Parks & Rec - Sài·gòn·eer

Đi xem ultimate frisbee để sống lại cảm giác được gắn kết với một tập thể

2025-12-08T10:00:00+07:00

Hồi còn học cấp 3, tôi và những thằng bạn, từ những con người xa lạ, đã có dịp “kết nghĩa huynh đệ” qua những giờ tỉ thí trong các trận frisbee. Cứ ngỡ sẽ chẳng còn những giây phút đẫm mồ hôi với bộ môn này vì bộn bề tuổi người lớn, tôi bỗng được một người bạn giới thiệu Monsoon Ultimate, một trong số ít những câu lạc bộ frisbee có hoạt động nổi bật tại Sài Gòn.

Quyết tự phổ cập lại cho mình về trò chơi gắn liền với niên thiếu, tôi đã tìm đến sân cỏ số 117 đường Hồng Hà (TP. HCM), địa bàn tập luyện của Monsoon vào mỗi tối thứ Tư. Được thành lập vào thời điểm cuối năm 2016, Monsoon là điểm hẹn cho những tín đồ cũng như người mới tìm hiểu về frisbee ở Sài Gòn. Tại đây, các thành viên có cơ hội tích lũy kinh nghiệm thi đấu qua những buổi tập trận hàng tuần, cũng như giao lưu với những người chung đam mê với chiếc đĩa bay.

Anh German Narvaez Libreros.

Chia sẻ về lịch sử thú vị của frisbee, anh German Narvaez Libreros, trưởng nhóm Monsoon, cho biết bộ môn này bắt nguồn từ việc các học sinh ở Mỹ dùng khay nhựa để chơi ném chuyền trong nhà vào mùa đông. Bộ môn không có sự phân biệt về giới, ai cũng đều có thể tham gia chung một trận đấu. Ngay cả những giải frisbee quốc tế cũng có hạng mục mixed-gender (đa giới), một điều khá hiếm trong thi đấu thể thao chuyên nghiệp.

Frisbee không phải là môn thể thao quá kén cá chọn canh — điều này có thể thấy rõ ở các đối tượng có mặt trên sân hôm ấy, thuộc mọi chiều cao và vóc dáng cơ thể. Tuy nhiên, số hội nhóm chơi frisbee tại Sài Gòn chỉ mới đếm trên đầu ngón tay, hầu hết khởi phát từ các nhóm học sinh, sinh viên trường quốc tế hoặc cộng đồng cư dân ngoại quốc.

Điều này phần nào xuất phát từ việc luyện tập và thi đấu frisbee đòi hỏi một diện tích tiêu chuẩn lên đến 100m x 37m, tức gần một nửa sân bóng đá; và không nhiều cơ sở ở Sài Gòn hiện nay có thế đáp ứng yêu cầu không gian này. Một rào cản khác nữa trong việc tiếp cận frisbee là yêu cầu về thể lực: người chơi sẽ phải chạy dọc ngang sân đấu trong vài chục phút liền. “Khi người khác biết về môn thể thao mình hay chơi, họ thường từ chối tham gia do ngại gắng sức khi phải liên tục chạy và ném bắt đĩa trên sân,” anh German chia sẻ.

Một buổi sinh hoạt của Monsoon thường bắt đầu bằng việc khởi động từ 10 đến 15 phút. Khi đã nóng người, các cầu thủ sẽ bắt đầu thực hiện tập trận, bao gồm việc rèn các kĩ thuật bắt và ném đĩa, các chiến lược di chuyển và chạy chỗ trên sân, cũng như phân tích các tình huống thường gặp trong một trận đấu. Các bài tập này sau đó sẽ được đem ra vận dụng khi các thành viên chia đội và thi đấu với nhau trong khoảng 30 phút cuối buổi tập.

Luật chơi frisbee khá thú vị, được tổng hợp từ mô hình của nhiều môn thể thao như bóng chuyền và bóng bầu dục. Các trận đấu có thể diễn ra trên sân cỏ lớn, trên bãi biển hoặc trong nhà tuỳ vào điều kiện cơ sở vật chất và thời tiết. Hai đội thi đấu sẽ xuất phát từ vạch ở hai đầu sân cỏ, tuyển thủ nắm giữ chiếc frisbee sẽ không được xê dịch, mà phải tìm cách luân chuyển cho đồng đội qua không trung. Người chơi ghi điểm khi chiếc đĩa vượt qua hàng phòng ngự và cán đích ở khung thành của đối thủ.

Nói đến đây, có lẽ bạn sẽ mường tượng trong đầu những pha hành động, tranh chấp và trượt dài lồng lộn trên sân cỏ để có được đĩa. Nhưng thực tế không gây cấn đến vậy, vì bộ luật của frisbee nói không với va chạm. Bạn sẽ không được tranh chấp trực tiếp, tức lôi kéo hay cướp dĩa từ người chơi đang có frisbee trong tay, mà chỉ có thể tìm cách truy cản quá trình luân chuyển trên với khoảng cách hơn một gang tay. Người chơi của đội bạn sẽ phải nhượng lại đĩa cho đối phương nếu không kịp thực hiện cú chuyền trong 10 giây.

Nhiều người mới cũng khá ngạc nhiên khi biết rằng bộ môn này không thực sự có... trọng tài. Độ fairplay của sân đấu sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào các cầu thủ, mỗi người sẽ phải thuộc nằm lòng quy luật để có thể bắt lỗi khi thấy đội bạn phạm luật. Điều này yêu cầu cầu thủ phải luôn tập trung vào các diễn biến đang xảy ra trên sân cũng như “đàm phán” giữa hai bên nhằm giải quyết những mâu thuẫn phát sinh.

Sau khi đã làm nóng người, các thành viên của câu lạc bộ chính thức bước vào giờ thi đấu. Thông thường cầu thủ giữa hai bên sẽ được phân biệt theo màu áo xanh và đen, hai màu chủ đạo của Monsoon. Một khi chiếc đĩa đã cất cánh, hai đội sẽ lao vào nhau không khác gì một trận chiến “xáp lá cà.” Tôi luôn cảm thấy thích thú trước các tình huống kèm người giữa thành viên của hai đội, và một trong hai sau đó sẽ phải xoay sở để luồn lách chuyền được chiếc đĩa cho đồng đội mình trên sân. Những pha bật cao hay bay người bắt đĩa cũng là đặc sản khiến người xem phải trầm trồ. Các pha chuyền dài trên sân bắt buộc các cầu thủ hai bên phải chọn vị trí đúng để bắt đĩa cũng như cản phá đối phương.

Minh hoạ một cú ném backhand.

Người mới bắt đầu trung bình sẽ mất gần một năm luyện tập để có thể nắm hết các luật chơi, kỹ thuật ném và di chuyển cơ bản trên sân cỏ. Hai phương thức ném chính thường được thực hiện để ném frisbee bao gồm: backhand (ném trái tay) và forehand (ném thuận tay). Trong khi cú ném backhand phổ biến và dễ thành thục vì chỉ yêu cầu người chơi kiểm soát tốt cổ tay, ném forehand lại khó nhằn hơn do cách cầm và nắm đĩa khá “độc” với những ai chưa quen.

“Động tác bắt chiếc đĩa frisbee cho đúng thôi cũng đã rất khó với người nhập môn, bởi ngón tay bạn sẽ sưng đau nếu để sai tư thế,” anh German chia sẻ. Do đây là bộ môn nói không với va chạm, các cầu thủ cũng cần lĩnh hội cách chạy chỗ trên sân để có thể bắt được frisbee mà không va chạm với cầu thủ khác.

Từ góc nhìn của tôi, các thành viên của Monsoon thực sự như những “người không phổi.” Dù mồ hôi nhễ nhại kèm theo tiếng thở dốc liên hồi, các cầu thủ vẫn tiếp tục chạy như không có ngày mai, tôi nghĩ vui như vậy. Một điều làm tôi ấm lòng hơn cả là các cầu thủ luôn thi đấu trong trạng thái vui vẻ, động viên nhau, và không ngại đỡ nhau đứng dậy khi có thành viên té ngã. Có lẽ đây là một trong những điều tốt mà môn thể thao này mang lại, gắn kết các cầu thủ lại gần nhau hơn.

Kết thúc buổi tập, tôi chào tạm biệt các thành viên câu lạc bộ kèm lời hứa sẽ bắt đầu tham gia nhóm từ những tuần sau. Nhìn những chiếc đĩa trắng bay tự do trên sân cùng nhiệt huyết toát ra từ những thân hình nhễ nhại mồ hôi, tôi như được sống lại những mảng ký ức tuyệt đẹp thời cấp 3 cùng đám bạn. Khi ấy, với từng lần ném, tôi đã gói ghém biết bao hoài bão, ước mơ, cùng những tâm sự giấu kín của bản thân vào chiếc đĩa nhựa, cố phóng nó bay thật cao như để gửi gắm chúng vào những tầng mây trắng trôi bồng bềnh trên bầu trời xanh biếc.

Độc giả có thể tìm hiểu về các hoạt động của Saigon Monsoon Ultimate tại đây.

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2022.

Đến với House Dance Hanoi để học cách thả mình vào âm nhạc

2025-11-15T10:00:00+07:00

Trên tầng cao nhất của một tòa nhà trên phố Khâm Thiên, tôi khoan khoái tận hưởng bầu không khí se lạnh sau khi bước ra từ một trong ba studio tập nhảy ở phía đối diện.

Ba studio dành cho ba thể loại nhảy khác nhau. Một phòng là lớp dancesport có năm bác trung niên theo học, một phòng đang dạy nhảy K-pop cho khoảng 10 thiếu niên. Ở giữa hai căn phòng ấy, tôi hòa mình vào tiếng nhạc house xập xình với gần 100 người khác.

Studio ở giữa ấy không mở lớp dạy nhảy mà đang tổ chức một buổi tỉ thí giữa các dancer. Mặc dù chưa bao giờ tập nhảy trong đời, nhưng bầu không khí sôi động ấy khiến tôi bị thu hút và bước lên sàn nhảy. Tôi không thể cưỡng lại sức hút ấy, và cũng không muốn làm thế. Cuối cùng tôi đã hiểu cảm giác mà các dancer đã nói với tôi trước đó.

Một vài tuần trước trận battle, tôi có hẹn mấy bạn dancer đi cà phê và trò chuyện. “Khi nhảy theo nhạc house,” Linh Tôn chia sẻ, “em thấy vui, thấy tự do, cảm giác rất là...phê (cười.) Thật ra, nhạc house nghe khoái hơn các nhạc khác vì có lẽ não mình thích nhịp độ của dòng nhạc này. Em đọc ở đâu đấy nhưng anh cũng nên xác thực lại.”

Linh Tôn nói không sai. Khoa học có thể giải thích ảnh hưởng của âm nhạc lên tâm trạng của con người. Nhạc house thường có nhịp độ 120–130 nhịp mỗi phút (BPM); một nghiên cứu đã chỉ ra rằng một giai điệu nhịp nhàng với nhịp độ ấy có thể tạo ra cảm giác hạnh phúc

Ngồi cạnh Linh là bạn Đỗ Minh Anh — nickname Vịt — cũng có đôi lời tâm sự: “Lúc bọn em nghe nhạc house, cảm giác nó rất là tự do! Bọn em cảm thấy được thả mình, được tự do trôi nổi trong cái dòng nhạc đấy. Đấy có thể là lý do tại sao em thích nhảy house.”

"Nhưng tại sao lại là nhảy house?" Tôi hỏi. “Sao không phải là các thể loại khác như thiết hài (tap dance) hay ba lê?”

Vịt trả lời: “Em học từ trường múa ra. Em học ba lê, và hiện tại em đang theo một lớp tap dance. Cộng đồng bọn em như một bữa buffet vậy, mỗi món trên đấy đều có vị riêng của nó. Và house dance mang vị riêng của sự tự do. Nó không có cứng nhắc như ba lê, cũng không tiết chế như tap dance.”

Linh cho biết thêm: “Ban đầu, house là nhạc ở trong club, thế là tất cả thể loại dancer và không phải dancer đều đến club và họ đều nhảy trên nền nhạc đấy. Vốn dĩ không ai đặt ra giới hạn cho nó. Ba lê thì phải như thế này, hiphop phải như thế kia. Còn house thì cứ nhảy thôi, nó trong club mà."

Dancer còn lại trong bàn là Phạm Đức Anh, nickname Red, cũng đóng góp quan điểm của mình: “Thỉnh thoảng, em tập sơ sơ mấy bước house của mọi người thôi chứ em không nhảy house. Nhưng em nghe nhạc house từ lâu, từ trước khi nhảy, và thích nghe house từ ấy. Nói chung nghe là thích! Anh hỏi tại sao thì cũng khó, ví dụ như anh có cô người yêu thì tại sao anh lại yêu cô này mà không yêu cô kia? Cô kia xinh hơn chẳng hạn. Tại sao anh lại yêu cô này?”

“Khi yêu đừng hỏi tại sao!” Linh tuyên bố.

Linh, Red và Vịt thuộc nhóm House Dance Hanoi (HDH). Nhóm tổ chức các buổi nhảy hàng tuần và nhiều sự kiện khác để quảng bá văn hóa nhảy house, trong đó có trận battle mà tôi tham gia. Sự kiện thu hút hơn 50 thí sinh và là một sân chơi cho mọi người thể hiện kỹ năng của mình. Phong cách trình diễn cũng rất đa dạng, từ locking, popping, đến breaking và hip-hop,... Nhưng có một phong cách đã cho tôi cái nhìn hoàn toàn mới về cảm giác tự do.

“Môn waacking xuất phát từ những gay bar ở LA,” thí sinh Nguyễn Văn Minh (bí danh) giải thích. “Và cách thể hiện của waacking tiếp cận với tính nữ nhiều hơn… Em không chỉ thích cái đẹp, mà còn thích những thứ lụa là. Waacking cho em cảm giác tự nhiên, cảm giác bản thân đang hướng đến cái đẹp. Và cảm giác nhảy waacking là mở hết người ra để giải phóng cơ thể.”

Mặc dù Minh chưa thú nhận với người thân về xu hướng tính dục, nhưng cậu ấy đã học cách chấp nhận con người thật của mình. “Em nghĩ chính cái đồng tính lại là một chất xúc tác, một cái đặc điểm của em để em mở tất cả mọi thứ ra. Em không bị trói buộc bởi những áp đặt của xã hội cho nam hay cho nữ. Em không cảm giác em cần phải là trụ cột gia đình, em không cần phải yếu đuối thùy mị hay gì cả, em cứ tự nhiên là em nhất thôi. Có lẽ bởi vì chỉ khi em là người đồng tính thì em mới tiếp cận với waacking. Và nếu em sinh ra là một người trai thẳng thì chắc gì em đã nhảy những môn như thế này.”

Một số dancer không chỉ nhảy theo một phong cách nhất định mà kết hợp các động tác từ các thể loại khác nhau. Vũ Hoa Cầu, một thành viên HDH, nói với tôi rằng phong cách của anh là sự kết hợp của house, soul, popping, và thậm chí một số chiêu thức võ thuật. “Lúc thi đấu chỉ cần vận dụng bất cứ thứ gì mình có,” Cầu nói, “nhưng điều quan trọng nhất là cảm nhận âm nhạc và thể hiện bản thân.”

Tôi nhanh chóng nhận ra rằng anh nói đúng. Những dancer giỏi nhất đều rất nhạy với từng thay đổi nhỏ trong giai điệu. Bước nhảy của họ khớp với nhạc đến mức như thể họ có thể dự đoán khi nào nhịp điệu thay đổi hoặc khi nào tới đoạn drop. Trận đấu này dường như để xem ai là người cảm nhạc tốt nhất vậy.

Xen giữa các trận tranh tài, từng nhóm nhảy tham gia chương trình đều có một tiết mục giới thiệu nhóm. HDH tất nhiên cũng thể hiện màu sắc riêng của mình. Màn trình diễn của nhóm kể về một câu chuyện tình yêu giữa bốn ngươi, được thể hiện bằng những kỹ thuật ấn tượng và điêu luyện. Trông nhóm vui như một đám trẻ đang chơi đùa cùng nhau. Tinh thần ấy cùng với lối kể chuyện bằng vũ điệu khiến cả studio phải mê mẩn. Sau đó, vào cuối màn trình diễn, nhóm bắt đầu kéo mọi người lên sàn nhảy cùng. Tôi cũng đứng dậy. Và trong một khoảnh khắc, tôi cảm nhận được sự kết nối và đồng điệu với tất cả mọi người trong studio. Đó là khi tôi thả mình theo điệu nhạc và tay chân cứ thế mà chuyển động. Tôi cảm động đến mức nước mắt chảy dài trên khuôn mặt.

Kết thúc dance battle, Hoa Cầu trở thành nhà vô địch. Nhưng tôi nghe hầu hết mọi người nói rằng thắng hay thua không quan trọng. Quan trọng là mọi người hòa mình vào bầu không khí chung. Khi rời khỏi studio, đầu tôi nhức bưng bưng. Tôi đoán mình hơi quá tuổi để bắt kịp với các bạn trẻ rồi. Nhưng nguồn adrenaline trào lên trong huyết quản của tôi khi ở trên sàn nhảy vẫn không ngừng tuôn chảy cả đến khi về nhà. Cảm giác tự do ấy quả thật khiến tôi phấn khích đến mức không thể tin được. Và nếu bạn muốn trải nghiệm thử cảm giác đó, House Dance Hanoi sẽ rất hân hoan chào đón.

Theo dõi House Dance Hanoi trên Facebook để tìm hiểu về các hoạt động của nhóm và cách tham gia.

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2022.

ParTee mang thú chơi golf nghiệp dư đến giữa lòng Sài Gòn

2025-11-10T06:10:00+07:00

Đội ngũ Saigoneer chẳng có ai là tay chơi golf sành sỏi cả. Phần lớn chúng tôi còn phải tra Google mới biết “birdie” nghĩa là gì, chứ đừng nói đến chuyện ghi được một cú đánh đẹp mắt. Vậy mà một buổi chiều nọ, golf lại trở thành cách hoàn hảo để cả nhóm cùng thư giãn.

Với không ít người, golf là một môn thể thao khó gần. Từ luật chơi, dụng cụ đến trang phục, tất cả như tạo nên một rào cản vô hình. Đặc biệt ở Việt Nam, golf vẫn còn là thú vui tương đối mới mẻ và kén người chơi, nên chẳng lạ khi đa số chúng tôi đều chưa từng cầm gậy bao giờ. Có lẽ cũng vì thế mà lúc đầu, chúng tôi phải mất kha khá công sức thuyết phục nhau tạm gác công việc sang một bên để đi “ParTee”.

Một cách chơi golf nhẹ nhàng và thư giãn hơn

“Golf là trò chơi khó nhất thế giới,” nhà vô địch Masters Ben Crenshaw từng nhận xét. “Không ai có thể thực sự chinh phục được nó. Mỗi khi nghĩ rằng mình đã hiểu, trò chơi sẽ khiến bạn nhận ra mình đã lầm.” Golf có thể làm khó ngay cả những vận động viên dày dặn nhất, nhưng chính vì thế mà trò chơi này lại mang đến cảm giác sảng khoái riêng: chẳng ai chơi giỏi ngay từ đầu, nên cứ thoải mái tận hưởng là được.

Để tận hưởng trọn vẹn tinh thần “vui là chính” đó, đội ngũ Saigoneer đã chọn phiên bản nhẹ nhàng hơn của golf — mini golf. Với mặt cỏ xanh mướt được cắt tỉa kỹ lưỡng, chướng ngại nước, bẫy cát, và không gian ngoài trời thoáng đãng, sân golf 18 lỗ của ParTee mô phỏng cảm giác hồi hộp và độ chính xác đích thực của cú gạt bóng, khác hẳn những sân mini golf kiểu Putt-Putt với ánh đèn neon, chướng ngại vật nhân tạo và thảm sợi tổng hợp. Không cần những cú đánh mạnh hay cảnh mò bóng trong bụi rậm như ở các sân golf lớn, mini golf tại ParTee cho người chơi tập trung vào điều thú vị nhất: cảm giác khi quả bóng lăn chậm rãi, chạm đúng hướng và rơi gọn vào lỗ sau từng cú putt nhẹ tay.

Chúng tôi chỉ mất chưa đến mười phút để cất đồ vào tủ, cầm gậy lên và sẵn sàng nhập cuộc. Luật chơi đơn giản đến bất ngờ: từ điểm phát bóng (tee marker), người chơi cố gắng đưa bóng vào lỗ với ít cú đánh nhất có thể.

Mặt cỏ ở ParTee được thiết kế tinh tế, có những độ dốc và đường cong nhẹ khiến cú đánh tưởng dễ mà lại chẳng hề dễ chút nào. Có khi bóng lăn quá đà, có khi lại dừng cách lỗ chỉ vài gang tay, như trêu ngươi. Thỉnh thoảng, cả nhóm “mắc kẹt” trong bẫy cát, phải đánh tới chục cú mới thoát ra được. Nhưng cũng có những khoảnh khắc vui không tả nổi khi bóng lăn êm ru, rơi gọn vào lỗ cùng tiếng “ting ting” vang lên — một trong những âm thanh “mãn nguyện” nhất thế giới.

Khi golf không chỉ là golf

Golf đôi khi chỉ là cái cớ cho những cuộc giao thiệp, bởi rất nhiều thương vụ được diễn ra trên sân cỏ. Người chơi cùng hôm nay lại có thể trở thành đối tác vào ngày mai. Còn với Saigoneer, chúng tôi chẳng đến ParTee để bàn hợp đồng hay mở rộng quan hệ. Cả nhóm chỉ muốn tận hưởng không khí trong lành, đồ ăn ngon và một buổi chiều thật dễ chịu. Mọi thứ đều có trong ParTee 18 Holes Minigolf, một trải nghiệm vừa túi tiền, thân thiện và phù hợp với bất kỳ ai.

Không gian ở đây khiến ai cũng muốn hít một hơi thật sâu — thảm cỏ xanh mướt, bầu trời quang đãng, tách biệt khỏi những tòa nhà cao tầng hay tiếng xe cộ ồn ã. Chỉ cách trung tâm thành phố 4km, nằm bên dòng sông rợp bóng dừa, sân golf như một nơi an trú thoáng mát, dễ chịu nằm ngay giữa lòng Sài Gòn. Việc di chuyển dễ dàng trong thành phố giúp những giờ phút thư giãn ở đây càng thêm trọn vẹn. Trong bầu không khí yên ả, cả nhóm dường như quên mất khái niệm “deadline,” chỉ còn tiếng cười vang và những cú gạt bóng lăn tròn trên mặt cỏ.

Không chỉ có không gian dễ chịu, ParTee dường như được “đo ni đóng giày” cho nhóm chúng tôi với thực đơn đồ ăn và đồ uống phong phú. Quán bar và nhà hàng ngoài trời mới mở, nằm ngay dưới phòng họp và hội nghị, phục vụ đủ loại thức uống mát lạnh, cùng dịch vụ đặt món từ các nhà hàng đối tác gần đó. Trong lúc chờ món quesadilla, poppers, sliders và khoai tây chiên được mang ra, chúng tôi nhâm nhi nước dừa mát lạnh và bia tươi. Dĩ nhiên, vừa uống vừa đánh golf thì hơi khó, nên cả nhóm chọn ngồi tại bàn picnic cạnh sân, tán gẫu trong bầu không khí quang đãng.

Nằm cùng khuôn viên với Wiking Golf, dù chuyến đi ParTee của Saigoneer chỉ dừng ở trải nghiệm cho người mới, nhưng xung quanh chúng tôi vẫn có không ít golfer kỳ cựu. Xa xa, vài người đang tập đánh ở sân par-3, đưa bóng bay qua mặt nước, trong khi khu driving range lại tất bật tiếng gậy vụt của những cú đánh xa. Dù không phải phần chính của ParTee, chúng tôi cũng tò mò thử vài cú đánh sắt, rồi nhanh chóng nhận ra mình hợp với phần green — nơi cách bàn xốt salsa và kem chua chỉ vài bước chân. Biết đâu vài người trong nhóm sẽ dần mê golf sau những buổi chơi gần gũi thế này.

Suy cho cùng, ai cũng nên có những thú vui không bị ảnh hưởng bởi trình độ hay khả năng kiếm tiền từ thú vui đấy. Những thú vui vừa giúp vận động nhẹ, vừa tạo cơ hội giao lưu và tạm thoát khỏi guồng quay công việc, chính là phần thưởng quý giá của cuộc sống. Có lẽ bạn sẽ không gặp nhóm Saigoneer ở những sân golf 18 lỗ chuyên dụng tại Sài Gòn, nhưng chúng ta lại hội ngộ ở những buổi ParTee khác, hoặc tại các sự kiện chiếu phim, nhạc sống được tổ chức cũng tại đây. Và chắc chắn, chúng tôi sẽ không ngần ngại gợi ý nơi này cho bạn bè, gia đình hay đồng nghiệp nếu họ cần địa điểm tổ chức sinh nhật, hoạt động nhóm hay dã ngoại ngắn. Khi trút bỏ áp lực thành tích và chỉ đơn giản tận hưởng golf bên đồ ăn, thức uống ngon, ta mới thấy, golf thật ra là thú vui dành cho tất cả mọi người.

Wiking Golf's Facebook

Wiking Golf's Email

Phone Number: 0797 475 679

Wiking Golf | 12 Đ. Nguyễn Hữu Thọ, Phước Kiển, Nhà Bè, Hồ Chí Minh 700000

Lắng Nghe Điểm Chạm: khi nghệ thuật chuyển động mở ra cái nhìn mới về cộng đồng Điếc - Khiếm thính ở Sài Gòn

2025-08-30T11:00:00+07:00

Lắng Nghe Điểm Chạm là dự án mang nghệ thuật biểu diễn đến gần hơn với các cộng đồng yếu thế và nhóm thiểu số ở Việt Nam, đồng thời khơi mở khả năng ứng dụng nghệ thuật ngay trong đời sống của họ.

Sáng kiến được khởi xướng bởi Câu lạc bộ Thân Nghiệm và Saigon Theatreland, dưới sự hỗ trợ của Viện Goethe và Đại học HUTECH. Sang mùa thứ hai, dự án đã cùng các nghệ sĩ tập sự thuộc cộng đồng Điếc/Khiếm thính ở Sài Gòn khám phá nghệ thuật múa và chuyển động, đồng hành với họ là những nghệ sĩ tập sự người nghe và các phiên dịch viên Ngôn ngữ ký hiệu.

Dù có quy mô đáng kể, cộng đồng Điếc/Khiếm thính ở Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản hệ thống, phần lớn vì chưa được hỗ trợ đầy đủ về mặt ngôn ngữ. Phần lớn họ giao tiếp bằng các Ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam theo vùng miền, với hai phương ngữ tiêu biểu là Ngôn ngữ ký hiệu Hà Nội và Ngôn ngữ ký hiệu Thành phố Hồ Chí Minh, cùng sự kết hợp của hai Ngôn ngữ ký hiệu này ở một số địa phương miền Trung.

Hạnh là một phiên dịch viên cho Lắng Nghe Điểm Chạm.

Với người Điếc/Khiếm thính, Ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam mới là tiếng mẹ đẻ, chứ không phải tiếng Việt, vốn có hệ thống ngữ pháp và từ vựng hoàn toàn khác biệt. Vì vậy, họ cần được tiếp cận thông tin trực tiếp bằng Ngôn ngữ ký hiệu để đảm bảo tính đầy đủ và chính xác. Ngoài các trường chuyên biệt hay không gian do cộng đồng Điếc/Khiếm thính tự tạo ra, hầu hết môi trường hằng ngày như nơi làm việc, giải trí hay chăm sóc sức khỏe vẫn chưa đáp ứng nhu cầu giao tiếp của họ một cách toàn diện. Vì vậy, người Điếc/Khiếm thính chưa có cơ hội tiếp cận bình đẳng như người nghe, lại còn phải tự chi trả chi phí thuê phiên dịch do thiếu hỗ trợ từ chính sách công.

Ở thời điểm hiện tại, diễn ngôn về Điếc/Khiếm thính ở Việt Nam vẫn còn mang tính quy chụp, thường chỉ xoay quanh giáo dục và y tế. Chính vì vậy, sự xuất hiện của những không gian nghệ thuật và giải trí dành cho cộng đồng này, dù còn ít ỏi, lại trở nên đặc biệt và mới mẻ. Chẳng hạn, dự án Nghe bằng mắt nhiều năm qua đã khuyến khích hợp tác giữa nghệ sĩ Điếc/Khiếm thính và nghệ sĩ người nghe ở Hà Nội để cùng sáng tạo các tác phẩm phim và nghệ thuật thị giác. Tại Sài Gòn, Lắng Nghe Điểm Chạm cũng mở ra cho cộng đồng Điếc/Khiếm thính cơ hội tiếp cận nghệ thuật múa và chuyển động: như một lựa chọn nghề nghiệp, cũng như một hành trình khám phá bản thân; đồng thời tạo cầu nối đồng cảm giữa hai cộng đồng.

Từ một lớp học ký hiệu

“Từ khoảng mười năm trước, khi còn du học ngành múa ở Mỹ, mình đã bắt đầu thấy tò mò và hứng thú với các Ngôn ngữ ký hiệu,” anh Lyon Nguyễn chia sẻ với Saigoneer trong một buổi tập dượt của dự án. Lyon hiện là nhà nghiên cứu và giảng dạy nghệ thuật múa-chuyển động, phụ trách Câu lạc bộ Thân Nghiệm, đồng thời cũng là giảng viên chính kiêm thành viên ban tổ chức Lắng Nghe Điểm Chạm. Anh nói: “Mình thấy các Ngôn ngữ ký hiệu có những điểm tương đồng với múa: giữa việc dùng chuyển động cơ thể để giao tiếp về cảm xúc của múa, và việc dùng chuyển động để trao đổi về những hoạt động hằng ngày của Ngôn ngữ ký hiệu.”

Lyon Nguyễn (trái) và Phương Nguyễn (phải).

Sau khi trở về Việt Nam vào năm 2023 và đăng ký học một lớp Ngôn ngữ ký hiệu, Lyon đã gặp chị Hạnh, một phiên dịch viên Ngôn ngữ ký hiệu. Cuộc gặp gỡ tình cờ này cũng là cơ duyên với Hạnh, bởi lúc đó chị đang tìm một giáo viên dạy múa sẵn sàng tiếp nhận người bạn Điếc/Khiếm thính của mình. Nhờ vậy, Hạnh dần kết nối được với những nghệ sĩ như Lyon và Phương Nguyễn, người phụ trách Saigon Theatreland. “Theo gợi ý của hai nghệ sĩ đến từ Wales, Saigon Theatreland đã quyết định mở rộng các vở diễn để trở nên gần gũi với một cộng đồng khán giả lớn hơn,” anh Phương chia sẻ. “Mình rất bất ngờ, vì chưa bao giờ thấy có nhiều người Điếc và Khiếm thính đến xem như vậy. Sau đó mình đã chủ động hẹn gặp riêng các bạn ấy và các phiên dịch viên.”

Những ai mong muốn tham gia Lắng Nghe Điểm Chạm đều có thể ứng tuyển qua các đợt tuyển chọn công khai. Từ đó, ban tổ chức sẽ chọn ra 8–10 nghệ sĩ người Điếc/Khiếm thính và bốn nghệ sĩ người nghe. Anna Hương, một trong các nghệ sĩ Điếc/Khiếm thính góp mặt từ mùa một, cho biết: “Mình luôn mong muốn được học múa chung với người nghe, và hoà nhập với người nghe để tham gia bộ môn múa-chuyển động. Mình đăng kí tham gia, do gặp được nhóm người nghe này giới thiệu về nghệ thuật múa-chuyển động, và thấy thích. Ước mơ của mình là làm diễn viên múa, và mình tin là qua chương trình này người khác sẽ thấy người Điếc/Khiếm thính có thể làm được!” Trong khi đó, Chiêu Anh, một chuyên viên tâm lý tham gia dự án ở mùa hai, kể rằng cô biết đến Lắng Nghe Điểm Chạm qua một thông báo trên Facebook.

Trong vòng ba tháng, ban tổ chức cùng các nghệ sĩ đều đặn tham gia những buổi workshop hàng tuần về múa-chuyển động và Ngôn ngữ ký hiệu, vừa để chuẩn bị cho buổi diễn cuối mùa, vừa để tạo nền tảng bền vững cho dự án ở những mùa tiếp theo.

Tính kết nối của nghệ thuật chuyển động

Có lẽ nhiều người sẽ thắc mắc: vì sao người Điếc/Khiếm thính lại muốn trải nghiệm một loại hình nghệ thuật vốn gắn liền với âm nhạc? Thực tế, dù các tiết mục vẫn có nhạc nền đi kèm, các nghệ sĩ của dự án chủ động gọi thực hành của mình là “nghệ thuật chuyển động” để khẳng định hướng đi tiên phong và táo bạo, khác biệt với hình thức múa truyền thống. Song song với đó, 3 tháng là một quãng thời gian quá ngắn ngủi cho một bộ môn vốn cần nhiều năm rèn luyện để đạt được sự đồng bộ.

Nghệ thuật chuyển động ở đây lại giống với diễn xuất hơn: không lệ thuộc vào việc di chuyển theo từng nhịp đều đặn, thay vào đó tập trung nhiều hơn vào những tự sự dệt từ diễn cảm và tương giao cơ thể của các vũ công. Những yếu tố này không chỉ vượt ra khỏi giới hạn của ngôn ngữ nói, mà còn là nơi người Điếc/Khiếm thính tìm thấy sự đồng điệu và phát huy thế mạnh của mình.

Khởi động là một phần không thể thiếu của bất kì hoạt động thể chất nào.

Sau phần khởi động, thông qua sự hỗ trợ của phiên dịch viên, Lyon cùng các trợ giảng và nghệ sĩ làm việc theo nhóm nhỏ để trao đổi và điều chỉnh những động tác do họ đồng sáng tạo. Đây là một thực hành mang tên liên chuyển ứng tác (contact improvisation). “Tụi mình chuyển động để hiểu cơ thể, đồng thời để kết nối với người khác và nhận ra những tương giao nảy sinh từ đó,” Chiêu Anh giải thích. “Những tương giao này không có ngôn ngữ của lời nói, mà có ngôn ngữ của cơ thể, của những điểm chạm và lực tác động. Và tụi mình học cách hiểu nhau qua chính những ngôn ngữ ấy.”

Trong một nhóm, các thành viên khởi động bằng cách “viết” tên mình bằng nhiều bộ phận cơ thể khác nhau trên nhiều bề mặt: có người vẽ chữ cái trong không trung bằng cùi chỏ trái, hoặc viết lên sàn bằng mũi chân phải. Phần “kết nối” bắt đầu khi, chẳng hạn, một vũ công dùng cơ thể bạn diễn để viết tên mình: vừa phác chữ vừa đỡ nhẹ đầu bạn diễn như thể đó là ngòi bút.

Từ những thử nghiệm ấy, điệu múa dần được hình thành: chuyển động tạo nên những giằng co đầy chất thơ, còn ý nghĩa thì tự nhiên hé lộ trong quá trình. Giữa các buổi tập, nghệ sĩ có thời gian nghỉ để chuyện trò, làm quen; trong đó, nghệ sĩ người nghe tập giao tiếp với bạn diễn người Điếc/Khiếm thính bằng thứ Ngôn ngữ ký hiệu còn vụng về của mình. Buổi workshop khép lại bằng những phút chiêm nghiệm chung.

Anna (trái), Hiếu (giữa) và Chiêu Anh (phải) đều tìm đến dự án qua những con đường khác nhau.

Với các nghệ sĩ Điếc/Khiếm thính tham gia, nghệ thuật chuyển động không chỉ khơi mở tiềm năng sáng tạo mà còn giúp họ làm giàu đời sống cảm xúc và tinh thần của chính mình.

“Những điệu múa mà mình đã từng trải nghiệm không giúp mình hiểu được cảm xúc, hay những giằng xé bên trong mà mình không biết cách chữa lành,” Anna chia sẻ. “Nhưng từ khi biết đến nghệ thuật chuyển động, mình cảm thấy nó giúp mình vượt qua cảm giác tiêu cực, hàn gắn những vết thương nội tâm, tin rằng bản thân có thể làm được nhiều điều hơn, đồng thời học cách chấp nhận cả những khuyết điểm của mình.”

Đây cũng chính là điểm khác biệt của Lắng Nghe Điểm Chạm mùa thứ hai so với mùa trước: các nghệ sĩ Điếc/Khiếm thính đi sâu hơn vào nội tâm, chắt lọc trải nghiệm sống và văn hoá Điếc/Khiếm thính, như Ngôn ngữ ký hiệu, để kể nên những câu chuyện mang đậm dấu ấn cá nhân. Và dù rất riêng, những câu chuyện ấy vẫn mở ra sự kết nối và đồng cảm với khán giả nhờ một đời sống cảm xúc phong phú được trình hiện trên sân khấu.

Quá trình sáng tạo trong nghệ thuật chuyển động giúp người tham gia khai mở tiềm năng nghệ thuật của chính mình.

“Đây là nghệ thuật mà tất cả cơ thể đều có thể tham gia,” Lyon chia sẻ. “Mọi người đều có thể tiếp cận được, bất kể khuyết tật, thể trạng, giới tính, hay màu da. So với các bạn diễn viên múa người nghe, mình thấy ngay các bạn Điếc/Khiếm thính rất nhạy với chuyển động, với thị giác và những kết nối về mặt thể lý.” Phương tiếp lời: “Mình thì tin là mọi cơ thể đều bình đẳng: không có cơ thể nào là phù hợp hơn hay là kém phù hợp hơn cho việc thực hành nghệ thuật. Đôi khi, người nghe với nhau, khả năng nói chuyện giúp chúng ta giao tiếp với nhau rất nhanh, nhưng mình lại quên đi là mình còn có một ngôn ngữ rất kì diệu khác đó là ngôn ngữ cơ thể.”

Vượt qua rào cản ngôn ngữ

Song song với những buổi workshop nghệ thuật chuyển động là các buổi giao lưu Ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam, được tổ chức vào ngày hôm sau. Mục đích là để xây dựng tinh thần cộng đồng, thu hẹp khoảng cách giao tiếp và văn hóa giữa nghệ sĩ người Điếc/Khiếm thính và nghệ sĩ người nghe, giúp họ cộng tác tốt hơn trong các buổi tập duyệt.

Vào những lúc đầu giờ, người tham dự sẽ cùng nhau ôn lại từ vựng và luyện tập đánh vần bằng tay. Sau đó, các bạn Điếc/Khiếm thính sẽ hướng dẫn một vài trò chơi khởi động, đồng thời giới thiệu thêm từ vựng mới theo chủ đề và một số cấu trúc ngữ pháp cơ bản.

Khi tham gia các hoạt động người tham dự vừa rèn luyện khả năng sử dụng Ngôn ngữ ký hiệu, vừa biết thêm những quy tắc giao tiếp trong văn hoá Điếc/Khiếm thính: như giữ im lặng khi ký hiệu, duy trì ánh mắt với đối phương khi giao tiếp và biểu cảm gương mặt phù hợp.

“Hiện tại, các bạn người nghe vẫn còn ngại khi giao tiếp bằng Ngôn ngữ ký hiệu với bạn Điếc/Khiếm thính, trong khi các bạn Điếc/Khiếm thính lại tự tin hơn,” Hạnh, phiên dịch viên chính của dự án, chia sẻ. “Tuy nhiên, mình nhận thấy mối quan hệ giữa hai nhóm đang dần cải thiện; điều quan trọng là phải chủ động giao tiếp với nhau.”

Luyện tập Ngôn ngữ ký hiệu tại một workshop.

Sau cùng, các phiên dịch viên vẫn nắm giữ vai trò then chốt trong quá trình làm việc của dự án. Hạnh chia sẻ thêm về công việc của mình: chị là người giải thích các thuật ngữ múa hay động tác của giảng viên người nghe để nghệ sĩ Điếc/Khiếm thính hiểu được ý nghĩa phía sau, đồng thời chuyển tải lại những thắc mắc của nghệ sĩ cho giảng viên.

“Mình thấy nhiều người nghe thường nghĩ rằng, nói chuyện với người Điếc/Khiếm thính thì chỉ cần dùng cử chỉ, điệu bộ đơn giản là đủ, đâu cần phiên dịch cho rườm rà,” Hạnh nói về những hiểu lầm quanh nghề phiên dịch. “Nhưng thật ra, phiên dịch viên chính là chiếc cầu nối để kiến thức được truyền tải rõ ràng, chính xác đến cộng đồng Điếc/Khiếm thính, ở bất cứ lĩnh vực nào họ muốn tham gia.”

Tiếp bước

“Lắng Nghe Điểm Chạm đã giúp mình ý thức rõ hơn rằng quanh mình có rất nhiều cộng đồng khác nhau,” Chiêu Anh chia sẻ khi nói về tầm quan trọng của nhận thức liên cộng đồng và quyền của người khuyết tật. Chị nói thêm: “Chúng ta nên nghĩ: mình có thể cùng chung sống như thế nào? Mình có thể cùng phát triển ra sao? Mình có thể kết nối với nhau thế nào?”

“Rõ ràng, những người mong muốn xã hội hiểu đúng về người Điếc/Khiếm thính nhất vẫn chính là các thành viên trong cộng đồng Điếc/Khiếm thính,” Hiếu, một nghệ sĩ múa thuộc cộng đồng Điếc/Khiếm thính, chia sẻ. “Mình cảm thấy hiện tại người Điếc/Khiếm thính vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, và mình hy vọng những mô hình như Lắng Nghe Điểm Chạm sẽ được nhân rộng, có được sự hỗ trợ lâu dài từ phía nhà nước hoặc từ các tổ chức có ảnh hưởng, để tạo thêm nhiều cơ hội hơn cho người Điếc/Khiếm thính.”

Chiêu Anh (trái) và Hiếu (phải).

Anna cũng tin rằng tinh thần đoàn kết giữa hai cộng đồng là vô cùng quan trọng — kể cả trong mối quan hệ giữa người Điếc/Khiếm thính và cha mẹ người nghe trong gia đình — để xoá bỏ kỳ thị và hướng tới sự công bằng, bình đẳng thật sự. Chị muốn người nghe bước thêm một bước để nhìn rõ vào văn hoá người Điếc/Khiếm thính, và có thể giao tiếp được với cộng đồng. “Chính vì vậy, mình muốn người nghe biết Ngôn ngữ Ký hiệu: phải hiểu rõ thì mới tôn trọng văn hoá người Điếc/Khiếm thính, và như thế mới hỗ trợ cộng đồng Điếc/Khiếm thính được.”

Dự án được kỳ vọng sẽ là minh chứng rằng các cộng đồng có thể cùng làm việc, làm bạn và tôn trọng văn hoá lẫn nhau.

Ở cương vị ban tổ chức, Phương hy vọng dự án sẽ là một minh chứng rằng các cộng đồng hoàn toàn có thể cùng nhau làm việc, kết bạn và tôn trọng văn hoá của nhau. "Mình hy vọng người nghe sẽ luôn tìm thấy động lực thôi thúc để làm giàu trải nghiệm và hiểu biết của bản thân, thay vì thỏa hiệp với các đặc quyền của chúng ta, hay quên đi sự tồn tại của người Điếc/Khiếm thính, hoặc thương hại họ."

Vì công chúng còn nhiều hoài nghi về khả năng sáng tạo nghệ thuật của người Điếc/Khiếm thính, Anna, Hiếu và các nghệ sĩ điếcĐiếc/Khiếm thính khác trong dự án mong muốn trở thành những hình mẫu tích cực cho cộng đồng. Họ hy vọng sẽ phá vỡ định kiến, khơi nguồn cảm hứng cho những người Điếc/Khiếm thính khác, trong lúc dự án được lan tỏa rộng rãi trên các kênh truyền thông đại chúng khắp Việt Nam.

Anna, Hiếu cùng các nghệ sĩ Điếc/Khiếm thính khác trong dự án mong muốn trở thành những hình mẫu tích cực mới cho cộng đồng người Điếc/Khiếm thính.

Ở Việt Nam, các khuyết tật vẫn thường bị nhìn qua mô hình y tế, xem đó chỉ là những “khiếm khuyết” cần được sửa chữa. Trong khi đó, những dự án như Lắng Nghe Điểm Chạm lại gợi mở cách tiếp cận qua mô hình xã hội, toàn diện và tích cực hơn. Theo đó, những bất lợi mà người khuyết tật gặp phải xuất phát từ sự thiếu sẵn sàng của xã hội trong việc thích ứng và hỗ trợ, chứ không phải từ những hạn chế nằm ngoài khả năng của họ. Vì vậy, những thay đổi mang tính hệ thống là điều hết sức cần thiết để đảm bảo họ được tham gia và tiếp cận xã hội một cách bình đẳng.

Hy vọng trong tương lai gần, các cộng đồng người khuyết tật cùng những người đồng hành sẽ chủ động hợp tác để tạo ra nghệ thuật biểu diễn mang tính phổ quát. Đồng thời, họ cũng trang bị thêm kiến thức để thực hiện những dự án không chỉ kể lại câu chuyện của chính mình một cách chân thực, mà còn mở ra những không gian giá trị để họ tự khám phá, tự quyết và vươn lên.

Theo chân cung thủ Sài Gòn khám phá sức hút của bộ môn bắn cung

2025-07-17T11:00:00+07:00

Ánh nhìn sắc lẹm, chiếc cung tên bóng loáng, bãi tập đầy nắng với các tấm bia màu sắc, v.v. Ngần ấy chi tiết thôi cũng đã đủ khiến một tấm hình nhận “cơn mưa” yêu thích trên mạng xã hội. Đây là một trong những lý do tạo nên sức hút gần đây của bộ môn bắn cung khi mọi người quay lại các hoạt động thể thao ngoài trời.

Tại Việt Nam, bắn cung là một môn thể thao có lịch sử còn khá “non và xanh.” Ngay cả Câu lạc bộ Bắn cung Nhà văn hóa Thanh niên TP. HCM, đơn vị tiên phong cả nước trong việc giới thiệu bộ môn này tới cộng đồng, cũng chỉ mới ra đời từ năm 2014. Nhiều sân tập khác đã được mở ra tại Hà Nội và Sài Gòn từ đó đến nay, nhưng bắn cung chưa thực sự trở thành một bộ môn tập luyện phổ biến.

“Phần lớn mọi người hiểu nhầm rằng môn này đắt đỏ, chỉ dành cho người có điều kiện và hơn nữa lại nguy hiểm,” chị Quan Nguyễn Thảo Nguyên, một huấn luận viên và trọng tài tại các cuộc thi bắn cung cấp quốc gia cho biết.

Bộ môn vận động phù hợp cho nhiều lứa tuổi

Thời gian gần đây, cư dân thành phố đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến các hoạt động thể thao ngoài trời — vừa rèn luyện sức khỏe, vừa tạo cơ hội thay đổi không khí. Bắn cung vì thế cũng rơi vào tầm ngắm của làn sóng người mới đam mê vận động. Saigoneer đã ghé thăm Câu lạc bộ bắn cung Trần Quan Brothers, một sân chơi đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của các cung thủ tại Sài Gòn, để tìm hiểu sức hút của bộ môn đang lan tỏa này.

Chú Quan Vân Triều là người sáng lập câu lạc bộ bắn cung Trần Quan tại quận 3. Chú Triều đã bắt đầu theo đuổi bộ môn này từ năm 1968.

Câu lạc bộ Trần Quan Brothers được thành lập từ năm 2016, hiện đang đặt tại khuôn viên trường tiểu học Trương Quyền, quận 3. Đây là một trong rất ít câu lạc bộ bắn cung hoạt động lâu năm và liên tục của thành phố, sở hữu sân bãi rộng rãi, có thể mở rộng tới cự ly 70m, đạt tiêu chuẩn và đảm bảo an toàn cho người chơi.

Trò chuyện với Saigoneer, chú Quan Vân Triều, người thành lập câu lạc bộ, cho biết chú đam mê bắn cung từ năm 1968, khi đang ở Tổng hội Võ thuật Việt Nam. Theo đuổi môn thể thao này hơn 50 năm, chú nhận ra bắn cung chính là một bộ môn thiền động (trái với thiền tĩnh là chỉ ngồi yên một chỗ). Tùy theo thời gian tập luyện, mỗi người sẽ thu nạp cho mình được một số lợi ích như giải tỏa căng thẳng, cải thiện sự tập trung, tăng khả năng quan sát, quyết đoán, kiên nhẫn, rèn luyện thể lực, v.v.

Đối tượng chính của môn bắn cung thuộc mọi lứa tuổi, và đa phần người chơi tại thời điểm Saigoneer có mặt là những người trẻ ở độ tuổi 20-30, một số ít là các bạn nhỏ đang học tiểu học và cả các hội viên lớn tuổi. Vì đại dịch và cả hiệu ứng lớn từ Olympic 2020, câu lạc bộ đã thu hút được thêm khá nhiều người nhập môn. Một vài người chỉ muốn thử sức và thỏa mãn sự hiếu kỳ, nhưng theo lời chú Triều, có đến 70% người đã đăng ký muốn theo đuổi bộ môn này lâu dài.

Như Quỳnh, một nhân viên thiết kế gia nhập câu lạc bộ từ giữa năm 2020, chia sẻ rằng triết lý thiền động trong bắn cung đã mang đã mang đến cho cô nhiều thay đổi tích cực trong cuộc sống hàng ngày. Khi đến với bắn cung thời gian đầu, Quỳnh chỉ xem hoạt động này như một trải nghiệm mới mẻ để nâng cao thể lực. Thế nhưng sau nửa năm, cô ngày càng cảm thấy một sự kết nối sâu sắc hơn đối với bộ môn. Mỗi ngày cô đều dành ra 2–3 tiếng để luyện tập cũng như tham gia thi đấu tại các giải không chuyên.

“Trong bắn cung, nhất cử nhất động đều quan trọng. Câu ‘sai một ly, đi một dặm’ rất đúng với môn này. Vậy nên tương tự như khi thiền, người chơi phải hoàn toàn làm chủ được không chỉ cơ thể, nhịp thở, mà cả những luồng suy trong đầu, từ đó hình thành cho mình sự bình tĩnh, kiên nhẫn và thái độ tích cực hơn trước những vấn đề khác nhau trong cuộc sống,” Quỳnh chia sẻ.

Cậu bạn Như Thuần, sinh viên khoa kiến trúc trường Đại học Kiến trúc TP.HCM, lại tiếp cận bộ môn bắn cung từ một góc nhìn rất khác. Vốn sẵn tò mò về hai bộ môn thể thao còn khá mới lạ tại Việt Nam là bắn cung và bắn súng, ngay khi vừa lên thành phố trọ học, Thuần đã ngay lập tức tìm đến những câu lạc bộ khác nhau để tự mình trải nghiệm.

“Mình bị thu hút bởi yếu tố kỹ thuật trong những bộ môn sử dụng vũ khí tầm xa, và theo mình đánh giá, bắn cung còn có tính thử thách cao hơn so với bắn súng khi người chơi phải tính toán độ cong của cánh cung và cùng lúc phối hợp rất nhiều thao tác khác nhau.”

Thuần cho biết cậu đã giới thiệu sở thích này đến nhiều bạn bè, tuy nhiên phần lớn đều chưa quen với việc nhìn nhận hoạt động bắn cung như một hình thức rèn luyện thể thao lâu dài. “Hình ảnh cung tên trong mắt nhiều người vẫn là một thứ vũ khí thô sơ với nhiều mối nguy hiểm tiềm tàng. Bạn bè của mình hầu hết theo đuổi các sở thích gần gũi hơn như vẽ vời hay đá banh, bóng rổ nên vẫn thường phản ứng với nhiều nghi ngại khi nghe đến việc bắn cung,” Thuần nói tiếp.

Em Lý Quyên, học sinh lớp 8, đã luyện tập bắn cung được ba năm.

Trên sân tập đầy nắng, chúng tôi thấy những dáng dấp nhỏ bé hơn. Tươi tắn và bạo dạn, cô bé học sinh lớp 8 Lý Quyên, vẫn chưa phải là học viên nhỏ tuổi nhất tại đây, kể về cảm nhận của mình: “Dù xung quanh đa phần là người lớn nhưng em không hề ‘khớp’ chút nào, vì các cô chú và anh chị đều rất vui vẻ và thoải mái. Mỗi lần đến tập em đều cảm thấy hào hứng.”

Đã có “thâm niên” tham gia bắn cung hơn ba năm, Quyên lần đầu thử sức với bộ môn này khi đang học lớp 5 tại ngôi trường tiểu học cạnh bên. Mỗi giờ tan trường, nhìn thấy hình ảnh các anh chị lớn dốc sức tập trung vào cung tên và bia bắn trước mặt, Quyên đã bị ấn tượng mạnh mẽ và quyết tâm thuyết phục cha mẹ để được thử sức với bộ môn vẫn bị cho là nguy hiểm này. Từ những lo ngại ban đầu, bố mẹ Quyên giờ đã hoàn toàn an tâm và tự hào khi cho thấy cô con gái tự tin giương các loại cung khác nhau.

Theo lời huấn luyện viên Thảo Nguyên, con gái chú Triều, với các bạn nhỏ, ngoài các lợi ích về thể chất, bắn cung là cách tuyệt vời giúp các em rèn luyện khả năng tập trung. Chị cho biết: “Tại Hàn Quốc, quốc gia thống lĩnh môn bắn cung tại các kỳ thế vận hội, hoạt động này được đưa vào chương trình học chính khóa của học sinh tiểu học. Hi vọng các trường tiểu học trong nước sớm xem xét đưa bắn cung vào chương trình rèn luyện thể chất.”

Liệu có thể giữ lửa cho bắn cung?

Anh Nguyễn Nhựt Minh, từng là vận động viên của đội tuyển bắn cung thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ rằng: “Đây là môn khá trầm so với các thể thao khác. Không phải môn đối kháng, bắn cung là bộ môn mang tính cá nhân khá cao. Điều này cũng kén tính cách người chơi.”

Tuy nhiên, bắn cung vẫn có khả năng gắn kết mọi người với nhau. Vì không có nhiều nguồn tham khảo kiến thức, kỹ năng tập luyện môn này, nên người chơi cùng sân luôn sẵn lòng hỗ trợ, góp ý cho nhau để cùng tiến bộ. Được biết, một số bạn trẻ tại Trần Quan Brothers đang cùng thực hiện một dự án để lần tìm nguồn gốc của cung tên truyền thống gần như đã thất truyền của Việt Nam.

Các câu lạc bộ thường sẽ cung cấp các loại cung cơ bản cho thành viên, từ cung truyền thống tới các loại cung trợ lực.

Chi phí dụng cụ và phí thành viên là một trong những yếu tố ảnh hưởng tới tỷ lệ giữ chân thành viên. “Đúng là những người chơi lâu năm thường sẽ có nhu cầu nâng cấp dụng cụ để chinh phục các cự ly xa. Điều này đòi hỏi đầu tư không ít tài chính, vì các bộ cung trợ lực cao cấp có giá giao động từ 15–20 triệu VND,” chị Thảo Nguyên bày tỏ.

“Tuy nhiên, nói bắn cung chỉ dành cho người có điều kiện cũng không đúng. Khi tới các câu lạc bộ, hầu như mọi người được trang bị đầy đủ trang thiết bị và không phải trả phí thêm. Phí thành viên cũng tương đương với đa phần các môn thể thao khác: 60.000VND/giờ và khoảng 700.000–800.000VND/tháng.”

Sẽ mất một thời gian nữa trước khi bộ môn bắn cung trở thành một lựa chọn rèn luyện tâm-lực thường xuyên, đặc biệt khi các thành phố lớn thiếu diện tích để xây thêm sân tập ngoài trời đạt chuẩn. Thế nhưng, sự hiện diện của các câu lạc bộ và cộng đồng bắn cung gắn kết cũng đã và đang góp phần đưa bộ môn này đến gần hơn với đại chúng, đồng thời ươm mầm cho sự phát triển của lứa cung thủ trẻ Việt Nam, giúp họ sẵn sàng cho những kỳ so tài trên đấu trường quốc tế trong tương lai.

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2021.

Nghệ thuật câu tôm và thưởng thức tôm Thanh Đa cho người mới bắt đầu

2025-07-02T18:41:19+07:00

Trần đời mà không có tôm thì cái thú ăn uống cũng buồn tênh. Phải nghĩ đến tôm luộc, tôm nướng, tôm chiên, tôm hấp hay tôm sống thì họa may tôi mới có chút sức sống để vác thân ra khỏi giường.

Mê tôm là thế, thậm chí tôi còn hay tự xưng là “đại gia tôm” mỗi lần ai đó nhầm tôi là thầy giáo tiếng Anh, vậy mà tôi chưa từng một lần tự tay câu tôm. Nghe đến chuyện câu cá, tôi hay tưởng tượng ra cảnh chiều hè thảnh thơi bên bờ ao, bật radio, khui vài lon bia. Còn câu tôm thì trong đầu tôi chỉ hiện lên những chiếc thuyền cào ầm ầm dọc bờ biển, hay mấy đầm tôm tanh nồng giữa miền Tây nắng cháy. Có lẽ cũng vì thế mà những tấm biển “Câu Tôm” ven đường Thanh Đa lại càng khiến tôi thấy hứng thú, không biết trải nghiệm thực tế sẽ khác bao xa với những hình dung trong đầu mình.

Trong tâm trí nhiều người, Thanh Đa vẫn là một góc thành phố bị bỏ quên, mãi mắc kẹt giữa những dự án quy hoạch treo vô thời hạn. Ít ai biết, hồi thế kỷ 20, lính Mỹ từng cho đào một con kênh cắt ngang bán đảo này để tiện vận chuyển. Cũng vì con kênh ấy mà Thanh Đa phần nhiều bị tách biệt, trở thành một chốn “thôn quê” nho nhỏ giữa lòng đô thị.

Thật ra, ở đây không thiếu chỗ để chơi: nào trượt patin, nhậu bên sông, ngồi chòi lá thưởng thức không khí hương đồng cỏ nội, hay ghé mấy trại nuôi ong. Mấy chuyện đó chắc để Saigoneer kỳ khác kể tiếp. Còn lần này, chúng tôi ra Thanh Đa chỉ vì một mục đích: đi câu tôm.

Tụi tôi hoàn toàn có thể đi xe, nhưng Water Bus có trạm dừng ngay Thanh Đa, vé từ Quận 1 cũng rẻ bèo, chỉ 15.000 đồng. Bản thân tôi, dù chẳng có công chuyện gì đặc biệt, cũng đã từng đi tuyến Bạch Đằng-Thanh Đa vô số lần. Mỗi chuyến chỉ 30 phút, ngắn ngủi vậy mà ngồi ngắm cảnh sông hoài cũng không thấy chán. Đi riết nên tôi quen với cái khung cảnh này: ngước nhìn mấy toà cao tầng của Vinhomes Central Park, rừng bê tông cốt thép sừng sững chắn hết cả bờ sông, rồi chỉ biết thở dài. Du thuyền sang chảnh nằm ngay cạnh mấy chiếc sà lan ì ạch chở đầy cát xây dựng. Thế mới thấy Sài Gòn phồn hoa mà vẫn ngổn ngang nhiều bề như vậy.

Dù có bao nhiêu thứ để ngắm khi ngồi Water Bus, tôi vẫn chưa từng thấy sinh vật nào bơi lội dưới sông. Nhưng chắc đâu đó dưới lớp bùn đen vẫn có vài chú Macrobrachium rosenbergii trú ngụ? Loài này tiếng Anh gọi là “giant river prawn,” còn ở Việt Nam thì quen gọi là tôm càng xanh — đặc sản sông rạch khắp Nam Á và Đông Nam Á. Đây cũng là một trong những loài tôm được nuôi phổ biến nhất, họ hàng với Macrobrachium dienbienphuensis, loài tôm Điện Biên đặc hữu của miền Bắc Việt Nam, nổi tiếng với tập tính rời sông suối để “đi bộ” trên cạn, quanh thác ghềnh và đập nước. Tên của nó được đặt để tưởng nhớ chiến thắng Điện Biên Phủ.

Sau khi đi bộ khoảng 30 phút từ bến tàu, khu dân cư và dãy hàng quán trên bán đảo bắt đầu thưa dần. Giữa những rặng dừa, ao hồ xanh rợp cây và vườn tược um tùm là vài quán ăn có dịch vụ câu cá, câu tôm. Nhờ chuyến đi tiền trạm từ tuần trước, tụi tôi quyết định chọn Hồ Câu Tôm – Ẩm Thực Sân Vườn Thanh Đa. Từ ngoài đường nhìn vào đã thấy ngay cái ao lớn lót xi măng, xung quanh là khách ngồi thả cần. Nhạc Vinahouse bật sẵn, may mà âm lượng vẫn dễ chịu khi tụi tôi bước vào.

Tôm ăn gì nhỉ? Tôi chưa bao giờ thật sự nghĩ về chuyện đó. Tất nhiên, tôi hoàn toàn có thể tra Google, nhưng chuyến này thì không cần, vì nhóm tôi đã có sẵn bạn tôi, một chuyên gia về lịch sử hàng hải và khoa học đại dương Việt Nam — David McCaskey, hạy được tụi tôi gọi thân mật là “The Fishman.”

The Fishman nhìn đống mồi bày sẵn trên tấm giẻ cáu bẩn, cạnh cần câu và ghế nhựa quanh ao, rồi nói ngay: đậy là thịt rươi băm nhỏ — cùng loại rươi mà người Hà Nội vẫn dùng để làm món chả rươi trứ danh. Việc của tụi tôi chỉ là móc phần ruột rươi mềm oặt vào hai lưỡi câu, thả xuống ao, rồi ngồi chờ phao nhấp nhô.

Trên lý thuyết, tôi là người rất hợp làm cần thủ bắt tôm: tính tôi điềm đạm, chậm rãi, lại rất mến mộ các loài giáp xác. Nhưng kết quả hôm đó lại cho thấy điều hoàn toàn ngược lại — tôi chẳng câu được con nào. Khôi, tổng biên tập Saigoneer, thì kéo lên được con tôm to nhất tôi từng thấy. The Fishman cũng không hổ danh khi bắt được hai con. Nhưng tất cả chúng tôi đều thua xa một cô bé đến sau, chẳng mặn mà gì với việc câu kéo. Lo ăn vặt rồi la cà với người nhà là chính, vậy mà cô bé chỉ đặt viên gạch chặn cần câu, để đó… rồi câu được ít nhất ba con liên tiếp!

Câu tôm ở đây đúng là hên xui. Mà hên xui, như Kurt Vonnegut từng viết, cũng chỉ là “mấy chuyện tình cờ xảy ra ở chỗ đông người” (trích từ Cat’s Cradle). Tuy không ai thấy được đáy ao, nhưng bên dưới lúc nào cũng có cả đám tôm bơi qua bơi lại, do nhân viên đều đặn thả thêm từ những xô lớn mang ra từ phía sau. Ao nào được “nạp” tôm càng nhiều thì khả năng “tai nạn” xảy ra cũng càng cao — tức là tôm bơi ngang mồi, đớp đại rồi mắc câu, chứ chẳng ai ở đây giỏi giang hơn ai hết.

Chắc họ cũng đã ngầm tính ra một công thức vàng: khách sẽ ngồi chờ bao lâu, khoảng bao nhiêu con tôm sẽ được câu lên, giá tôm bán ra, chi phí nuôi tôm, cộng thêm tiền bia khách gọi. Tất cả chắc đã được canh chỉnh sao cho khách không chờ lâu đến mức nản, nhưng cũng không dễ câu đến mức họ đi về quá sớm. Nhờ vậy, họ biết chính xác khi nào cần bổ sung tôm từ những bể lớn đặt sau cánh cửa có người canh. Tụi tôi cũng tò mò mon men lại gần để xem thử phía sau có gì, nhưng nhân viên liền bước ra xua tay đuổi khéo.

Thật ra, tụi tôi hoàn toàn có thể xin mấy con tôm thả từ bể trong kho ra, đỡ mất công ngồi đây “giả vờ” câu. Toàn bộ cuộc vui này, suy cho cùng, cũng chỉ là một vở kịch mà ai cũng tự nguyện nhập vai. Ai không biết cơ chế hoạt động thì thấy háo hức, còn ai biết rồi thì… cũng giả bộ không biết cho khỏi mất vui.

Vì câu tôm không đòi hỏi phải tập trung cao độ, nên chúng tôi có dư thời gian để tán gẫu. Nhờ vậy, hoạt động này khá hợp cho những buổi cuối tuần cùng gia đình, đồng nghiệp, bạn bè hay người yêu. Ở một thành phố vốn không có quá nhiều lựa chọn vui chơi vừa lạ vừa rẻ, tôi xếp câu tôm khá cao trong danh sách — nhất là nếu kết hợp đi bằng tuyến tàu sông.

Nhìn quanh quán, tôi thấy không chỉ người Việt mà cả các gia đình Hàn Quốc, Nhật Bản cũng tìm đến đây. Tôi không rõ họ biết chỗ này bằng cách nào, hay điều gì khiến họ thích thú, nhưng chắc phần nào vì không khí ở đây gợi lại cảm giác thôn quê mà phố thị khó có được. Thanh Đa nói chung cũng hay ở điểm đó: khu du lịch Bình Quới thì tái hiện cảnh dã ngoại phọng cách miệt vườn, còn mấy hồ câu ở phía trên là nơi người ta tụm năm tụm ba, người rít điếu thuốc, người tán chuyện rôm rả — cái không khí giản dị dễ khiến tôi liên tưởng đến những buổi chiều thong dong ở miền Tây.

Mỗi con tôm câu được, tụi tôi bỏ vào túi lưới rồi thả ngược xuống hồ cho nó bơi tiếp, giữ tôm tươi đến cuối buổi. Thật ra, ai thích thì có thể dựng luôn bếp nướng ngay cạnh hồ, vừa kéo tôm lên là quẳng lên vỉ nướng liền. Có nhóm chọn cách đó, mấy bàn khác thì gọi hẳn lẩu, đồ nhắm ê hề, cứ vừa ăn vừa câu, vui như tiệc nhỏ.

Còn tụi tôi chỉ tính uống trà đá cho mát. Gọi ba ly, quán mang ra đúng… một cái bình khổng lồ, in hình Aladdin, cắm tá lả ống hút. Ai dè uống trà đá mà cũng “tình” như phim Hàn — vừa hút chung một ly, vừa nhìn nhau, mặt kề mặt, sát rạt. Quá đã rồi hen.

Đến giờ ăn để còn kịp ra bến tàu về lại trung tâm, tụi tôi mới được báo là nếu không câu tiếp thì không được ngồi cạnh hồ nữa. Thế là cả nhóm dọn ra mấy bàn to phía sau, bên hồ cá cảnh. Trong lúc chờ đồ ăn, tụi tôi tranh thủ đi dạo một vòng cho biết.

The Fishman liền chứng minh giá trị: vừa nhìn qua đã nhận ra từng loài rùa mà quán nuôi trong mấy bể tạm bợ rải rác khắp sân, lại còn kiên nhẫn trả lời mấy câu hỏi ngớ ngẩn của tôi (nếu tôi lơ ngơ thò ngón tay vô bể rùa cá sấu Mỹ thì nó sẽ cạp đứt ngay khớp tay tôi đó).

Không hiểu sao quán lại nuôi đủ loại thú thuộc dạng “hàng hiếm” trong giới buôn bán thú cảnh: từ rùa cá sấu Mỹ, rùa cổ dài Úc cho đến cá rồng — loài cá nổi tiếng ở vùng sông Amazon vì có thể phóng lên vồ cả khỉ con đu trên cành thấp.

Lúc đầu ngày, tôi còn mạnh miệng tuyên bố sẽ chỉ ăn những con tôm mình câu được. Kết quả là suýt nữa thì chẳng có miếng nào. May mà mấy đồng nghiệp tốt bụng nhất trí chia đều ba con tôm đã nướng sẵn. Suy cho cùng, sống ở nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thì tôm của người này cũng là tôm của người kia, tôm riêng thành tôm chung hết.

Với tinh thần chia ngọt sẻ bùi như vậy, tôi ước gì có thể nói mấy con tôm hôm đó ngon xuất sắc. Thật ra thì cũng thường thôi — thịt hơi dai, vị hơi nhạt. Nhưng tôm dở mấy thì vẫn ngon hơn mặt bằng chung, nên cũng chẳng có gì để phàn nàn. Mấy món khác cũng không ấn tượng lắm: bò xào hơi dai, cơm chiên hải sản ổn nhưng không có gì đặc biệt.

Mà tụi tôi đến đây cũng đâu phải để ăn cho bằng được. Cái quan trọng là có một buổi chiều thư giãn, vui vẻ, ngồi bên nhau, cùng hưởng cái thú câu tôm lạ lạ này. Vậy là đủ. Và chắc chắn tôi sẽ quay lại lần nữa.

Sân khấu diễn đàn – nơi người trẻ vào vai, 'sống thử' những tình huống oái oăm của đời sống

2025-06-14T13:43:59+07:00

Tại Việt Nam, một hình thức kịch nghệ mới đang dần lan rộng, không chỉ trên sân khấu, mà còn cả trong lớp học, cộng đồng và đời sống hằng ngày.

Sân khấu diễn đàn (forum theater) là một dạng kịch ứng tác có tính tương tác. Trong đó, khán giả không chỉ theo dõi mà còn trực tiếp tham gia, góp ý, đối thoại và đôi khi xoay chuyển cả diễn biến câu chuyện. Đây là sáng tạo của nghệ sĩ sân khấu người Brazil Augusto Boal, với mong muốn tạo ra một không gian để “tập dượt cho đời thực” — người tham gia có thể thử đối mặt với những tình huống khó xử, và tìm ra hướng giải quyết mới có thể chưa từng nghĩ tới trong thực tế.

Khi khán giả trở thành một phần của vở kịch.

Với Lạc Thư, người gắn bó lâu năm với sân khấu diễn đàn ở Việt Nam, giá trị của loại hình này không nằm ở tính trình diễn, mà ở vai trò giáo dục và khả năng trao quyền cho cộng đồng. “Như chương trình hôm nay em tham gia,” chị chia sẻ, “những vở kịch như vậy nghiêng về tính giáo dục và phát triển cộng đồng hơn là trình diễn thuần túy.”

Dù sân khấu diễn đàn đã có mặt ở Việt Nam từ đầu những năm 2000, nhưng chỉ vài năm trở lại đây, loại hình này mới dần được quan tâm nhiều hơn. Không còn đơn thuần là một hình thức biểu diễn, sân khấu diễn đàn mở ra không gian để người tham gia thẳng thắn chia sẻ, học hỏi lẫn nhau và hiểu rõ hơn về bản thân.

Lạc Thư. Ảnh: Nguyễn Mai Bảo Trang.

Hành trình của Thư không bắt đầu trên sân khấu, mà ở một ngã rẽ khác. Sau hai lần trượt đại học, chị đi bán quần áo ở chợ Mơ (Hà Nội). “Chị cứ có cảm giác tuổi trẻ của mình đang trôi qua một cách buồn tẻ,” chị nhớ lại. Nhưng giữa những ngày lặp đi lặp lại, thói quen quan sát người qua lại dần nuôi trong chị một sự tò mò và cảm giác muốn hiểu người khác nhiều hơn.

Một hôm, chị nghe tin Đoàn Thanh niên tuyển diễn viên sân khấu. Không nghĩ gì nhiều, chị đăng ký. “Hồi đó còn trẻ, nghe thấy hấp dẫn thì tham gia thôi. Chị cũng không biết đó là một dự án giáo dục, chứ không chỉ đơn thuần là sân khấu. Vậy mà dự án đó gắn bó với chị suốt 6 năm,” chị kể.

Dự án tập trung vào giáo dục sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên tại Hà Nội, thông qua hình thức khi ấy còn được gọi là “kịch tương tác.” Mỗi vở kịch đều mang một cái kết bỏ ngỏ. Diễn viên sẽ hỏi: “Nếu bạn là nhân vật chính, bạn sẽ giải quyết tình huống này như thế nào?” Khán giả, phần lớn là người trẻ, được mời lên sân khấu, nhập vai và thử cách xử lý của mình. Cách làm tuy đơn giản mà hiệu quả ấy đã khiến nhiều người thay đổi cách nghĩ, cách nhìn — kể cả Thư.

Không gian đối thoại qua sân khấu

Sân khấu diễn đàn thường xoay quanh những chuyện rất gần với người trẻ: kết bạn, yêu đương, đồng thuận trong các mối quan hệ, v.v. Trước khi mạng xã hội xuất hiện, những buổi diễn như thế này là cách hiếm hoi để người trẻ chia sẻ và lắng nghe nhau trực tiếp.

Việc nhập vai vào những tình huống đời thường là dịp để người trẻ tự “soi lại” nội tâm và hiểu rõ hơn cách mình đối diện với người khác.

Phương Bảo, diễn viên tham gia vở Mở Xưởng, vẫn nhớ mãi một tình huống khiến chị rất ấn tượng. Trong một cảnh hai mẹ con cãi nhau, Phương vào vai cô con gái bị mẹ mắng vì cứ giữ mọi chuyện trong lòng.

“Chị đang diễn với tâm thế giận dữ,” Phương kể. “Thì có một chị lớn tuổi, mặc đầm hồng, bước lên đóng vai người ba, kiểu muốn đứng giữa để giảng hòa. Ban đầu, chị tỏ ra bực bội, nhưng rồi ‘người ba’ đó nhìn mình, làm một gương mặt kiểu hờn hờn, hơi nũng một chút. Tự nhiên chị dịu xuống liền. Giống như cơn giận của mình được người khác hiểu, chứ không bị phản ứng lại hay bị làm lơ.”

Phương Bảo (phải) trên sân khấu.

Khoảnh khắc ấy cho thấy điều làm nên sự khác biệt của sân khấu diễn đàn so với sân khấu truyền thống. Ở đây, điều quan trọng không phải là một màn trình diễn trau chuốt, mà là tương tác chân thật giữa người với người.

Với Phương, đây cũng là một cách thỏa mãn đam mê rất đặc biệt: “Từ nhỏ chị đã ngầm thích sân khấu rồi,” Phương chia sẻ. “Nên việc được diễn kịch, đặc biệt là trong không gian an toàn, không đòi hỏi tính chất lượng diễn cao, đem đến cho chị cảm giác hào hứng, hồi hộp vì được vui chơi.”

Hạt mầm gieo trên sân khấu

Dự án kéo dài 6 năm ấy đã để lại dấu ấn sâu sắc trong Thư, đến mức khi nó kết thúc, chị quyết định tiếp tục hành trình đó. Chị tiếp quản Life Art — một tổ chức được thành lập để đưa sân khấu diễn đàn đến với đối tượng rộng hơn ngoài các NGO. Life Art hoạt động như một doanh nghiệp xã hội, sử dụng sân khấu để phục vụ các nhu cầu cộng đồng. Mục tiêu của Thư là gìn giữ tinh thần gốc của hình thức này: dễ tiếp cận, mang tính giáo dục, và gắn chặt với trải nghiệm sống thật của con người.

Hiện nay, mô hình sân khấu diễn đàn đang mở rộng đến các trường học và chương trình dành cho thanh thiếu niên trên khắp Việt Nam.

Thư tin rằng, để hình thức này lan tỏa, sự ủng hộ từ nhà trường và giới giáo dục là yếu tố then chốt. “Miễn là họ hiểu hình thức này là gì, nó hay ở đâu, có ích như thế nào, thì những bài viết, những câu chuyện mà em kể sẽ cực kỳ quan trọng. Vì chỉ cần một người đọc được thôi, thì hình thức này đã có thể đi xa hơn rất nhiều,” chị chia sẻ.

Các nhóm như Cái Tổ Nhỏ và Saigon Theaterland, hiện đang phối hợp cùng Life Art, đang giúp lan rộng mô hình này. Cùng nhau, họ đang vun trồng “hạt mầm” mà thế hệ đầu tiên đã gieo.

Phép thử cho cuộc sống

Sân khấu diễn đàn không đưa ra giải pháp sẵn có. Thay vào đó, nó là không gian để tập dượt cho những điều rối rắm trong cuộc sống — nơi mọi người được thử, được sai, được làm lại, và quan trọng nhất, được nhìn nhận. Một khoảnh khắc trong buổi workshop vẫn luôn khiến Thư nhớ mãi. “Người hướng dẫn bảo chị: ‘Bây giờ các em di chuyển trong phòng như thể các em là một cơn gió hoặc làn không khí.’ Khi ấy, chị cảm thấy trong người mình có một cái khóa, nghe ‘tách’ một cái như thể cái gì đó bật mở trong cơ thể – giống như mình được giải phóng.”

Sân khấu diễn đàn có thể khiến người xem đi qua đủ cung bậc cảm xúc, từ niềm vui đến xúc động nghẹn ngào.

Phương cũng tìm thấy niềm vui bất ngờ trong quá trình này. Chị biết đến sân khấu diễn đàn qua một lớp giao tiếp trắc ẩn. Trong lớp, giảng viên sử dụng hình thức này như một phương pháp thực hành. Dù khi đó chưa có cơ hội được diễn, Phương đã đăng ký tham gia Mở Xưởng ngay khi có dịp. “Chị đã hiểu hình thức này từ trước.... khi thấy khán giả lên sân khấu để thử nghiệm giải pháp của chính mình, chị thấy vui, cảm giác giống như mọi thứ đang đi đúng hướng vậy.”

Việc bỏ kịch bản không phải lúc nào cũng dễ dàng. “Trong những đoạn không có lời sẵn, chị phải quay về với chính mình, nhưng không có áp lực đúng sai. Gọi là trình diễn nhưng chị thấy mình được là mình.”

Cốt lõi của sân khấu diễn đàn có lẽ nằm ở đây: giúp mỗi người quay về với chính mình, trên sân khấu, trong đối thoại, và giữa cộng đồng.

Ảnh: Trí Dũng/Saigon Theaterland.

Tôi đi nhảy đầm trong thế giới 'quẩy tung nóc' của jazz dance

2025-02-21T10:00:00+07:00

Từ khi bắt đầu học nhảy jazz, câu tôi hay nghe nhất từ những người xung quanh là “Jazz mà cũng nhảy được á?”

Không quá bất ngờ vì trước khi học nhảy, tôi cũng như rất nhiều người luôn xem jazz là một thứ nhạc “để chill.” Jazz trong tôi là những bản tình ca ngọt lịm của Ella Fitzgerald, là giai điệu thê lương não nề của Chet Baker, những bản nhạc không lời trong các quán cafe, hoặc trong một chiếc Instagram reel trông rất “nghệ” nào đó. Tôi từng thấy người ta lắng đọng theo jazz, mở jazz để học, để nghỉ ngơi, để ngủ, nhưng chưa thấy ai tìm tới jazz để chuyển động cơ thể cả.

Để đáp trả sự hiếu kỳ của bạn bè, tôi thường mở cho họ xem những điệu nhảy tôi mới học được ở Xoay Studio. Những cú đá chân xoay vòng của mọi người trên giai điệu kèn trống dồn dập, cùng giọng ca mời gọi của Ella Fitzgerald, như chứng minh rằng "jazz hơi 'quẩy' luôn đấy nhé!"

Cô Xoay, giáo viên dạy nhảy jazz của tôi.

Jazz dance là một thế giới muôn màu muôn vẻ, nên thật khó để tìm một từ ngữ chung để giải thích “nhảy jazz” là như thế nào. Có những thể loại trong jazz dance chỉ có thể miêu tả bằng “điên” — chúng tôi đá cao, bật nhảy, phối hợp tay chân không ngừng nghỉ theo từng nhịp nhạc. Có những kiểu nhảy chậm và nhịp nhàng, đòi hỏi sự chính xác tỉ mỉ. Cũng có những kiểu nhảy lả lướt và xoay vòng trên nền giai điệu trữ tình. Có nhảy đơn cho những bạn thích trình diễn. Có nhảy đôi cho các cặp đôi. Có nhảy nhóm cho hội bạn cùng vui. Dường như đến với jazz, ai cũng có thể tìm được một điều và một điệu gì đó hợp với cá tính của mình.

Hội cùng lớp nhảy của tôi mỗi người mỗi hoàn cảnh, độ tuổi, hầu như không có điểm chung nào ngoài cùng tới đây học nhảy. Người lạc quẻ nhất trong số đó lại chính là giáo viên của chúng tôi — cô Xoay. Từ xuất thân là một B-girl, cô gầy dựng danh tiếng trong thế giới nhảy đương đại, và giờ dạy jazz dance tại Xoay Studio. Cô bén duyên với bộ môn này khi giao lưu với câu lạc bộ đam mê swing, một nhánh trong jazz dance đặc trưng bởi những động tác nhanh và phóng khoáng. Từ đó, cô đã dành nhiều năm du học ở Hàn Quốc để mang jazz dance phổ biến về Việt Nam.

“Mọi người có nhớ nguồn gốc của điệu này không đấy nhờ?” cô Xoay thường hay nhắc chúng tôi. Mỗi khi dạy một động tác mới, cô không quên nhắc đến lịch sử đằng sau nó để chúng tôi có cái nhìn chuyên sâu hơn về jazz. Vốn là một điệu nhảy truyền thống trong sinh hoạt thường nhật ở châu Phi, jazz dance sau đó được du nhập đến châu Mỹ theo làn sóng nô lệ da màu vào những năm 1600.

Những câu hát vui tai và những điệu nhảy dậm chân vỗ tay là cách người nô lệ châu Phi vượt qua nỗi cơ cực lúc bấy giờ, lâu dần đã trở thành một nét đặc trưng trên các đồn điền thời ấy. Người da trắng bắt đầu hứng thú và phổ biến phong cách nhảy này rộng rãi vào thế kỷ 19–20 ở các câu lạc bộ khiêu vũ.

Điệu lindy hop tôi đang theo học được phát triển bởi một vũ công người da đen, Frankie Manning, vào giai đoạn 1920–1930, giai đoạn vàng của jazz music và jazz dance, và đây được xem là một trong những điệu cơ bản nhất cho người mới bắt đầu. Dù vậy, tôi cũng hao không ít năng lượng cho mỗi buổi tập, vì jazz không chỉ là học thuộc một tổ hợp những động tác vỗ tay, nhịp chân nào đó. Bạn cần thả mình vào âm nhạc để phối hợp cả tay và chân, vừa theo đúng nhịp, dồn lực chỗ này, tiết chế chỗ kia để duyên dáng “ra chất jazz.” Sau bốn tháng theo học, có chưa đến 50% sỉ số làm được những điều này.

Cô Xoay, trái lại, thì như lướt trên từng nốt nhạc. Khi cô nhảy, mọi người tụ lại nhìn theo đôi chân xoay và đá không trật nhịp nào của cô cùng đôi tay lả lướt cực duyên. Đến những đoạn nhảy khó nhằn, cô vẫn nhảy với nụ cười toe toét trên môi và hát đốc thúc chúng tôi trong lúc cả đám thở hồng hộc cố bắt kịp cô. Nhưng năng lượng tích cực của cô Xoay luôn trấn an chúng tôi rằng không sao, vui là chính.

Những kỹ năng chúng tôi học ở lớp được vận dụng ở những buổi “social dance” — sự kiện khiêu vũ giao lưu với những bạn cùng đam mê. Những buổi “nhảy xã giao” như thế này thường được tổ chức bởi những nhóm nhảy lâu năm, ở Sài Gòn có Saigon Swing Cats, hay Hà Nội là Hanoi Swing Out.

Ở các buổi nhảy như thế này, luôn có một bộ quy tắc rất đáng yêu để đảm bảo rằng sàn nhảy là một nơi an toàn. Đó là “dĩ hòa vi quý” — chọn động tác phù hợp với trình độ nhảy của đối phương dù bạn thấy mình có “nhỉnh” hơn một chút. Nếu bạn nhảy thanh lịch và vui, ai cũng sẽ muốn nhảy với bạn bất kể trình độ. Ngoài ra, hãy khích lệ bạn nhảy nếu bạn thích một động tác nào đó vừa được thực hiện. Tế nhị hơn một chút, hãy đảm bao bản thân luôn sạch-thơm-khô trước khi lên sàn để cả bạn và đối phương có thể cùng bung xõa. Và quan trọng nhất, đừng độc chiếm một bạn nhảy cả đêm, vì ai cũng nên có cơ hội được bắt cặp với nhau.

Lần đầu tham gia một buổi “nhảy xã giao,” tôi vẫn nhớ mình đã bối rối đến mức suýt từ chối một bạn nam, vì không nghĩ có ai lại đi mời đứa nghiệp dư như mình. Chỉ khi kịp định thần lại, tôi mới dũng cảm cùng cậu ấy bước ra sàn nhảy để phô diễn những kỹ năng mà mình không hề có. Từ đó, câu cửa miệng của tôi để cảnh báo những người bạn nhảy là “mình nhảy 'gà' lắm nhé.” Nhưng điều đó không thành vấn đề — các bạn nhảy của tôi vẫn kiên nhẫn dẫn tôi đi từng bước và cười xòa mỗi khi tôi lỡ đạp vào chân hay ngã vào người họ.

Tôi nhận ra rằng không mấy ai ở đây quan tâm trình độ của mình, miễn là bạn “chịu chơi” và chịu nhảy. Người mới nhập môn không biết gì vẫn có thể hòa mình vào vòng tròn và bắt chước những bước cơ bản nhất từ trưởng nhóm. Những lão làng kinh có nghiệm hơn còn mở lời kéo ra bạn ra sàn nhảy cùng họ nếu thấy bạn đứng tần ngần bên lề.

Hoặc bạn có thể như tôi, sáng chế cả động tác miễn nó đúng nhịp và mời bất cứ ai tôi thấy đầu tiên nhảy cùng. Sau này, tôi tình cờ được nghe về profile khủng của những người tham gia “được” tôi mời nhảy: nào là giáo viên nhảy, quán quân một cuộc thi nhảy nào đó, v.v. Và vì một lý do nào đó, có lẽ là năng lượng “quẩy” bất chấp mà tôi mang lại, họ chấp nhận tôi.

Với những người muốn vận động mà không lết nổi tới gym như tôi, đi nhảy jazz chắc chắn sẽ là lựa chọn hợp lý. Tôi không thể chạy bộ quá 20 phút, nhưng có thể nhảy suốt một tiếng mà vẫn không thấy nản. Những nốt nhạc dồn dập vui tươi xâm chiếm lấy đầu óc, điều khiển tay chân tôi, thay vì nghe tiếng đếm nhịp gắt gao của PT hoặc tiếng thở phì phèo của chính mình. Chỉ khi kết thúc một liên khúc những bài nhảy, tôi mới nhận ra tay chân mình đã rã rời từ bao giờ.

Và cảm giác đó thật sự gây nghiện. Cứ tới tối giữa tuần, khi đã gói ghém xong hết công việc, tôi lại tỉ mỉ chọn một trang phục thật cổ điển, mang vào đôi giày Converse đã bung chỉ một phần đế để đi nhảy đầm. Được mặc đẹp và được đi nhảy có lẽ là điểm sáng duy nhất trong một tuần gõ máy tính tẻ nhạt của tôi. Một cuộc sống của riêng tôi bên ngoài văn phòng chuẩn mực.

Tôi nghĩ rằng ai cũng nên có một thú vui giữ riêng cho bản thân như này trong cuộc sống. Ít bạn bè hiểu tôi làm gì, bố mẹ không hiểu tôi đi nhảy gì mà đi hoài! Lại nghĩ mình giống như câu chuyện cổ Grimm về 12 nàng công chúa lén vua cha đi khiêu vũ vào mỗi đêm và để lại những đôi giày rách tả tơi vào mỗi sáng.

Độc giả có thể tìm hiểu thêm các hoạt động của Xoay Studio tại đây.

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2022.

Bước vào thế giới mê hoặc của hội mô hình tàu lửa 'nhỏ mà có võ'

2025-02-18T15:00:00+07:00

"Khi bật lên, cái tàu lửa nó không chỉ di chuyển đâu, nó còn phát âm thanh nghe thật lắm, nghe cứ như là mình đang ngồi trên một chiếc tàu thật vậy," anh Minh Tú, một người đam mê mô hình tàu lửa ở Sài Gòn, chia sẻ với tôi niềm vui mỗi lần anh ấy cho chiếc tàu nho nhỏ của mình lăn bánh.

“Gia tài” mô hình tàu lửa đáng mơ ước.

Đầu thập niên 2010, cộng đồng những người yêu thích mô hình tàu lửa tại Việt Nam bắt đầu xuất hiện, gặp gỡ nhau qua các diễn đàn mạng. Những hội nhóm như thế này thường có từ 10 đến 15 thành viên đến từ mọi vùng miền trên khắp cả nước. Theo thời gian, cộng đồng này ngày càng lớn mạnh, tạo nên một nhóm Facebook sôi nổi mang tên gọi Hội những người chơi mô hình xe lửa với hơn 2.000 thành viên. Mỗi “người chơi” theo đuổi đam mê của mình bằng một cách riêng, một số chỉ đơn giản sưu tầm mô hình để ngắm nghía, số khác sẵn đầu tư nhiều thời gian và công sức để xây dựng, chăm chút những mô hình đường ray tí hon chính xác đến từng chi tiết.

Niềm đam mê với mô hình tàu lửa của Minh Tú bắt đầu nhen nhóm vào năm 2011.

Xình xịch từ thế giới mạng sang đời thực

Tham gia nhóm từ những ngày đầu, Minh Tú vẫn dành phần lớn thời gian của bản thân để nuôi dưỡng niềm đam mê. Để tìm hiểu thêm về cộng đồng người chơi mô hình tàu lửa ở Sài Gòn, tôi đã đến gặp Tú tại một quán cà phê trên đường Alexandre de Rhodes. Khi đến nơi, tôi nhận ra rằng quán không phải là một quán cà phê thông thường, vì hầu như mọi ngóc ngách của không gian nơi đây đều được dành để trưng bày mô hình.

“Mình hay thích mấy cái mô hình nhỏ, trông nó bé bé xinh xinh, và những cái chi tiết nhỏ trông rất là hay,” Tú nói. Anh vẫn nhớ rất rõ giây phút “bị sét đánh” khi lần đầu được thấy những mô hình tí hon khi đang du lịch ở Úc. “Ở chỗ đó có những cái mô hình quy mô rất là lớn, như mô phỏng cả một khu phố, trông đã lắm.”

Tú bắt đầu hành trình tìm hiểu mô hình tàu lửa từ năm 2011. Dần dần, anh làm quen được với nhiều tâm hồn đồng điệu cùng sở thích khi gia nhập các diễn đàn trực tuyến dành cho những người chơi mô hình. Điều gì đã khiến loại hình sưu tầm này thu hút nhiều người chơi đến vậy? Tôi chưa kịp đặt câu hỏi cho Tú thì cuộc trò chuyện của chúng tôi đã bị gián đoạn bởi thông báo của nhân viên: chúng tôi có thể bắt đầu tham quan tầng 1 của quán.

Bộ sưu tập mô hình tàu lửa được trưng bày tại quán cà phê.

Hiện ra trước mắt tôi là một tủ kính lớn chứa hơn 50 mô hình, hầu hết là tàu lửa thu nhỏ. Vô số bìa các tạp chí về đường sắt được đóng khung và treo trên bức tường màu hồng. Tú dẫn chúng tôi đi sâu hơn vào một căn phòng khác, nơi anh lưu giữ bộ sưu tập mô hình đầu máy — có lẽ là bộ phận bắt mắt nhất của một chiếc tàu. Những chiếc đầu máy đủ kích cỡ, màu sắc, nhiều đến mức phải mất cả diện tích một bức tường mới có thể trưng bày hoàn thiện được bộ sưu tập.

Để sở hữu một mô hình đầu máy như vậy, có thể cần phải bỏ ra từ 200 đến 600 đô la Mỹ. Mặc dù giá hơi cao, nhưng chỉ cần nhìn kỹ hơn bộ sưu tập của Tú là đã hiểu vì sao chúng được định giá như vậy. Những mô hình này rất tinh xảo, và đặc biệt nhất, “những cái chi tiết, kể cả những cái chữ in nhỏ nhỏ là đều làm theo hình dáng của chiếc tàu thật ngoài đời,” Tú chia sẻ.

Trước đây, quán cà phê thuộc sở hữu của một người bạn của Tú tên Tuấn Anh, cũng là một người đam mê mô hình đường sắt. Là một thành viên cốt cán, anh đã góp phần tổ chức những buổi gặp mặt trực tuyến đầu tiên của cộng đồng.

Sau khi Tuấn Anh chuyển đến Mỹ sinh sống, Tú đứng ra tiếp quản quán. Anh quyết định biến quán cà phê thành một không gian để thể hiện niềm yêu thích của mình đối với thế giới tàu lửa thu nhỏ. “Các thành viên trong hội chơi của bọn mình cũng đến từ nhiều nơi, Sài Gòn, Hà Nội, Đà Nẵng cũng có. Hồi đấy thì chủ yếu kết nối và chơi với nhau qua mạng thôi, Tú kể lại. “Nhưng tụi mình cũng tổ chức được buổi họp mặt và giao lưu các thành viên trong hội, lần đầu tiên là vào năm 2013, khoảng 10 năm trước. Và buổi đó diễn ra ở ngay chỗ này.”

Niềm vui lớn từ thế giới thu nhỏ

Những mô hình trong tủ của Tú nhỏ gần 87 lần so với phiên bản ngoài đời thực, gọi bằng từ chuyên ngành là tỉ lệ HO (1:87.1). Tỉ lệ này là một yếu tố quan trọng trong việc tạo nên các mô hình thu nhỏ chuẩn xác, bởi nó sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình xây dựng các sa bàn đi kèm những mô hình này.

Sa bàn là các địa điểm hoặc khung cảnh 3D thu nhỏ. Tiêu chí hàng đầu khi xây dựng một sa bàn là yếu tố “siêu thực,” nên nếu người chơi sử dụng một mô hình tàu theo tỉ lệ HO, thì các phiên bản thu nhỏ của đường ray, cây cối, cầu, v.v. cũng cần tuân theo đúng tỉ lệ đó. Khi đường ray được kết nối với điện và con tàu bắt đầu lăn bánh, sa bàn sẽ lập tức trở thành một khung cảnh vô cùng sống động.

“Việc làm ra một cái sa bàn giúp mình được sáng tạo khi suy nghĩ về cách làm nên những cái cảnh quan,” Tú nói. “Nó là một quá trình vừa học vừa làm. Đôi khi mình nghĩ mình đã làm xong một cái sa bàn rồi, thì vài ngày sau mình lại muốn chỉnh sửa nó.” Tú đã tự tay xây cho mình một bộ sa bàn hoàn chỉnh, nhưng hiện không còn trưng bày nữa vì đã tháo dỡ để tiếp tục “tân trang.” May mắn thay, sa bàn do Tuấn Anh thực hiện và để lại vẫn còn ở đây để chúng tôi chiêm ngưỡng.

Sa bàn của Tuấn Anh là bản sao của một thị trấn châu Âu. Sa bàn đường sắt lấy cảm hứng từ phố phường châu Âu khá phổ biến trong giới, vì thị trường mô hình thu nhỏ phát triển mạnh mẽ ở châu Âu, đặc biệt là ở Đức. Nhiều nhà sản xuất hàng đầu cho mô hình đường sắt nhỏ đến từ Đức, như Trix, Fleischmann, Piko, và Märklin — công ty sản xuất mô hình đường sắt lâu đời nhất trên thế giới. Đức cũng là nhà của mô hình đường sắt tỉ lệ HO lớn nhất thế giới, Miniatur Wunderland.

Tuy người chơi thường phải đầu tư vào nhiều mô hình khi xây dựng sa bàn, một số yếu tố như địa hình vẫn có thể được làm thủ công. “Riêng mình thì thích làm những khu vực địa hình có đồi núi. Những cái đấy phải dùng vôi để tạo nên hình dáng và kết cấu bên ngoài, rồi sau đó sơn lên. Những cái đấy nó thể hiện được nhiều kỹ năng của người làm sa bàn,” Tú nói.

Vì việc xây dựng sa bàn có thể ngốn rất nhiều thời gian, Tú dành hầu hết thì giờ rảnh rỗi của mình cho thú vui này: “Nó có thể kéo dài cả tháng hay cả mấy năm. Nhưng cũng không thể nào làm xong một cái sa bàn cả, tại vì nó mô phỏng cái thế giới xung quanh, mà thế giới xung quanh thì lúc nào cũng thay đổi. Cái sự hứng thú nó đến từ cái quá trình làm.”

Nhiều sở thích của người lớn bắt nguồn từ những ký ức tuổi thơ, đam mê của Tú với tàu lửa và mô hình thu nhỏ cũng không ngoại lệ. “Chắc là do mình được trải nghiệm tàu khi còn bé. Lần đầu mình đi tàu là với bố mình trên con tàu hơi nước chuyến Hải Phòng-Hà Nội,” Tú hồi tưởng. “Mình còn nhớ kỷ niệm vui là đi về bị đau mắt, tại khi ngồi trên tàu bụi với than trên tàu bay vào mắt.”

Khi còn là thiếu niên, Tú rời Hải Phòng để theo học ở Hà Nội. Khoảng thời gian này, cứ vài tháng Tú lại về Hải Phòng thăm gia đình bằng tàu lửa. “Những cái khoảnh khắc chia tay, khi mình chào tạm biệt người thân rồi lên tàu. Ngồi trên tàu nhìn qua cửa sổ thấy mọi người xa xa dần, cái cảm xúc lúc chia tay nó khó tả lắm. Chắc cũng có thể những cái cảm xúc của mình với tàu nó bắt đầu từ lúc đấy.”

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2023.

Thứ Hai không đi học, thứ Hai đi trượt ván

2024-12-12T10:00:00+07:00

Những chủ đề ít phổ biến thường mắc phải nhiều “tin đồn” không chính xác hay những định kiến, và trượt ván cũng vậy. Tôi cũng không thể loại trừ bản thân khỏi những mặc định phiến diện đó.

Tôi từng âm thầm nghĩ rằng trượt ván là bộ môn đường phố, gắn với văn hóa hip-hop, và chỉ dành cho những đứa con trai cởi trần nhễ nhại mồ hôi ngoài phố đi bộ Nguyễn Huệ và hay chửi thề. Cũng như những nhân vật đầy định kiến ở trên phim, tôi cũng bị “luật-hoa-quả” thử thách sau một lần cùng bạn đến tham dự một workshop dạy trượt ván vào mùa hè. Dù tôi không phải là con trai, không “phố” và chẳng biết gì về hip-hop, tôi đã hoàn toàn bị thu hút bởi lượng dopamine mà bộ môn này mang lại.

Một trong những mục tiêu cho năm 2024 của tôi là được trải nghiệm một môn thể thao mới. Trong đầu tôi đã mường tượng về những môn thể thao chính thống hơn, như cầu lông hay chạy bộ, nhưng không ngờ môn thể thao tôi mê mẩn lại là trượt ván (skateboarding). Nhưng ngay cả ở thành phố sôi nổi như Sài Gòn, bộ môn trượt ván này lại không hề phổ biến, bạn tôi còn thường nhầm lẫn rằng tôi chơi “lướt” ván chứ không phải trượt ván, mặc cho tôi có giải thích biết bao nhiêu lần.

Cầu lông, chạy bộ, hay bơi? Tôi chọn trượt ván.

Tìm hiểu sâu hơn về bộ môn này, tôi biết được rằng dù cùng du nhập vào Việt Nam từ những năm 2000, trượt ván lại không được phổ biến hơn so với người anh em cùng có bánh xe và cũng đòi hỏi thăng bằng là trượt patin, vốn có một cộng đồng đông đảo và nhiều cơ sở sân trượt hơn. Dù sân trượt giới hạn, các skater (người chơi trượt ván) vẫn giữ tinh thần lạc quan với môn thể thao này, họ tụ tập ở những địa điểm như công viên Gia Định, Khánh Hội, chân cầu Ba Son, trước chợ Bến Thành. Thế nhưng, những địa điểm này thường tiềm tàng rủi ro về giao thông, người đi bộ hay trật tự nơi công cộng, những rủi ro này khiến một người chơi nhút nhát như tôi có phần e dè, vậy nên tôi thường lui đến Saigon Skatepark, một sân trượt ván trong nhà tại Quận 7, mỗi 6 giờ tối thứ Hai hằng tuần.

Sân trượt ván trong nhà duy nhất

Saigon Skatepark là sân trượt ván trong nhà duy nhất tại Việt Nam, được thành lập bởi hai anh em cùng đam mê trượt ván, sau khi họ đã có gần 10 năm mở Saigon Skateshop — một cửa hàng phân phối ván trượt và phụ kiện. Hiện nay, Saigon Skatepark là tụ điểm cho cộng đồng skater của Sài Gòn và cả những skater đến từ nhiều quốc gia khác cùng kết nối. Khung giờ mà tôi chọn đến Saigon Skatepark là từ 6 giờ tối thứ Hai hằng tuần, không phải vì tôi rảnh vào khung giờ này, mà đây là khung giờ dành riêng cho những người chơi mới bắt đầu, đặc biệt là các bạn skater nữ.

Không gian trong nhà thoáng đãng của Saigon Skatepark.

Khi đến Saigon Skatepark lần đầu, bạn có lẽ sẽ hơi choáng ngợp bởi không khí sôi nổi của các skater trượt trên các địa hình có vẻ gai góc (dốc, rail, bậc thang, ramp v.v.) hay thực hiện các trick không phụ thuộc vào địa hình. Khi đến đây lần đầu tiên, tôi đã tưởng mọi người biết bay trên ván, chỉ khác Aladdin trên thảm thần, các skater sẽ nhễ nhại mồ hôi và khuôn mặt có phần căng thẳng. Nếu không quan sát bằng mắt, bạn cũng có thể cảm nhận sự chuyên tâm của mọi người đối với tấm ván qua những tiếng vang ầm ầm, âm thanh lách cách của tấm ván gỗ va đập vào các loại chất liệu khác nhau như kim loại hay bê tông, tùy thuộc vào địa hình và động tác mà skater đang thực hiện.

Cá tính của skater nằm ở thiết kế và hoa văn của griptape (miếng dán ở mặt trên ván).

Trò chuyện với anh Thông — đồng sáng lập và cũng là quản lý của Saigon Skatepark — tôi được biết rằng ý tưởng về ngày thứ Hai dành riêng cho những người chơi còn cập rập như tôi vốn không có từ ban đầu khi mới hoạt động sân, vì những người thành lập lúc bấy giờ đều là những người chơi lâu năm như anh Thông, đã gắn bó với trượt ván gần hai thập kỷ từ khi trượt ván mới du nhập về Việt Nam.

“Nếu cứ mãi đứng ở góc nhìn của những người chơi lâu năm, chắc chắn tụi anh sẽ không thể quan sát và nhận ra được tâm lý chung của những bạn mới chơi, thường các bạn rất dễ xấu hổ và ngại ngùng khi phải trượt trước mặt những người đã có kinh nghiệm hơn. Ngoài ra trượt với những bạn pro hơn cũng sẽ gây nguy hiểm cho người mới bắt đầu vì tốc độ và cường độ trượt khác nhau,” anh nói.

Chất lượng của một ván trượt đến từ từng bộ phận: mặt ván, trục, bánh xe, v.v.

Sau vài lần tự mình tham gia buổi trượt vào ngày thứ Hai, tôi nhận thấy mình có đủ “tư cách” của một người mới bắt đầu để nhận xét rằng đây là môi trường lý tưởng dành cho những ai mới tập trượt ván. Nơi này đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cần thiết.

Về độ an toàn, không gian trong nhà được thiết kế rất thân thiện với người mới chơi. Ở đây có dịch vụ cho thuê đồ bảo hộ như nón bảo hiểm, đai bảo vệ khớp gối, khuỷu tay và cổ tay, và luôn có nhân viên túc trực sẵn sàng xử lý các tình huống khẩn cấp nếu có. Về chi phí, chỉ với “một đĩa cơm tấm” tương đương 50.000 đồng, bạn đã có thể sở hữu một tấm vé trượt không giới hạn thời gian trong ngày tại Saigon Skatepark, và bạn có thể trượt đến khi đốt hết lượng calorie của “đĩa cơm tấm” đó. Cuối cùng, tiêu chí này có lẽ là quan trọng nhất đối với tôi: không mắc cỡ. Ở đây, ai cũng như bạn — đều là người mới bắt đầu, nên cảm giác ngại ngùng gần như không tồn tại.

Đồ bảo hộ bao gồm mũ bảo hiểm, đệm gối, đệm khuỷu tay và cổ tay.

Ai cũng từng là “ma mới”

Có một điều mà tôi đã không thể nhận ra sớm hơn: trượt ván cũng được công nhận là một môn thể thao. Bộ môn này là một hạng mục được săn đón trong đại hội thể thao Olympics và còn từng xuất hiện tại SEA Games 30 (dù chỉ xuất hiện một lần duy nhất), và như mọi môn thể thao khác, trượt ván sẽ vui hơn nếu ta gắn bó với một cộng đồng. Có lẽ tôi đã sớm bỏ cuộc nếu không có những người bạn và đặc biệt là một không gian thân thiện như Saigon Skatepark.

Các skater ở Saigon Skatepark khởi động trước khi trượt.

Bạn Nguyễn Phương Thảo (Quận Gò Vấp), một cạ cứng trên sân trượt của tôi, chia sẻ rằng: “Ở đây, chỉ cần bạn mạnh dạn hỏi, dù là những câu hỏi cực kỳ ngớ ngẩn, thì các bạn skater khác đặc biệt là team @chiemskateclub của các bạn skater nữ sẽ nhiệt tình hỗ trợ và kèm cặp bạn tập luyện.”

Điều khiến tôi đặc biệt cảm động về cộng đồng trượt ván là nếu bạn đã dành rất nhiều thời gian để tập một trick (kỹ thuật) nào đó và cuối cùng đã thực hiện được động tác đó, bất kỳ ai trong sân cũng sẽ cổ vũ cho bạn một cách chân thành, la hét và vỗ tay kể cả khi họ còn không kịp tận mắt nhìn thấy bạn thực hiện động tác đó.

Chỉ cần bạn hỏi, nhất định sẽ có người hỗ trợ bạn.

Một mục tiêu nữa của năm 2024 mà tôi đã hoàn thành được, là nhờ vào mục tiêu thể thao ban đầu của mình: tôi được kết bạn với nhiều người hơn. Không nhất thiết phải đi trượt ván, bất kỳ môn thể thao nào cũng có thể kết nối con người với nhau, chỉ cần một cuộc hẹn định kỳ hàng tuần để duy trì cả thể thao và tình bạn, không cần quá nhiều ràng buộc và nỗ lực. Một người bạn trượt ván của tôi đã tự hứa rằng sẽ phải thực hiện được động tác ollie (dùng chân đạp mạnh xuống đuôi ván để tạo lực bật ván lên khỏi mặt đất) trước khi chị ấy đi lấy chồng, và chúng tôi cũng hứa với chị ấy rằng sẽ luyện tập để ollie được trong đám cưới của chị. Có lẽ động lực để tập thể thao cũng chỉ cần đơn giản thế thôi.

Trong trượt ván, té ngã là chuyện đương nhiên.

Trượt ván cũng như tất cả những môn thể thao khác, ta đều cần dành thời gian để tập luyện và phát triển. “Dù đã trượt ván chuyên nghiệp nhiều năm, nhưng nếu bây giờ bọn anh bước vào một sân cầu lông, bọn anh vẫn có thể cảm thấy xấu hổ và cần nhiều thời gian luyện tập. Đối với anh, việc land được một trick [thực hiện một động tác] trong trượt ván chỉ là vấn đề về thời gian, mình sẽ thực hiện được nó sau 50, 100 hay 1000 lần thực hiện,” anh Thông chia sẻ.

Cốt lõi của việc chơi thể thao vẫn là niềm vui và tinh thần cộng đồng nó mang lại, việc rủ rê bạn bè “Ê, hôm nay đi trượt không?” vẫn quan trọng với tôi hơn việc áp lực bản thân phải bằng mọi giá thực hiện được một động tác như đặt ra KPI.

Saigon Skatepark có khung giờ mở cửa thay đổi theo từng ngày, bạn có thể tham khảo fanpage hoặc tài khoản Instagram của sân để biết thêm chi tiết.

Thế giới sinh động bên trong 'hội thao' chim cảnh Sài Gòn

2024-10-22T19:42:56+07:00

Từng chiếc xe máy chầm chậm đến, chở theo những lồng chim phủ kín vải, rồi đậu lại trên bãi sỏi cạnh quán cà phê sân vườn, nơi tiếng hót trong trẻo vọng ra từ lơ lửng trên cao

Sáng ngày hôm ấy, chúng tôi được mời đến khu phố ngoại ô Bình Thạnh để xem thi chim hót. Vượt qua vài con hẻm ngoằn ngoèo, chúng tôi đến một khoảng sân đơn sơ với vài bàn nhựa, được che bóng bởi hàng cọ và mái nhà xung quanh, tất cả nằm sau một cánh cổng đề chữ “Cà Phê Sân Vườn / Vườn Chim.”

Ở Việt Nam, những quán cà phê như thế này không phải là hiếm. Đây chính là địa điểm gặp gỡ quen thuộc của các hội nhóm chơi chim cảnh, có thành viên chủ yếu là các chú bác độ tuổi trung niên. Họ tụ họp để chia sẻ thú vui, một tay nâng niu lồng chim, miệng nhấm nháp ly cà phê, điếu thuốc. Giữa tiếng trò chuyện rôm rả, không khí càng trở nên rộn ràng hơn nhờ tiếng chim hót lảnh lót. Chim càng phấn khích bởi các “đối thủ” thì âm vực vang càng xa.

“Khi ở nhà, chỉ mình chú chim ở nhà, đôi khi nó hót thì chỉ là hót vu vơ một mình [theo] bản năng thôi. Khi ra ngoài gặp được nhiều chú chim hơn, gặp nhiều đối thủ hơn, thì [chim] được cọ xát, bộc lộ ra khả năng của nó,” Nguyễn Hữu Duy, một bạn trẻ đam mê chim hót, chia sẻ bên chiếc lồng chim chích chòe than và chích chòe lửa. “Những chú chim nhát thì không dám hót, nhưng những chú chim mạnh mà gặp đối thủ sẽ tự tin thể hiện bản năng của nó, nó hót, nó múa, nó xòe. Vậy nên anh em luôn muốn đem ra một nơi tạo thành cùng một hội giao lưu chim với nhau để nâng cao khả năng của nó ngày càng đẹp hơn.”

Chúng tôi gọi cà phê và đứng chờ, nghĩ rằng sẽ còn phải đợi lâu. Vì chưa quen với cách thức tổ chức, chúng tôi không biết rằng cần ra khu vực phía sau cho đến khi một nhân viên ra nhắc rằng cuộc thi sắp bắt đầu.

Sân khấu rộng nằm dưới tán cây, bên trên ao sen với những đóa sen hồng đổ bóng mặt nước. Anh Thanh Phong, chủ quán kiêm ban tổ chức, ngồi bên bàn gấp, phân phát số báo danh khi mọi người tập trung lại. Các lồng chim lần lượt được đưa lên sân khấu, tấm vải phủ được gỡ ra, để lộ những chú chào mào nhảy từ thanh này sang thanh khác, hót những hồi ba, bốn nốt líu lo. Chiếc đồng hồ kỹ thuật số trên bàn được chỉnh bốn phút cho mỗi lượt thi, còn điện thoại được gắn vào giá để ghi lại toàn bộ diễn biến.

Hai nhân viên mặc áo polo xanh nhạt có logo của quán bắt đầu treo các lồng chim thành một cụm sát nhau, buộc những chú chim đối diện trực tiếp để kích thích bản năng thi đấu. Trong lúc chuẩn bị, một khán giả thân thiện bên cạnh giải thích thêm cho chúng tôi về luật chơi: Chim nào ngừng hót, nhảy xuống đáy lồng, hoặc chỉ đứng yên chải lông sẽ bị cảnh cáo. Ba lần cảnh cáo trong bốn phút là bị loại.

Sáng thứ ba hôm đó có hơn 35 thí sinh, nên việc chọn ra người chiến thắng mất khá lâu. Những ai giành giải sẽ được đứng trên bục vinh quang bên cạnh những chiếc cúp lớn đặt gần sân khấu. Trong thời gian chờ, chúng tôi trò chuyện cùng chú Lê Hùng, một người nuôi chim cảnh từ nhỏ và có thâm niên chơi chim đã 12–13 năm.

Chú Hùng háo hức kể chuyện, mắt ánh lên sự phấn khởi, có lẽ vì chẳng mấy khi có dịp chia sẻ về sở thích của mình: “Thứ nhất là đam mê. Khi con đem đi thi thì sẽ tạo nên cảm giác hồi hộp. Ví dụ như đến vòng loại, [từ] 22 con xuống 20 con, loại 2 con thì đó là cái hồi hộp của mình. Không dám nhìn con chim của mình luôn. Đó là cái thú. Mình bỏ tiền ra để đi chơi, để mua cái hồi hộp đấy. Đến top 20 có giải là mình vui rồi, mừng lắm, tự hào, anh em ôm nhau.”

Trong lúc trò chuyện, chú Hùng thỉnh thoảng lại liếc nhìn cuộc thi phía sau, kiểm tra xem chú chim số 19 của mình thế nào. Tuy nhiên, vẻ điềm tĩnh của chú cho thấy chú rất tự tin vào chú chim của mình trong vòng đầu tiên. Ở nhà, chú còn bốn, năm chú chim khác, nhưng vì chúng đang thay lông nên hôm nay chỉ mang theo con này, mới mua từ một người bán ở Nha Trang vài ngày trước. Đây là lần đầu tiên hai “chiến hữu” này thi đấu cùng nhau.

“Khi thi đấu, may mắn chỉ chiếm khoảng 30%,” chú Hùng chia sẻ khi được hỏi làm sao để chuẩn bị cho chim đoạt giải. “Không có huấn luyện. Mỗi con chim có tố chất của nó, nó phải hay. Tùy mỗi người có một cách nuôi riêng. Không huấn luyện, nhưng phải có chế độ chăm sóc, ăn uống, nghỉ ngơi, vệ sinh cho nó để tạo ra một chú chim hay, bên cạnh yếu tố bản năng của nó.”

Chính vì yếu tố tự nhiên, không thể huấn luyện, mà thị trường mua bán chim chào mào vô cùng sôi động. Một chú chim có thể có giá từ 40 đến 50 triệu đồng. Nếu chiến thắng, giá trị ấy còn tăng cao hơn. Một người tham dự cho biết, khi đăng bán kèm bằng chứng thắng giải trên các nhóm trực tuyến, có con thậm chí được mua với giá tới 200 triệu đồng.

Chào mào là loài chim bản địa ở các nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Chúng thường sinh sống tại các vùng núi cao và khó gây giống trong môi trường nuôi nhốt. Loài chim này dễ nhận diện nhờ chiếc mào đen trên đầu và mảng lông đỏ dưới mắt — điểm đặc trưng tạo nên tên gọi của chúng. Tiếng hót của chào mào được miêu tả với nhiều âm thanh vui tai, chẳng hạn như “kíu kíu” hay “chíu chít.” Chúng thường tụ tập thành những nhóm nhỏ, nhưng khi có nguồn thức ăn dồi dào, số lượng cá thể trong một đàn có thể tăng lên đến 50 con. Lúc này, tiếng hót của chúng vang xa hơn, thể hiện rõ nét nhất qua các giai điệu gọi bạn tình hoặc tranh giành lãnh thổ. Mặc dù không phải là loài chim duy nhất được sử dụng trong các cuộc thi chim hót ở Việt Nam, chào mào vẫn là loài phổ biến nhất nhờ vào chất giọng dễ chịu.

Dù mù tịt về luật lệ cuộc thi, chúng tôi vẫn cổ vũ nhiệt tình cho chú chim số 19 của chú Hùng. Nhưng tiếc thay, các vị thần chim không ban tặng cho chúng tôi một cái kết đẹp — “ca thủ” áo số 19 đã bị loại khi cuộc thi chỉ còn lại 10 con.

Dẫu vậy, chú Hùng vẫn rất vui với màn trình diễn đầu tiên của chú chim và thậm chí đã nhờ chúng tôi lên nhận cờ và cúp thay chú (nhưng không phải số tiền thưởng ít ỏi chỉ đủ để bù lại lệ phí tham gia 100.000 đồng). Sau lễ trao giải, các thí sinh nán lại trò chuyện, đùa vui, mua thức ăn cho chim và tất nhiên, không thể thiếu những cuộc thảo luận sôi nổi về dàn chim cưng.

Trước đó, Duy chia sẻ với chúng tôi rằng điều quý giá nhất chính được gắn kết với những người cùng chung đam mê. “Việc có một không gian chung giúp mọi người cảm thấy gần gũi hơn. Mình có cơ hội gặp gỡ, chia sẻ niềm vui và tham gia vào các hội nhóm để giao lưu, kết nối,” Duy nói. Đặc biệt, giữa phố xá Sài Gòn xô bồ, nhiều người dễ cảm thấy cô đơn hay lạc lõng, những buổi gặp mặt thế này lại càng trở nên ý nghĩa.

Cộng đồng những người yêu chim cần một nơi để gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm. Đó cũng là lý do Thanh Phong, chủ quán cà phê, quyết định mở quán. Ngay từ lần đầu chúng tôi liên hệ, anh đã vô cùng nhiệt tình và háo hức giới thiệu chúng tôi không chỉ về cuộc thi, mà còn về Duy và chú Hùng. Điều khiến chúng tôi ngạc nhiên là mặc dù anh yêu thích tiếng chim hót và vẻ đẹp của chúng, bản thân anh lại không nuôi chim. Anh mở quán cà phê này vì nhận thấy nhu cầu của mọi người lúc bấy giờ. Nhưng với anh, quán cà phê này không đơn thuần là cơ hội kinh doanh từ một thị trường ngách.

“Một cái duyên, một cái tình cờ thôi là chị anh thành lập một chợ đồ cổ kế bên để mọi người tới giao lưu, trao đổi với nhau, thì anh mới nảy ra ý tưởng làm một quán cà phê chim kế bên để tạo một nét văn hóa đặc trưng của khu vực và không gian này. Mọi người vào đây nếu muốn tìm những gì hoài niệm, những ký ức xưa thì vào bên đó, xong thì sang đây nghe chim hót, ngắm nhìn những chú chim múa hót trong không gian này. Hai không gian kết hợp tạo thành một nét văn hóa riêng của khu vực.”

Nhìn những người đàn ông, vốn có vẻ cứng rắn thường ngày, lại tỉ mỉ chăm sóc từng chú chim nhỏ, chúng tôi cảm thấy lòng mình như dịu lại. Đôi khi, chính những thú vui tưởng chừng đơn giản lại cho ta một góc nhìn khác về con người và về những mối quan hệ họ xây dựng giữa lòng thành phố.

Thanh Phong cũng chia sẻ điều anh quý nhất về cộng đồng này: “Đó là những vị khách, những nghệ nhân lớn tuổi hay những chàng trai trẻ tuổi, họ tới đây đều rất nhẹ nhàng. Cảm giác mọi người vào đây đều rất nhẹ nhàng, nghe chim hót, uống cà phê, giao lưu nói chuyện, không phân biệt giai cấp tầng lớp, bước vào đây là cùng một niềm đam mê.”

Bạn không cần phải là người nuôi chim, hay thậm chí là người đam mê chim để ghé thăm Cà phê Vườn Chim hoặc bất kỳ quán cà phê chim nào khác ở Sài Gòn. Được gặp gỡ những cộng đồng với sở thích đặc biệt, và lắng nghe câu chuyện của những người bạn mới gặp gỡ, ấy cũng đã là một trải nghiệm đáng giá.

‘18 phút để chạm đến bầu trời’: Bay dù lượn trên bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng

2024-07-02T15:14:00+07:00

Bay dù lượn chính là thở căng lồng ngực, cảm nhận sức cản của gió, để tâm trí chìm vào đại dương, lửng lơ giữa trời trên cánh dù no gió và… chụp ảnh phim!

Trên khắp mọi miền Việt Nam, có đến hàng trăm, hàng nghìn hoạt động kỳ thú chờ đón những tâm hồn yêu khám phá và xê dịch. Có thể kể đến trekking ở vùng núi Tây Bắc, chèo SUP dọc biển miền Trung, lướt ván trên những con sóng Mũi Né, hay lặn xem san hô ở Phú Quốc và Nha Trang.

Giờ đây, tại bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng, chúng ta có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của đất nước không chỉ từ mặt đất hay đại dương, mà từ cả bầu trời khi chao liệng trên không cùng bộ môn dù lượn (paragliding).

Trải nghiệm “riêng một góc trời” khi bay dù lượn tại Đà Nẵng.

Tổng quan về bộ môn dù lượn

Dù lượn là một môn thể thao mạo hiểm đúng nghĩa. Người chơi sẽ nhảy hoặc được thả từ một độ cao nhất định, có thể là từ hàng trăm đến hàng nghìn mét so với mặt đất. Sau đó, họ sẽ bay tự do bằng cánh dù vải cho đến khi hạ cánh.

Để nâng dù lên không trung, phi công phải tận dụng lực đẩy bằng sức gió và trọng lực. Công đoạn lấy đà và tiếp đất đều là bằng chân. Cánh dù có trọng lượng nhẹ, tùy kết cấu sẽ có loại dù dây nịt đơn hoặc đôi. Người chơi sẽ di chuyển lên xuống, điều chỉnh hướng bay của dù bằng cách vận dụng kỹ thuật phù hợp với sức gió.

Tùy vào kết cấu và sức chứa của dù, người chơi có thể khám phá bầu trời một mình, hoặc bay cùng với một người bạn đồng hành.

Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi vui thì đi hai mình.

Đến đâu để bay dù lượn?

Nằm ở độ cao gần 700m so với mực nước biển, bán đảo Sơn Trà tại Đà Nẵng có vị thế lý tưởng cho bộ môn này. Gần đỉnh là một bãi đất thoải, bên dưới là rừng nguyên sinh, không có dân cư sinh sống. Và điều quan trọng nhất: Sơn Trà có thừa gió!

Để được chơi dù lượn ở đây, bạn sẽ phải đi cùng phi công có đầy đủ giấy phép, cùng tất cả các giấy tờ liên quan khác để xuất trình với ban quản lý bán đảo Sơn Trà.

Nếu được cất cánh, bạn sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng toàn bộ Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, chùa Linh Ứng, bãi biển Mỹ Khê và toàn cảnh thành phố Đà Nẵng từ góc nhìn của chim trời.

Điểm xuất phát: Bãi cất cánh dù lượn trên đỉnh Sơn Trà.

Trước khi cất cánh, thuộc nằm lòng những điều này

Vì đây là một môn thể thao mạo hiểm, người tham gia cần tuân thủ các quy định hết sức nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn cho bản thân.

Trước tiên, hãy kiểm tra xem tình trạng thời tiết hôm đó có thích hợp cho chuyến bay hay không. Nếu thấy trời nhiều mây mù, mưa, hoặc bão, bạn tuyệt đối không nên cất cánh.Bên cạnh đó, sau 4 giờ chiều, gió sẽ không còn thổi đúng hướng, tầm nhìn chung cũng bị hạn chế do thiếu ánh sáng, nên nếu có muốn tung cánh sải liệng, hãy để dành cho ngày hôm sau. Người có bệnh nền về tim mạch, cao huyết áp, hoặc thiếu máu não được khuyến cáo không bay dù lượn. Và dĩ nhiên, những ai mắc chứng sợ độ cao không phải là đối tượng dành cho bộ môn này!

Về phần trang phục, người tham gia có thể linh hoạt phối đồ để phù hợp với nhu cầu cá nhân. Tuy nhiên, lời khuyên của tôi là nên mặc quần dài và áo gió, cũng như tránh mặc đầm và váy để tránh vướng víu trong quá trình bay. Giày thể thao cũng sẽ là người đồng hành lý tưởng vì giúp người chơi dễ chạy lấy đà hơn.

Phục trang gọn gàng, nhẹ nhàng cất cánh.

18 phút để chạm đến bầu trời

Tôi được một người bạn giới thiệu Thế Anh, một phi công dù lượn chuyên nghiệp ở Đà Nẵng. Anh là thành viên của Danang Paragliding — một câu lạc bộ dù lượn chuyên nghiệp được tham gia các lớp huấn luyện bài bản. Họ từng có mặt khắp các lễ hội dù lượn trên cả nước như Mù Cang Chải (Yên Bái), Đường Tam (Lai Châu), Tri Tôn (An Giang). Là người có thâm niên lão làng, Thế Anh được trao nhiệm vụ lèo lái chuyến bay hôm nay. Riêng tôi chỉ việc… không làm gì ngoài tranh thủ thu vào tầm mắt toàn cảnh Đà Thành.

Anh phi công, bác tài của tôi, đang làm công tác chuẩn bị.

11h00: Lên đường

Tôi được Thế Anh đón ở biển Mân Thái lúc rồi cùng đi taxi lên đỉnh Sơn Trà. Sau khi qua nhiều trạm kiểm duyệt, xuất trình giấy phép, tôi cũng đến được bãi cất cánh.

Trước khi bay, anh phi công hướng dẫn cho tôi sơ bộ về môn dù lượn. Điều kiện bắt buộc là bạn phải hợp tác với phi công, nắm vững những thao tác bổ trợ phi công khi cần thiết. Điều kiện đủ là nên chuẩn bị cho mình một tâm lý thật vững để bay.

Căng dù chờ gió lên.

Bạn cần hiểu và chấp nhận rủi ro của dù lượn, cũng như cách chạy lúc cất cánh và hạ cánh. Trong chuyến bay, bạn cũng chỉ được chạm vào dù lượn ở những chi tiết được phi công chỉ định.

11h30: Kiểm tra gió

Quy trình tiên quyết trước khi bay là kiểm tra gió. Khi sức và hướng gió thoả điều kiện, phi công sẽ bắt đầu công tác chuẩn bị.

Bạn sẽ được buộc dây nịch cố định, đội nón bảo hiểm. Phi công sẽ kiểm tra dù lượn, rồi căng dù đúng tiêu chuẩn để chuẩn bị cất cánh!

Gió lên rồi, căng dù cho khoái!

12h00: Bay

Sau khi kiểm tra gió và đồ bảo hộ lần cuối, bạn và phi công sẽ chạy lấy đà về phía trước theo hướng chỉ định của phi công để kéo dù lượn lên trời. Ngay sau khi cất cánh, phi công sẽ giúp bạn điều chỉnh tư thế ngồi thoải mái trên dây đai.

Chùa Linh Ứng qua lăng kính máy film chụp từ trên cao.

Biển và thành phố Đà Nẵng đẹp như tranh vẽ.

Lơ lửng trên bầu trời.

Phi công của tôi dần điều chỉnh dù theo hướng gió, băng qua những khu rừng nguyên sinh trên bán đảo Sơn Trà. Từ trên cao, tôi được chiêm ngưỡng toàn cảnh chùa Linh Ứng. Tượng Quán Thế Âm cao gần 70 mét cũng nằm gói gọn trong tầm mắt. Cánh dù lần là ra biển, đưa tôi gần đến cảng Tiên Sa và những cây cầu bắc ngang sông Hàn kì vĩ. Tôi ngồi ung dung lắc lư chân, lia máy chụp những chiếc thuyền thúng xa khơi, quay lại cảnh tàu xe hối hả dưới chân.

GoPro đã được phi công chuẩn bị từ trước, tôi chỉ việc cầm lắc lư quay theo nhịp điệu của chiếc dù căng đầy gió. Thở căng lồng ngực, cảm nhận sức cản của gió, để tâm trí chìm vào đại dương, lửng lơ giữa trời trên cánh dù no gió. Đây quả thực là cảm giác đáng nhớ nhất trong đời!

12h18: Đáp biển Mân Thái

Sau gần 18 phút bay, được anh Thế Anh chỉ dẫn, dù dần là là đáp xuống bãi cát ở biển Mân Thái, kết thúc một trải nghiệm rất đáng giá.

Về lại với mặt đất thôi.

Đáp bãi biển Mân Thái sau 18 phút bay trên bầu trời.

Bạn chẳng cần phải có lông vũ như chim, chẳng cần bồng bềnh như mây trời, cũng chẳng cần phải có động cơ phức tạp như máy bay. Nhảy dù bay ở Đà Nẵng là một cách đơn giản giúp bạn khám phá hết bản năng “có thể bay” của con người.

Từ nay, khi đến du ngoạn Đà Nẵng, ngoài việc ăn sạch các món đặc sản, đi dạo biển Mỹ Khê hay đắm mình với những cây cầu và cảnh sắc, hãy cho bản thân một cơ hội để bay vút lên không trung, và thúc đẩy những giới hạn mới của bản thân nhé.

Có gì bên trong cửa hàng đồ quân dụng giữa lòng Bình Thạnh?

2023-12-05T10:00:00+07:00

“Mấy cái đồ nội thất này cũng mấy chục năm rồi, cứ xài như bình thường thôi không cần phải sợ. Đây là đồ công nghiệp sản xuất cho văn phòng, hành chính, quân đội hồi xưa nên người ta làm kĩ lắm, chất liệu các thứ cứng ngắc à,” anh Hoàng, một nhà sưu tầm nội thất quân đội, chia sẻ với tôi. Trót mê mẩn tính bền bỉ của dòng nội thất độc đáo này, anh đã dựng nên một cửa hiệu dành riêng để giới thiệu và tôn vinh chúng.

Depot No. 3 tọa lạc trong một con hẻm trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh đối diện bán đảo Bình Quới-Thanh Đa. Nhìn từ xa, cửa hàng nổi bật với bờ tường tông màu xanh rêu lạnh, cùng biển hiệu có các chữ cái được tô khuôn — hình ảnh làm người ta lập tức gợi nhớ đến các công trình quân đội thực thụ quanh thế giới. Phong cách đặc trưng này phản ánh sản phẩm của cửa hàng: các mặt hàng quân dụng.

Bên trong cửa hàng, từng ngóc ngách đều được lấp đầy bởi những vật dụng đã nhuốm màu thời gian — đa phần là ghế, bàn, đèn, kệ, v.v. Trên tường treo những hình trang trí, vẽ bản đồ Việt Nam cũ hoặc những biển quảng cáo cổ điển kiểu Mỹ. Khi bước vào không gian nơi đây, người xem như bước vào một kho lưu trữ ký ức nơi thời gian đã hoàn toàn đóng băng.

Hầu hết các vật phẩm trong cửa hàng của anh Hoàng đều được thu mua từ các tỉnh thành miền Nam như Sài Gòn, Biên Hòa, Đà Nẵng và Nha Trang. Là căn cứ hoạt động của quân đội Mỹ vào thời chiến, những địa danh này có nhiều văn phòng, cơ quan và nhà xưởng công nghiệp Mỹ, hoặc như anh Hoàng gọi chung là "sở Mỹ." Hầu hết các sản phẩm tại cửa hàng đều từng là đồ nội thất từ các công trình của lực lượng ngoại quốc đóng quân tại Việt Nam. Sau khi đất nước thống nhất, người dân thu mua những đồ nội thất bị bỏ lại để tái sử dụng hoặc đem bán lấy phế liệu. Hoàng thu mua những chiếc đèn, kệ, bàn, v.v. hỏng hóc nhờ kết nối với những nhà buôn đồ cổ, người bán phế liệu, thậm chí cả những công nhân xây dựng. Giá cả tùy thuộc vào tình trạng và tuổi đời của hiện vật.

Sau khi thu mua, nội thất được anh Hoàng chuyển đến một nhà xưởng nơi hai người thợ bắt đầu công việc sửa chữa. "Việc tu sửa tốn nhiều thời gian và phụ thuộc vào kinh nghiệm của thợ sửa, để làm cho nó trở lại hình dạng ban đầu, trong khi một số khía cạnh được hiện đại hóa," anh Hoàng nói. Tuy việc sửa chữa là để khôi phục tình trạng ban đầu của đồ vật, một số chức năng cũng được chuyển đổi để phù hợp hơn với thời hiện đại. Chẳng hạn, anh Hoàng ưu tiên sử dụng bóng đèn LED vì tiết kiệm năng lượng và tỏa ra ít nhiệt hơn.

Anh Hoàng có thể nhớ và chỉ ra tuổi đời và quốc gia xuất xứ của mỗi món đồ trong cửa hàng. Bên cạnh các mặt hàng Mỹ từ những năm 60, còn có những hiện vật từ các quốc gia khác như Nhật Bản, Pháp và Nga. Giữa chồng chất các loại đồ cổ, có một cánh cửa gỗ kỳ lạ dẫn đến văn phòng riêng của anh Hoàng, nơi anh lưu trữ những vật phẩm sưu tập cá nhân của mình.

Gần như mọi món đồ, từ quần áo treo trên tường và nội thất, đến các thiết bị và thậm chí cả thùng rác và bình nước trong văn phòng của anh Hoàng đều trông như đến từ một thời kỳ khác. “Đây là khu riêng của mình, người ta thường gọi vui đó là ‘man cave’ (lãnh địa) nơi mà mình có thể làm việc, nghỉ ngơi, hoặc đơn giản chỉ là ngắm cảnh qua cửa sổ,” Hoàng chia sẻ.

Hoàng sinh ra ở Đắk Lắk và chuyển đến Sài Gòn khoảng năm 2009 để theo học ngành thiết kế nội thất ở trường đại học. Đó là thời điểm anh bắt đầu yêu thích những bộ phim chiến tranh và đặc biệt là cảnh quay, trang phục và phụ kiện mang dấu vết của thời kỳ đó. Vì vậy, anh bắt đầu sưu tập những vật phẩm cổ điển, không chỉ là nội thất công nghiệp mà còn bao gồm cả phụ kiện da, đồ nội thất gỗ, xe Vespa, v.v. "Cả thiết kế và câu chuyện lịch sử của những món đồ này khiến mình rất thích thú. Và càng tìm hiểu sâu, đam mê của mình lại càng lớn hơn," anh chia sẻ.

Từ niềm đam mê với các sản phẩm nội thất quân dụng, anh Hoàng bắt đầu lấn sân sang các mặt hàng thủ công. Vì không đủ kinh phí để mua một đôi dép lính cổ điển, anh thử thách bản thân tự làm cho mình một đôi, và sau khi nhận được phản hồi tích cực từ bạn bè, anh bắt đầu sản xuất các phụ kiện da thủ công như một nghề tay trái. Kinh nghiệm này giúp anh tạo ra những bộ nội thất phong cách công nghiệp cổ điển hoàn thiện từ những mảnh vụn anh thu thập được. Các công cụ, mảnh da và phần kim loại trên bàn làm việc của Hoàng là minh chứng cho thấy anh vẫn đang thành công với những thử nghiệm thủ công của mình.

Ngoài công việc phụ, Hoàng còn tham gia vào các dự án thiết kế nội thất và đã có nhiều cơ hội thăm thú nhiều cửa hàng đồ quân dụng ở Thái Lan trong những chuyến công tác. Những chuyến đi này đã truyền cảm hứng cho anh tạo nên một không gian riêng để trưng bày đam mê của mình: "Mình muốn thể hiện cái tôi của mình trong không gian xung quanh. Nó tạo cảm hứng cho mình làm việc, và thỏa mãn đam mê sưu tập." Từ đó, Depot No. 3 ra đời như một cách để anh sống đúng với đam mê, cũng như là một phương tiện để duy trì sở thích của mình về lâu dài.

Hoàng cũng sở hữu một kho sách khá lớn về nội thất cổ điển. Lật qua các trang của một cuốn, anh dừng lại trước một chiếc tủ từ thương hiệu Strafor, một nhà sản xuất nội thất công nghiệp Pháp trong thế kỷ 20. Chiếc tủ Strafor đang trưng bày ngay tại Depot No. 3 có tuổi đời khoảng 100 năm.

Hiện vật cổ xưa này là một chiếc tủ hồ sơ thép cao hai mét, bao gồm 30 ô khoá; đây là một phiên bản lớn hơn của chiếc tủ trong sách ảnh. Trong số những món đồ ưa thích của Hoàng trong cửa hàng, anh gọi chiếc kệ này là "anh cả trong nhà." Mặc dù Hoàng không cung cấp thông tin cụ thể về hành trình của chiếc tủ Strafor đến đó, anh bật mí rằng anh rất may mắn khi có được nó từ một người bạn đáng tin cậy. Hơn nữa, anh chia sẻ: "Trải qua bao nhiêu năm rồi, những món đồ này không dễ tìm được. Hồi đó, người ta đâu biết sẽ có những người chơi phong cách này, nên họ bán phế liệu hết, họ sẽ muốn một chiếc tủ mới chẳng hạn..."

“Có một số người cũng sẽ thấy khó hiểu vì sao những cái đồ này lại mắc đến như vậy. Mình nghĩ là do họ chưa tìm hiểu thôi, chứ chỉ cần tìm tòi một tí là sẽ hiểu ngay tại sao những món này nó giá trị đến như vậy.”

“Mình thì luôn sẵn sàng chia sẻ những cái mình biết để mọi người có thể hiểu hơn về cái lịch sử của những món đồ này. Bọn mình cũng chỉ muốn làm những món đồ này thật tốt và đặt đúng giá trị cho công sức bọn mình bỏ ra, bọn mình không muốn hạ thấp cái điều đấy. Khó khăn thì sẽ có thôi, nhưng nói chung mình cứ làm tốt cái việc của mình.”

Depot No. 3 tọa lạc tại số 801/89 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Phường 26, Quận Bình Thạnh, TP. HCM.

Về biển Đà Nẵng, tìm hội chiến hữu đam mê lướt sóng

2023-11-16T11:00:00+07:00

Đà Nẵng không phải là một điểm lướt sóng quá nổi bật khi so với những thánh địa lớn trên thế giới về biển như Hawaii hoặc San Diego. Trên những bãi biển cát trắng của thành phố miền Trung, người ta hay bắt gặp hình ảnh chiếc thuyền thúng và hộp đêm bập bùng nhiều hơn là ván lướt. Tuy nhiên, đâu đó ở thành phố này, vẫn tồn tại một nét văn hóa sinh ra từ vùng sóng vỗ, lán chòi mộc mạc nơi những kẻ nghiện con sóng tìm đến để chính phục đam mê của mình.

Lướt sóng không phải là một bộ môn mới ở Đà Nẵng. Bờ biển Mỹ Khê là nơi “xả hơi và uống cốc bia; một phiên bản Honolulu ở Việt Nam, nhưng với dây thép gai.” Đó là những chia sẻ của Dave Ferrier, một cựu xạ thủ trực thăng người Mỹ, khi ông kể về phong trào lướt sóng thời chiến của binh lính Mỹ cho tờ The New York Times năm 1992. Từ thời điểm đó đến nay, môn thể thao này dần dần được đón nhận và ngày càng phổ biến hơn với người dân địa phương.

Văn hoá lướt sóng ở Đà Nẵng có thể chưa phát triển như ở Hawaii, nhưng cộng đồng thì khăng khít không kém.

Cũng chính ở bãi biển Mỹ Khê mà Việt Nam đã đăng cai cuộc thi lướt sóng quốc tế đầu tiên năm 1992. Ban tổ chức đã chính thức mời học sinh trường San Clemente thuộc bang California để đại diện nước Mỹ cho cuộc thi, bên cạnh đó các đội nghiệp dư từ Nhật, Pháp, Indonesia, và Nam Phi cũng đến tham dự. Đến năm 2022, Mỹ Khê lại có cuộc thi Đà Nẵng Surfing Open do Boardriders Club Đà Nẵng tổ chức. Một surfer (người lướt sóng) từ Mũi Né mang tên Việt đã giành chức quán quân, đánh bại tất cả các đối thử từ trong nước đến ngoài nước.

Nhân viên cứu hộ ở bãi biển.

Có ba điểm lướt sóng chính: rạn Nam Ô, bãi Nước, và bãi Mỹ Khê. Còn có nhiều các điểm khác rải rác từ Bình An phía bắc xuống đến bãi Cửa Đại gần Hội An, trong đó điều kiện ở Bình An là khó đoán nhất. Rạn Nam Ô có điều kiện lướt sóng tương đối ổn định vì được che chắn khỏi gió Đông Bắc.

Ra khơi thôi!

Gặp gỡ những người bạn surfer mới tại Đà Nẵng.

Tuy vậy, Mỹ Khê vẫn là trọng điểm của cộng đồng surfing Đà Nẵng, dù không còn dây thép gai thì nơi đây vẫn không giống Honolulu lắm. Chiều dài của bãi biển khiến việc né tránh những người đi tắm biển khác dễ dàng hơn. Nơi đây cũng có hơn 10 cửa hàng cho thuê ván và các lớp học với giá 800.000VND/giờ. Vậy nên đây là điểm đến đầu tiên của tôi khi đến thành phố.

Từ trước, tôi đã nghe nhiều ý kiến trái chiều về chất lượng sóng ở đây, nên tôi đã rất vui và bất ngờ khi tìm thấy một hội surfer “có nghề.” Tôi bắt chuyện một người khi anh đang mang ván lên bờ. Anh có làn da rám nắng, tóc bện thừng, và thần thái như kiểu làm chủ cả bãi biển. “Sóng ở đây to quá nhỉ,” tôi bày tỏ sự ngạc nhiên với anh. Bất ngờ, anh đáp: “Sóng ở đây bé xíu, bro!”

Hải tin rằng sóng ở Mũi Né tốt hơn, nhưng Đà Nẵng là nơi đáng sống hơn.

Người bạn mới của tôi, tên Hải, và giải thích cho tôi nghe tại sao Đà Nẵng lại là điểm lướt sóng hay ho nhất Việt Nam. “Sóng ở Mũi Né to hơn, nhưng Đà Nẵng đáng sống hơn — ở đây nhiều chỗ chơi lắm!”

Hải lúc nào cũng chỉ nghĩ về lướt sóng, anh luôn hỏi tôi khi nào ra biển. Đồng thời, anh rất yêu cộng đồng anh em thân thiết ở đây. “Thế tôi muốn gặp cộng đồng này thì phải đi đâu?” Tôi hỏi.

Bảng hiệu vẽ tay của Local Surf Team.

“LST, bro!” Hải đáp, tay chỉ vào logo LST (Local Surf Team) trên ván của anh với niềm tự hào. Anh nói LST là cửa hàng lướt sóng được yêu thích nhất trong cộng đồng. Ở đó cũng có quán bar FAYA, nơi những tay lướt sóng và lướt ván tụ hội hàng tối.

Thảo, một người bạn của Hải, cũng có quan điểm này. Thảo sống ở Hà Nội, cô vào Đà Nẵng năm ngày để giúp bạn quản cửa hàng cho thuê đồ lướt sóng. Cô mới thử môn này vào tháng Hai năm nay, và lập tức mê mệt đến nỗi đã phải quay lại Đà Nẵng mấy lần rồi. Như Hải, cô nói về lướt sóng với sự nhiệt huyết mà tôi đã từng nghe thấy ở surfer từ Nhật, Mexico, California, và giờ, Việt Nam. Cái cảm xúc mà khi nó đã thấm, chẳng có gì bì được, vì khi ở trên ván, chẳng còn gì khác là quan trọng.

Những gương mặt thân thiện ở FAYA.

“Em đã có nhiều bạn ở đây chưa?” tôi hỏi cô. “À có chứ,” cô đáp, “Em nghĩ rất dễ để kết bạn khi lướt sóng… Anh thử ra LST hay FAYA đi nếu muốn gặp thêm surfer nhé.”

Thực chất LST và FAYA Bar là hai chủ thể khác nhau, nhưng bổ trợ cho nhau một cách hoàn hảo. Không gian của cả hai được kết nối bởi một chiếc skate bowl (lòng chảo trượt ván) giữa sân. LST có dịch vụ đa dạng bao gồm thuê ván cho đến huấn luyện trình độ cao, làm ván thủ công, và cả giá chở ván dành cho xe máy.

Không gian rất “chill” ở FAYA Bar là một nơi lý tưởng để xả hơi sau một ngày bắt những con sóng.

Không gian “chill chill” ở FAYA Bar là nơi lý tưởng để xả hơi sau một ngày bắt những con sóng. Khi nói chuyện với anh chủ quán Teo, tôi mới biết anh không trượt ván hay lướt sóng gì cả. “Thế sao anh lại mở quán bar này?” tôi hỏi. “Vì tớ thích phong cách rasta, yo!” Khi tôi hỏi xin anh chụp kiểu ảnh, anh cầm cái điếu cầy, nói “OK,” rồi rít một hơi sâu và nhả ra làn khói đậm đặc. “Giờ xin lỗi cậu nhớ,” anh nói, “tớ đi đá bóng đây.”

Sáng hôm sau, tôi tỉnh giấc với bốn bề biển lặng. Tình hình cũng không khả quan hơn trong suốt quãng thời gian còn lại ở Đà Nẵng của tôi. Vì là đầu tháng 9, lúc giao mùa, nên điều kiện lướt sóng khá phập phù. Thảo, Hải, và tất cả mọi người đều khuyên tôi nên quay lại cuối tháng 10, khi thời tiết tốt hơn.

Chảo trượt kiêm hồ bơi?

Khi gặp lại Hải vào tháng Mười, anh nói sóng ở Mỹ Khê to đến nỗi anh đang tìm điểm khác ở phía nam để có chỗ lướt êm hơn. Anh vẫn hăng hái như hồi nào, liên tục hỏi tôi khi nào thì ra biển. “Chúng tớ ở đây luôn chào đón tất cả mọi người đến và chia sẻ những cơn sóng này,” anh nói. “Thấy tự hào lắm luôn ấy chứ.”

Thật khó tin môn thể thao đến Việt Nam trong thời kỳ đen tối lại có ngày trở thành niềm vui gắn kết người dân nơi đây — kể cả những người không lướt sóng như Teo. Đà Nẵng có thể không phải điểm lướt sóng điển hình, và các cơn sóng cũng không phải quá lý tưởng. Nhưng nếu đến đúng nơi, gặp đúng chiến hữu, bạn sẽ thấy mình leo lên tấm ván lúc này không hay. Đây không phải là Hà Nội với khu phố cổ kính, cũng không phải Sài Gòn với những tòa tháp chọc trời; đây là Đà Nẵng, và ở Đà Nẵng bạn có thể lướt sóng… nếu sóng cho bạn lướt.

Đến với cộng đồng nhảy waacking để được là chính mình, 'bung xõa' theo điệu nhạc

2023-07-17T12:00:00+07:00

“Mình được làm con điên ấy,” Trần Khánh Linh, biệt danh Lyna, bộc bạch khi được hỏi vì sao cô theo đuổi waacking suốt 10 năm qua. Ban ngày, Lyna bán trang sức và đá quý, nhưng đến tối, cô và những người bạn trong nhóm Soul Waackers cùng "quẩy" theo phong cách waacking để được thỏa sức thể hiện bản thân.

Lyna lần đầu biết đến waacking qua một cuộc thi ở quê nhà Nam Định, những mãi đến khi lên Hà Nội học đại học, cô mới bắt đầu theo đuổi bộ môn này. Cô nói: “Khi đi làm, mình là người khá nhẹ nhàng, ‘elegant’ và hơi ‘fancy’ các thứ, nhưng khi được nhảy waack, mình khoác lên những tính cách hoàn toàn khác, mạnh mẽ hơn, buồn hơn, tùy theo từng bài hát.”

Lyna (mặc quần áo đỏ và xanh) trong một trận waacking.

Waacking ra đời từ những năm 1970, nên mọi người thường nhảy trên nền disco. Những bản tình ca khêu gợi như ‘Love To Love You Baby’ của Donna Summer, ‘In The Bush’ của Musique, hay ‘Push It’ của Salt-N-Pepa, trở thành phông nền để Lyna biểu lộ xúc cảm dạt dào trong mình. Từ động tác của cô bừng lên đam mê, nỗi buồn và cả hạnh phúc.

Zupi (Đức Nguyễn) phải khoác vẻ nghiêm túc ở nơi công sở, nhưng với Soul Waackers, anh được nuôi dưỡng một khía cạnh nữ tính hơn trong mình.

Nhiều người đến với waacking cũng chỉ vỉ cơ hội được thể hiện bản thân. Một thành viên khác trong nhóm Soul Waackers, Đức Nguyễn, biệt danh Zupi, kể rằng anh cảm thấy lập tức bị thu hút và “thuộc về” thế giới của waacking khi khám phá ra bộ môn này. “Mình không phải là người chuyển giới,” Zupi nói, “nhưng mình rất là nữ tính. Hồi trước khi còn ở với gia đình và hồi đi nhảy hip hop, mình vẫn ăn mặc khá là nam tính. nhưng một khi bùng ra, khi bắt đầu nhảy waack, thì mình muốn lôi được ‘con đàn bà’ bên trong ra.”

Zupi (mặc áo đen) đang biểu diễn.

Công việc hàng ngày của Zupi là làm quản lý sự kiện, nên anh thường phải mặc vest và mang cà vạt khi đi làm. Nhưng khi lên sàn, anh chọn những chiếc váy bồng bềnh, đi giày cao gót, và uyển chuyển cùng những bước nhảy gợi cảm. Là một người đồng tính đã công khai từ hồi tuổi teen, Zupi rất tự hào về sự chấp nhận vô điều kiện của cộng đồng waacking. Không ai quan tâm đến danh tính hay ngoại hình của người khác, mọi người chỉ chú trọng vào những kỹ thuật điêu luyện và trang phục phù hợp, bất kể phong cách hàng ngày với trên sàn nhảy có tương phản đến mức nào. Zupi giải thích: “Giả sử trong hip hop, khi đi nhảy mình có thể thấy rõ các bạn ấy ăn mặc theo phong cách riêng của hip hop, kiểu như người trong môn phải trình diện theo một kiểu nhất định ý. Còn trong waacking, thì mình mặc cái gì cũng được. Mình có mặc một bộ costume mèo, đi battle, cũng không ai nói gì.”

Tyrone Proctor, được xem là “cha đẻ” của bộ môn waacking, biểu diễn cùng bạn nhảy Sharon Hill vào năm 1975. Nguồn ảnh: LA Times.

Không có gì là khó hiểu về sự cởi mở của cộng đồng waacking khi xét về nguồn gốc của nó. Ra đời trong những câu lạc bộ gay ở Los Angeles, điệu nhảy ban đầu có tên là punking — một từ lóng dùng để xúc phạm người đồng tính. Sau này, cái tên được thay đổi thành waacking. Bộ môn lấy cảm hứng từ thể loại phim câm ngày ấy. Khi không có tiếng nói, cảm xúc được truyền tải thông qua các chuyển động sắc sảo và ấn tượng. Kể từ những ngày đầu, waacking đã là chốn an toàn cho những đối tượng yếu thế được thể hiện bản thân, được thoát khỏi thực tại ngột ngạt của cuộc sống hàng ngày. Bản chất này đến giờ vẫn không đổi, ngay cả khi điệu nhảy đã lan rộng đến khắp các ngõ ngách trên thế giới.

Soul Waackers thi đấu tại giải vô địch I.D.C - In Fire We Trust Dance Championship năm 2022. Ảnh cung cấp bởi Soul Waackers.

Ở Việt Nam, waacking bắt đầu được biết đến rộng rãi từ năm 2010 nhờ vào đóng góp lớn của nhiều nhân vật như Nguyễn Cường, biệt danh C2 Low. Là trưởng nhóm Soul Waackers, C2 thường xuyên tổ chức các lớp học và những buổi biểu diễn khắp miền Bắc đất nước. Nhờ vào những nỗ lực đó mà anh tìm được thêm các bạn đồng hành như Lyna và Zupi. C2 vẫn đang tiếp tục dạy nhảy và anh rất tự hào khi thấy cộng đồng ngày càng thêm đa dạng. “[Cộng đồng waacking] có cả các bạn straight, gay, les, hoặc các bạn mà còn chưa biết xu hướng tình dục của mình. Có cả trẻ em và người lớn tuổi. Có cả các bà mẹ, đã sinh con, mà vẫn đi nhảy,” C2 chia sẻ.

C2 Low (Cường Nguyễn) là một gương mặt cộm cán trong giới nhảy ở Hà Nội. Anh thường xuyên tổ chức các lớp học để giới thiệu bộ môn đến những người mới.

Lyna “bung lụa” tại studio Soul Waackers.

Khi được hỏi về hy vọng cho bộ môn này, Lyna nói: “Mình muốn mang lại niềm vui cho cộng đồng và khán giả của mình. Mình mong là khi nhìn thấy mình nhảy, mọi người sẽ thấy thoải mài vui cười cùng Mình.” Còn Zupi chia sẻ: “Mình rất là muốn tìm ra được một truyền nhân, một ai đó mà khi người ta nhìn vào, có thể đấy là học sinh của Đức Zupi.” Về phía C2 Low, anh muốn nâng tầm waacking Việt Nam tại các đấu trường quốc tế. Anh biết mình có lợi thế hơn những vũ công tỉnh lẻ. Lớn lên ở Hà Nội, C2 được đi nhảy từ nhỏ, và anh cũng có nhiều cơ hội hơn để tiết kiệm và thi đấu ở nước ngoài.

Zupi (trái) và Lyna (phải) đang khởi động.

C2 Low muốn nâng tầm waacking Việt Nam tại các đấu trường quốc tế.

Khi C2 chinh chiến tại các cuộc thi quốc tế, Lyna, Zupi và các Soul Waackers khác theo dõi và ăn mừng chiến thắng của anh với niềm tự hào từ Việt Nam. “Rõ ràng là cái trình độ của mình so với mặt bằng chung ở nước ngoài thì kém hơn,” C2 chia sẻ, “nhưng nhóm mình cũng có rất nhiều bạn giỏi, các bạn có tiềm năng.”

Waacking là một không gian an toàn cho sự sáng tạo và sự biến chuyển của giới.

Cứ hai lần một tuần, nhóm Soul Waackers lại gặp nhau để tập luyện. Tại đây, họ được cởi bỏ tất cả để trở thành phiên bản chân thật nhất với bản thân mình, dù họ đang nhún nhảy với đôi tất, hay đôi cao gót tận 11 phân. Trong studio, mỗi người dễ dàng chuyển đổi từ những động tác mạnh mẽ sang đến các tư thế uyển chuyển, nhẹ nhàng. Họ thay nhau mỗi người nhảy một phút, cùng đắm chìm trong các bài hát disco cổ điển. Họ khuyến khích nhau thử các động tác khó, các bước đi táo bạo, và cùng ăn mừng khi ai đó thành công. Tiếng vỗ tay, reo hò, tiếng cười nói vang lên suốt buổi tập. Khác với thực tại thường ngày, waacking là một không gian an toàn để sự sáng tạo và sự biến chuyển của giới được thể hiện và tôn vinh.

Tìm bình yên trên hành trình 'săn mây' ở Đồi chè Cầu Đất Đà Lạt

2023-04-13T15:00:00+07:00

Miền Bắc California, nơi tôi lớn lên, là vùng đất may mắn được tạo hóa ban cho thiên nhiên thanh bình. Những con đường mòn không tên, những đỉnh núi đầy sương mây bao bọc nơi đây được tôi xem như thiên đường của riêng mình. Và khi đi học xa nhà, mỗi dịp quay về, tôi lại tìm đến chốn ẩn náu quen thuộc — một ngọn đồi uốn lượn gần trường cấp 3 của tôi ngày xưa. Cảm giác được ngồi trên đỉnh đồi, ngắm nhìn cảnh quan thành phố lấp ló ở phía dưới giúp lấp đầy tâm hồn và xoa diệu tâm trí tôi. Vẻ đẹp của những đám mây dường như càng tô điểm cho thiên nhiên trập trùng của miền thung lũng.

Sau khi tốt nghiệp đại học, và sau 10 năm xa xứ, tôi trở về Việt Nam để thực tập. Lúc này, Việt Nam hiện lên thật thân thương mà cũng thật lạ lẫm trong mắt tôi. Sài Gòn thật náo nhiệt, những tòa nhà cao tầng cùng phố xa đông đúc nơi đây hoàn toàn đối lập so với quan cảnh thiên nhiên phong phú ở miền Bắc California. Dù rất vui khi lại được kết nối với con người và văn hóa của quê hương, tôi vẫn mong muốn khám phá nhiều nơi ngoài phạm vi của Sài Gòn để được tận mắt chiêm ngưỡng đồng cỏ bạt ngàn, núi non nghìn trùng trên khắp Việt Nam. Thế là, tôi đã mời một vài người bạn thân lên đường cùng mình. Nhờ công cuộc tìm kiếm những trải nghiệm độc đáo để được gần mình hơn với thiên nhiên, tôi đã khám phá ra một khái niệm mới: săn mây.

Một tua bin gió cao vút trên đỉnh đồi ở Đà Lạt.

Săn mây là một thú vui và trào lưu mới phổ biến gần đây của người trẻ Việt Nam. Một cuộc săn mây thường bắt đầu bằng việc thức dậy sớm từ 4–5 giờ sáng. Các “thợ săn” sẽ truy tìm địa điểm thuận lợi để ngắm mây, chụp thật nhiều pô ảnh để lưu giữ kỷ niệm, và thưởng thức khung cảnh thơ mộng đến khi mây tan. Có lời đùa vui rằng, gặp được mây hay không phụ thuộc phần nhiều vào “nhân phẩm.” Nếu bạn có lỡ hẹn với những đám mây, có lẽ bạn cần “tu tâm dưỡng tính” trước khi thử lại lần nữa. Tất nhiên, dù có có nhân phẩm tốt hay không, không ai có thể dự đoán chính xác tình hình thời tiết vào ngày đi săn. Do đó, nhiều du khách đến các địa điểm săn mây chủ yếu để thưởng thức cảnh đẹp, còn bắt được mây hay không thì còn tùy vào duyên số.

Khung cảnh tuyệt đẹp nhìn từ nông trại.

Chúng tôi bắt đầu cuộc săn mây đầu tiên của mình tại Tà Xùa, tỉnh Sơn La, trong một chuyến đi ba tuần ở miền Bắc. Tin thời tiết đã ghi nhận mây mù dày đặc trong ba ngày liên tiếp trước đó, nhưng khi đến nơi lúc 6 giờ sáng vào ngày thứ tư, chúng tôi không bắt gặp một bóng mây nào để chụp lại. Sau cuộc săn mây thất bại tại Tà Xùa, tôi và người bạn thân nhất quyết tâm không từ bỏ. Chúng tôi thử vận may một lần nữa và đặt vé đi Đà Lạt ngay lập tức. Chúng tôi đi xe buýt xuyên đêm từ Sài Gòn và đến đồi chè, một điểm săn mây, lúc 6h30 sáng. Sự kiên trì của chúng tôi đã được đền đáp, bởi những đám mây vẫn còn “tại vị” khi chúng tôi đến. Chúng tôi leo lên một cầu gỗ để có vị trí gần hơn để quan sát những đám mây khi sương mai tan biến. Những hòn mây trắng mềm mại nổi bật từ xa, được trang trí bởi ánh nắng ban mai và thời tiết se lạnh, đã chào đón chúng tôi đến với một cuối tuần thảnh thơi tại thành phố núi xinh đẹp.

Tuy Đà Lạt không thiếu những địa điểm săn mây đẹp, Đồi chè Cầu Đất, nhờ có hệ thống cầu gỗ được thiết kế độc đáo, thường là lựa chọn hàng đầu của du khách. Nằm cách trung tâm thành phố Đà Lạt 23km về phía đông nam, khuôn viên của Đồi chè Cầu Đất bao gồm nhiều đồi chè xanh hơn 100 tuổi, trải dài 230 hectare ở độ cao 1.650m so với mực nước biển. Khuôn viên ban đầu được thành lập bởi chính quyền Pháp để trồng chè, nay được chuyển đổi để vừa phục vụ cả nông nghiệp lẫn du lịch. Đây cũng là nơi vun trồng một số vườn hoa đẹp nhất của thành phố, trong đó có một vườn hoa hồng vàng xen kẽ giữa những đồi thông. Không gian rộng lớn, điểm xuyết bởi những ngôi nhà gỗ xinh xắn do người Pháp thiết kế, mô hình cái ấm trà khổng lồ và những con đường uốn lượn, tạo nên một cảnh quan nên thơ. Ngoài Đồi chè Cầu Đất, Đồi Đa Phú, Đồi Du Sinh và Đỉnh Hòn Bồ cũng là những địa điểm săn mây phổ biến.

Một khu vườn và con đường tại nông trại Cầu Đất.

Theo người dân trong vùng, khoảng thời gian từ 4 đến 6 giờ sáng là thời điểm lý tưởng để chụp lại những đám mây bồng bềnh trên đồi chè. Mặt trời mọc vào khoảng 6 giờ sáng, và mây biến mất ngay sau đó. Lúc này, đồi chè dần rũ bỏ màu xám tối tẻ nhạt, chuyển sang sắc hồng cam trên khắp những cánh đồng, báo hiệu rằng một ngày mới đã tới. Nhưng ngay cả khi không có mây, cảnh quan nơi đây vẫn rất tươi đẹp và tạo cảm giác “chữa lành.”

Ngày nay, nhiều người trẻ đổ xô đi săn mây nhưng một liều thuốc tinh thần. Trải nghiệm này giúp người tham gia tìm được cảm giác bình yên, không gian riêng tư, và tạm rời xa nhịp sống xô bồ ở thành thị. Người săn mây cả thể thả hồn mình theo những đám mây lơ lửng trôi qua, dừng chân bên sườn núi vào khi bình minh lên.

Những đám mây đã lọt vào ống kính của tôi từ cây cầu.

Bầu trời bao la, những đám mây và những ngọn núi xanh thăm thẳm tạo nên vẻ đẹp huyền ảo của thiên nhiên rạng sáng. Nhìn nhắm những đám mây, tôi thấy lòng mình như nhẹ đi: tôi quên đi những lo âu, buông bỏ những gì không thuộc về mình, và sẵn sàng để đón nhận những bất ngờ mới trong cuộc sống. Chuyến “đi săn” đã giúp tôi kết nối hơn với thiên nhiên. Tôi đứng và nhắm mắt lại một chốc. Một cơn gió mát thổi qua làm tóc tôi tung bay. Xa ngoài kia, những đám mây vẫn tiếp tục trôi, trắng tinh khiết và xốp như kẹo bông gòn. Tâm hồn tôi bình an, tràn đầy và hòa hợp với thế giới xung quanh biết bao.

Khi người trẻ yêu nghệ thuật bonsai

2022-12-02T12:39:00+07:00

Bonsai vốn là một thú chơi phổ biến với người ở lứa tuổi xế chiều, nhưng trong những năm trở lại đây, cộng đồng theo đuổi bộ môn này đang chứng kiến một xu hướng lạ chưa từng có tiền lệ: trẻ hóa nghệ nhân.

Mối duyên “bén rễ” từ thuở bé

Hồng Mai có một công việc đặc biệt: cô là người quản lý ngôi trường đào tạo nghệ thuật bonsai đầu tiên cũng như duy nhất tại Việt Nam. Có bố mẹ đều là nghệ nhân bonsai, Mai được tiếp cận với loại hình nghệ thuật này từ lúc mới chập chững biết đi.

Thế nhưng ở thời điểm đó, bonsai vẫn còn là một khái niệm xa lạ mà Mai chỉ thoáng nghe qua những cuộc trò chuyện rỉ rả của cha mẹ với bạn bè. Mãi đến năm 2019, “khi đã trưởng thành và nhận thức rõ tâm huyết của cha mẹ với ngành,” Mai mới mới bắt đầu tìm hiểu và phát triển truyền thống của gia đình.

Trong trí tưởng tượng của tôi, người chơi bonsai điển hình là một nam nhân đã bước vào độ tuổi lục tuần, hằng ngày uốn nắn từ rễ đến ngọn để tạo nên những thân cây với hình thù bay bổng và lạ mắt. Thế nên tôi đã có chút ngạc nhiên khi gặp Mai, một cô gái nhỏ nhắn với phong thái trẻ trung. Cô thừa nhận phần lớn những người theo đuổi bộ môn này ở Việt Nam đều là nam. Ngay tại Bonsai Thanh Tâm, ngôi trường dạy nghề do cô quản lý, số lượng học viên nam cũng áp đảo hẳn. Các học viên nữ thường tìm đến nghệ thuật cắm hoa, chăm mai nhiều hơn. Nhưng với Mai, “điều gì nam làm được thì nữ cũng làm được. Việc một người phụ nữ cầm cưa, kéo, bưng bê để tạo nên các tác phẩm bonsai thực ra không có gì lạ và khó khăn.”

Bằng hiểu biết và niềm đam mê, Mai đã kể cho tôi nghe nhiều điều thú vị xung quanh bonsai và xu hướng trẻ hóa trong cộng đồng yêu môn nghệ thuật này.

Môn nghệ thuật trẻ ở Việt Nam

Theo nghiên cứu của các nhà sử học, bonsai có lịch sử lâu đời và xuất phát từ Trung Quốc. Tranh vẽ từ thời đại nhà Tần đã ghi lại hình ảnh các loại tiểu cảnh và thực vật thu nhỏ. Nhiều thế kỷ sau, nhờ sự giao thoa văn hóa cũng như trao đổi thương mại giữa hai vương quốc, thú trồng cây du nhập đến Nhật Bản và được tiếp nhận nồng nhiệt bởi khắp các tầng lớp, từ các thường dân và nhà sư cho đến các quý tộc và samurai. Bonsai trải qua thời kỳ hoàng kim khi được Thiên hoàng Minh Trị khen ngợi và quảng bá. Các kỹ thuật và phong cách được phát triển trong giai đoạn này đã góp phần định hình nghệ thuật bonsai hiện đại.

Theo tác giả Thái Văn Thiện trong cuốn Kỹ thuật bonsai, cách đây 15 thế kỷ, ở Trung Quốc người ta dùng từ bồn tài còn ở Nhật dùng từ bonsai để chỉ nghệ thuật cắt tỉa tạo dáng cây theo một phương pháp đặc biệt. Trong đó bon nghĩa là bồn và sai nghĩa là cây, khi ghép lại có thể hiểu là “nhánh cây được trồng trong chậu,” là ý nghĩa cũng như tiền đề cho bộ môn này.

Theo Mai, ở nước ta bonsai chỉ mới xuất hiện từ thập niên 70 nhưng đã có nhiều thay đổi về phương pháp cũng như triết lý trồng cây qua mỗi thời kỳ. Ban đầu, bộ môn vẫn chưa có sự tách biệt rõ ràng với trồng cây cảnh đơn thuần. Cách bố cục các khối của tàn cây và cách tạo hình các bộ phận như tán lá, thân và rễ bố còn khá thô sơ, khiến đường nét của cây trông chưa tự nhiên. Dần dần, người ta bắt đầu quan tâm hơn về tính nghệ thuật của thú chơi; đồng thời, các cộng đồng nghệ nhân bonsai được thành lập, góp phần tiêu chuẩn hóa các kỹ thuật chăm sóc và tạo dáng cây.

Cho đến những năm gần đây, khi cơ hội giao lưu mua bán, trao đổi kiến thức ngày càng nhiều, bonsai Việt Nam với ưu thế là xứ nhiệt đới nên có sự đa dạng về chủng loại, cũng dần phát triển và đa dạng hơn trong nghệ thuật tạo hình. Từ đó, nghệ thuật bonsai nước ta trở nên gần gũi hơn với phong cách quốc tế và được thế giới công nhận. Đây cũng là định hướng Bonsai Thanh Tâm hướng tới khi đào tạo nghệ nhân trẻ.

Thú chơi không chỉ của bậc cao niên

Bonsai vốn được cho là môn kén người chơi trẻ. Mai giải thích: “Để theo đuổi nghệ thuật này, người chơi thực sự rất cần tính kiên nhẫn. Một tác phẩm bonsai cần rất nhiều thời gian và công sức để hoàn thành, thậm chí có cây cần đến hơn cả chục năm mới ra dáng ưng ý.” Trong vườn nhà, có những cây bonsai mà tuổi đời còn lớn hơn cả tuổi của cô.

Mai chia sẻ, trong những năm trở lại đây, các học viên theo học bộ môn bonsai tại trung tâm của gia đình đang ngày càng trẻ hóa. Rất nhiều bạn trẻ ở độ tuổi 20–30 đến đăng ký theo học, thậm chí có nhiều bạn chỉ mới 16–18. Cô cho rằng hiện nay diện tích mảng xanh tại các đô thị lớn ngày càng thu hẹp, tìm đến bonsai như là một cách để đến gần với thiên nhiên và giải tỏa áp lực trong cuộc sống đã không còn là sở thích riêng của bậc cao niên. "Không những giúp tâm thế của bản thân thư giãn, thoải mái, chơi bonsai còn kích thích sự kiên trì, sáng tạo của người nghệ nhân," cô cho biết.

Một học viên 25 tuổi theo khóa bonsai tại trường Thanh Tâm nói thêm về giá trị tinh thần của thú chơi: "Bonsai giúp mình rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận và khả năng nhìn xa trông rộng. Uốn nắn phần rễ, thân hay ngọn non ngày hôm nay nhưng trong đầu đã tính toán đến cả hình dạng lúc chúng trưởng thành. Để đảm bảo chúng phát triển đúng với ý muốn, mỗi ngày đều phải tìm đến kiểm tra và chăm sóc, như thể quan tâm, gần gũi với người bạn tâm giao đời mình."

Không chỉ vậy, các nghệ nhân nữ cũng xuất hiện ngày một nhiều hơn với trình độ được đánh giá cao. Nguyên do có lẽ là vì bên cạnh giá trị nghệ thuật, tiềm năng kinh tế của bonsai cũng vô cùng hứa hẹn. Giá của một chậu bonsai khởi điểm từ vài trăm nghìn đến hàng chục, hàng trăm triệu, thậm chí là vài tỷ đồng tùy thuộc vào độ hài hòa và phức tạp của cây. “Bắt đầu càng sớm thì càng có thêm thời gian tạo nên nhiều tác phẩm đẹp,” Mai khẳng định.

Đến vườn thực tập tại trường Bonsai Thanh Tâm vào một buổi chiều cuối tuần, ta sẽ thấy một khung cảnh vừa bình yên vừa có phần náo nhiệt: có tốp học sinh vây kín quanh một chậu cây bàn luận về tư thế; nhóm bên kia lại yên lặng hơn, tập trung cao độ để thực hành các kỹ thuật trên tác phẩm của riêng mình; nhóm thì hì hụi đục đẽo tập làm tiểu cảnh... Người trẻ tuổi, người lớn tuổi, người Việt Nam, người ngoại quốc — tất cả tạo nên một không khí nhộn nhịp, khác hắn sự già cỗi mà người ta thường gán cho thú chơi này. Mang theo nhiều giá trị nghệ thuật, tinh thần và cả những tiềm năm kinh tế, bonsai hứa hẹn sẽ trở thành một thú vui và lựa chọn nghề nghiệp phổ biến hơn cho người Việt trẻ trong tương lai.

Múa cột — Thử thách giới hạn của nghệ thuật và định kiến về giới

2022-06-30T11:00:00+07:00

Những ngọn neon xanh đỏ bám lên cơ thể người vũ công đang xoay quanh chiếc cột trong tiếng nhạc xập xình và tiếng thở đầy mời gọi. Vô hình trung, trong tâm trí của nhiều người, bộ môn múa cột đã trở thành đại diện cho những gì không đứng đắn của xã hội. Thế nhưng, hơn một thập niên trở lại đây, bộ môn này dần chứng minh vị thế của mình — không những là một hình thức biểu diễn nghệ thuật, mà còn là một môn thể thao đầy thử thách.

Saigoneer đã có dịp trò chuyện cùng Quân Bùi, một vũ sư múa cột và cũng là “vận động viên vàng” của Việt Nam ở các giải đấu múa cột cấp quốc tế. Những lời chia sẻ của anh đã giúp những người ngoài cuộc hiểu thêm về bức tranh đa dạng và “đầy chấn động” của bộ môn múa cột.

10 năm nhớ hoài những vòng xoay

Quân Bùi cho tôi xem chiếc video ghi lại bài thi đầu tiên của anh tại đấu trường quốc tế. Trên màn hình là một cậu trai có phần mảnh khảnh với những pha nhào lộn thót tim, nhưng vẫn giữ được sự nhẹ nhàng mỗi khi lên cột và đáp đất. Trái với người thanh niên lực lưỡng trước mặt, sự “bung lụa” trong video khiến tôi tò mò về hành trình của một nhà vô địch.

Quân chia sẻ anh đã đồng hành cùng chiếc cột ngót nghét đã 10 năm. Kể từ phần thể hiện đầy ấn tượng đó, Quân được mời làm giám khảo tại những cuộc thi quốc tế khác, đầu tiên là Nhật Bản, rồi đến Đức. Những cánh cửa cứ thế mở ra cho anh nhiều cơ hội được tiếp xúc với môi trường quốc tế, không chỉ để thể hiện tài năng, mà còn trau dồi thể chất và kỹ năng.

Anh chia sẻ: “Những lúc thi đấu, mình cần thể hiện những pha có độ khó cao, nhằm ghi điểm trong mắt giám khảo, cũng như tạo hiệu ứng phía khán giả. Thế nhưng giờ đây, mình ít khi có những buổi diễn ‘chiến’ như vậy nữa.” Từ khi quyết định trở thành giáo viên hướng dẫn múa cột, Quân Bùi cũng dường như điềm đạm hơn, kiên nhẫn theo chân những học viên của mình. Và những ai theo học anh đều gọi Quân với cái tên rất đỗi thân thương: “cô Bùi.”

Dù giành phần lớn thời gian cho việc huấn luyện, Quân Bùi chia sẻ anh không dừng lại trong việc trau dồi kỹ năng. Mỗi ngày, anh đều giành một khoảng thời gian riêng để tự tập luyện, bởi mỗi năm anh đều cố gắng tham gia một cuộc thi dẫu thời gian có phần eo hẹp hơn trước. Với tính tự giác đó, Quân không chỉ làm tốt ở vai trò huấn luyện viên, mà còn giữ vững được phong độ khi ngày càng nhiều tài năng mới xuất hiện trong bộ môn này.

Quân chia sẻ rằng học viên múa cột cần phải nắm vững các nguyên tắc và kỹ thuật cơ bản trước khi muốn “phiêu” theo nhạc. Học viên sẽ bắt đầu với chiếc cột tĩnh, làm quen với cột cũng như những động tác cơ bản. Sau, họ sẽ bắt đầu chuyển sang cột xoay. Nhờ đó, họ sẽ hiểu được cách đặt trọng tâm để không bị cuốn vào những vòng xoay.

Không phải cứ lên cột là ai cũng như nhau

Để giúp người chưa từng trải như tôi hiểu về tính đa dạng của múa cột, Quân giải thích có hai loại hình chính: pole sport/pole fitness và pole art. Ở loại đầu tiên, người múa đi chân trần, tập trung chủ yếu vào những pha nhào lộn đòi hỏi sức khoẻ và sức bền không thua gì một vận động viên thể hình. Cũng nhờ hiệu ứng thẩm mỹ khi tập mà ngày càng nhiều bạn trẻ chọn bộ môn này thay cho việc tập gym nhàm chán. Ở loại thứ hai, người múa sẽ tương tác với âm nhạc để tạo thành một màn trình diễn nghệ thuật. Tuỳ vào phong cách cá nhân mà họ sẽ theo đuổi những trường phái pole art khác nhau.

Trong đó, Quân liệt kê đến một số trường phái chính, bao gồm dramatic — phong cách gần với kịch nghệ và sân khấu, mang đến sự kinh ngạc cho khán giả; comedy — pha trộn yếu tố hài hước trong bài diễn khiến khán giả giải trí bằng những tràng cười; strip — “lột, lột hết, lột đến cả áo ngực cũng lột luôn!”; và exotic — một chút khiêu gợi với những kỹ năng đặc biệt trên đôi giày cao để tạo ra những màn trình diễn lạ mắt.

Với sự đa dạng của pole art, người vũ công có thể thoải mái và tự tin thể hiện phong cách của riêng họ, không chỉ giới hạn trong những bản nhạc “uốn éo” nhàm chán hay mở trong vũ trường. Người múa có thể kết hợp với các kỹ năng của các thể loại nhảy khác như đương đại, hip-hop để dựng nên một bài múa cho riêng mình. Thậm chí, có một học viên “rượu” của Quân còn toả sáng trên nền nhạc metal rock. Với tính linh hoạt của bộ môn múa cột, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, người múa có sự tự do trong cách thể hiện để truyền tải nguồn năng lượng của mình đến khán giả, vốn cũng là tinh thần của mọi thể loại nghệ thuật.

Do tính độc đáo trong phong cách, exotic pole dance dường như là dòng được các bạn trẻ ngày nay quan tâm và yêu thích nhất. Không chỉ còn quay mình trên cột, người múa sẽ cần phô diễn những kĩ năng ở trên sàn (floor work) với đôi chân dẻo dai trên những đôi cao gót đậm chất “Lady Gaga.” Cái khó không chỉ là tìm cách tự chủ trên sức nặng của đôi giày cao gót, mà làm như thế nào để chúng trông nhẹ hơn cả lông hồng. Những tiết mục exotic pole hút hồn người xem nhờ sự gợi cảm, sự uyển chuyển trong vũ đạo của người biểu diễn. Bởi thế, ngoài việc cảm nhận cơ thể, người múa còn phải phải tập nhuần nhuyễn vũ đạo, kết hợp với những hiệu ứng như ánh sáng, âm nhạc để kể một câu chuyện thị giác mà khán giả không thể rời mắt.

Là một bậc thầy của exotic pole dance, Quân Bùi đã gây ấn tượng mạnh tại các buổi thi đấu quốc tế, cũng như những đoạn video ngắn trên TikTok và Instagram. Khi tôi tò mò về cái tên “exotic” — chỉ sự “thú vị vì lạ lẫm” — có vẻ như hàm chứa phần thị hiếu chủ quan từ công chúng, Quân giải thích đó là vì: “Phong cách này đã được biết đến nhiều ở phương Tây nhưng trong nước thì nó vẫn còn khá ‘lạ.’ Và Quân đã mang nó về Việt Nam với chút thay đổi để phù hợp hơn với người Việt mình hơn.”

@quan.buii Không cần phải nói nhiều - Pole dance @txinh #fyp #quanbuii #poledancing ♬ original sound - Quan Bui

Bỏ lại sau lưng những định kiến về giới

Trái với vẻ ngoài thanh thoát và thần thái đầy quyến rũ, những vũ công múa cột có thể được xem là những “lực sĩ.” Thực chất, múa cột là loại hình vận động toàn bộ cơ thể, giúp rèn luyện cơ bụng, cơ hông và cơ tay, bởi khi dịch chuyển cơ thể quanh cột, người múa phải siết chặt cơ bụng để hoàn thành các động tác khác nhau.

Nếu xét trên định nghĩa này, múa cột có lẽ đã xuất hiện từ lâu ở nhiều nền văn hóa với mục đích thể thao và tạp kỹ. Ta có thể kể đến Mallakhamb, hình thức biểu diễn khởi nguồn từ Ấn Độ, kết hợp những màn nhào lộn với yếu tố yoga trên một chiếc cột gỗ, dây thừng hoặc vòng móc vào cột. Còn ở Trung Quốc, những màn nhào lộn trên cột cũng bắt đầu xuất hiện vào thế kỷ 12. Những nghệ sĩ xiếc sẽ tung ra những trò thách thức trọng lực trên những cây cột cao cả 5–9m.

Khi xem những buổi diễn của hai bộ môn trên, những ai từng học múa cột đề dễ dàng nhận ra những tư thế quen thuộc như Cupid, Inverted Crucifix hay tư thế bọ ngựa, chỉ là mang tính chất diễn xiếc hoặc yoga hơn. Với những đòi hỏi về thể chất, tinh thần và sự táo bạo, việc nam giới tham gia biểu diễn hai bộ môn trên cũng là cực kỳ phổ biến. Trẻ em từ nhỏ cũng có thể “tầm sư học đạo” nếu thích mà không gặp bất kỳ sự kỳ thị từ xã hội

Nhưng dù nam giới đã góp mặt trong những bộ môn liên quan đến cột cả trăm năm nay, định kiến về giới trong múa cột lại trở thành một "bóng ma” trong thời hiện đại. Nhờ vào việc đi làm dancer tại Singapore, Quân đã có cơ hội để khám phá bộ môn múa cột này. Từ đó, Quân cũng đã tham dự giải đấu đầu tiên Malaysian Pole Championship.

Tưởng chừng như cởi mở và cấp tiến hơn, Singapore vẫn thấp thoáng sự dị nghị xã hội dành cho những nam nhân trên cột. Một số bài viết trên The Strait Times và AsiaOne về nam giới múa cột đã bị gỡ khỏi trang nhất sau nhiều chỉ trích, cho thấy thái độ kì thị của một bộ phận đại chúng về việc nam giới tham gia bộ môn này.

Dù vậy, với lòng quyết tâm kiên trì, quyết định đó đã giúp Quân Bùi có thể sống trọn với đam mê như hôm nay. Những năm cuối của thập niên 2010 đã chứng kiến sự thay đổi trong số lượng nam giới tham gia múa cột ở Việt Nam. Những lớp học của Quân cũng dần có nhiều nam sinh hơn và năng lực không thua gì những nữ nhi. Tôi đã có dịp đến xem cuộc thi VietPole Championship 2022 tại Đà Nẵng, và rất ấn tượng khi cuộc thi có hạng mục dành riêng cho nam giới: Male Pole. Dù chỉ có 2 thí sinh nhưng màn trình diễn của họ rất khác biệt, về câu chuyện lẫn phong cách thể hiện.

Lời kết

Không khí của cộng đồng múa cột tại Việt Nam đã khác đi nhiều kể từ những ngày đầu tiên Quân Bùi bước chân vào bộ môn này. Phần định kiến hãy còn phảng phất đâu đây, nhưng sự cởi mở của thế hệ trẻ đã giúp cho bộ môn này được nhìn nhận một cách nghiêm túc.

Qua nhiều năm đứng lớp, Quân nhận thấy mỗi người tìm đến múa cột đều có những động lực khác nhau: muốn được thử sức ở loại hình mới hay muốn cải thiện vóc dáng. Dù mục đích là gì, Quân chia sẻ, yếu tố quyết định nên sự thành công của mỗi người nằm ở tính kiên trì. Và anh đã tạm gác lại công việc của một người giám khảo, để có thể toàn tâm là “cô Bùi” đồng hành cùng những “hạt giống” mới của bộ môn này.

Cưỡi ngựa ở Sài Gòn: Học cách trân trọng người bạn đường trung thành của con người

2022-06-25T10:30:00+07:00

Cảm giác được trực tiếp cưỡi một vật thể sống to lớn và nhanh nhẹn khiến chính tôi ngỡ “đây là phim sao?”

Không chỉ đơn giản là việc cầm cương và cưỡi

Ở Sài Gòn, không phải dễ dàng mà trải nghiệm được hoạt động cưỡi ngựa. Tôi đã phải đi đến gần rìa thành phố Thủ Đức, nơi Saigon Pony Club, CLB cưỡi ngựa lâu đời nhất Sài Gòn, tọa lạc. Đây là nhà của gần 20 chú ngựa được nhập về từ Long An, vùng đất một thời cung cấp ngựa cho trường đua Phú Thọ. Các nhân viên chăm sóc tại đây đều là những cựu nhân viên tại trường đua xa hoa của giới thượng lưu Sài Gòn.

Gần như mỗi buổi sáng, Saigon Pony Club đều có các ca học. Học viên đa số là các em nhỏ từ trường quốc tế Pháp gần đó. Trái với hình dung của tôi về một “lớp học thêm thể thao chỉ có học viên,” tại đây, các phụ huynh sẽ ngồi đợi, hồi hộp dõi theo con mình qua từng vòng chạy và vui vẻ đứng lên vỗ tay tán thưởng khi kết thúc buổi tập.

Những chú ngựa vừa sinh con sẽ được tạm cách ly tại chuồng nhỏ.

Bác Amaury, chủ trang trại ngựa, một cựu binh người Pháp, dẫn tôi vào chuồng và chọn ra chú ngựa “hiền” nhất phù hợp cho người mới bắt đầu.

Trước khi ra sân, người cưỡi sẽ làm thân bằng cách chải lông và bờm cho “chiến mã.” Tiếp đến, bác Amaury sẽ chuẩn bị các vật dụng như yên ngựa, dây cương, bàn đạp và tất nhiên không thể thiếu mũ bảo hiểm. Sau khi hoàn thành công đoạn chuẩn bị, tôi sẽ cùng chú ngựa của mình đi dạo vài vòng trên sân như một cách chào hỏi làm quen.

Màn chào hỏi đầu tiên giữa người và ngựa.

Mỗi chú ngựa đều được đặt tên và có một bộ yên riêng.

Khu vực chuồng ngựa của Saigon Pony Club.

Khi chú ngựa đã tin tưởng, tôi bắt đầu học cách điều khiển ngựa đi. Bằng việc thúc chân vào mạn sườn ngựa kết hợp cùng giật dây cương nhẹ, ngựa sẽ đi thẳng về phía trước. Khi muốn rẽ trái hoặc phải, tôi chỉ cần kéo dây cương rẽ sang phía mà tôi muốn chuyển hướng, ngựa sẽ hiểu ý và nghe theo. Nếu muốn dừng lại, tôi phải siết cương lại và ngả ra sau. Và đừng quên vỗ vào cổ em ấy như một lời tán thưởng nhé!

Có thể bạn nghĩ việc cưỡi khá đơn giản thế nhưng thực tế rằng bạn phải hoạt động nhiều việc cùng lúc: liên tục huých chân vào sườn ngựa, tay luôn siết dây cương và rẽ hướng liên tục vì vài chú ngựa rất dễ sao nhãng khi thấy bụi cỏ xanh mát bên đường. Do vậy nếu bạn đánh mất bình tĩnh và “khua tay múa chân loạn xạ” thì ngựa sẽ bối rối và thậm chí phản ứng ngược lại.

Đừng quên dùng chân bám thật chắc vào thân ngựa để giữ thăng bằng nhé.

Sau khi đã quen với việc điều khiển ngựa, tôi bắt đầu siết chặt và hất mạnh dây cương hơn trong khi chân thúc liên tục. Chú ngựa hiểu ý, bắt đầu tăng tốc mạnh mẽ và ngoan ngoãn đi theo sự chỉ dẫn của tôi. Những người cưỡi ngựa thành thục đôi khi sẽ không cần tới dây cương bởi ngựa sẽ dựa vào sự uyển chuyển của cơ thể bạn để “bắt ý.” Mấu chốt nằm ở sự bình tĩnh và quyết đoán giúp bạn làm chủ được “chiến mã” và cả bản thân.

Các bé nhỏ hơn sẽ được hướng dẫn chọn những chú ngựa bé hơn để dễ dàng điều khiển.

Thương ngựa như thể thương thân

Nhiều người nghĩ rằng bộ môn thể thao này rủi ro cao và đầy mạo hiểm, thế nhưng theo bác Amaury, bên cạnh việc phát triển về mặt thể chất, giúp cơ thể dẻo dai, linh hoạt, kiểm soát hơi thở và bền sức hơn, cưỡi ngựa còn mang đến những bài học nhân văn giá trị.

Các học viên sẽ học được cách đối xử công bằng và trân trọng chú ngựa mình cưỡi. Nếu người cưỡi có các hành động gây tổn thương đến ngựa, chúng sẽ trở nên lì lợm và khó kiểm soát hơn ở lần cưỡi tiếp theo.

Bạch mã duy nhất của Saigon Pony Club.

Kế đến là sự bản lĩnh và tự tin. Cưỡi một chú ngựa có nghĩa là chúng ta phải kiểm soát một động vật to lớn và khỏe mạnh hơn rất nhiều lần. Do vậy, nếu không thể hiện cho chú ngựa thấy sự tự tin khi cầm cương, bạn có thể sẽ dễ bị chúng khuất phục ngược lại.

Chị Chi, phụ huynh của một học viên chia sẻ rằng: “Bé nhà mình đã học bộ môn này được 9 năm. Để cưỡi được ngựa, chúng ta cần rất nhiều sự kiên nhẫn khi giao tiếp với chúng. Mình nghĩ với các bạn nóng tính và vội vàng, đây sẽ là môn thể thao lý tưởng giúp các bạn thay đổi cách nhìn nhận, trở nên điềm tĩnh hơn.”

Hãy luôn thể hiện cử chỉ quan tâm với ngựa bởi vì chúng sẽ ghi nhớ bạn đấy!

Bé Edward (8 tuổi) một học viên nhí lâu năm tâm sự: “Cảm giác khi cưỡi ngựa tuy mạo hiểm nhưng em thấy rất thú vị vì được làm chủ tốc độ. Nhờ vậy mà em đã tự tin hơn trước.” Nhiều người thường nghĩ rằng bộ môn này khá nguy hiểm với trẻ em song thực tế tại Saigon Pony Club, phần lớn các học viên lại là các bé từ 3 đến 8 tuổi. Nhờ học cưỡi ngựa từ sớm mà các bạn nhỏ đã tự tin hơn rất nhiều.

Các bạn nhỏ có thể bắt đầu tập cưỡi ngựa từ 3-5 tuổi.

Kết thúc phần tập, tôi vẫn cảm thấy hơi ấm giữa phần đùi trong của mình, hơi ấm từ một sinh vật sống và to lớn. Cảm giác được làm chủ tốc độ và điều khiển ngựa có lẽ là cảm giác hiếm có của những người sống tại thành phố như tôi. Và cũng bởi vì sự độc đáo của nó mà tôi tin chắc rằng đây là trải nghiệm có 1-0-2 cho bạn và gia đình. Hơn cả một môn thể thao đơn thuần, cưỡi ngựa còn là một hình thức thú vị để khám phá bản thân, bứt phá những giới hạn bên trong. Và biết đâu, nhờ vậy mà người cưỡi sẽ cởi mở hơn với động vật, thiên nhiên và cả con người.

Một ngày làm 'racing boy' trên trường đua go-kart: 'Chân trái phanh, chân phải ga, đừng đạp cả hai cùng lúc'

2022-06-14T15:00:00+07:00

Vài giây trước khi nổ máy, tôi nhận ra mông mình chỉ cách mặt đường vài cen-ti-mét nhựa và kim loại.

Mông tôi gần như sát mặt đường.

Tôi đang ngồi trong chiếc xe go-kart, chờ hiệu lệnh bắt đầu cuộc đua. Từ năm ngoái, Saigoneer đã bàn chuyện viết về môn thể thao này. Phải đợi hết một mùa dịch chúng tôi mới có cơ hội đi thực nghiệm tới mấy trường đua ở Hà Nội.

"Chân trái phanh, chân phải ga"

Tới luôn, tới luôn!

Đồng hành cùng tôi là anh bạn nhiếp ảnh gia, tôi đã từng chứng kiến niềm đam mê tốc độ của anh vào một tối khi anh đèo tôi về nhà từ quán bar. Điểm đến đầu tiên của chúng tôi là Go Kart Việt Nam, các bạn nhân viên ở đây đã dặn chúng tôi đến trước 15 phút để học cách lái xe. Thực tế, bài học này không tốn đến 10 giây: “Chân trái phanh, chân phải ga, đừng đạp cả hai cùng lúc.” Tôi nhẩm lại bài học này trong đầu, khác với anh bạn tôi, bởi đây là lần đầu tiên tôi lái một chiếc go-kart.

Bảng hướng dẫn ở đường đua.

Tôi thắc mắc với bạn nhân viên rằng tại sao không có dây an toàn. Cậu ấy giải thích họ từng có dây trên xe, nhưng hầu hết người ta chẳng buồn thắt và kệ dây đai bị kéo lê trên đường đua. Vậy nên, họ tháo hết đai ra. Vả lại, trò này cực kỳ an toàn, tôi không cần phải lo lắng gì cả, cậu nhân viên đảm bảo với tôi vậy.

Go-kart là thú vui của nhiều gia đình, phù hợp với mọi lứa tuổi.

Ngoài chúng tôi ra còn có bốn “tay đua” khác. Sau khi chúng tôi đã sẵn sàng hết, cuộc đua bắt đầu. Tôi nhẹ nhàng đạp chân phải, bàn đạp rất nhạy và chiếc xe ngay lập tức dịch về phía trước. Tôi xuất phát đầu tiên nên được ở thứ nhất trong mấy giây trước khi bạn đồng nghiệp vượt lên và cho cả nhóm hít bụi.

Những chiếc xe tương đối an toàn với người chơi do vị trị ngồi đặt trọng tâm ở thấp bên dưới.

Xe go-kart này có phân khối là 390cc, gấp ba lần chiếc xe máy 125cc của tôi. Dù vậy, tôi vẫn lái mấy vòng đầu tiên giống như cách tôi đi trên đường: chậm rãi và cẩn thận. Sau đó, khi đã bắt đầu quen xe, “ông già” lẫm chẫm trong tôi biến mất và con ma tốc độ, mà tôi chẳng ngờ là có trong mình, xuất hiện. Chân phải tôi đạp mạnh hết cỡ. Động cơ gầm rú và chiếc go-kart lao về phía trước. Như một cảnh lãng xẹt trong phim Hollywood, tôi rú lên đầy phấn khích.

Làm Mario ở đời thực

Chẳng mấy chốc, tôi đã tới gần một khúc cua. Tôi đạp phanh và vặn tay lái. Bánh sau chiếc xe bắt đầu trượt đi (drift), âm thanh của cao su kéo lê trên đường nhựa nghe thật sướng tai. Trong đầu, tôi nghĩ mình hẳn là ngầu lắm, chẳng ngờ rằng mình đang mắc phải một lỗi nghiêm trọng. Anh bạn nhiếp ảnh gia cũng đã đánh lái và vượt qua tôi "lần-thứ-n." Mũ bảo hiểm của tôi không có kính che mặt, hầu hết bụi trong mắt tôi đến từ xe của anh.

Coi chừng cua gấp!

Khi cuộc đua kết thúc tôi mới biết tại sao mình lại ăn bụi nhiều như vậy. Thứ nhất là tôi đạp phanh tất cả tám lần rẽ trên đường đua, trong khi anh bạn chỉ phanh một lần. Tôi hình dung chân phải của anh ấy hiếm khi rời bàn đạp trong suốt cuộc đua. Thêm nữa, tôi học được rằng mình cần phải để ý khi nào đạp ga hay hãm lại.

Về đích.

Tuấn, Quản lý tại Go Kart Việt Nam, giải thích với tôi rằng đối mỗi khúc cua trên đường đua có ba yếu điểm: điểm phanh, nơi nhấn phanh hay điểm rẽ, chỗ bạn bẻ lái; và điểm ga, chỗ bạn nhấn ga. Càng thể hiện tốt ở những điểm này, xe bạn sẽ chạy càng nhanh.

Khán giả cách đường đua một bước chân.

Tuấn giải thích thêm: “Mình sẽ phải tính toán điểm đạp phanh để làm sao xe không bị mất cái tua máy [mô-men xoắn]. Và nếu mình chỉ đạp ga muộn hơn một tí thôi thì đối thủ đằng sau sẽ vượt lên ngay nếu họ không lúng túng.” Tôi không hiểu cơ chế hoạt động lắm, nhưng tôi biết cảm giác mất tua máy như thế nào. Sau mỗi lần trượt bánh, tôi luôn bị mất thời gian khi nhấn ga mà chiếc xe không phản ứng. Phải mất một lúc để lấy lại tốc độ, và đó là lý do tại sao anh bạn tôi vượt lên dễ dàng vậy.

"Đi nhẹ, nói khẽ"... nhưng vẫn đạp ga

Đường đua nằm cạnh con sông.

“Nói thì dễ hơn làm” — Tuấn biết hơn ai hết bởi cậu đã chơi môn này từ những ngày đầu tiên: “Go-kart đến Việt Nam từ 2016. Anh Thịnh, Nhà sáng lập Go Kart Việt Nam và mình là những người đầu tiên mang môn này về đây. Hồi đó môn này chưa phổ biến như bây giờ, mọi người hoạt động với nhau ở các hội nhóm kín.”

Cả nhà cùng vui.

Tuấn và Thịnh cũng không phải tên thật, đó chỉ là cái tên do những người trong nhóm gọi. Tuấn cho biết ngay từ đầu, bí mật đã là một phần của văn hóa đua xe go-kart vì những gì họ đang làm không hoàn toàn hợp pháp. Họ thường gặp nhau ở chân cầu Nhật Tân để tập luyện với những chiếc xe mình tự mua. “Hồi đấy bọn em có khoảng bốn, năm con xe. Mà mỗi câu lạc bộ có khoảng 10–15 người, đến thì anh em chia nhau ra đua thôi.”

Bảo dưỡng xe là công việc quan trọng để đảm bảo an toàn.

Để duy trì đam mê, nhóm của Tuấn cũng phải học các kỹ năng bảo dưỡng cần thiết: “Bọn mình phải tự tay làm hết tất cả mọi thứ. Anh Thịnh là người đầu tiên vặn từng con ốc để lắp nên một cái xe go-kart chơi ở Hà Nội. Anh cũng tự tay thiết kế sân này.” Sau vài năm hoạt động ngầm, Tuấn và Thịnh mở đường đua xe go-kart cho công chúng. Nhóm của họ chưa bao giờ gặp rắc rối với chính quyền, nhưng người khác thì không may mắn như vậy.

Ai sẽ là người về nhất?

Năm ngoái, khi lần đầu tiên nảy ra ý tưởng viết về xe go-kart, tôi đã nói chuyện với Lê Anh Cương, người đồng sáng lập Go Kart Hà Nội — một trong những đường đua xe đầu tiên của thành phố. Khi mới bắt đầu, công việc kinh doanh của Cương hoạt động trơn tru; nếu không muốn nói là phát triển mạnh mẽ. Nhưng chính sự nổi tiếng ấy lại đem lại hệ quả không lường trước.

Cương kể lại: “Có lần báo chí đưa tin về bọn tôi và để lộ địa chỉ. Thế là chính quyền đọc được thì cho quân xuống kiểm tra giấy phép. Nhưng môn này chưa được luật quy định thì làm gì có giấy phép mà xin.” May thay là Cương đã giải quyết được vấn đề với chính quyền, và phải thận trọng hơn kể từ đó. Họ xóa địa chỉ khỏi fanpage, ai muốn thử môn thể thao này phải gửi tin nhắn riêng. Đồng thời họ yêu cầu tất cả các nguồn tin không chia sẻ địa chỉ của họ.

Những chiếc xe kart màu vàng đáng yêu, chuyên để chạy trong không gian kín.

Giờ đây, khi chuyện đã lắng xuống, công việc kinh doanh của Cương có thể mở rộng trở lại. Họ hợp tác với các trung tâm mua sắm và mở đường đua go-kart trong nhà đầu tiên của Việt Nam, VS Racing. Sau khi thăm Go Kart Việt Nam, chúng tôi đã ghé qua địa điểm này. Những chiếc xe kart điện ở đây yếu hơn nhưng vẫn mang đến một trải nghiệm thú vị. VS Racing dường như cũng chú trọng hơn đến vấn đề an toàn. Trên xe vẫn còn dây an toàn và trước khi lái xe, người chơi phải làm bài kiểm tra để đảm bảo rằng họ đã nắm hết các quy tắc bảo hộ.

Đua xe kart điện cũng rất vui, nhưng không gay cấn như khi đua ngoài trời.

VS Racing là một nơi lý tưởng cho những người mới thử chơi, nhưng trải nghiệm tại Go Kart Việt Nam là một đẳng cấp hoàn toàn khác. Khi thử một môn thể thao mới thì không gì hơn là được chơi với những người thực sự có đam mê. Và những người tại Go Kart Việt Nam thì không có gì khác ngoài đam mê. Tuấn cho biết anh làm việc ở đây vì yêu thích môn thể thao này và anh muốn chia sẻ nó với nhiều người hơn, nếu công chúng có thể thay đổi nhận thức.

“Cái khó nhất ở môn này là định kiến. Thông thường mọi người nghĩ rất tiêu cực về chuyện đua xe. Nên mình hy vọng có thể thay đổi cách nhìn và đưa môn này đến với nhiều người hơn chứ không chỉ với giới trẻ đam mê tốc độ.”