi, từ từ hòa lẫn với nước lẩu ngọt thanh thịt tôm, thịt cá.

Triết lý “khổ tận cam lai” của bông so đũa không chỉ nằm trên bàn ăn, mà còn là khi thu hái. Một cây so đũa chỉ lên bông đúng một lần trong năm, khi mấy ngọn gió chướng lao xao trên ngọn cây, như thể nó biết người ta cũng không mặn mà với nó nên không nở bông chi nhiều. Nghĩ mà buồn, ít người ăn đã đành, người từng ăn bông so đũa cũng bị lợt dần cái vị đắng nhẫn của thứ bông này trong ký ức. Chỉ có mấy người như ngoại tôi, lâu lâu lại thèm tô canh chua trụng chung với bông so đũa. Bà vẫn chờ đợi gió chướng về để đón mùa so đũa trổ bông.

Bông Bí

Bông bí là thứ bông của nhà có vườn tược, của mấy sợi dây leo bám lên giàn gỗ xiêu vẹo, được chăm bẵm tưới tiêu. Cẩn thận tới mức, lúc hái bông để ăn chỉ hái bông đực, tại bông cái phải để dành để đậu trái. Mà không phải bông nào cũng hái. Muốn ăn ngon phải lựa kĩ, bông bí đực “bự con,” cánh bông cứng cáp, còn nguyên lớp phấn tơ mỏng phủ trên mình thì mới đúng bài.

Thu bông kĩ lưỡng ra sao, lúc sơ chế nấu nướng cũng phải hết mực nâng niu y vậy. Quy trình lý tưởng là phải bỏ phần hơi già ở cuống, rửa sạch, sau đó tước xơ, bỏ nhụy, mọi công đoạn đều phải nhẹ tay khéo để đừng dập bông. Tới khi có được một rổ bông bí sạch sẽ, chỉnh tề đâu vào đó, thì nấu nướng coi như là chuyện nhỏ — vì cái thứ bông này vốn là món rau dễ nấu, dễ ăn bậc nhất cái xứ hai mùa nắng mưa này.

Muốn nhanh gọn thì có bông bí luộc với rau tập tàng. Phải gắp một miếng bông rũ nước, chấm ngập vô chén nước mắm mặn, sang hơn là tộ kho quẹt kẹo kẹo, rồi đưa vô miệng để cảm nhận hết vị thanh mát của cây cỏ miệt vườn. Cánh bông mềm, cuống bông giòn ngọt, hai thứ thi nhau đẩy đưa vị giác người ăn.Thích ăn vừa nước vừa cái thì ta có canh bông bí, nấu chung với tôm đất đập dập. Bông bí sẽ tiết ra nước ngọt, mang mùi vị như gom hết những nắng gió dãi dầu, hương đồng gió nội của những ngày phơi mình trên giàn vườn.

Cầu kỳ nhất là bông bí nhồi thịt chiên. Thịt nạc tươi trộn với nấm mèo, phải được khéo léo nhồi vô từng cánh bông bí mỏng manh, rồi lăn qua bột đem chiên. Thành phẩm là một dĩa bông bí mập ù như mấy cái đùi gà rán, cắn một cái là thấy miếng bông giòn rụm ôm lấy phần thịt đậm đà, chắc ngọt. Công bắt giàn, vun dây, chăm tưới nhiều lúc chỉ cần vậy thôi.

Bông Thiên Lý

Có lần ghé chơi nhà một người quen, tôi cứ ấn tượng hoài giàn thiên lý xanh mướt che mát khoảng sân nhà. Dáng bông nho nhã, màu vàng nhạt, mọc từng chùm nép mình trong những tán lá lớn xanh um. Đặc biệt hơn hết là cái mùi hương nhẹ nhàng mà khó quên. Cái tên “thiên lý” có lẽ cũng từ đó mà ra, cốt là để khen cái mùi hương dù đứng xa “thiên lý” (ngàn dặm) vẫn nghe thoang thoảng, dịu êm.

Thiên lý nếu được nhân hóa, chắc chắn là một người hiền lành, thơm thảo. Loài bông này không chỉ nhẹ nhàng trong hình thức, mà bản chất cũng bổ dưỡng. Bởi vậy mà ông bà mới kêu “thương chồng” thì nấu canh thiên lý, tại bông thiên lý cũng là một thứ thời trân ngọt lành của thiên nhiên ban tặng.

Quý mà không hiếm, thiên lý sanh sôi ở chốn vườn tược, có người thương cây mến trái chăm bón, bắt giàn. Tụi nó đích thị là bạn nối khố của giàn bông bí, hay thi nhau quấn quýt quanh mấy cây sào tre, tầm vông dựng tạm. Vững vàng một cái là liền rũ những cánh bông tươi mơn mởn, mời gọi người ta nhanh ra hái. Chỉ cần là buổi sáng còn sương, chịu khó ra vườn thì loáng cái đã có đầy một rổ thiên lý tươi xanh.

Dễ hái nhưng thiên lý lại là thứ bông khó chiều trong bếp. Bông vốn không chịu được nhiệt, dễ bay mùi nên phải hết sức cẩn thận. Nếu là nấu canh thì phải cho lúc sau cùng, nếu xào chay với rau củ thì chỉ đảo sơ trên chảo. Còn món thiên lý xào thịt bò trứ danh, thì càng phải đảo sạn xào nhanh tay trên lửa lớn, sao cho thịt bò đừng dai, mà thiên lý giữ được màu xanh ngọc bích bắt mắt.

Mấy bữa thấy bông thiên lý trưng bày trên kệ siêu thị, tôi cứ ngại ngần, dẫu tôi thèm cái món bò xào bông thiên lý hơn ai hết trên đời. Tôi sợ tay mình không đảo đủ nhanh, sợ bếp điện ở nhà không đủ lửa, để xào ra được dĩa thiên lý ấu thơ. Tại hồi nhỏ ăn được thớ thịt bò mềm tan, gắp được mấy chùm bông béo mềm, mùi thơm nhẹ tỏa theo làn khói bếp làm chi, để rồi giờ phải dè dặt mà nhớ nhung đứt ruột.

Ngẫm lại, đâu có cách tân chi xa xôi, người miền Tây khoái ăn bông đơn giản là tại ăn để sống. Mùa nào thức nấy, đất trời cho gì hưởng nấy mà thôi. Nhưng nhờ bông ngon, vị hợp mà thành ra sống để ăn. “Lý cây bông” trên bàn ăn quê tôi, từ bữa cơm thường nhật cho tới dịp giỗ quải linh đình, cũng đủ thứ “bông xanh, bông trắng, rồi lại vàng bông” khoái khẩu, làm bụng dạ con người ta thòm thèm.

Tôi phải phục sát đất ông bà ngày xưa kiếm được mấy cái bông làm miếng ăn, để con cháu được nhờ tới giờ. Giữa ruộng vườn, trời nước bao la, mỗi loài bông là một bản tính: bông súng hoang dã chốn bưng biền, điên điển vàng ươm lí lắc trong con nước lớn, bông bí thầm lặng của giàn vườn, thiên lý mảnh mai mà thơm dai ngào ngạt, so đũa nép mình bên bờ giậu, chỗ khúc đường đất quanh co. Đâu chỉ con cá rô đồng quẫy đuôi, bãi mạ non xanh um, hàng dừa tít tắp, mà mấy đóa bông này trong giỏ mẹ đi chợ về, bông nọ trong rổ bà hái cũng là một phần của một miền Tây lắm người mến kẻ thương.

Hẻm Gems: Sắm vai người Huế, thưởng thức bún bò đặc sản tại Quán O Phương

2025-12-31T16:39:18+07:00

Tiếng “O” là cách thân thương được người cố đô dùng để gọi “chị” hay “cô.” Sinh ra ở miền Trung, nó đã thấm đượm trong tôi như ngôn ngữ quê hương để rồi nhớ da diết khi đến một miền khác. Thi thoảng, nghe đâu đó có tiếng ai đó gọi nhau bằng giọng quê, lòng tôi lại bất chợt được kéo lại về với những điều vốn đã là của mình.

Quán O Phương cũng tìm đến tôi theo cách như thế. Giữa con phố chưa bao giờ thôi tấp nập, “thanh âm” từ chiếc bảng hiệu gần gũi ấy có một sức hút khó kìm lòng. Nhiều tín đồ ẩm thực vẫn truyền tai nhau, hễ hàng đặc sản miền Trung nào mà tên có tiếng “O” thì y rằng nơi đó chuẩn vị và đáng thử.

Quán ăn nép mình tại góc đường Điện Biên Phủ giao với Trương Quyền, trong một căn biệt thự cổ đậm chất Sài Gòn xưa, kết hợp hài hòa giữa phong cách hiện đại miền Nam và âm hưởng Đông Dương. Không gian nơi đây đầy hoài niệm với bậc thang cao, hành lang lộng gió và những mảng tường ốp đá lớn. Những ô cửa đón nắng được điểm xuyết bằng song sắt họa tiết chữ Phúc (福), vân mây, sóng nước cùng những ô thông gió rộng. Sự hữu tình của kiểu nhà vườn điển hình, với hồ nước tiểu cảnh phía trước và đôi hàng tre trúc rợp bóng, khiến người ta khó có thể tin đây chỉ là một quán ăn.

Quãng thời gian rời miền Trung vào thành phố lập nghiệp, anh Duy, chủ quán O Phương, da diết nhớ ẩm thực lẫn cuộc sống ở quê nhà. Có một loại hương vị mang tên ký ức, dù chẳng rõ mặn nhạt ra sao, nhưng hễ được nấu bởi người quen, ăn ở góc quen, nó lại trỗi dậy làm ta say đắm. Mong muốn có thể xoa dịu nỗi nhớ ấy của chính mình và cả những người đồng hương nơi đất khách, anh đã hun đúc “thổi lửa” cho quán và đón những vị khách đầu tiên vào một ngày cuối năm.

Cái tên “O Phương” được đặt theo tên người phụ nữ gốc Huế anh yêu từ thời học trò, cũng là người vợ hiện tại. Nó khiến anh cảm giác quán ăn như bếp nhà, và ai đến đây, cũng được chào đón cho một bữa ăn quê hương đầy thân tình. Quả là, ngay cả sự “phô trương,” người cố đô cũng thực hiện một cách nhẹ nhàng, tinh tế!

Nhắc đến món ngon xứ Huế, bún bò luôn chễm chệ ở vị trí dẫn đầu. Ẩm thực cố đô khắt khe ra sao, chỉ riêng bát bún bò thôi là đủ lột tả. Thực đơn O Phương xoay quanh món chủ đạo này với phần nước dùng trong, ngọt thanh từ xương và thoảng vị cay nồng của hạt tiêu. Sợi bún gạo dai vừa phải, thịt bò mềm tới, chả cua đậm đà được bày biện trong đồ gốm họa tiết con gà đẹp mắt. Thêm chút hành ngâm giòn tan, một đũa như gói trọn mọi tinh túy của vùng đất.

Anh Duy chia sẻ: “O Phương giữ nguyên vẹn hương vị bún bò gốc mà không gia giảm theo khẩu vị địa phương. Nước dùng được ninh kỹ suốt 14 giờ, pha trộn cùng mắm ruốc tép đặc sản Huế thơm nồng mà không tanh.” Các nguyên liệu cũng được tuyển chọn gắt gao, từ sa tế từ ớt bột Gio Linh, tôm cua vùng nước lợ Phá Tam Giang, đến hành tỏi đảo Lý Sơn... Riêng chiếc nồi nhôm hình chum nấu nước lèo đã bảo chứng cho độ chuẩn vị. Chiếc nồi đặc trưng này mau nóng, lâu nguội, cứ thế cho ra đời bao nhiêu là giò heo, huyết, thịt nạm, v.v.

Tại đây còn có một bản biến tấu thú vị theo kiểu hủ tiếu miền Nam là bún bò khô. Đây là món bún với phần nước lèo để riêng thay vì chan vào chung. Tô nước dùng kèm với đầy đủ bò tái, nạm, gân, chả cây, giò heo… Phần bún được nêm gia vị sẵn vừa ăn, gồm sa tế, hành khô, mắm ruốc, rau răm và hành tây thái lát mỏng.

Thực khách còn có thể thưởng thức nhiều đặc sản Huế khác như bánh bột lọc gói lá dong, bánh ướt tôm cháy, bánh bèo chén… Các loại bánh có phần đặc biệt hơn nhiều nơi bởi như anh Duy tiết lộ, quán dùng tôm Phá Tam Giang (còn gọi là tôm sáo, tôm gân) làm nhân bánh. Vì sinh sống ở vùng nước lợ nên chúng hội tụ đặc tính của cả tôm biển và tôm sông, tuy kích thước nhỏ so với các loại khác nhưng thịt rất chắc, ngọt, vỏ mỏng, sau chế biến thịt không bị teo lại và có màu đỏ tươi rất đẹp.

Những món giải ngấy dễ thấy trên các gánh hàng rong dọc sông Hương ngày hè cũng được mang vào thực đơn: nước đậu ván rang, chè đậu ván với hương thơm và vị ngọt đặc trưng, vừa ăn chơi vừa có công dụng phòng cảm nắng và chống mất nước.

Ở O Phương, ký ức về Huế càng rõ mồn một bởi không gian quán. Từ bộ bàn ghế sờn cũ, đồ thủ công đan bằng tre nứa, cái tủ chè đến lồng đèn giấy hay tranh phượng trang trí đều chất chứa vẻ đẹp văn hóa xưa của vùng cố đô nói riêng và Trung Bộ nói chung. Trong lúc đợi đồ ngon được mang lên, đâu đó có hương nhang trầm thoang thoảng, tiếng nhạc du dương nhẹ nhàng và bên ngoài hàng tre lao xao như kể chuyện ngày xưa,

“O gởi!” Tô bún nghi ngút khói đã bày ra trong giọng Huế thân thương, ngọt ngào.

Tổng kết:

Giờ mở cửa: 07h30 sáng - 9h30 tối hàng ngày
Chỗ gửi xe: Tại vườn quán
Giá: $ (dưới 100.000VND)
Giao hàng: Grab, Shopeefood

O Phương - Món ngon sông Hương

162 Điện Biên Phủ, Phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh

Hẻm Gems: WOKO đem ẩm thực Hoa, nhưng kiểu Hoa Kỳ, đến Sài Gòn

2025-12-12T10:00:00+07:00

Khi một món ăn rời xa quê nhà để du nhập đến những vùng đất mới, một yếu tố thường được dùng làm thước đo chất lượng là tính “nguyên bản” — nêm nếm có chuẩn không, nguyên liệu giống bao nhiêu phần trăm so với phiên bản gốc, đầu bếp bám sát công thức truyền thống hay đã biến tấu quá tay. Vậy sẽ như thế nào, nếu có nền ẩm thực được sinh ra và phát triển với những tính chất trái ngược hoàn toàn với triết lý này?

Tọa lạc ở một góc nhỏ trên đường Phạm Viết Chánh, WOKO thoạt nhìn như một mảnh ghép bất kỳ của hệ sinh thái đồ Hoa Sài Gòn, với mặt tiền màu đỏ bắt mắt cùng bức tường rực rỡ được trang trí bằng áp phích phim Hồng Kông. Thế nhưng, phần nhân của WOKO lại là American Chinese, phiên bản ẩm thực Trung Hoa mang quốc tịch Mỹ được sinh ra trong một bối cảnh lịch sử đặc biệt.

Vào thế kỷ 19–20, làn sóng người Hoa đầu tiên đến Mỹ, chủ yếu làm các công việc nặng nhọc như đào hầm mỏ, xây đường sắt. Khi công trình vơi dần, cộng thêm nạn phân biệt đối xử, nhiều ngành nghề cấm cửa họ, nên người Hoa Kiều đành co cụm trong các khu phố Tàu, mở tiệm giặt ủi, quán ăn nhỏ làm kế sinh nhai. Thiếu thốn gia vị, nguyên liệu quen thuộc, họ buộc phải xoay xở theo điều kiện sống. Các món xào được điều chỉnh bằng những loại rau Bắc Mỹ như cà rốt, súp lơ xanh; thịt thì chọn những phần nhiều nạc; nước sốt nấu đậm đà hơn để ăn kèm thật nhiều cơm, mì cho chắc bụng.

Thế rồi, tiếng lành đồn xa, ngày càng nhiều thực khách tìm đến các tiệm ăn Trung Hoa để có những bữa ăn ngon, (tương đối) bổ, và vừa túi tiền. Qua nhiều thập niên, những tiệm ăn như vậy mọc lên khắp nơi và trở thành một phần quen thuộc trong văn hóa đại chúng nước Mỹ và phương Tây nói chung.

Như nhiều du học sinh khác, tôi từng sinh tồn nhờ không biết bao nhiêu “bữa cơm tình thương” ở các tiệm ăn Trung Hoa. Họ mở cửa bất kể giờ giấc, nên ngay cả vào đêm Giáng Sinh lạnh ngắt, khi hàng quán xung quanh đều đã nghỉ lễ, tôi vẫn có thể lò dò tới mua một hộp orange chicken (gà sốt cam) hay beef and broccoli (bò xào bông cải xanh) mang về ký túc xá, an ủi bản thân bằng bữa ăn ngon giữa đêm đông xứ người. Vì vậy mà tới khi đã về lại Sài Gòn, thỉnh thoảng tôi vẫn bất chợt thèm hương vị cứu đói mình suốt những năm tháng xa nhà.

Vì từng là một du học sinh, Duyên, một trong hai nhà sáng lập của WOKO, cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự và được truyền cảm hứng để khởi nghiệp với quán ăn của mình: “Ngày xưa Duyên đi du học ở Úc ba năm, ngày đầu tiên đặt chân tới Úc là được ăn món này luôn, một phần chow mein [mì xào] và honey chicken [gà mật ong], mà khi đó Duyên chưa biết đó là kiểu American Chinese. Sau này mỗi ngày đi học, trong food court bán rẻ lắm, cỡ 3–4 đồng một phần nhỏ nhỏ, nên cứ đi học là Duyên lại ghé mua, ăn riết rồi mê.”

Sau khi hoàn thành chương trình học và quay về Việt Nam, Duyên bén duyên với lĩnh vực F&B trong nước. Cô bắt đầu làm việc tại một số nhà hàng, trong đó có một nhà hàng chuyên phục vụ các món American Chinese. Tại đây, Duyên không chỉ được tiếp xúc và học hỏi sâu hơn về phong cách ẩm thực đặc trưng này, mà còn gặp gỡ những cộng sự quan trọng, những người sau này sẽ cùng cô xây dựng nên WOKO: Sơn, nay là bếp trưởng; và Huy, đồng sáng lập.

Khi nhà hàng cũ phải đóng cửa vì Covid, họ tiếp tục va chạm với nghề ở những căn bếp khác nhau nhưng vẫn giữ liên lạc. Thế rồi, sau một quãng thời gian tích góp, mỗi người đã dành dụm được chút vốn, trong một buổi nhậu tám chuyện tương lai, Duyên và Huy mới nói chuyện với nhau nghiêm túc hơn về việc khởi nghiệp: “Lúc đó Duyên tính mở tiệm cà phê thôi, thì Huy mới nói là: ‘Sao mình không mở cái quán giống chỗ American Chinese mà tụi mình từng làm? Tất cả mọi người đều muốn ăn lại cái vị đó.’”

Trên thực tế, Sài Gòn cũng đã có một vài nhà hàng theo đuổi mô hình này, nhưng chưa nơi nào thực sự đáp ứng những yêu cầu cá nhân của Duyên — món ăn chưa hợp khẩu vị, khẩu phần quá lớn, giá thành cũng còn cao so với mặt bằng chung. “Duyên muốn sửa lại những cái lỗi nhỏ đó. Muốn một cái phần mọi người có thể ăn chung, gọi được nhiều món hơn. Làm phần ăn nhỏ lại, phù hợp với người Việt. Giá cũng ổn định hơn chút xíu. Một người có thể ghé đây ăn một combo vừa có cơm, vừa có món chính, giá chỉ từ 65.000 đồng.”

Thực đơn của Woko được phát triển dựa trên trải nghiệm của các nhà sáng lập, giới thiệu đầy đủ những gương mặt quen thuộc nhất trong các tiệm đồ Hoa-Mỹ bên kia bờ Thái Bình Dương như sweet & sour pork, orange chicken, chow mein, v.v.

Dù đã được điều chỉnh khá nhiều, các món ăn này này vẫn tuân theo nhiều kỹ thuật chế biến trong ẩm thực Trung Hoa. Nguyên liệu thường được xào nhanh trên chảo lớn để tươi ngon và giữ màu sắc đẹp mắt. Nước sốt được làm sánh nhẹ bằng bột bắp, giúp món ăn đậm vị và có độ kết dính vừa phải giữa các thành phần. Sự biến tấu rõ nét nhất nằm ở cách hoàn thiện món ăn. Chẳng hạn, gà chiên được lăn bột khá dày và chiên hai lần. Gia vị cũng được điều chỉnh theo hướng đậm đà hơn, vị ngọt và chua thường nổi bật hơn so với món ăn gốc.

Trong số rất nhiều món ăn tại WOKO, honey chicken (gà sốt mật ong) và cơm chiên là hai món tôi đặc biệt yêu thích và gần như lần nào ghé quán cũng gọi lại. Nếu như cơm chiên Việt Nam thường được rang khô, đôi khi hơi xém cạnh để giòn, thì cơm chiên kiểu American Chinese lại thiên về kết cấu tơi, xốp hơn. Cơm chiên WOKO kết hợp trứng, đậu Hà Lan và hành lá, khá đậm vị xì dầu và có màu nâu sẫm bắt mắt, “đúng chuẩn Uncle Roger.”

Dù là phiên bản nào, một chén, dĩa cơm ngon vẫn là yếu tố quyết định xem một bữa ăn châu Á có “đúng bài” hay không. Do đó, đội ngũ WOKO đã thử nghiệm với nhiều nguồn nguyên liệu tìm được lựa chọn ưng ý nhất: “Nói thiệt luôn là tụi Duyên phải thử chắc cỡ 10 bịch gạo đó. Vì Việt Nam nổi tiếng vì xuất khẩu gạo, thì cái sự đa dạng của gạo đó nó sẽ rất nhiều, mình phải tìm đúng cái loại gạo mình cần.”

Cơm chiên là bạn đồng hành hoàn hảo cho món honey chicken: gà được chiên giòn, phủ sốt mật ong ngọt nhẹ, thơm mùi mè rang, dùng cùng cơm nóng và bông cải xanh luộc vừa tới. Vị ngọt, mặn, béo xen kẽ nhau tạo nên một tổng thể tròn vị ăn đến đâu thấy ấm bụng tới đó. Bên cạnh sốt mật ong, WOKO còn có đa dạng các loại như sốt cam, sốt đậu đen, sốt Kung Pao, v.v. Thực khách có thể tùy ý kết hợp các loại sốt với gà, bò hoặc đậu phụ, ăn cùng cơm, mì nóng để ra một suất ăn vừa bụng nhất.

Vì ẩm thực American Chinese có phong cách nêm nếm khá thoáng nên không ít khách hàng, do đã quen với các món Hoa truyền thống ở Sài Gòn, cảm thấy lạ miệng khi lần đầu tiếp xúc. Tuy nhiên, chính sự khác biệt ấy lại mở ra cơ hội để WOKO tiếp cận khách theo một cách khác. Quán không cố gắng làm vừa lòng tất cả, nhưng luôn sẵn sàng điều chỉnh khi cảm thấy hợp lý.

“Có người nói sốt chua ngọt bây giờ rất ngon rồi, đừng thay đổi nữa, nhưng cũng có người thấy sao mà chua, mặn quá. Thay vì sửa công thức qua lại, Duyên sẽ ghi nhớ nhận xét của khách hàng để lần sau nếu họ ghé, quán sẽ điều chỉnh cho vừa khẩu vị của từng người,” cô chủ nói.

Với Duyên, WOKO có thể không phải quán ăn American Chinese duy nhất hay xuất sắc nhất ở Sài Gòn, nhưng nên là nơi có tiêu chuẩn phục vụ tốt nhất. Hương vị tất nhiên là một yếu tố quan trọng, nhưng điều cô ưu tiên theo đuổi WOKO là tạo ra trải nghiệm thân thiện và cá nhân hóa để khách hàng luôn cảm thấy được chào đón.

Với các món ăn American Chinese, tính “nguyên bản” chưa bao giờ là tiêu chí quan trọng nhất. Bên cạnh những công thức học từ sách vở và căn bếp cũ, Duyên và Sơn còn chủ động thử nghiệm với những nguyên liệu Việt Nam đặc trưng, trong đó có một loại “sốt bí mật” (mà tôi không được phép tiết lộ) để tạo nên hương vị độc nhất vô nhị cho món chow mein; một sự kết hợp được Duyên mô tả vui: “Nó Việt Nam, nó Mỹ, mà nó Trung!”

Tinh thần linh hoạt, “tùy cơ ứng biến” ấy suy cho cùng chính là điều đã giúp ẩm thực Trung Hoa vượt qua những năm tháng khốn khó và phát triển trên một vùng đất xa lạ. Và giờ đây, nó tiếp tục hiện diện trong căn bếp nhỏ giữa lòng Sài Gòn với những món ăn ấm bụng và sáng tạo, để mỗi lần không biết ăn gì, tôi lại nghĩ đến chuyện ghé WOKO.

Tổng kết:

Giờ mở cửa: 12pm–2:30pm; 3:30pm–9pm
Chỗ gửi xe: Vỉa hè ngay bên cạnh quán
Giá: $$ (60.000–150.000VND/người)
Thanh toán: Tiền mặt, chuyển khoản, thẻ, Apple Pay
Giao hàng: Grab

WOKO Saigon - Chinese Takeout

74B Phạm Viết Chánh, phường Thạnh Mỹ Tây, TP. HCM

Phú Mỹ Hưng có pizza rau củ thách thức định kiến 'món chay nhạt nhẽo'

2025-12-10T10:00:00+07:00

Ở một thành phố nơi các lựa chọn pizza Ý ngày càng phổ biến, chiếc pizza chay của Margheri đã chọn cách đi con đường riêng, thách thức định kiến rằng “pizza rau củ thường nhạt nhẽo.”

Đằng sau lựa chọn nổi loạn ấy là chef Ciro Sorrentino. Trong nhiều tháng liền, anh đã dành thời gian để mày mò, thử nghiệm nhằm đi tìm lời giải đáp cho câu hỏi: làm sao để một chiếc pizza chay có cá tính riêng?

“Pizza rau củ thường không được đánh giá cao,” Ciro chia sẻ. “Tôi muốn tạo ra một phiên bản khác biệt, một món ăn có chiều sâu, nhiều tầng hương vị và được nhìn nhận nghiêm túc như bất kỳ chiếc pizza nào khác.”

Anh bắt đầu bằng cách kết hợp fior di latte (phô mai mozzarella tươi truyền thống của Ý) với cải bó xôi, tạo nên một tấm toan ấm áp để mọi sắc độ rau củ có đất “dụng võ.” Trên đó, anh sắp xếp súp lơ xanh mang vị đắng nhẹ, nấm địa phương mộc mạc, hành caramen và cà chua bi nướng chậm để lại dư vị ngọt ngào.

Rồi đến hai “cú twist” tinh tế mà Ciro đặc biệt tâm đắc: kem thì là tươi, thanh, thoang thoảng vị biển, và pesto thơm thảo giúp các lớp hương kết nối trọn vẹn. Cuối cùng, anh phủ khoai lang tím chiên giòn lên mặt bánh như những nét vẽ táo bạo, tạo sự tương phản thị giác bằng một sắc tím đầy cá tính.

Trên hết, Ciro xem món pizza này như một lời khẳng định: “Chay không có nghĩa là kém hấp dẫn. Điều quan trọng là hương vị, sự sáng tạo và sự tôn trọng với nguyên liệu, những nguyên tắc đã dẫn dắt tôi trong mọi chiếc pizza mình làm.”

Kết quả là một chiếc pizza đủ mềm, giòn, ngọt, thơm để khiến những thực khách khắt khe nhất cũng phải gật gù. Ở Margheri, món pizza chay này không cố tỏ ra đặc biệt. Nó đơn giản là đặc biệt, theo cách rất riêng, rất... lành nhưng không hề nhu mì.

Margheri

R3-60 Hưng Phước 4, Phường Tân Phong, TP. HCM.

Khi dưa hấu trở thành tâm điểm của cuộc thử nghiệm ẩm thực

2025-12-07T20:31:51+07:00

Tôi từng nghĩ dưa hấu chỉ có thể là chính nó: đỏ mọng, mát lành, ngọt ngào và hiền hòa. Nhưng rồi, trong căn bếp của nhà hàng Sonó, quả dưa bỗng trở nên khác lạ đến mức gần như không còn thuộc về những điều vốn dĩ tôi từng biết. Một thử nghiệm táo bạo, một câu chuyện riêng tư, và cũng là lời nhắc rằng đôi khi, thứ quen thuộc nhất lại là nơi ẩn giấu nhiều bất ngờ nhất. Món ăn này chính là một mảnh ghép trong Tales & Tastes, thực đơn mới nhất tại Sonó, nơi ký ức được thắp sáng bằng kỹ thuật và sự sáng tạo.

Mai An Tiêm — tên của món ăn trực tiếp gợi nhắc về ông tổ của nghề trồng dưa hấu tại Việt Nam — được bắt đầu bằng sự cộng hưởng của lửa. Dưa hấu được đặt lên than khiến phần nước dần cô đặc lại, để lộ ra những tầng hương ít ai nghĩ nó có thể sở hữu: mùi khói thoang thoảng, vị mặn mà mơ hồ như gió biển thổi qua, và một độ ngọt xém cạnh gợi nhớ lớp caramel sậm màu.

Để cân bằng vị giác, bếp trưởng Kiên Phan đưa vào món ăn một thìa lạnh sốt phô mai mát như làn gió cuối ngày, một phiên bản gazpacho đầy tinh nghịch khi rau tươi được thay bằng phô mai. Nóng chạm lạnh. Ngọt gặp béo. Quen đối thoại với lạ. Bộ ba dưa hấu, dưa leo và phô mai feta thân thuộc được đẩy lên một cung bậc mới nhờ lớp gel chanh vàng, lá chanh Thái thái nhuyễn đến mức gần như tan vào gió, và những lát prosciutto giòn tạo nên một bản hoà ca vui tươi nơi vòm miệng.

Điều thú vị là tất cả lại bắt nguồn từ một ký ức rất đơn sơ. Nhiều năm trước, trên đường đến Vinh, Kiên từng dừng chân bên một quán nhỏ. Ở đó, anh được nếm thử món xôi cùng dưa muối làm từ dưa leo và lá chanh Thái. Một món ăn mộc mạc, giản dị đến mức dễ bị lãng quên. Nhưng với anh, hương lá chanh hôm ấy cứ vương vấn, như một nốt nhạc không dứt, thôi thúc anh đưa nguyên liệu này đi xa hơn. Rất nhiều thử nghiệm trôi qua cho đến khi ký ức ấy tìm được hình hài mới: một Mai An Tiêm vừa táo bạo vừa nhẹ nhàng, vừa hiện đại vừa gợi nhắc những gì thân thuộc.

Đó cũng là cách Kiên bày tỏ triết lý nấu nướng của mình: những món ăn khiến người ta cảm thấy được an ủi, thấu hiểu và vỗ về , tất cả đặt trên nền kỹ thuật Pháp cẩn trọng, thêm chút lãng mạn của hiện đại, và kết lại bằng dấu ấn Việt Nam thật nhẹ nhàng. Một sự thanh nhã không ồn ào hay nói đúng hơn là một sự sáng tạo không cố gắng gồng để tỏ ra khác biệt.

Không khó hiểu khi đây là món anh háo hức nhất muốn giới thiệu đến thực khách. Chỉ riêng ý tưởng “nướng dưa hấu” đã đủ để đảo lộn những gì ta mặc định, khiến ta phải nhìn lại một trái dưa quen thuộc bằng ánh mắt của ngày đầu tiên. Với tôi, Mai An Tiêm không đơn thuần là một phần của thực đơn. Đó là một lời thì thầm rằng ký ức có thể sống lại, rằng trí tưởng tượng có thể định nghĩa lại cái quen, và rằng đôi khi điều phi thường đến từ chính những thứ ta từng cho là bình thường nhất.

Thực đơn Tales & Taste bao gồm món Mai An Tiêm được trình diễn kèm theo chương trình giải trí của Petey Majik.

Trang Facebook của Sonó

Ngõ Nooks: Quán phở chay Lò Đúc 'nhỏ mà có võ' giữa lòng Hà Nội

2025-11-26T08:00:00+07:00

Nằm trên con phố Lò Đúc rợp bóng cây, Phở Chay là một quán ăn nhỏ đến mức nhiều người sẽ dễ lướt qua nếu không để ý.

Mặt tiền của quán rất hẹp, chỉ đủ chỗ cho một xe đẩy và vài bộ bàn ghế, nhưng lại gây chú ý bởi lớp sơn vàng chanh phủ kín từ trong ra ngoài.

Trên bảng hiệu xanh lá, dòng chữ “Phở Chay” được in bằng gam màu neon nổi bật, một “bộ nhận diện thương hiệu” tuyên bố dõng dạc và ngắn gọn sản phẩm chủ lực của quán. Chiếc xe đẩy nhỏ đặt sát lối vào cũng dán một chữ “phở chay” thật to, như muốn nhấn mạnh thêm một lần nữa rằng “ở đây không có phở thịt đâu nhé!”

Quán có thực đơn khá phong phú, nhưng chúng tôi đến quán khi gần 2 giờ chiều, lúc quán sắp nghỉ trưa, nên chỉ còn vài lựa chọn cơ bản. Phở ở đây có hai cỡ, tô nhỏ và tô lớn. Chúng tôi gọi hai tô lớn, thêm đĩa quẩy giòn để chấm, một phần nem rán, kèm nước chanh và sữa đậu nàng để giải khát.

Không gian nhỏ nhắn là một trong những điểm khiến quán trở nên dễ mến. Dù không bày vẽ hay trang trí cầu kỳ, chính sự giản dị và gọn gàng ấy lại tạo cảm giác gần gũi. Ở một thành phố đầy những hàng quán chen chúc nhau, một quán ăn bé xíu, yên tĩnh và có cá tính riêng như vậy để lại nhiều ấn tượng hơn người ta tưởng.

Ngồi trong góc nhỏ của quán, tôi để ý thấy vài bức tranh hoa sen hồng treo trên tường và những dây lá nhựa vắt ngang trần nhà. Có lẽ chính những chi tiết trang trí này đã khiến một con ong mật bay lạc vào quán hôm đó, quẩn quanh bên mấy bông hoa vẽ rồi bất ngờ sà xuống tóc tôi. Trong lúc còn đang né con ong, tôi chợt để ý chiếc loa nhỏ cắm sát tường đang phát khẽ bài tụng ‘Nam Mô A Di Đà Phật’ — giai điệu Phật pháp mà ai hay lui tới quán chay chắc cũng từng nghe qua.

Chị Thùy, chủ quán, vừa chuẩn bị phở trên chiếc xe đẩy đặt sát mặt tiền, vừa chiên nem trên cái bếp dầu kê tạm trên một chiếc bàn nhựa bên trái cửa ra vào. Trong lúc chờ đợi, mùi đồ chiên từ khu bếp phía trước, hơi nước từ nồi nước dùng, cùng tiếng kinh Phật lặp đi lặp lại khỏa lắp không gian ấm áp, khiến những chiếc bụng đói của chúng tôi càng ngóng trong bữa ăn ngon miệng sắp tới hơn.

Chẳng mấy chốc, một tô phở nghi ngút khói được chị Thùy mang ra, trong tô đầy ắp “thịt bò” chay làm từ mì căn, kèm rau mùi và hành lá. Cá nhân tôi luôn nghĩ nếu đã ăn món nóng thì nên nóng đến mức phải vừa ăn vừa thổi thì mới đủ đô, nguội đi chút nào là bớt ngon chút đó. May mà tô phở này vượt qua bài kiểm tra nhiệt độ của tôi. Bánh quẩy giòn rụm chấm vào nước dùng, bên ngoài thấm đẫm hương phở, bên trong thì vẫn dai dai, làm cho trải nghiệm ăn phở vui miệng hơn hẳn.

Nước dùng ở đây không phải kiểu đậm vị đến mức húp một ngụm đã thấy tràn ngập gia vị, mà chỉ nhẹ nhàng, thanh thanh vừa đủ để thực khách nêm nếm theo sở thích. Trên bàn có đầy đủ nguyên liệu để họ tùy chỉnh: thêm tí chanh chua, vài lát ớt cay, ít nước mắm chay cho mặn mà, rắc chút tiêu thơm. Cứ vậy mà từ một tô phở nền nã, ai cũng tự pha cho mình một phiên bản riêng vừa miệng.

Nem rán là món khiến chúng tôi bất ngờ nhất. Đĩa nem được mang ra khi vẫn còn xèo xèo, vỏ ngoài vàng nâu, cắn vào nghe rõ tiếng rộp, nhân bên trong mềm và hơi dai, có chút béo và mùi nấm, ăn kèm lá húng rồi chấm vào chén nước mắm chay rất tròn vị. Có những ngày chỉ cần một miếng nem ngon lành như vậy thôi đã thấy dễ chịu hơn rất nhiều.

Những ngày lang thang Hà Nội lo đủ thứ việc, tìm được một góc nhỏ như Phở Chay, gọi một tô phở nóng với vài món chiên ăn kèm, tôi tự nhiên thấy như được tiếp thêm sức. Dù bạn đang đói cồn cào, chỉ muốn ăn nhẹ, hay đơn giản là cần một chỗ nán lại đôi, Phở Chay cũng sẽ là một lựa chọn đáng tin cậy.

[Ảnh: Alberto Prieto và chayoi.vn]

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2020.

Tổng kết:

Giờ mở cửa: 9h sáng–2h chiều
Gửi xe: Giới hạn số xe
Liên hệ: 01698206678
Giá: $ (dưới 100,000VND)
Thanh toán: Tiền mặt
Giao hàng: Không có

Phở Chay

168 Lò Đúc, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

Ngay trên đất Pháp, có một thế hệ người trẻ đang thổi luồng gió mới vào ẩm thực Việt

2025-11-07T17:00:00+07:00

Người Việt đặt chân đến Pháp từ rất sớm, và cho đến nay, đây vẫn là một trong những cộng đồng Việt kiều lớn nhất trên thế giới. Từ thời kỳ thuộc địa đến làn sóng tị nạn sau chiến tranh, mỗi giai đoạn di cư trong hơn một thế kỷ qua đều để lại ảnh hưởng khác nhau đến đời sống người Việt tại đây. Ngày nay, một thế hệ người Pháp gốc Việt trẻ, từ đầu bếp, tác giả đến cố vấn văn hóa, đang góp phần tái định hình cách văn hóa Việt được nhìn nhận ở Paris, không chỉ qua món ăn mà cả bằng câu chuyện cá nhân và sáng tạo mang dấu ấn riêng.

Lịch sử cộng đồng người Việt tại Pháp

Paris là nơi cộng đồng người Việt hình thành sớm nhất ở phương Tây. Ngày nay, ước tính có khoảng 70.000 người gốc Việt sinh đang sinh sống tại nội ô thành phố, cùng hơn 100.000 người tại vùng phụ cận Île-de-France — hợp lại thành một trong những cộng đồng người Việt lớn nhất ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Những người Việt đầu tiên đặt chân tới Pháp không phải là người nhập cư như ta thường mường tượng. Họ là các sứ thần và viên chức triều Nguyễn, được cử đi công vụ vào cuối thế kỷ 18 khi Pháp và Việt Nam thiết lập quan hệ. Sau khi Pháp chiếm Nam Kỳ năm 1862, Paris dần là chỗ lui tới của giới công chức, học giả, văn nghệ sĩ Việt Nam, đặt nền móng cho những tiếp xúc văn hóa ban đầu giữa người Việt và Paris.

Nơi tập trung nhiều quán ăn và doanh nghiệp Việt Nam tại Paris.

Sau năm 1954, dù Việt Nam đã giành lại độc lập, nước Pháp vẫn là điểm đến quan trọng đối với nhiều người Việt muốn tìm kiếm cơ hội học tập và lập nghiệp. Do miền Bắc gần như khép kín với phương Tây, phần lớn những người sang Pháp trong giai đoạn này đều xuất thân từ miền Nam.

Vài tháng trước ngày 30/4/1975, một phong trào di cư mới bắt đầu: nhóm rời đi sớm nhất chủ yếu là các nhân vật thuộc chính quyền Sài Gòn cũ cùng gia đình, tiếp theo đó là những làn sóng tị nạn ồ ạt kéo dài đến cuối thế kỷ 20.

Anne-Solenne Hatte, tác giả sách Tasting Vietnam: Flavors and Memories from My Grandmother's Kitchen (tạm dịch: Thưởng thức Việt Nam: Mỹ vị và hồi ức từ gian bếp của bà tôi) kể rằng ông ngoại cô từng làm việc trong chính quyền cũ. “Dù ông là người có địa vị, người thật sự đưa ra quyết định trong gia đình lại là bà ngoại mình,” cô chia sẻ. “Sau khi ông Diệm bị ám sát, ông được mời sang Đài Loan nhận một chức vụ chính trị, nhưng bà nói: ‘Không chính trị gì nữa. Thế là đủ rồi. Mình có chín đứa con phải lo.’” Nhờ có quan hệ trong cộng đồng Công giáo, ông bà cô được một vị hồng y đứng ra bảo trợ để cả gia đình sang định cư tại một thị trấn nhỏ ở miền Trung nước Pháp.

Bìa sách của Anne-Solenne Hatte. Nguồn ảnh: Amazon.

Như bao gia đình tị nạn khác, ông bà của Anne-Solenne chọn con đường mưu sinh đơn giản và thiết thực nhất: mở quán ăn. Cô kể: “Bà tôi không còn nghĩ về quá khứ. Phải lo sống trước đã, nên bà mở một quán Việt ngay trong gara căn nhà được trợ cấp, gần như không có vốn. Bà không phải làm vì đam mê, mà để trang trải. Cả nhà cần tiền.”

Quán rất nhỏ, chỉ bằng khoảng một phần ba quầy bar khách sạn nơi chúng tôi đang ngồi, kê vừa bốn bàn. “Ai cũng phụ một tay. Mẹ tôi và các cô dì chú bác mỗi người đảm nhận một khâu; mẹ tôi và người chị song sinh phục vụ bàn. Bà dậy lúc 6 giờ sáng vào bếp và làm đến 3 giờ sáng.”

Anne-Solenne Hatte (trái) tập hợp những công thức nấu ăn được bà ngoại (phải) yêu thích nhất thành một dự án sách. Ảnh cung cấp bởi Anne-Solenne Hatte.

Trước khi viết Tasting Vietnam, Anne-Solenne từng theo nghề diễn viên. Ban đầu, cô chỉ muốn ghi lại các món ăn của bà ngoại để lưu giữ cho cả gia đình — một đại gia đình gần 60 người, hầu như ai cũng yêu thích nấu nướng. “Mình nghĩ tốt nhất là có một cuốn giống như từ điển, để mọi người dễ tra công thức,” cô kể.

Nhưng khi bắt đầu, cô nhận ra việc ghi lại món ăn Việt không hề đơn giản: món ăn thay đổi theo hoàn cảnh và thường đo đếm bằng kinh nghiệm. “Đến khi ở cạnh bà, mình mới hiểu công thức của bà không bao giờ cố định,” Anne-Solenne nói. “Vì bà từng sống ở Việt Nam, Washington D.C. rồi Pháp, nên phải tự điều chỉnh để tìm lại cái vị quen thuộc — khi thì không có tiền, khi thì không có nước mắm, không có cua, thiếu đủ thứ.” Vì vậy, Tasting Vietnam vừa là sách nấu ăn vừa là tập hồi ức gia đình. Điều đáng nể là hai bà cháu thậm chí không nói chung ngôn ngữ. “Mình không nói tiếng Việt, nhưng mình vẫn nhớ hương vị Việt Nam,” cô nói.

Sau cuốn sách, Anne-Solenne tiếp tục thực hiện phim tài liệu Taste of Exile — gồm những thước phim cô tự quay lại cảnh bà nấu ăn, xen lẫn tư liệu gia đình cũ được tìm thấy. “Mình nghĩ cách dễ nhất để bắt đầu kể về người Việt là qua ẩm thực, vì nó vui và gần gũi hơn nhiều. Dễ tiếp cận hơn so với những câu chuyện chỉ xoay quanh nỗi đau.”

Thế khó của ẩm thực Việt-Pháp

Từ sau năm 1975, các đợt người Việt tị nạn liên tiếp đổ về Paris, dần làm thay đổi diện mạo Quận 13 — khu vực trước đó vốn được gọi là “khu người Hoa.”

Quận 13, nơi có nhiều người châu Á sinh sống, vào năm 1994. Ảnh: Pierre Michaud/Radio France.

Người châu Á đã sinh sống tại khu vực này từ trước, song làn sóng người nhập cư sau chiến tranh đã biến nơi đây thành một khu phố Việt sầm uất — khắp khu phố là các siêu thị như Tang Frères, chùa chiền, đại lý du lịch, hiệu sách và hiệu phở người Việt. Đối với những người tị nạn chân ướt chân ráo, các nhà hàng không chỉ là nơi ăn uống, mà còn là không gian gắn kết cộng đồng, nơi họ tìm thấy hương vị quê nhà với mức giá vừa túi tiền.

“Những người Việt đầu tiên mở quán ăn để phục vụ chính cộng đồng của mình. Giá cũng phải chăng để đồng hương còn có cái mà ăn,” Nam Nguyễn, người sáng lập thương hiệu cà phê Hanoi Corner, nhận xét. Theo anh, chính điều đó đã tạo nên một định kiến kéo dài đến tận bây giờ: “Ở Pháp, người ta mặc định đồ ăn Việt phải rẻ hơn McDonald’s.”

Ở Pháp, người ta mặc định đồ ăn Việt phải rẻ hơn McDonald’s.

Julien Dô Lê Phạm, nhà sáng lập Phamily First, một agency sáng tạo chuyên về ẩm thực, cũng chia sẻ trong series Subway Takes: “Ẩm thực Đông Nam Á đáng được tôn trọng nhiều hơn, hoặc ít nhất là được đối xử công bằng như mọi nền ẩm thực khác. Mình mê đồ Ý. Mình mê món cacio e pepe [mì Ý với tiêu đen] — món đó phổ biến lắm, nấu chừng 5 phút là xong. Còn phở thì sao? Nước lèo ninh từ hôm trước bằng xương, bằng thời gian, bằng gia vị. Ba loại thịt. Rau thơm tươi. Có đủ cả. Vậy mà phở ở đây chỉ tầm 12–15 euro… trong khi người ta sẵn sàng bỏ 30 đô để ăn cacio e pepe.”

Bên cạnh định kiến là “món rẻ tiền,” ẩm thực Việt ở Pháp từ lâu còn bị xem là một màu: quán này với quán kia na ná nhau, quanh đi quẩn lại chỉ vài món quen. Từ một bàn ăn nhìn ra Pont Neuf, nhóm sáng lập thương hiệu Hà Nội 1988 kể với tôi: “Thế hệ lớn tuổi vẫn hay đến Quận 13 để ăn đồ Việt, nhưng ít khi nhắm đến một quán cụ thể. Họ chỉ cần biết ở đó có món Việt là được.”

Với người Pháp, món Việt phổ biến nhất không phải phở mà là bò bún. Món này nổi đến mức cả quán Thái hay quán Hoa cũng đưa vào thực đơn. Theo tôi, khi một món ăn được nấu bởi cả những đầu bếp không thuộc về văn hóa đó, thì có nghĩa là món ấy đã thành công, cả về danh tiếng lẫn doanh thu.

Xét về thành phần, bò bún là một món khá quen thuộc trong ẩm thực Việt, nhưng cái tên này có thể lạ lẫm với nhiều người Việt không sống ở châu Âu, vì trong nước, món này thường được gọi là bún bò xào. Nguồn ảnh: Grazia.

Tôi vốn chỉ biết bún bò, nên lần đầu nghe đến bò bún, tôi đã khá bối rối. Bò bún là một tô bún gạo, bên trên có thịt bò xào sả, xà lách, dưa leo, rau thơm, giá, cà rốt ngâm, đậu phộng rang và một cái chả giò chiên, gọi là nem theo cách gọi miền Bắc, thay vì chả giò như ở miền Nam. Món này ăn kèm với nước mắm chua ngọt.

Tại Việt Nam, chúng ta gọi món này là bún bò Nam Bộ, bún bò xào hoặc bún thịt bò xào. Vì sao khi sang Pháp, tên món lại bị đảo ngược vẫn là điều chưa ai lý giải được.

Mở mang tầm mắt người Pháp về thế giới món Việt

Cách nhà thờ Đức Bà Paris chỉ vài bước chân, Hà Nội 1988 mang dáng dấp của một Hà Nội thu nhỏ, với không gian retro và thực đơn mang đậm hương vị miền Bắc. Quán được thành lập năm 2020 bởi Huy Nguyễn, cựu phóng viên ảnh đến từ Hà Nội. Nỗ lực phát triển món phở kiểu Bắc của anh từng được vinh danh với giải Sao Hồi Vàng từ Hiệp hội Văn hoá Ẩm thực Việt Nam và báo Tuổi Trẻ. Từ đó, Hà Nội 1988 trở thành một trong những nhà tiên phong giới thiệu ẩm thực Bắc Bộ, vượt ra ngoài phở và nem, đến với thực khách Pháp.

Khi tôi hỏi Uyên Trần (quản lý chung) và Phương Trần (phụ trách truyền thông) về sức hút của món Bắc tại Paris, cả hai cùng bật cười: “Giờ nhiều nhà hàng cũng bắt đầu bán món Bắc. Không biết có phải vì tụi mình không, nhưng trước khi Hà Nội 1988 mở thì hiếm lắm.”

Uyên và Phương cùng Hanoi 1988. Ảnh: Tâm Lê.

Theo họ, việc nhà hàng đặt tại trung tâm Paris, thay vì Quận 13 như thường thấy, đã giúp thay đổi cách người Pháp nhìn nhận về ẩm thực Việt. “Khách của bọn mình đa phần là người Paris hoặc khách quốc tế, từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Mỹ, đặc biệt là người Mỹ gốc Á. Một số food influencer và đầu bếp nổi tiếng như Hélène Darroze [giám khảo kỳ cựu của Top Chef France] cũng từng ghé quán. Nhờ vậy, bọn mình có thêm nhiều khách mới và đa dạng hơn. Với tụi mình, được mang món Việt đến gần hơn với thế giới là một niềm tự hào lớn.”

Uyên và Phương đều sang Paris du học, rồi đi làm thêm ở nhà hàng trong lúc học. Ban đầu chỉ nghĩ là đi làm thêm, nhưng càng gắn bó, Uyên càng thấy hành trình của mình vượt ra khỏi phạm vi ẩm thực. Cô kể: “Lúc mới vào làm, mình không nghĩ chuyện chia sẻ văn hoá và ẩm thực Việt lại quan trọng đến vậy. Khi đó chỉ nghĩ làm thêm để trang trải, nhưng càng làm thì càng thấy tự hào về những gì món Việt có thể truyền tải. Mình nghĩ nhiều bạn trong team cũng cảm thấy như vậy.”

Cô mỉm cười: “Bây giờ không chỉ người Việt mở quán ăn hay quán cà phê Việt nữa. Người Pháp cũng làm. Mọi người ở đây bắt đầu tò mò, bắt đầu thấy thích. Văn hóa Việt có vẻ như đang rất được Paris quan tâm.”

Mặt tiền quán Hanoi 1988 Cafe tại Latin Quarter. Nguồn ảnh: Time Out.

Trải qua 5 năm khởi nghiệp, Hà Nội 1988 đã vượt khỏi ranh giới ẩm thực để trở thành một thương hiệu văn hóa. Họ hiện có hai nhà hàng và hai quán cà phê. Địa điểm mới nhất là Hà Nội 1988 Flowers and Archives tại khu phố Le Marais, không chỉ phục vụ cà phê mà còn tổ chức các buổi workshop về cắm hoa, làm hoa giấy và nhiều kỹ năng khác. Họ đã có dòng sản phẩm riêng, từng hợp tác tổ chức pop-up với các thương hiệu lớn như Uniqlo, và gần đây còn ra mắt cả sách dạy nấu ăn. Đặc biệt, họ đã góp phần mang chuỗi đồ uống Hà Nội danh tiếng, Cộng Cà Phê, đến Pháp.

Chi nhánh Cộng đầu tiên ở Pháp. Nguồn ảnh: Cộng Cà Phê.

Tôi có mặt ở Quận 2, ngay gần nhà hát Paris, trước thềm khai trương chi nhánh Cà Phê Cộng đầu tiên tại Pháp. Nhưng khung cảnh hôm đó không giống một quán cà phê, mà giống một công trường còn đang dang dở — tấm bạt giăng tạm bợ, tiếng búa vang trên tường trơ gạch, mùi gỗ cưa vẫn còn vương trong không khí.

Giữa đống bừa bộn ấy là Giang Đặng, CEO của Cộng, đang lặng lẽ ngồi làm việc trước chiếc laptop ở một góc quán. Cô không cần lên tiếng, sự tập trung điềm tĩnh ấy đủ để người khác biết ai đang cầm trịch. Không gian quán vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, nhưng tinh thần của Cộng đã hiện lên rất rõ: kỷ luật, cá tính và một kiểu tầm nhìn không lẫn vào đâu được.

Cửa hàng tại số 18 Rue Volney, Paris, đánh dấu lần đầu tiên thương hiệu đặt chân đến châu Âu, một bước đi táo bạo của chuỗi cà phê đã quá quen thuộc với người Việt. Với Giang, ý nghĩa của cột mốc này lớn hơn nhiều so với chuyện kinh doanh. Cô chia sẻ: “Từ trước đến nay, chúng ta thường thấy thương hiệu nước ngoài vào Việt Nam. Giờ thì đã có một thương hiệu Việt có thể tự tin vươn ra thế giới.”

Chúng ta thường thấy thương hiệu nước ngoài vào Việt Nam. Giờ thì đã có một thương hiệu Việt có thể tự tin vươn ra thế giới.

Giang đưa ra quyết định này không chỉ vì muốn mở rộng hoạt động kinh doanh, mà còn vì cần chọn đúng người để gửi gắm bản sắc Cộng ra thị trường quốc tế. Cô giải thích: “Trước đây, chúng mình cũng nhận được nhiều đề nghị hợp tác từ Pháp. Nhưng anh Huy [người sáng lập Hà Nội 1988] là người Việt đầu tiên chủ động tìm đến. Sau khi tìm hiểu và xem xét các nhà hàng của anh ấy, chúng mình hoàn toàn tin tưởng vào khả năng của anh ấy. Và mình phải công nhận, đội ngũ của anh Huy làm việc rất chuyên nghiệp.”

Và Paris sẽ không phải là điểm dừng chân duy nhất. Giang cho biết những địa điểm mới khác tại thành phố này đang được xúc tiến, và chuỗi cà phê còn nhắm đến những mục tiêu xa hơn. “Ước mơ của mình là một ngày nào đó mở rộng sang New York, hay Nhật Bản.” Nếu Paris là bước khởi đầu vững chắc, thì châu Âu, và cả thế giới, có thể sẽ sớm theo sau.

Tương lai của ẩm thực Việt Nam tại Paris

Bức tranh ẩm thực Việt tại Kinh đô Ánh sáng đang thay đổi mạnh mẽ, từ những quán phở truyền thống, khép kín, nay đã phong phú hơn nhờ các nhà hàng cao cấp và các mô hình cafe kiêm boutique sáng tạo. Sự thay đổi này phản ánh một sự chuyển giao giữa các thế hệ: không còn chỉ là những người nhập cư thế hệ đầu tiên mở nhà hàng ở Quận 13 để mưu sinh, mà nay còn có những người Việt lớn lên tại Pháp và các doanh nhân từ Việt Nam. Họ đang kết hợp ẩm thực, thiết kế và nghệ thuật kể chuyện để khẳng định bản sắc tại những khu phố thời thượng nhất Paris. Những đại sứ văn hóa này đang rất mong muốn tìm lại và nâng tầm giá trị Việt Nam trên đất Pháp ngày nay.

(Trái) My Ly, nhà sáng lập quán Bà Nội và Nam Nguyễn, nhà sáng lập Hanoi Corner. Ảnh: Tâm Lê.
(Phải): Món gỏi cuốn của quán Bà Nội. Ảnh: Quán Bà Nội.

“Bố mẹ mình thật sự không muốn mình theo nghề nấu nướng,” My Ly Phạm, người sáng lập quán Bà Nội, cho biết. “Lúc mình nói ý định mở nhà hàng, ba mẹ liền bắt mình gặp một người quen trong gia đình có quán ăn, chỉ để thấy cái nghề này cực thế nào. Với thế hệ của họ, mở quán là chuyện mưu sinh. Còn tụi mình chọn làm nghề này vì yêu thích, không phải vì không còn lựa chọn nào khác.”

Lựa chọn của My Ly là mở một nhà hàng bán gỏi cuốn.

“Ở nhà mình ai cũng tự cuốn, từ ba mẹ, bạn bè người Pháp cho đến khách tới chơi. Mình thấy rất bình thường, nhưng mấy người bạn Pháp cứ trầm trồ: ‘Trời ơi, cái này ngon quá!’ Đó là lúc mình nghĩ mình muốn người Pháp cũng được trải nghiệm kiểu ăn uống này.”

My Ly lên kế hoạch bài bản: học kinh doanh, tranh thủ đi làm nhà hàng trong năm gap year, rồi đi học kỳ trao đổi ở Bangkok, sau đó du lịch qua Malaysia, Myanmar, Singapore và Hồng Kông. Mỗi nơi đều góp thêm một chút vào hình dung của cô về quán Bà Nội sau này. “Hồi ở Myanmar, mình ăn một món cá với nước sốt đậu phộng ngon không tưởng. Mình xin công thức từ đầu bếp, và nước sốt đó giờ thành món tủ của mình.” Thực đơn của Bà Nội được xây dựng từ những kỷ niệm và cảm hứng mà My Ly có được: tom yum theo vị riêng, cá hồi teriyaki, và món sốt đậu phộng ấy. “Nếu mở quán bây giờ, chắc mình sẽ tự hỏi: ‘Làm vậy có đúng không?’ Nhưng 8 năm trước thì khác. Mình chỉ nghĩ đơn giản là chia sẻ hương vị với người Pháp theo cách của riêng mình.”

“Người Việt Nam chẳng mấy khi tranh cãi về tính nguyên bản của món ăn. Mỗi nhà mỗi vị, ai cũng chỉ nói đơn giản: ‘Ngon là được, hợp khẩu vị mình là được.’”

Các chủ nhà hàng Việt ở Paris phải thường xuyên cân nhắc giữa việc giữ gìn tính nguyên bản và biến tấu, thích nghi. Nam, người sáng lập Hanoi Corner,, đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình: “Người Việt Nam chẳng mấy khi tranh cãi về tính nguyên bản của món ăn. Mỗi nhà mỗi vị, ai cũng chỉ nói đơn giản: ‘Ngon là được, hợp khẩu vị mình là được.’ Ẩm thực Pháp cũng mượn hương vị từ khắp nơi để phát triển, từ sự tối giản của Nhật Bản, những đĩa dim sum nhỏ của Trung Quốc, đến gia vị của châu Phi. Giống như món kebab của Pháp khác với bản gốc như thế nào, mình muốn ẩm thực Việt ở Paris cũng phát triển theo cách đó, để tạo nên một bản sắc Pháp-Việt riêng biệt.”

Julien Dô Lê Phạm cùng món cơm hến và bánh mì xíu mại từ sự kiện hợp tác giữa Chop Chop và Saigon Kiss. Ảnh: Tâm Lê.

“Phong cách ẩm thực Pháp-Việt vẫn chưa thực sự định hình,” Julien Dô Lê Phạm chia sẻ. Chúng tôi đang ngồi trước quán của anh, Chop Chop, một quầy rượu vang cực kỳ thời thượng, thường xuyên luân phiên mời các đầu bếp đa văn hóa đến trổ tài. Tuần này là nhóm đầu bếp Việt-Hà Lan Saigon Kiss phục vụ các món miền Trung như cơm hến và bánh mì xíu mại. Mọi người xúm xít xung quanh, háo hức tìm cho mình một chỗ ngồi trống, trong khi anh vẫn say sưa chia sẻ.

“Thật thú vị khi thấy những điều đang diễn ra ở New York. Các nhà hàng như Ha’s Đặc Biệt thì làm ẩm thực Mỹ-Việt, Mắm giữ trọn vẹn sự nguyên bản Việt. Mình đặc biệt thích Bánh by Lauren, cô ấy làm món Việt rất chuẩn vị nhưng lại mang đậm phong cách New York. Mình cảm thấy Paris đang tụt lại phía sau, vì ở đây chưa có một thế hệ trẻ đứng lên tự tạo bản sắc cho nhà hàng của mình. Ở Mỹ có sự tự do cho phép pha trộn văn hóa trong nấu nướng. Còn ở Pháp thì khác, bạn luôn bị coi là người nhập cư, bạn buộc phải nấu món của mình rồi điều chỉnh cho phù hợp với khẩu vị người Pháp.”

Julien ngập ngừng, anh lựa chọn từ ngữ thật kỹ, rồi nói: “Sự kiện hợp tác lần này có lẽ là bước đi ‘cá tính’ nhất của ẩm thực Việt ở Paris hiện nay, nhưng mình tin rằng tương lai còn rực rỡ hơn nhiều, một khi những người con nhập cư như chúng mình thực sự được thoải mái thể hiện mình. Trước đây, không ai được phép pha trộn có chủ đích. Bởi trong thời gian dài, giới ẩm thực chỉ xoay quanh món Pháp, không được phá cách, và các nhà hàng Việt luôn bị coi là ‘quán cóc’ tồi tàn. Chỉ gần đây, Paris mới thực sự đón nhận sự đa dạng và những đứa con của người nhập cư. Đó là lý do tại sao Paris ngày nay lại thú vị đến vậy.”

Tinh thần lạc quan của Julien nhắc tôi nhớ đến điều Nam đã bày tỏ trước đó, khi chúng tôi đứng nói chuyện bên ngoài Cộng Cà Phê trong buổi khai trương thử nghiệm: “Cuối cùng thì Paris cũng thấy người Việt mình ngầu rồi.”

Trà đá đường, thứ ‘nước tăng lực’ đã khát chính hiệu miền Tây

2025-10-26T20:00:00+07:00

Ca trà đá đường miền Tây như con đò dọc đưa tôi tạm xa những bến bờ mỏi mệt chốn thị thành để tìm về những bãi bồi ký ức thân thương miền sông nước.

Một buổi trưa nóng như đổ lửa. Tôi đang loay hoay với bộ đồng phục, chân tay luống cuống với cặp táp lỉnh kỉnh — sắp tới giờ của lớp phụ đạo chiều hôm nay. Cái tật ngủ trưa mê mệt đã không ít lần hại tôi trễ nải. Chạy hớt hải tới chiếc Cub cũ đã dựng sẵn trước hiên nhà, tôi đã thấy trên xe là cái ca nhựa quen thuộc, móc ngay ngắn chỗ bửng xe. Mẹ tôi, đứng đó từ bao giờ, chỉ vô cái ca rồi rầy tôi đôi ba tiếng, như mọi lần: “Ngủ tới trưa trời trưa trật rồi, pha cho ca trà đường để vô lớp uống rồi ngủ tiếp!”

Vậy đó. Ca trà đá đường đã tưới mát tôi mỗi buổi học nóng nực, chiều hư tôi mấy lúc rảnh rang ngồi rung đùi coi TV, hay là món cửa miệng mỗi lần tôi tấp vào một quán cà phê ven đường cùng đám bạn mà không biết kêu món gì.

Trà đá đường, như tên gọi, được làm từ trà, đá, và đường. Nguồn ảnh: Trang Facebook Đồng Tháp Mười.

Ngay giờ phút này, khi đang đặt tay gõ những dòng hồi tưởng, tôi đã kể cho mẹ nghe về ý định của mình. Rằng con muốn viết về ca trà đá đường mẹ pha, viết về ly trà đường mẹ con mình thường uống trong quán, về món trà đá đường thân quen của quê mình. Giọng mẹ tôi cười khanh khách xuyên qua màn hình Zalo: “Trời! Trà đá đường thì có gì đâu mà viết!”

Ngẫm lại thì không phải mẹ tôi không có lý. Trà đá đường, nói không ngoa, là máu thịt trong tâm tưởng của người ở cái miệt xứ này. Nó xuất hiện trong mọi ngóc ngách của đời sống, lúc mình khát, lúc mình mệt, lúc mình lạt miệng, nghiễm nhiên như một lẽ thường tình đến mức không còn gì để bàn cãi, tranh luận nữa.

Từ cái tên của thức uống này đã tường minh, thẳng tuột vô cùng. “Trà đá đường” thì chỉ đơn giản là một món nước bao gồm trà, đá, và đường. Dù vậy, nó không phải là “trà đá bỏ đường” như nhiều người ban đầu lầm tưởng. Không có một công thức nào chung nhất cho trà đá đường, nhưng kiểu pha thông dụng nhất là nước trà ngâm thiệt đậm, có mùi thơm và vị chát đặc trưng, sau đó dằn lại bằng nhiều đường cát trắng. Nhiều người chắc sẽ e dè vì cái kiểu bỏ đường dạn tay này, nhưng đừng lo, vì phần trà đường sau đó sẽ được quậy cùng nước đá đập nhuyễn. Trong cái tiết trời oi nóng của vùng Cửu Long, nước đá tan nhanh sẽ trung hòa được vị ngọt gắt ban đầu của trà.

Ca trà đá đường đậm chất miền Tây. Nguồn ảnh: Măm Măm Sài Gòn.

Uống trà đá đường là hoạt động chưa bao giờ câu nệ hình thức, kiểu cách: muốn nhâm nhi từng muỗng hay hút rột rột bằng ống hút cũng được. Hoặc, muốn lẹ nhất, cứ lấy đầu muỗng cà phê chặn ngang miệng ly cho đá khỏi lọt, rồi nốc ừng ực từng ngụm. Cũng chả cần phải bàn ghế chỉn chu, hay dịp gì hệ trọng. Ca trà đá đường được phép xuất hiện một cách ngẫu nhiên, để thực hiện sứ mệnh giải khát cho những cổ họng đang khô khan, cằn cỗi.

Hương vị đầu tiên chạm tới đầu lưỡi là cái mát ngọt của nước trà đường ủ lạnh trong nước đá. Trà đá đường ngon, theo tôi, phải giữ lại được một chút vị đắng chát của lá trà ngâm nước nhứt, hòa lẫn với vị ngọt miễn bàn của đường cát. Uống một miếng có thể thấy được vị thơm trà thoang thoảng trong khoang miệng, xen với cảm giác giòn giòn của đá nhuyễn và hạt đường cát chưa kịp tan hết.

Đương nhiên, những gì tôi đúc kết được từ hương vị của trà đá đường hoàn toàn là những trải nghiệm cá nhân, từ những kiểu cách pha mà tôi thấy ưng ý trong đời. Nhưng tôi biết mỗi nhà, mỗi quán, mỗi người lại có những gu trà đá đường rất riêng. Có người muốn uống thiệt đậm trà, ít ngọt, người thì thích loãng loãng, pha thêm nước phông tên (nước máy) mới vừa miệng. Nhà tôi thì xài trà móc câu hiệu Thiên Hương số 9, còn nhà nhỏ bạn tôi thì toàn pha bằng trà lài Thái Nguyên.

Và cũng không phải nhà nào ở miền Tây cũng ghiền trà đá đường. Tôi từng nghe bạn cùng bàn cấp 3 của tôi than là nhà nó cấm không cho uống trà đá đường. Hai vị thân sinh sợ nhất bệnh tiểu đường, nên món nước này đương nhiên bị cấm tiệt. Thậm chí, con nhỏ còn bị dụ là uống trà đá đường nhiều, tối ngủ sẽ bị kiến bu khắp người.

Mỗi gia đình lại có những công thức trà đá đường khác nhau. Nguồn ảnh: Tạp Hóa Tá Lả Miền Tây.

Lần đó, tôi nghe nó kể mà cười ngặt nghẽo. Tôi còn nhớ như in ánh mắt sáng rỡ của nó khi nhìn thấy tôi thản nhiên tu ừng ực ca trà đá đường mang theo đi học. Có đợt thèm quá, nó ngỏ ý muốn “vượt rào,” xin một tí trà của tôi. Thương bạn, tôi cũng thoải mái rót qua cái bình từ lâu đã không còn một giọt nước lọc của nó. Trong lúc bạn mình đang ngồi nhâm nhi, tôi bỗng nhiên buột miệng: “Mẹ mày lo xa thôi. Bữa tao qua nhà mày ăn trưa, thấy cái gì cũng nấu ngọt. Người miền Tây thiếu ngọt sống không nổi đâu mày ơi!”

Hai đứa tôi bỗng dưng im bặt. Dường như chúng tôi đều nhận ra một chân lý sau câu nói đó. Nết ăn nết uống của xứ tụi tôi không thể thiếu vị ngọt. Tô thịt kho tiêu mằn mặn cũng phải dằn miếng đường cho óng ánh màu nâu ngon mắt. Dĩa cơm sườn phải có chén nước mắm sánh kẹo từ đường đun liu riu, để kế bên mới vừa miệng. Huống hồ chi là một ca trà đá đường.

Có người coi trà đá đường là một món nước uống cho khuây khỏa, đã khát. Tôi chưa dám mỗi ngày đều nốc một ca, nhưng tôi nghe kể có người ghiền tới mức đó. Đi ăn, đi uống gì, phải kèm một ly trà đá đường uống thấm giọng. Không phải là ngon tuyệt hảo, nhưng cứ vài bữa không uống, tôi lại thấy sao mà thòm thèm.

Còn về bạn tôi, kể từ lần uống “nước cấm” bữa đó, cứ cách mấy ngày, nó lại nhờ tôi pha dùm một bình trà đá đường. Mấy lúc chứng kiến nó cố gắng rửa cho thiệt sạch cái bình nước, để mẹ nó không ngửi ra mùi trà, tôi lại trầm ngâm. Ai đã chế ra món trà đá đường, để cái thứ nước này làm người miền Tây mê mẩn, hoành hành cơn ghiền và khiến bạn tôi khổ sở thế này?

Bí kíp trộn trà pha đá đường được dân tình lưu truyền. Nguồn ảnh: kênh TikTok @nguyenthithaoquyen97.

Từ thời bà ngoại tôi, khoảng những năm 30, 40 của thế kỷ trước, thì chốn sông nước Cửu Long đã có trà đá đường. Không có một sổ sách nào chỉ rõ nguồn gốc của món nước này, nên tôi nghĩ đơn giản, ở cái xứ thừa mứa đường mía tới mức mọi thứ đưa vô miệng đều được “ngọt hóa,” thì nước trà cũng không thoát cảnh.

Mấy người già chỗ tôi hay quan niệm trà đá đường là thứ nước hồi sức hữu hiệu. Họ nói uống vô là tỉnh liền, khỏe liền. Mà nghĩ kỹ, chắc cũng có lý. Trà có chất làm mình tỉnh táo, đường lại tiếp thêm năng lượng, hai thứ gặp nhau hóa ra thành một công thức “nước tăng lực” dân dã. Tôi đã tưởng tượng về những buổi trưa đồng áng cũ kỹ, xa xôi, một ông nông dân cảm thấy khoan khoái sau khi nốc một ngụm trà đá đường. Đã khát và khỏe khoắn quá chừng! Chắc có lẽ, trà đá đường đã làm bạn với chốn thôn dã miền Tây từ những ngày tháng đó.

Món nước tăng lực dân dã của miền đồng bằng.

Bây giờ thì không còn chỉ có ông nông dân; khách trong tiệm cà phê võng bình dân, đứa nhỏ đong đưa võng sau hè, góc chợ nhỏ với những bà cô bán hàng rong, bến phà chỗ thợ hồ đang nghỉ tay, thậm chí chỗ cột đèn giao thông có bác tài dừng đợi khách — ai cũng có cho mình một ly trà đá đường. Ai cũng khoái trà đá đường, cũng tranh thủ pha, tranh thủ uống. Phải rồi, làm sao có thể phớt lờ được trà đá đường, khi bóng hình nó luôn hiện diện, tranh thủ mời gọi người ta ở khắp chốn cùng nơi.

Nếu bây giờ nhắc tới “trà,” có thể trong đầu tôi sẽ ngay lập tức nảy lên hai chữ “trà sữa.” Nó là món nước quá thân thuộc, quá hợp thời trong tình cảnh hiện tại. Nhưng rồi khi ngẫm lại một chút, một góc nhỏ trong tim tôi vẫn là ca trà đá đường mẹ pha ngày nào: dễ mua, dễ pha, dễ uống. Nếu trà sữa là cô tiểu thơ Sài Gòn tân thời kiêu kỳ, thì trà đá đường sẽ là nàng Út miệt vườn vấn khăn rằn, mặc áo bà ba, lặng lẽ bên gốc dừa đang chờ dịp làm mát lòng những người con xứ miệt.

Hẻm Gems: Quán bún bò Huế chinh phục được người không theo 'đạo bún bò'

2025-10-17T17:24:16+07:00

Ở Việt Nam, các quán ăn bình dân thường chẳng cầu kỳ. Ghé vào một quán bất kỳ, bạn sẽ bắt gặp khung cảnh quen thuộc: ghế nhựa lụp xụp, bàn inox, khách khứa lẫn phục vụ đều mặc áo thun, đồ bộ. Không gian đơn sơ, tường bong sơn, dầu mỡ loang lổ. Thực đơn viết tay dán tạm lên tường, nhiều quán chỉ bán đúng một món. Âm thanh đường phố hòa với tiếng muỗng đũa. Chủ quán cũng không quá câu nệ chuyện bài trí hay “chuẩn vệ sinh” theo kiểu nhà hàng. Miễn món ăn nóng hổi, đậm đà, khách ăn xong gật gù và quay lại là đủ.

Thoạt nhìn, Quán Bà Nga ở Huế chính là một quán ăn như thế. Nằm khiêm tốn trong một khu dân cư nhỏ, chỉ cách Cửa Tây của Kinh Thành chưa đầy một cây số, quán không có bảng hiệu nổi bật, cũng chẳng dễ nhận ra giữa những ngôi nhà xung quanh. Thế nhưng chỉ cần ghé một lần, tôi đã hiểu ngay rằng nơi đây không chỉ mang trọn tinh thần của ẩm thực đường phố, mà còn xứng đáng được liệt vào tốp đầu những quán bún bò ngon nhất tôi từng thử. Dù ngày càng tiếp đón nhiều du khách phương xa, quán vẫn là chốn lui tới quen thuộc của người dân trong vùng. Từ 3 giờ chiều cho đến tận khuya, thực khách ra vào chưa lúc nào ngớt.

Người đứng bếp là một cô lớn tuổi, tay đeo vòng vàng, đều tay khuấy nồi nước dùng đang sôi sùng sục. Quanh cô, vài nhân viên khác thoăn thoắt dọn dẹp, bưng bê, chuẩn bị rau hẹ, xà lách, bún, móng giò và huyết. Gần lối vào, mấy anh shipper đứng đợi món, bên cạnh là một chị bán mít tranh thủ kê thau mít tươi sát lề đường, đi ngang qua họ là vào tới khu ngồi ăn. Căn phòng nhỏ chẳng trang trí gì nhiều, chỉ có mấy chiếc kệ gỗ ọp ẹp tựa vào bức tường loang ẩm, chất đầy nồi niêu, rổ nhựa, và vài bó mía còn dư.

Bước vào bên trong, tôi thấy vài chiếc khăn giấy vò nát và vỏ chanh vắt dở còn nằm vương vãi dưới nền. Không ai chào hỏi hay mang thực đơn ra bàn, nhưng chỉ cần ngồi xuống một lúc, sẽ có người để ý, bước tới hỏi ăn gì rồi quay vào trong gọi món. Chưa đầy vài phút sau, tô bún nghi ngút khói đã đặt trước mặt, nhanh đến mức có khi chưa kịp mở điện thoại lướt chút thì đã ăn uống xong xuôi.

Có lần tôi gặp một cảnh hơi buồn cười khi ghé quán Bà Nga. Hôm đó tôi đi một mình, vào một tối giữa tuần, mang theo sách như thường lệ. Vừa gọi món xong, còn đang đọc dở mấy dòng đầu, thì có người đàn ông hớt hải dắt bé trai chừng 10 tuổi vào và đặt cậu xuống chiếc ghế nhựa đối diện. Anh ta dặn dò nhân viên vài câu rồi ào ạt rời đi, chẳng thèm ngoái lại hay giải thích vì sao lại để đứa nhỏ ngồi đây với người lạ như tôi. Nhưng người ta không ngại thì tôi cũng không ngại. Tôi thản nhiên ngồi đọc sách tiếp còn nhóc con không dám hó hé gì, chỉ biết ngồi im thin thít ăn cho hết tô bún. Dường như ở những không gian đường phố, ai cũng phải học cách điềm nhiên trước những chuyện xảy ra quanh mình.

Thú thật, trong bảng xếp hạng các món bún của riêng tôi, bún bò Huế chỉ thuộc hàng trung bình. Nói vậy không phải chê nên xin đừng ném đá. Ở Việt Nam có quá nhiều món bún ngon rồi, nên “trung bình” ở đây có nghĩa là “cũng được” chứ không đến mức dở.

Với tôi, bữa tối chỉ cần vừa miệng, dinh dưỡng là đủ, không nhất thiết phải khiến người ta trầm trồ. Nhưng hễ tôi nói với bạn bè rằng, so với mặt bằng chung, tôi thấy bún bò là món “bình thường thôi” — họ lại bảo tôi chắc quý tòa ăn sai chỗ rồi, muốn hiểu thì phải về đúng nơi món ấy sinh ra. Thành thử, tôi mới nghe lời mọi người trong Saigoneer, ghé quán bà Nga trong lần “hành hương” về chốn khai sinh bún bò gần đây.

Một nét quen thuộc khác của ẩm thực đường phố là không mấy khi có công thức viết sẵn hay khuôn chuẩn, vì vậy mới có chuyện biến tấu theo ngày, theo vùng. Không có hai quán nào làm ra món y hệt nhau, và càng ở xa nhau thì khác biệt càng rõ. Bún bò cũng vậy. Nếu tách lẻ, từng điểm khác biệt giữa bún bò Sài Gòn và bún bò Huế có vẻ nhỏ, nhưng cộng lại thì thành khác biệt lớn. Ở Sài Gòn, sợi bún thường to hơn, chả lụa hay thay cho chả cua và huyết heo. Nước dùng miền Nam hay dựa vào xương bò và bò viên, còn ở Huế, người ta nghiêng về xương heo và móng giò. Vị nước miền Trung thơm đậm, cay hơn, còn ở miền Nam thì dịu, ngọt một nốt do có đường phèn. Rau thơm và rau sống cũng thay đổi theo vùng và theo mùa, kéo theo vị và độ giòn khác nhau. Khó mà gán cả trải nghiệm cho một cụm từ cụ thể, nhưng ở Huế, tôi thấy tô bún “hài hòa hơn,” các tầng hương vị nâng đỡ nhau chứ không tranh giành vị trí chính.

Ngoài hương vị thì giá cả cũng khác nhau. Nói thẳng ra thì, như nhiều mặt hàng khác, ăn bún bò ở Huế rẻ hơn. Ở Bà Nga, một tô đặc biệt đủ thịt bò, chả cua và giò heo chỉ khoảng 40.000–50.000VND, chỉ chọn một loại thịt thì tầm 30.000VND. Trời Huế oi ả, ớt lại cay, gọi thêm ly nước mía 5.000VND là chuẩn bài.

Càng đi nhiều nơi, tôi càng quý các quán ăn đường phố ở Việt Nam, nên mỗi lần nhớ đến Bà Nga tôi lại lưu luyến cảm giác gần gũi và sống động mà nhiều chỗ bây giờ ít dần. Khi quán xá ngày một giống nhau theo một khuôn mẫu, cái phần “ngẫu hứng” của bữa ăn dễ biến mất. Đó là thứ cảm giác rất khó gọi tên, rõ nhất khi ngồi trên ghế nhựa giữa căn phòng nóng ẩm, ồn ào và hơi bừa bộn, mọi thứ chen chúc đến mức tưởng chừng sẽ nổ tung nhưng cuối cùng đâu lại vào đấy.

Ăn bún bò Huế ở chỗ như thế này mới đúng điệu. Còn việc Bà Nga có làm tôi đổi thứ hạng bún bò Huế trong bảng xếp hạng cá nhân hay không thì... hihi, bí mật. Tốt nhất là tự đến ăn và tự kết luận. Tôi chỉ gợi ý thử ở đây, rồi tự bạn sẽ thấy một tô bún bò có thể ngon đến đâu.

Tóm tắt

Giờ mở cửa: 5h sáng–11h tối
Gửi xe: Trước quán (chỉ giữ xe máy)
Số điện thoại: 0905263715
Chi phí trung bình: $ (Dưới 100.000VND/người)
Thanh toán: Tiền mặt, chuyển khoản
Ứng dụng giao hàng: ShopeeFood

Quán Bà Nga

62 Lê Thánh Tôn, Phú Hậu, Huế

Gói và mở, bánh pháp lam gợi nhớ về một cố đô Huế muôn màu

2025-10-07T10:00:00+07:00

“Mọi thứ phải thật tươi, nóng sốt...vừa có màu sắc, vừa có nhiều hương thơm. Thứ nào thức ấy, phải bày biện sao cho thật đẹp!” Những món ăn trong bộ phim kinh điển Trăng Nơi Đáy Giếng chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của Trần Thùy Mai hiện lên một cách rất chân thực. Đó là củ khoai được cô Hạnh khéo léo gọt rồi ướp cùng lá dứa, là chén chè sen mát lành tỉ mẩn bọc hoa từ tối để vị thêm đậm đà. Đó là bức tranh ẩm thực Huế đầy mộc mạc, tinh tế nhưng vô cùng hấp dẫn.

Có thể nói, chuyện ăn uống của người xứ mộng mơ chưa bao giờ chỉ dừng lại ở việc no bụng, mà là sự thưởng thức bằng mọi giác quan. Người Huế kỹ lưỡng từ khâu chọn nguyên liệu đến chế biến, rồi bày biện cầu kỳ để mỗi món ăn trở thành một tác phẩm nghệ thuật. Trong dòng chảy ấy, bánh pháp lam xuất hiện như một sáng tạo mới, kế thừa hương vị và dáng dấp của bánh bó mứt truyền thống, nhưng được điểm xuyết bằng gam màu rực rỡ gợi nhớ đến tinh hoa kỹ nghệ của cố đô một thời.

Nguồn ảnh: Huế Ngày Nay.

Mứt bánh bó, ngó thấy bốn mùa

Bánh pháp lam, còn gọi là bánh bó mứt, là một mỹ vị đặc trưng của ẩm thực Huế. Không chỉ có vị ngọt thanh, dẻo bùi, món bánh này còn gây ấn tượng bởi vẻ ngoài đẹp mắt, thể hiện sự tinh tế và tỉ mỉ của người làm. Bánh thường được gói trong hộp giấy vuông vắn, ghép từ nhiều mảnh giấy màu đỏ, vàng, xanh, tím, trắng phối hợp trang nhã theo lối ngũ sắc.

Cách gọi “pháp lam” chỉ mới xuất hiện trong thời gian gần đây, lấy cảm hứng từ loại hình tráng men cùng tên từng phát triển rực rỡ dưới triều Nguyễn. Kỹ thuật chế tác này du nhập đến kinh thành Huế vào thời vua Minh Mạng: đồng làm cốt, phủ nhiều lớp men màu rồi đem nung, tạo nên sắc men óng ánh, bền đẹp, thường dùng để trang trí cung điện. Chính sự tương đồng về sắc màu và vẻ tinh xảo đã khiến chiếc bánh dân dã khoác thêm một danh xưng mới, gắn liền với ký ức thẩm mỹ xưa.

Nghệ thuật pháp lam Huế. Ảnh: Thái Hoàng/Báo Lao Động.

Với khoảng sân rộng, vườn tược sum suê, người Huế xưa thường trồng nhiều loại cây, vừa để lấy bóng mát vừa để có quả ăn quanh năm. Đến mùa trái chín, ăn chẳng xuể, cũng chẳng nỡ bỏ, họ đem cắt nhỏ rồi phơi vài ba nắng cho khô, sau đó sên lửa nhỏ với đường hàng giờ liền.

Kết quả là thứ mứt dẻo, keo, giòn, thơm dịu, lại để được lâu mà không lo hỏng mốc. Đu đủ, cà chua, bí đao, chuối, dứa, v.v., bao nhiêu loại thân thuộc là bấy nhiêu hương vị thơm thảo, làm nên phần hồn khối bánh. Mỗi mùa trái chín, chiếc bánh lại mang theo những nguyên liệu riêng biệt, thay đổi cùng nhịp thở đất trời.

Ảnh: Hải Vân/Tạp chí Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh.

Như câu thơ đã chỉ ra “ngọt ngào bùi béo tìm nhau,” thành phần quan trọng tiếp theo là lớp bột nếp làm vỏ bánh. Bột được chọn lọc kỹ lưỡng, phải là loại ngon, dẻo và xay thật mịn, sau đó đem rang trên lửa nhỏ cho đến khi hơi ngả vàng, cho thêm lá dứa vào đảo nhẹ để dậy mùi thơm.

Pha bột cũng cần có bí quyết: tỷ lệ bột-nước vừa đủ để bột dẻo, kết dính tốt mà không bị nhão hay nát. Bột được nhào bằng tay, ủ chừng nửa giờ. Khi đã nở và mềm, người thợ cán thành một lớp mỏng, dàn mứt lên trên, cẩn thận cuộn tròn thật chặt cho tất thảy hòa quyện, tạo hình vuông vức, cắt đều thành lát mỏng rồi đem gói.

Tưởng chừng đơn giản, song mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự khéo léo và cân đong đo đếm chuẩn xác. Để rồi vừa cắn một miếng, nơi đầu lưỡi đã cảm nhận được vị ngọt thanh của mứt trái cây, không quá gắt gao mà thoang thoảng hòa trong cái mềm mại, thơm béo của lớp bột nếp đẫy đà như tan chảy. Sự tinh tế ấy để lại một dư vị đặc biệt và lưu luyến khó quên.

Sao đem “mặc áo” Thanh Tiên?

Giấy sử dụng làm hộp bánh là giấy làng Thanh Tiên làm từ vỏ cây dướng, tre, nứa. Nổi tiếng với độ bền, loại giấy truyền thống có tuổi thọ rất cao, tồn tại hàng trăm năm mà không bị mối mọt, phai nhạt. Màu sắc hoàn toàn tự nhiên, bề mặt mịn màng mộc mạc, giản dị nhưng không kém phần thu hút. Đặc biệt, giấy Thanh Tiên có hương thơm dễ chịu, gợi nhớ cảm giác thư thái như đang thong dong giữa cố đô trong lành và chan chứa hồn di sản.

Nguồn ảnh: Mộc Truly Hue's.

Cách làm bánh đã đòi hỏi sự cẩn thận và khéo tay thì cách gói càng gấp bội. Để tạo ra một hộp màu pháp lam đúng chuẩn thì từ khâu chọn giấy đến đo, cắt, xếp đều kỳ công. Từng lớp giấy sắc màu được trau chuốt trong từng nếp gấp, sắp xếp tầng lớp chồng vào nhau với cấu trúc xen kẽ. Đôi khi sai sót một chút cũng gấp lại từ bước đầu. Việc phối màu thì tuân theo quy luật của nghệ thuật pháp lam: tông lạnh như xanh, lục, tím, chàm kết hợp tông nóng vàng, đỏ nổi bật và hài hòa.

Dấu ấn văn hóa cố đô rực rỡ

“Nón bài thơ phiêu bồng chiều cuối hạ
Huế một đời say nghiêng ngả lòng anh.”
(Đỗ Hương)

Nếu chiếc nón bài thơ thanh mảnh, vành nghiêng che vẻ đẹp thanh tao mà điềm tĩnh của những người con Huế, thì bánh pháp lam lại ấp ủ phẩm chất quý giá và nhiều quan niệm sống. Chính bởi những công đoạn cầu kỳ, phức tạp nên từ xa xưa thức quà này đã thể hiện triết lý của người dân xứ này là tiết kiệm, cẩn thận, tỉ mỉ và kiên nhẫn. Tiết kiệm từ việc tận dụng các loại trái cây, cẩn thận pha trộn và nhào nặn nguyên liệu và kiên nhẫn để gấp xếp nhẹ nhàng, khéo léo chiếc hộp giấy.

Những người bà, người mẹ, vốn nhuần nhuyễn trong công hạnh, tìm tòi và hòa hợp để tạo nên những món ăn hấp dẫn thơm ngon. Vậy nên, bánh Huế nói chung hay bánh pháp lam nói riêng luôn chinh phục khẩu vị lẫn trái tim của biết bao tín đồ ẩm thực bằng hương vị lẫn tình cảm, tâm huyết.

Nguồn ảnh: Trí Thức Trẻ.

Trong nghệ thuật ẩm thực cố đô, yếu tố ngũ sắc luôn được chú trọng. Xuất phát từ hệ thống ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) trong tư tưởng Á Đông, người dân đã cải biến thành hệ ngũ sắc riêng là: đỏ, tím, vàng, lục, và xanh. Thoạt nhìn, nó đi ngược lại với tất cả các quy luật với năm màu đều rực rỡ và không có màu trung hòa. Nhưng theo thời gian lại ăn sâu vào ẩm thực, tạo nên dấu ấn từ ngay phần nhìn như nhà văn gốc Huế Hoàng Phủ Ngọc Tường miêu tả: “Rất chói lọi, lại vừa rất êm mắt.”

Bóc tách chiếc bánh pháp lam từ trong ra ngoài, phần mứt trái cây mang nhiều màu sắc khác nhau, mặc dù không trực tiếp nhưng mỗi loại có thể được liên tưởng đến một yếu tố trong ngũ hành. Ví dụ màu đỏ của mứt đu đủ đại diện cho lửa, mứt bí đao màu xanh liên tưởng đến nước. Tương tự phần hộp cũng vậy, giấy được chọn thường là các màu cơ bản và phù hợp nhất. Việc phối hợp đặc biệt ẩn chứa ý nghĩa sâu sắc, là cân bằng âm dương món ăn, thể hiện sự tôn trọng thiên nhiên đồng thời mong cầu bình an, may mắn mùa vụ.

Ảnh: Hải Vân/Tạp chí Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh.

Bánh pháp lam còn gắn liền với văn hóa thưởng trà. Chẳng đơn thuần là chuyện uống ngụm trà, ăn miếng bánh chơi chơi mà đã trở thành một nghệ thuật sống thi vị. Trong không gian thanh bình, người Huế thưởng thức từng ngụm trà thơm cùng với món bánh đặc sản với những cử chỉ tinh tế. Đây cũng là dịp để những người thân thích kết nối, hàn huyên với nhau về lẽ đời.

Từ Bắc chí Nam, cây trái, nguyên liệu cho món bánh pháp lam dồi dào không đếm xuể. Tuy nhiên, riêng ở mảnh đất này và cả đôi bàn tay của những nghệ nhân chính gốc thì nó mới thực sự đủ hương, trọn sắc và chan chứa nghĩa tình.

Pizza 4P’s chuẩn bị 'Mỹ tiến' với cửa hàng flagship đầu tiên tại New York

2025-10-03T19:10:16+07:00

Nếu một ngày bỗng dưng thèm vị pizza cá hồi miso quen thuộc khi đang lang thang trên những con phố New York, chắc chắn bạn đã gặp may khi thương hiệu pizza “made-in-Saigon” vốn đã quá quen mặt với giới sành ăn trong nước sẽ chính thức có mặt tại Mỹ quốc vào cuối năm nay.

Theo thông tin từ Insider Retail, chuỗi pizza mang phong vị Nhật-Ý này sẽ khai trương địa điểm đầu tiên tại khu Brooklyn, New York. Địa chỉ cụ thể vẫn chưa được tiết lộ.

Để chuẩn bị cho màn ra mắt này, Pizza 4P’s đã đăng tin tuyển dụng vị trí Tổng Quản lý để điều hành hoạt động của nhà hàng mới tại Brooklyn.

Đây sẽ là lần đầu tiên 4P’s vươn mình ra khỏi phạm vi châu Á, sau khi đã đặt dấu chân tại các quốc gia như Campuchia, Nhật Bản, Indonesia và Ấn Độ. Hiện tại, thương hiệu đang vận hành 35 nhà hàng tại Việt Nam, 2 tại Campuchia và mỗi nước 1 địa điểm ở Indonesia, Ấn Độ và Nhật Bản.

Ra đời năm 2011 từ một nhà hàng nhỏ ở Quận 1, Sài Gòn, Pizza 4P’s gây ấn tượng nhờ những chiếc pizza thủ công với hương vị độc đáo, nguyên liệu trực tiếp từ nông trạng và trải nghiệm cao cấp hơn hẳn các chuỗi pizza phục vụ nhanh thời bấy giờ.

[Ảnh: Dân Trí]

Từ bim bim, snack đến oishi: Vì sao mỗi miền gọi món ăn vặt tuổi thơ này một kiểu?

2025-10-01T14:00:00+07:00

Để nói về sự đa dạng của phương ngữ Việt Nam, thật sự không biết nên bắt đầu từ đâu, và để bàn cho đầy đủ có khi phải hết ngày. Tuy nhiên, có một cặp từ rất thông dụng mà hầu như bất kì cựu trẻ con nào cũng biết, nhưng nguồn gốc của chúng vẫn còn là một dấu chấm hỏi: bim bim và snack, hai từ thường dùng để chỉ các loại bánh ăn vặt giòn tan đựng trong bịch. Vì sao người Việt ở miền Bắc lại gọi đây là bim bim còn miền Nam lại chuộng từ snack?

Từ miến đến bim bim

Ngày nay, khi tìm đến bất cứ tiệm tạp hóa đầu ngõ nào ở Hà Nội và hỏi mua “bim bim,” có lẽ các cô các bác sẽ mặc định trả lời rằng: “Loại nào?” Không có định nghĩa chính xác thế nào mới được gọi là bim bim, nhưng trong ký ức của tôi, một gói bim bim chuẩn phải được bơm phồng hơi, đôi khi hơi còn nhiều hơn cả bánh bên trong. Bim bim thường mặn, đôi khi có chút ngọt, và phải giòn rụm tan ngay trong miệng.

Bim bim có thể làm từ bột gạo, bột bắp hay khoai tây, rồi được phủ nhiều loại gia vị khác nhau: từ quen thuộc như tôm, cua đến cầu kỳ, hiện đại như bò wagyu. Theo thời gian, “bim bim” đã trở thành một danh từ chung để gọi cả một dòng quà vặt. Thế nhưng, trên thị trường vẫn còn tồn tại một sản phẩm “Bimbim” với tư cách là danh từ riêng. Đó là bánh ống nhân kem Bimbim của công ty Hải Hà–Kotobuki. Đây chính là mấu chốt giải đáp câu đố về nguồn gốc của cụm từ “bim bim.”

Bim bim có thể được xem là một trong những sản phẩm đặc trưng của tạp hóa. Ảnh: Alberto Prieto.

Trong khi loại bánh nhân ngọt mang tên Bimbim không thật sự phổ biến, thì Snack Tôm Bimbim lại gắn bó với tuổi thơ của rất nhiều người. Đây cũng là sản phẩm bánh giòn đóng gói đầu tiên ở miền Bắc, ra đời từ liên doanh Haiha-Kotobuki.

Ngày nay Hải Hà được biết đến qua các sản phẩm bánh kẹo, bánh Trung Thu, nhưng tiền thân của nhãn hàng này là một cơ sở sản xuất miến. Tháng 12, 1960, theo chỉ đạo của chính phủ miền Bắc, Xưởng miến Hoàng Mai thành lập để sản xuất miến từ đậu xanh, đáp ứng nhu cầu lương thực của nhân dân.

Vào thập niên 1960, doanh nghiệp thử nghiệm và sản xuất thành công sản phẩm xì dầu và tinh bột ngô. Năm 1966, nhà máy đổi tên thành Nhà máy thực nghiệm thực phẩm Hải Hà, cho ra đời nhiều sản phẩm lương khô khác như viên đạm, chao, bột dinh dưỡng trẻ em, v.v.. Năm 1970, theo chỉ thị của Bộ Lương thực và Thực phẩm (nay là Bộ Công Thương), Hải Hà tiếp quản phân xưởng kẹo của Hải Châu và được đổi tên thành Nhà máy Thực phẩm Hải Hà. Năm 1992, Công ty Bánh kẹo Hải Hà chính thức ra đời, và 1 năm sau đó, thành lập liên doanh Haiha-Kotobuki với Nhật Bản, lấy trụ sở tại 25 Trương Định.

Một trong những loại quà vặt ra đời sớm nhất ở miền Bắc.

Sản phẩm duy nhất của Haiha-Kotobuki hiện tại với cái tên Bimbim.

Liên doanh tiếp cận thị trường với danh tiếng đã có sẵn của Hải Hà và dây chuyền công nghệ mới từ Nhật. Một trong những sản phẩm đầu tiên sinh ra trong giai đoạn chuyển đổi này là Snack Tôm Bimbim. Về lý do đằng sau cái tên “Bimbim,” bà Nguyễn Thị Lệ Thủy, giám đốc thời đó, kể trong một thước phim tư liệu: “Khi mà đặt là chúng tôi sẽ làm cái snack, [chúng tôi bàn] thế thì bây giờ đặt tên là cái gì? Tôi bảo ‘trẻ con nó thích ô tô lắm, lúc nào nó cũng thích bấm còi bim bim, thôi ta cứ lấy cái tên Bimbim.’”

Nương theo ý tưởng ban đầu ấy, những mẩu quảng cáo Bimbim sau này chiếu trên TV thường có nhân vật là những chiếc ô tô phát âm thanh. Đã có thời Bimbim giữ vị thế dẫn đầu thị trường snack đóng gói miền Bắc, để lại dấu ấn văn hóa đặc biệt khiến mọi loại snack sau này đều được gọi chung là bim bim. Nhưng rồi khi các đối thủ liên tiếp tung ra sản phẩm mới, hình ảnh thương hiệu dần phai nhạt, cái tên “Bimbim” từ một nhãn hiệu riêng rơi vào dĩ vãng.

Vinabico và snack cua xanh thần thoại

Một trong những tranh cãi tồn tại lâu đời nhất trên cõi mạng Việt là diễn ngôn xoay quanh cách gọi snack hay bim bim. Cư dân mỗi miền gọi một kiểu, luôn thắc mắc vì sao bên kia không giống mình, thường hay đi vào vết xe đổ phân biệt vùng miền. Tôi nhớ đã từng đọc những bình luận kiểu này từ khi còn nằm vùng trong forum thời những năm 2000, và ngạc nhiên thay, khi cộng đồng mạng di cư sang Facebook hay Threads, tranh cãi này vẫn sống khỏe.

Có lẽ những ai từng múa phím về chủ đề này sẽ hơi ngạc nhiên khi biết rằng thực ra câu chuyện đằng sau hai cách gọi này giống nhau gần 90%: một công ty đến thị trường sớm, sản xuất bánh, rồi sau đó nhãn hàng bị “chết tên.” Ở miền Nam, phần lớn là khu vực Sài Gòn và các tỉnh Đông Nam Bộ, người ta gọi đơn giản bánh đóng bịch là “snack.” Cũng có nhiều dị bản khác tùy theo độ cợt nhả của người nói, như bánh snack, xì nách, sờ nách, hay thậm chí bánh nách. May mắn thay tôi chưa thấy tiệm tạp hóa nào dịch nước đôi sang tiếng Anh cho khách nước ngoài thành “armpit cake.”

Minh họa: Vent Hoang.

Cách gọi này có lẽ đến từ sự ra đời của loại bánh snack quốc dân mang hình chú cua nhỏ xinh, được biết đến với cái tên chân phương “Snack Cua,” thuộc nhà sản xuất Vinabico. Tôi vừa ngạc nhiên vừa không ngạc nhiên lắm khi tìm về giai thoại này, vì câu chuyện gần gũi hơn tôi nghĩ.

Vinabico là một doanh nghiệp bánh kẹo gốc Sài Gòn, thành lập từ năm 1974, lấy trụ sở ở Bình Thạnh. Ngày ấy ở thành phố, có hai nhãn hiệu khá nổi đều lấy logo hình con thiên nga, một là Vinabico, hai là bột giặt Viso. Ông Trương Hy, nhà sáng lập, đặt cái tên đơn giản với ý nghĩa “Việt Nam Bánh Kẹo.” Năm 1978, Vinabico được bàn giao cho Nhà nước, rồi đến 1993, thành lập liên doanh với công ty Nhật Kotobuki, tương tự như Hải Hà ở miền Bắc.

Sử dụng nguyên liệu chính là bột gạo và áp dụng công nghệ dùng giấy nhôm đóng bịch, liên doanh ra mắt sản phẩm mới “Bánh Snack Cua” năm 1993. Hỗn hợp bột gạo và bột bắp được đúc khuôn hình con cua, xử lý nhiệt rồi xóc lên cùng bột gia vị đậm chất umami. Bây giờ thường tôi chỉ cho cả miếng vào miệng nhai, nhưng không hiểu sao khi nhỏ rất thích cắn rứt từng càng cua rồi mới nhai đến mai cua. Liếm láp phần bột gia vị mặn mòi “ngon trên từng ngón tay” cũng là một nghi thức không thể thiếu mỗi lần chén xong bịch snack. Phần bao bì thiết kế với hai màu chủ đạo xanh ngọc và đỏ cam, phía dưới là một con cua luộc đỏ au, còn bên trên là từ “Snack” cỡ lớn chễm chệ ngay trung tâm — đây chính là nguồn cơn khiến từ “snack” đã len lỏi vào tiềm thức của hàng thế hệ người ăn snack miền Nam.

Một mẩu tin vắn trên báo nhân dịp ra mắt Snack Cua lần đầu tiên năm 1993. Ảnh tư liệu: Instagram nikoskhanh2022.

Bao bì gốc của Snack Cua.

Năm 2003, Vinabico mua lại cổ phần từ Kotobuki và vẫn tiếp tục đà kinh doanh ổn định xuyên suốt thập niên 2000, cho đến đầu thập niên 2010. Năm 2012, Kinh Đô thâu tóm 51% cổ phần Vinabico và cuối cùng sở hữu toàn bộ cổ phần của công ty. Đến 2015, Kinh Đô chính thức xóa bỏ tư cách pháp nhân độc lập của Vinabico, và hình ảnh chú thiên nga trắng quen thuộc biến mất hoàn toàn trên bịch snack cua. Ngày nay, Snack Cua vẫn hiện diện tại các điểm bán lẻ trên toàn quốc dưới thương hiệu Kinh Đô, dù với hình hài có khác biệt chút đỉnh.

Oishi, nhân tố bí ẩn từ bên kia Biển Đông

Phần lớn những đối thoại về tên gọi bim bim hay snack thường chăm chăm vào Hà Nội và Sài Gòn, hai thị trường bán lẻ lớn nhất nước ta, nhưng người ta hay quên đi sự có mặt của một cái tên cộm cán trong làng bánh snack là Oishi. Với những ai sinh ra ngoài địa giới các đô thị loại I, nhất là vùng quê miền Trung hay miền Tây, nhiều khả năng bạn đã lớn lên với cách gọi “oishi” khi đi mua snack.

“Oishi” là một từ tiếng Nhật có nghĩa đơn giản là “ngon,” nên cũng không vô lý nếu ta mặc định Oishi là một nhãn hàng Nhật Bản; tuy nhiên, ít ai biết rằng thương hiệu snack trường tồn này có gốc gác từ Philippines.

Một trong số những loại snack kinh điển nhất của tuổi thơ Việt.

Năm 1974, Carlos Chan, một thương nhân người Philippines gốc Hoa thành lập nhãn hiệu Oishi tại quê nhà, mở đường đưa thực phẩm đóng gói bằng công nghệ Nhật vào đảo quốc. Oishi đạt được thành công nhất định và phát triển sang nước ngoài, như Trung Quốc, Myanmar, và cả Việt Nam. Oishi đến nước ta vào năm 1997 và được đón nhận nồng nhiệt. Vô tình, cái tên thuần Nhật gây được thiện cảm với người tiêu dùng Việt, vốn luôn đề cao sản phẩm và văn hóa Nhật Bản, hay, trong trường hợp của Oishi, sản phẩm có vẻ “hơi hơi” Nhật.

Đến Việt Nam, Oishi lập chiến lược len lỏi vào thị trường qua những điểm bán lẻ gần gũi như tiệm tạp hóa địa phương và căng tin trường học, đưa bánh snack đến ngay trước mặt nhóm khách hàng chủ chốt nhất: trẻ em. Chiến thuật này đem lại hiệu quả, và ngày nay Oishi vẫn tồn tại phây phây trên thị trường snack quốc gia đầy cạnh tranh, và đứng top đầu tại phân khúc vùng quê, thị trấn, và đô thị loại II. Và đương nhiên, người dân vẫn gọi những gói bánh này với cái tên thân thuộc: oishi.

Hẻm Gems: Đi Huế, ghé Bé Liêm ăn cơm hến vừa ngon, vừa rẻ, vừa dễ thương

2025-09-24T14:00:00+07:00

Được sống và làm việc trong vòng bán kính vài kilomet từ nơi bán món ruột là một niềm hạnh phúc không nhỏ. Từ ngày tôi lần ra được con hẻm nhỏ Sài Gòn dẫn đến quán Cơm Hến O Thu, cứ mỗi tháng vài lần, tôi lại leo lên xe máy, chạy bon bon chừng 15 phút hóng mát là đã có ngay tô cơm hến đầy vun trước mặt, vừa ăn vừa chảy nước mắt vì cay và vì… sướng. Cơm hến là một trong những món tôi ăn hoài không chán, nên đương nhiên, trong chuyến đi Huế gần đây, tôi phải tìm ăn cho bằng được một tô cơm Hến đúng chuẩn Huế.

Cơm Hến Bé Liêm tọa lạc tại đầu một kiệt nhỏ ngay mặt tiền đường Nguyễn Công Trứ. Một bên là nơi sinh hoạt của gia chủ, còn một bên là không gian rộng rãi được chủ quán tận dụng làm nơi kinh doanh cơm hến. Lối vào dưới giàn dây leo xanh mướt, lấm tấm vệt nắng sáng, cạnh bên chú chó cỏ còn đang ngái ngủ. Đi sâu vào trong, khách sẽ bắt gặp hai dãy bàn nhựa thấp trên nền xi măng thô mộc. Cũng như bất kì quán bình dân nào khác bạn sẽ bắt gặp trên khắp Việt Nam, nội thất và không gian quán rất đỗi bình dân và có phần cũ kĩ, nhưng trong trường hợp này, đối với tôi, nhà cửa trang hoàng ra sao không quan trọng bằng đồ ăn chỉn chu như thế nào.

Cơm Hến Bé Liêm đón khách từ 6h sáng, vừa đẹp để tạt qua ăn lót dạ trước khi đi làm hoặc đi du ngoạn.

Tôi đã chinh chiến qua nhiều quán bình dân tới mức mỗi lần nhìn thấy bộ bàn ghế nhựa thấp màu xanh đỏ chói lóa là tự dưng cơ thể phản xạ có điều kiện bằng cách chảy nước miếng — không phải vì tôi thèm vị nhựa sờn cũ giòn tan, mà thèm những thức ngon vật lạ để trên bàn. Chúng tôi tới Bé Liêm vào sáng thứ Hai, nên không gian quán vẫn khá vắng. Không khí có phần ảm đạm, có lẽ vì phần lớn khách là cư dân Huế ghé lại ăn sáng nhanh rồi đi làm, chỉ có nhóm chúng tôi là du khách, dư dả thời gian ngồi lao xao tán dóc, ngắm nghía trời đất chờ đồ ăn tới.

Tôi thường ăn hàng quán lề đường với tâm thế rất “dĩ hòa vi quý,” miễn đồ ăn ra vừa đúng lúc và ngon, tôi chẳng câu nệ lắm chuyện cung cách phục vụ của người bán như thế nào. Tôi hiểu rằng kinh doanh hàng ăn trong thời buổi khó khăn như thế này không phải dễ dàng, nên niềm nở tươi cười hay đon đả chào mời không có cũng không sao. Nói thế để nhấn mạnh rằng các cô chú bán quán Cơm Hến Bé Liêm rất dễ thương và chiều khách, nhất là đối với một nhóm lúc nhúc đầy người đủ độ tuổi, đủ yêu cầu thêm này bỏ kia như chúng tôi. Đó là chưa kể kha khá review quán trên Google Maps cũng chia sẻ rằng chính các chú xe ôm và tài xế taxi đã giới thiệu quán, minh chứng đáng tin cậy nhất cho độ niềm nở và độ ngon của món ăn.

Cơm Hến Bé Liêm là nơi có cung cách phục vụ dễ thương nhất nhì trong suốt những chuyến đi du lịch nội địa của tôi.

Không khác những hàng cơm hến khác ở Huế, Bé Liêm chỉ bán duy nhất món “vơ-đét,” chỉ có khác ở phần nền: cơm, bún, hay mì gói. Tất cả đều chỉ 15.000VND. Trên bàn cũng để sẵn đĩa 10 cái chả gói lá, ai muốn phần ăn đầy đặn hơn có thể thêm. Miếng chả dai mềm với vị mặn ngọt đặc trưng của chả miền Trung, nhưng cá nhân tôi thấy cục chả khá to và hơi lạc lõng trong tô cơm hến. Sau vài phút ngồi tán dóc, đồ ăn đã tới.

Cơm hến không nóng vừa thổi vừa ăn.

Trong suốt trải nghiệm ẩm thực, có lẽ đây là giây phút tôi thích nhất: khi món ăn từ từ tịnh tiến từ tay người bưng đặt xuống bàn ngay trước mặt mình. Thời gian như trôi chậm lại, làm mờ đi cái đói và niềm háo hức, mọi thứ tập trung vào hình hài món ăn vừa xuất hiện. Tiếng ồ à reo lên từ tứ phía. Đây chính là ngoại hình hoàn hảo nhất của món ăn trước khi bị muỗng nĩa khuấy động, cho nên hãy dành vài giây chiêm ngưỡng nó, hít một hơi dài để mùi hương ấm nóng tràn lên sống mũi. Tô cơm hến lúc nào cũng như bữa tiệc thu nhỏ đầy màu sắc tươi mới: trên nền cơm nguội tơi hạt, các sắc thái xanh rì của rau thơm, xanh nõn của khế non lấp ló dưới cuộn da heo vàng giòn và lấm tấm thịt hến nâu xám. Rau húng, xoài non bào, khế, dọc mùng thái nhỏ trong như rau câu — tất cả như tạo thành lớp thảm thực vật dày dặn chỉ chờ chiếc muỗng của người ăn khai phá.

Dù chỉ làm từ cơm nguội và rau thái bình dân, cơm hến vẫn rất tròn vị.

Người ta có thể ăn cơm hến cả ngày, nhưng tôi lại cho rằng bữa hợp nhất để ăn cơm hến là ban sáng, vì đây chính là bữa sáng với dinh dưỡng cân bằng hoàn hảo cho một ngày làm việc, học tập dài. Năng lượng đến từ chất đường bột trong cơm nguội, kha khá chất xơ từ rau lá tươi, chất đạm của hến, chất béo từ da heo, và chút the cay của ớt sa tế để vực ta dậy khỏi cơn buồn ngủ. Bé Liêm làm cơm hến cũng khá khéo, tránh được nhiều lỗi thường gặp như cơm nguội quá khô cứng, hến không tươi, hay nước canh hến bị cát và tanh. Chỉ cần cho chút mắm ruốc, một muỗng cà phê ớt, hay một phần tư muỗng với ai nhát ớt như tôi, rồi trộn đều lên cho gia vị thấm vào rau, cơm — thế là tô cơm hến đã sẵn sàng để cho vào bụng. Một tô có thể đủ cho nhiều người ăn “cho vui,” nhưng tôi không bao giờ thấy đủ.

Bún hến và cơm hến.

Khi tìm hiểu, chúng ta sẽ mở ra một kho tàng dân gian xoay quanh những món ăn thường ngày. Như chính tại Huế, nem công chả phượng cũng là dấu vết còn lại của ẩm thực cung đình ngày xưa. Cơm hến thì ngược lại, với tiểu sử xuất thân từ gốc gác dân dã hơn: những dải bờ đất ven dòng sông Hương, đặc biệt là Cồn Hến, mảnh đất màu mỡ cho loài thủy sinh tí hon này sinh sôi. Cơm thừa, hến cào ngay ngoài sông, cả rau trái cắt dại trong vườn đều là những nguyên liệu giản đơn giúp giá thành cơm hến vẫn ở mức mềm, đưa cơm hến đi khắp mọi ngõ hẻm ở Huế, trở thành thức quà dung dị trong lòng chúng ta.

Tổng kết:

Giờ mở cửa: 6h sáng cho đến khi bán hết
Chỗ gửi xe: Xe máy
Giá: $ (dưới 100,000VND/người)
Liên hệ: 0795538330
Thanh toán: Tiền mặt, chuyển khoản
Giao hàng: ShopeeFood

Cơm Hến Bé Liêm

64 Nguyễn Công Trứ, Phường Phú Hội, Huế

Hẻm Gems: A Thăng — quán ăn fusion xây dựng từ tình bạn và tình yêu âm nhạc

2025-09-07T16:14:18+07:00

“Bọn mình chỉ muốn làm nghệ sĩ, muốn được tự do. Giờ thì cũng tự do thật rồi,” Nguyễn Hoàng Anh, đồng sáng lập A Thăng Eatery, vừa cười vừa nói.

Hoàng Anh quen Gia Huy, bếp trưởng kiêm đồng sáng lập A Thăng, từ thời còn là sinh viên ngành nhà hàng khách sạn. Một người thích ca hát, một người mê guitar, họ nhanh chóng tìm thấy sự đồng điệu qua âm nhạc.

Sau khi tốt nghiệp, cả hai đi làm đúng chuyên môn, nhưng môi trường gò bó trong ngành khiến họ sớm rơi vào tình trạng bế tắc. Tháng 12/2024, đôi bạn quyết định mở một quán nhỏ của riêng mình làm khởi đầu mới. Họ đặt tên quán là A Thăng, lấy cảm hứng từ nốt “La thăng” (A#), để kỷ niệm những năm tháng gắn bó và gửi gắm những đam mê, hoài bão mà cả hai cùng theo đuổi.

Hoàng Anh (trái) và Gia Huy (phải) thành lập A Thăng vào năm 2024.

Ngay khi đặt chân vào quán, người ta dễ dàng cảm nhận được sự mộc mạc và thân quen. Một cánh cửa cũ được tận dụng làm kệ bar, phía sau đặt lọ tương ớt Quy Nhơn. Góc này có mấy chú gấu nhỏ Khoa Diệp mang đến, góc kia lại treo những hình vẽ gấu ngộ nghĩnh của Nghi Diệp. Những chi tiết tưởng chừng vụn vặt ấy cộng lại thành cái duyên riêng, khiến không gian vừa ấm áp vừa dễ thương, đúng chất một quán ăn do nhóm bạn trẻ cùng nhau dựng nên.

Sinh ra và lớn lên ở Quy Nhơn, Gia Huy nói rằng chính những bữa cơm của cha đã đưa anh đến với con đường bếp núc. Từ nhỏ, anh đã quen nhìn cha nấu những món ăn gia đình kiểu Bình Định, rồi dần tự tay làm theo. Khi vào Sài Gòn học, Gia Huy bắt đầu thử kết hợp thêm kỹ thuật và hương vị phương Tây. Vì thế, khi giới thiệu thực đơn của quán, Gia Huy liền gợi ý cơm cá #Q Fish Rice, làm từ cá chẽm kèm tương ớt Quy Nhơn. Miếng cá dày, chắc thịt, còn phần cơm thì dẻo thơm, phảng phất vị quế, tiêu và chút cay của ớt.

Một món khác khiến chúng tôi nhớ mãi là súp bí đỏ ăn kèm bánh mì nướng phô mai. Phiên bản của A Thăng đặc sánh, ngọt vị, đúng kiểu ăn một muỗng là thấy ấm lòng. Xé miếng bánh mì giòn rụm, kéo theo lớp phô mai chảy mềm rồi chấm vào súp. Cái giòn gặp cái béo, cái ngậy, tạo thành một trải nghiệm tròn vị và thỏa mãn. Nhưng điều làm món ăn thêm nổi bật lại nằm ở nguyên liệu: sáng nào nhóm cũng ra chợ Tân Định mua đồ. Cách làm này tốn công và tốn kém hơn, nhưng bù lại là những món ăn tươi ngon. Quán cũng có châm ngôn rất rõ: “Ăn gì thì bán nấy.” Vì vậy, ngoài những lần pop-up, thực đơn chủ yếu xoay quanh hải sản, thịt heo, thịt gà cùng một vài món chay.

Ban đầu, A Thăng chỉ có gian ngoài và một phòng ăn nhỏ với vài chiếc bàn. Không ai ngờ, chỉ nhờ một đoạn video lan truyền trên TikTok, quán bỗng đông nghịt khách. Cô thợ giao hoa thấy quán dễ thương nên quay lại ăn tối, rồi đăng video trải nghiệm lên tài khoản vốn gần như chẳng có ai theo dõi. Vậy mà clip ấy lại thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. Có thể vì không gian ấm cúng gợi nhớ ngôi nhà bạn bè, hay vì hình ảnh những bạn trẻ say mê chăm chút cho công việc, hoặc đơn giản món ăn quá bắt mắt. Dù lý do là gì, khách vẫn kéo đến ngày một đông. Thành công sớm đó giúp A Thăng mở rộng thêm một khoảng sáng sủa phía trước. Trước kia, Gia Huy và Hoàng Anh phải ngủ tạm trong căn phòng nhỏ sau bếp, nay đã dọn ra căn hộ gần đó, nhường chỗ lại làm kho chứa nguyên liệu.

Menu đồ uống cũng cho thấy sự nhạy bén với gu ẩm thực và trào lưu của giới trẻ thành phố. Ngoài phần matcha được làm rất chỉn chu, quán còn có soda nhà làm, lấy cảm hứng từ trà thảo mộc Mót nổi tiếng ở Hội An. Hoàng Anh vừa cẩn thận đánh matcha, phủ lên ly một lớp bọt trắng như núi Phú Sĩ. Vừa làm, anh vừa kể về quê nhà Cần Thơ và gia đình làm nghề buôn gạo, công việc đã giúp anh quen với giấy tờ, thủ tục trong kinh doanh.

Dĩ nhiên A Thăng vẫn là một quán ăn, ai trong nhóm cũng cần có thu nhập để duy trì cuộc sống, nhưng làm giàu chưa bao giờ là ưu tiên. Điều họ tìm kiếm là một không gian để cùng nhau thử sức, sáng tạo và sống với đam mê. Có lẽ cũng vì thế mà mới đây quán tổ chức pop-up thực đơn cùng Trần Pizza — một cái tên quen thuộc với độc giả Saigoneer. Chủ Trần Pizza là Hiếu, bạn thân lâu năm của nhóm, nên khi anh tạm thiếu mặt bằng, việc hợp tác diễn ra rất tự nhiên. Nhưng pop-up này không chỉ đơn giản là nhường chỗ bếp hay thêm món vào thực đơn, mà còn là dịp để cả hai bên vừa vui vừa học hỏi lẫn nhau. Gia Huy và Hoàng Anh lần đầu được thử tay vào việc làm pizza, còn Hiếu thì có thêm lợi thế khi phần topping được A Thăng sáng tạo. Cuối cùng, món Kurty Wurty ra đời. Chiếc pizza lấy cảm hứng từ phở, đặt theo tên một đầu bếp Singapore mà họ vô cùng ngưỡng mộ, đã nhanh chóng trở thành món được ưa chuộng nhất tuần.

Tinh thần cộng đồng ở A Thăng không chỉ thể hiện qua lần hợp tác với Trần Pizza. Nhóm còn ấp ủ kế hoạch tổ chức những buổi biểu diễn âm nhạc cho chính mình và bạn bè nghệ sĩ, cũng như những dự án ẩm thực khác trong tương lai. Trong lúc chờ đợi, họ dành không gian để giới thiệu sản phẩm của bạn bè, chẳng hạn Hồ Tiêu, thương hiệu tiêu thủ công từ Phú Quốc do bạn của một thành viên trong nhóm sáng lập. Và ngay trong sinh hoạt thường ngày, sự gắn kết ấy vẫn hiện rõ: chiếc Playstation 2 đặt ngay ngoài bếp để khách nào rảnh thì ghé chơi. “Cứ chơi thoải mái nha,” Hoàng Anh vừa cười vừa nói.

Tất nhiên, thực khách tìm đến quán không chỉ vì câu chuyện đẹp hay tinh thần tuổi trẻ, mà trước hết là vì món ăn ngon. A Thăng đáp ứng điều đó với một thực đơn gọn gàng nhưng tinh tế. Ngoài #Q Fish Rice và súp bí đỏ, còn có salad A# với cải xoăn, xà lách thủy canh và nhiều loại rau củ tươi; hay pasta A# với tôm áp chảo và sốt tôm đặc biệt. Món mì này cho thấy một điều rõ ràng: muốn phá cách, trước hết phải nắm vững kỹ thuật cơ bản. Và rõ ràng, đầu bếp ở đây đủ bản lĩnh để vừa làm đúng chuẩn, vừa biến tấu tự do. Điển hình là pasta aglio olio với xúc xích Nduja kết hợp gia vị Việt, hay cơm gà A# biến tấu từ cơm gà miền Trung cùng trứng và kim chi.

Saigoneer biết đến A Thăng cũng nhờ một người bạn giới thiệu. Lần đầu ghé là một chiều thứ Bảy, quán chật kín bạn trẻ rộn ràng ăn uống cuối tuần. Còn trong buổi trưa ngày thường, không gian trái ngược hẳn, yên ả, chỉ lác đác vài bàn khách. Mức giá dao động 90.000–120.000VND/món, phù hợp cho một bữa trưa đầy đủ và chỉn chu. Dù ghé vào lúc nào, người ta cũng cảm nhận được sự tận tâm và khéo léo của nhóm trẻ, để thấy rằng ẩm thực Sài Gòn vẫn còn nhiều nhân tố đáng mong chờ.

A Thăng Eatery mở cửa tất cả các ngày trong tuần, trừ Thứ Hai và Thứ Năm. Ghé thăm Instagram của quán để xem lịch hoạt động chính xác.

Tổng kết

Giờ mở cửa: 11am–2pm, 5pm–9pm, nghỉ thứ Hai và sáng thứ Ba
Chỗ gửi xe: Ngay trước quán (xe máy)
Giá: $$ (100,000–dưới 200,000VND/người)
Liên hệ: Instagram @athang.eatery
Thanh toán: Tiền mặt, chuyển khoản
Giao hàng: Không có

A Thăng

47/9 Trần Quốc Toản, Phường Võ Thị Sáu, TP. HCM