Trong ký ức về những ngày ở Nhật, tôi nhớ nhất những lần thả mình lạc lối giữa các yokocho, những con ngõ hẹp san sát quán xá, nơi tôi có thể đẩy đại một cánh cửa nào đó mà chẳng biết điều gì đang chờ đợi phía sau. Đó có thể là một sạp gỗ sáng choang ánh đèn với những vị khách ồn ào đang cụng ly bôm bốp, hoặc một quán bar kiểu Manhattan thế kỷ 19, tĩnh lặng đến mức chỉ thấy làn khói thuốc vẩn vơ và những vệt sáng xuyên qua hàng chai whisky trên kệ.

Lần đầu nghe về Bar Mitsuboshi, một quán bar chuyên về shochu, tôi không mấy ấn tượng bởi Sài Gòn vốn chẳng thiếu những tiệm izakaya phục vụ loại rượu này. Nhưng rồi, sự tò mò dần nảy sinh khi tôi biết quán nằm ẩn mình với số chỗ ngồi giới hạn và một không gian có vẻ rất thân tình. Hoài niệm về những ngày ở Nhật, tôi quyết định thử xem trải nghiệm sẽ dẫn mình đến đâu.

Để đến được Bar Mitsuboshi, bạn cần ghé thăm “Phố Nhật” nổi tiếng trên đường Lê Thánh Tôn. Bước vào một tiệm cơm bò và leo lên những bậc thang, bạn sẽ tìm thấy một cánh cửa gỗ như được mang về từ nửa thế kỷ trước. Lấy hết can đảm để đẩy cửa bước vào, tôi cảm giác như vừa ngược dòng thời gian. Quán mang đúng phong cách speakeasy điển hình mà ta thường bắt gặp ở Nhật. Một quầy gỗ dài chia căn phòng nhỏ làm hai, phía trước chỉ vỏn vẹn 6 chiếc ghế cao tạo nên một không gian vô cùng gần gũi và riêng tư. Phía sau, tủ rượu Nhật hiện ra dưới ánh đèn mờ ảo giữa căn phòng tối.

Cánh cửa bí ẩn dẫn đến quán bar.

Nét tối giản của Mitsuboshi phản ánh đúng sự trân trọng mà chủ quán dành cho những không gian thưởng rượu nguyên bản tại Nhật: khiêm nhường và hoàn toàn vắng bóng những “góc sống ảo” vốn đang là xu hướng hiện nay. Ở đây, sự giản đơn được ưu tiên để nhường lại không gian cho những cuộc hàn huyên. Chị Chinh chia sẻ rằng, chính bầu không khí ấm cúng cùng những bản nhạc pop Nhật vang lên khe khẽ là chất xúc tác để thực khách mở lòng hơn, sẵn lòng chia sẻ câu chuyện của mình với những người xung quanh hay với chính người đứng sau quầy kệ.

Chị Chinh cũng chính là linh hồn của quán. Trong 5 năm làm việc cho một công ty du lịch Nhật Bản, chị từng có 2 tháng tu nghiệp tại Osaka. Chính tại đó, chị đã khám phá ra thế giới đầy mê hoặc của những quán bar Nhật và đã nắm bắt cơ hội mở quán riêng khi công việc bị gián đoạn do đại dịch.

Ngay từ cái nhìn đầu tiên, bạn sẽ nhận ra “nhân vật chính” của nơi này là gì: chính là bộ sưu tập rượu đa dạng trên kệ.

Trong văn hóa Nhật, tatemae (建前) giống như một lớp vỏ bọc mà bất kỳ ai cũng phải khoác lên để dung hòa với các chuẩn mực xã hội. Chính sự khéo léo này đã tạo nên hình ảnh một nước Nhật ngăn nắp và lịch thiệp mà người nước ngoài hằng ngưỡng mộ. Thế nhưng, đằng sau lớp mặt nạ ấy là honne (本音), những tâm tư thực sự vốn hiếm khi được bộc lộ. Những quán bar chính là khoảng không gian hiếm hoi mà hơi men và sự gần gũi có thể tháo dỡ những rào cản đó, để những cảm xúc chân thật nhất được tự do vẫy vùng.

Đây cũng chính là điều khiến chị Chinh ấn tượng khi lần đầu được đồng nghiệp dẫn đến một quán bar tại Shinsaibashi, khu phố đêm sầm uất ở Osaka. Chị chia sẻ: “Bình thường người Nhật vốn kín kẽ và ít khi cởi mở. Nhưng khi đã vào quán bar, họ lại trở nên thân thiện đến bất ngờ. Đó là nơi lý tưởng để ta chạm vào những góc cạnh chân thực trong tính cách của họ.”

Khả năng kết nối là thế mạnh lớn nhất của Mitsuboshi. Chinh thông thạo tiếng Nhật, giúp chị gắn kết tốt với tệp khách vốn có tới 90% là người Nhật. Với 10% còn lại, chủ yếu là người Việt, Mỹ hoặc Hàn, chị cũng có thể giao tiếp trôi chảy bằng tiếng Anh.

Thực đơn của quán tập trung vào shochu. Dù chưa nổi danh toàn cầu bằng “người anh em” sake, shochu vẫn liên tục có doanh số vượt qua cả sake và whisky tại Nhật trong hơn một thập kỷ qua. Đây là loại rượu chưng cất có thể làm từ nhiều loại tinh bột khác nhau như khoai lang, gạo hoặc lúa mạch. Có rất nhiều loại shochu trong thực đơn, nhưng quán không chỉ có thế: bạn có thể tìm thấy nhiều loại rượu phổ biến khác tại Nhật. Chị Chinh cho biết khách Nhật thường thích gọi whisky, trong khi khách phương Tây hay chọn những thức uống ngọt hơn như sake hoặc umeshu (rượu mơ).

Chỉ có vài chỗ ngồi san sát nhau để tạo cảm giác ấm cúng.

Thực đơn cũng phản ánh triết lý “khách hàng là trên hết” của quán. Chinh nói rằng chị luôn lắng nghe những gợi ý của khách về loại rượu mà họ muốn nếm thử. Tương tự như ở Nhật, Bar Mitsuboshi có thu phí chỗ ngồi (table fee). Khoản phí bắt buộc này sẽ đi kèm với một món otoshi, món khai vị nhỏ để dùng kèm với đồ uống.

Chai whisky với lịch sử đặc biệt.

Giữa vô vàn lựa chọn, có hai chai rượu đặc biệt khiến mình chú ý. Chai đầu tiên được trưng bày ở cuối quầy: một chai whisky mang thương hiệu Hanshin Tigers, một trong những đội bóng chày huyền thoại nhất Nhật Bản. Khi tôi hỏi liệu có phải một vị khách là người hâm mộ của đội đã tặng nó hay không, tôi không ngờ câu trả lời lại là Tsuyoshi Shimoyanagi, cựu cầu thủ ném bóng của đội. Chị tự hào kể rằng anh đã từng ghé thăm quán. Chị xoay chai rượu lại và cho tôi xem chữ ký anh để lại như một lời cảm ơn theo cách đặc trưng của người Nhật.

Món shochu “bản địa.”

Chai rượu còn lại khiến tôi tò mò là “shochu Việt Nam” ghi trong thực đơn mà không có tên thương hiệu đi kèm. Hóa ra, đây là thức quà từ quê nhà Bà Rịa của chị Chinh, do chính tay mẹ chị chưng cất. Với người lớn tuổi, một chút rượu mỗi ngày vốn được xem là liều thuốc bổ. Chị Chinh kể: “Mẹ nấu cho ba uống để ngủ ngon, bồi bổ sức khỏe thôi. Nhưng vì vị rượu ngon quá nên chị quyết định đem vào thực đơn để giới thiệu với khách luôn.” Rượu được làm từ đường phèn và gạo nếp, sau đó cho lên men cùng với chuối rừng khô. Bị cuốn hút bởi câu chuyện, tôi đã gọi thử một ly và không thể tin được đây là rượu làm từ gạo: màu nâu trầm cùng hương vị đậm đà với những nốt ngọt thanh tao cứ làm tôi liên tưởng đến whisky.

Lối vào ẩn giấu những điều thú vị bên trong.

Đồ uống ở Mitsuboshi dĩ nhiên vẫn giữ trọn phong vị Nhật Bản, nhưng giá trị của quán thực chất lại nằm ở một khía cạnh khác. Điều làm nên sức hút của nơi này có lẽ chính là cách chị Chinh tái hiện những ký ức về xứ sở Phù Tang theo một lăng kính rất riêng. Thay vì cố gắng rập khuôn một mô hình quán bar nào đó từ Nhật, Mitsuboshi chọn cách tôn vinh truyền thống thông qua những câu chuyện đậm chất bản địa. Đó có lẽ là điều sẽ tạo nên sự đồng điệu với bất kỳ ai vốn có cảm tình với văn hóa thưởng rượu của đất nước mặt trời mọc.

Tổng kết:

• Giờ mở cửa: 7h tối - 11h tối
• Gửi xe: Không có
• Liên hệ: @bar_mitsuboshi_hcm
• Giá: $$$ (VND200,000–under 500,000)
• Thanh toán: Tiền mặt, thẻ, chuyển khoản
• Giao hàng: Không có

Tôi là kiểu người dù đi cafe như đi chợ, nhưng hầu như chẳng khi nào nhớ mặt các bạn nhân viên người. Tuy nhiên, tôi luôn “khắc cốt ghi tâm” mỗi lần chạm mặt nhân viên mèo tại quán. Tôi chỉ cần nhắm mắt lại là có thể mường tượng được lông tụi nó mát và mịn thế nào, từng tiếng rúc rích khi nó nhảy thốc lên kệ tủ, và rất nhiều những cử chỉ, thái độ đặc trưng của từng đứa ngay trong lần gặp đầu tiên.

Phải nói trước, đây là một danh sách chia sẻ cafe-có-mèo, thay vì cafe mèo, dù cả hai thể loại đều có nét thú vị rất riêng. Đối với tôi, cafe mèo lấy mèo và cả nhiều loại động vật khác làm trung tâm, còn ở những quán cafe-có-mèo, mèo chỉ là một mảnh ghép của bức tranh khung cảnh sinh động mà khách có thể tận hưởng khi bước chân vào quán.

Tôi cho rằng việc mở quán cafe và chọn nuôi thêm một chú mèo, hay động vật nào khác, là một quyết định vừa dũng cảm vừa có tính toán, nhưng cũng mạo hiểm. Một bé mèo ngoan, thoải mái, khỏe mạnh chắc chắn sẽ đem nhiều năng lượng tích cực cho bất kì không gian nào. Mèo không biết giả vờ ổn, nên quán cafe có mèo thủng thẳng đi qua lại nhiều khả năng cũng là liều thuốc an thần cho thần kinh căng như dây đàn của chúng ta trong thời đại này. Ngược lại, tôi nuôi mèo đã lâu, nên có thể dễ dàng nhìn ra những dấu hiệu của mèo đang căng thẳng hay bệnh. Người ta hay nói rằng, một tập thể đoàn kết chỉ mạnh tương đương với thành viên dễ bị tổn thương nhất, nên quán xá nào không quan tâm đến mèo đầy đủ có lẽ cũng chả đoái hoài gì đến nhu cầu của bạn.

Sau đây là 5 quán cafe ở Sài Gòn có những cô cậu mèo ấn tượng nhất mà tôi đã từng gặp (và nựng).

1. Auvery Cafe

14 Lê Ngô Cát, phường Xuân Hòa 

Ảnh: Jimmy Art Devier.

Lê Ngô Cát là địa điểm thứ hai của quán Auvery đầu tiên ở Ký Con, rất phù hợp để làm nơi tránh cái ồn ã, nắng nôi của đô thị. Ngay trước quán là phần sân mở, nhưng có mái cao và rất thoáng khí, với cây cối che chở hai bên, một khu vườn tuyệt vời để ngồi ban sáng khi trời còn se se lạnh. “Chủ quán” Auvery là chú mèo cam-trắng tên Em, nhìn mặt hơi cáu kỉnh chút, nhưng khách lui tới vài lần là quen nhanh và… cho nựng — nếu bạn đủ may để tới chơi ngoài giờ ngủ trưa của Em.

Ảnh: Jimmy Art Devier.

2. Phường Cà Phê

115/102 Lê Văn Sỹ, phường Phú Nhuận

Ảnh: Jimmy Art Devier.

Phường Cà Phê tọa lạc trên một cung đường khá đặc biệt ở Phú Nhuận, thoạt nhìn trên bản đồ người ta có thể nhầm thành một đường, nhưng thật ra là hai làn tách biệt kẹp giữa đường ray xe lửa. Khác với “Phố đường tàu Hà Nội,” đường ray ở đây cao hơn mặt đường và được rào xuyên suốt, nhưng đôi lúc, khi ngồi chơi ở Phường, bạn sẽ được nghe tiếng còi lanh lảnh và thanh âm xình xịch quen thuộc của chuyến tàu Bắc-Nam. Phường cũng là nhà của 2 chú mèo khá đồ sộ, một chú là tuyệt phẩm lông trắng, dài phất phơ, với hai mắt màu sắc khác biệt, toát lên nét vương giả.

Ảnh: Jimmy Art Devier.

3. Haru Craft

15/10 Nguyễn Huy Tưởng, phường Gia Định

Ảnh: Cao Nhân.

Dù tôi rất mê xem video trên mạng xã hội quay cảnh các nghệ nhân gốm cho mèo nghịch bàn xoay, tôi vẫn nghĩ rằng gốm sứ và mèo nên là cặp bạn thân ai nấy lo — một đứa quá mỏng manh dễ vỡ còn một đứa lại thích chọc ngoáy. Haru Craft có lẽ không nghĩ vậy, vì ngay tại quán chễm chệ một hiện thân của hỗn loạn dưới hình hài Gona, chú mèo cam có cái tên lấy cảm hứng từ cà phê Dalgona Hàn Quốc. Chiếc quán rộng rãi này trang bị một không gian riêng cho khách tham gia workshop gốm một mình, với người yêu, hay thậm chí nhóm bạn. Nhưng nhớ đừng quá nhập tâm mà quên để ý nhỏ Gona nhé!

Ảnh: Jimmy Art Devier.

4. Kalery

172/9 Đặng Văn Ngữ, phường Phú Nhuận

Ảnh: Jimmy Art Devier.

Tuy mang danh xưng cafe, Kalery lại được định hướng theo kiểu không gian học tập và làm việc hơn là chỗ trò chuyện rôm rả: nhiều ánh sáng trời và đèn sáng, nhiều ổ cắm điện, và bầu không khí khá yên tĩnh. Ngoài ra, ngay quầy nước là một “tiệm tạp hóa” đủ snack, kẹo, văn phòng phẩm, và cả súp thưởng. Đương nhiên, nhóm khách hàng tiềm năng của mặt hàng súp thưởng là bất kì khách nào muốn làm thân với Mỹ, ngôi sao của quán. Tuy tên có hơi nữ tính, Mỹ là một chú mèo mướp đực mặt tròn quay. Mỗi khi đến quán, khách nào may mắn có thể được Mỹ đến “thanh tra” bàn ghế, ba lô.

Ảnh: Jimmy Art Devier.

5. Passengers

46/9 Trần Quang Diệu, phường Nhiêu Lộc

Ảnh: Đỗ Anh Chương.

Chiếc cửa gỗ đầy dây leo của Passengers thoạt nhìn như lối vào một chốn huyền bí nào đó trong truyện, nhưng thật ra lại mở ra không gian quán cafe. Quán có cách bài trí mộc mạc, đầy những món lỉnh kỉnh nhỏ xinh, và đặc biệt hơn hết là đầy chó mèo — quân số đông nhất trong 5 quán. Tôi chưa bao giờ rảnh ngồi thống kê lại, và có cảm giác mỗi lần đến quán là sĩ số lại thay đổi, nhưng ít nhất lúc nào cũng có 3 mèo, 1 chó tại đây. Đứa thì nằm ngủ trên bàn, đứa thì luồn lách dưới chân khách, còn đứa thì săm soi giỏ khách. Các bé chó mèo ở đây hầu hết đều được cứu từ góc nào đó của Sài Gòn, nhưng thật khó tin rằng tụi nó từng phải lang bạt ngoài đường, vì đứa nào cũng mập ù, lanh lợi. Đó là điểm đặc trưng của Passengers: thế giới này, là của chúng mèo, ta chỉ là khách vãng lai thôi.

Ảnh: Đỗ Anh Chương.

Đọc bài Hẻm Gems về Passengers ở đây.

Là dân địa phương Đà Nẵng, tôi thường nhận được câu hỏi nên đi đâu, ăn gì uống gì từ những người bạn đến từ nhiều nơi khác nhau. Và trong danh sách mà tôi vắt cạn chất xám để chỉ cho họ, chắc chắn không bao giờ thiếu trà quán Góc Nhà Tụi Mình — nơi tôi đã lui đến liên tục trong vòng sáu năm qua.

Góc Nhà Tụi Mình nằm trong con hẻm nhỏ 36 Lê Duẩn, cạnh trường THPT Phan Châu Trinh, ngôi trường cấp 3 lớn nhất thành phố, cũng là nơi tôi từng theo học. Đối với tôi, việc biết đến Góc Nhà Tụi Mình như một cơ duyên tốt, bởi vì đây là địa điểm quan trọng đã chứng kiến hành trình trưởng thành của tôi xuyên suốt sáu năm đến trường.

Với bản tính hay ngồi lê đôi mách và thích tâm tình văn thơ (thẩn) của những cô nàng chuyên Văn thuở ấy, việc tìm thấy Góc Nhà Tụi Mình như là một lẽ tự nhiên với tôi. Nơi đây có một khoảng hiên đầy cây xanh mát, mùi thơm của trà, mở nhạc xưa của Trịnh, của Ngô Thụy Miên… Giữa lúc cơn bão trà sữa đổ bộ vào thị trường Đà Nẵng năm 2017, phát hiện này có lẽ là một thành tựu lớn.

Góc Nhà mang phong cách hoài cổ tương tự nhiều quán xá khác tại Đà Nẵng, nên thứ cốt lõi khiến mọi người đến đây không phải là cách bài trí, mà là danh mục thức uống được chăm chút, cũng như không khí gần gũi, thân quen, đúng với tên gọi của quán. Dòng thức uống chủ đạo của quán là hơn vài chục loại trà Việt, có thể kể đến những cái tên nổi tiếng như: Trà Ô Long sữa (Bảo Lộc), trà Shan Tuyết (Hà Giang), trà bạc hà (Sa Pa). Bên cạnh đó, quán còn bán vài loại rượu Việt như rượu mơ rừng Điện Biên hay rượu dâu tằm, sau đó mới đến một vài loại trà “ngoại lai,” cà phê và các thức uống khác.

Bước vào quán, các vị khách sẽ được trà nương — nhân viên nữ có kinh nghiệm và sự am hiểu nhất định về trà — tư vấn cho loại trà có hương vị họ mong muốn. Cô cũng chia sẻ về các quy tắc trong trà đạo theo một cách dễ hiểu và không hề giáo điều, như “đây là trà táo đỏ kỷ tử không hề gây mất ngủ mà còn giúp điều hòa tâm trạng” hay “loại trà ô long này không nên chế nước sôi trực tiếp vào vì sẽ gây cháy trà, làm trà không ngon nữa ạ.”

Nhờ vậy, vốn từng là người nghĩ đến trà tương đương với nước chè mà các cụ hay uống, hay “định kiến sâu đậm” trà chỉ là đơn giản như gói trà Thái Nguyên màu xanh, màu vàng hay được bày bán ở siêu thị, tôi đã phân biệt được: Ồ, hóa ra thế giới của trà lại đa dạng và muôn vẻ đến thế! Tôi thường gọi trà ô long sữa theo công thức đặc trưng của quán: có hương vị dậy mùi sữa tự nhiên nhờ cách ướp độc đáo mà quán luôn tự hào.

Không chỉ tôi, có lẽ nhiều người cũng mắc phải những nhận định tương tự. Rằng trà chỉ là thức uống dành cho người lớn tuổi, còn lại, nó là thứ đồ uống quá xa xỉ với người trẻ về mặt vị giác. Khi tôi hỏi một số người bạn cùng tuổi về việc đi uống trà, chúng nó sẽ nhanh nhảu: “Trà sữa à? Quán nào thế?” Chúng ta thường ưu ái những món đồ uống ngọt ngào, dễ chịu như trà sữa hay trà trái cây hơn là nghĩ đến “trà” nguyên bản, để rồi khi đề cập đến chữ trà đúng nghĩa, nhiều người không khỏi ái ngại và bối rối.

Hiện tại, văn hóa uống trà đã phổ biến hơn và không mấy xa lạ với người trẻ, thế nhưng chỉ vài năm trước đây, những lúc tôi ngồi ở quán, không hiếm khi thấy những vị khách mới ngạc nhiên vì họ nghĩ Góc Nhà chỉ bán trà sữa, hay thậm chí có người thốt lên rằng: “Trà cũng bán như này được?”

Nhờ chứng kiến những cảnh tượng này, tôi dần dà yêu thích sự chỉn chu và giá trị tinh thần của văn hóa uống trà mà Góc Nhà được xây dựng trên. Trong một lần trò chuyện cùng anh Huy Hùng và chị Ái Tầm, hai anh chị đồng sáng lập Góc Nhà Tụi Mình, tôi đã được nghe anh chị chia sẻ rằng:

“Thật ra ban đầu thành lập quán trà, ai cũng nghĩ anh chị bị ‘khùng’ hết! Sáu tháng đầu quán dường như không hề có khách, đến mức người bạn thân thiết thấy thương quá nên cứ đi qua ủng hộ rồi động viên anh chị đừng đóng cửa quán. Mà đúng là mạo hiểm và khùng thật, vì mình yêu trà là một chuyện, còn kinh doanh được hay không thì nó là một chuyện khác. Ngành hàng ăn uống, ai cũng mong có nhiều khách, muốn vậy thì phải ‘đuổi khéo’ người ta thật nhanh để còn đón khách khác. Còn loại hình trà này lại mời khách đến thăm, ngồi lại chơi càng lâu càng tốt, làm sao mà lời.”

Chị Tầm kể tiếp: “Nhưng càng đi nhiều, anh chị càng thấy trà Việt Nam mình đa dạng và quý lắm. Cứ hỏi 10 người trẻ có khi 8, 9, hoặc cả 10 người đều không biết nó quý như thế nào. Nên chị rất muốn lan tỏa văn hóa về trà đến người trẻ. Cứ mỗi lần có thời gian thì chị lại trò chuyện với khách về trà, giới thiệu xuất xứ và cách uống để họ có thể biết hơn đôi nét về văn hóa trà Việt — thứ mà các du khách nước ngoài thường rất quan tâm nhưng ở mình thì chưa được như vậy.”

Sau sáu năm thấy gương mặt lê la cả ngày của tôi ở quán, anh Hùng và chị Tầm bắt đầu gọi tôi ra để dạy cho nhiều kiến thức hay ho về trà, không khác gì như đang… mài dũa một trà nương. Đối với trà trồng, loại trà và giá tiền sẽ được phân loại theo độ cao, càng lên cao sẽ càng đắt giá, theo thứ tự từ thấp đến cao là trà móc câu, trà tôm nõn và trà đinh (cách gọi của vùng trà Thái Nguyên).

Hiện tại, Góc Nhà chỉ kinh doanh trà tôm nõn và trà đinh vì muốn phổ biến hương vị của hai loại trà này và muốn nó được biết đến nhiều hơn. Trà đinh chỉ hái lấy đọt, phần ngọn trên cùng của cây, do vậy cách thức thu hoạch rất khó khăn và cầu kỳ. Có một số loại trà nếu muốn thu hoạch được, người trồng trà phải leo lên cây cổ thụ cheo leo từ tờ mờ sớm mới hái được vài đọt nhỏ, nhiều nhất chỉ thu hoạch được 2kg trà đối với cây to. Sau đó, người nông dân phải mang về phơi sương, hong khô và xao bằng tay để đảm bảo được chất lượng của trà.

“Thấy được cảnh này trở về, chị không bao giờ dám để rơi một cọng trà nào,” chị Tầm nói. Do vậy, Góc Nhà luôn giữ khách uống ít nhất ba lần nước trà trước khi về, và luôn giải thích cho khách hiểu và chủ động châm trà.

Nhân đây, tôi cũng xin được thú nhận một sự thật trong bài viết này, rằng Góc Nhà luôn là lựa chọn cho những ngày… vét túi của tôi và bạn bè. Một ấm trà dành cho hai người tại quán có giá trung bình khoảng 60.000–70.000VND, lại còn được tặng một bao bánh đậu xanh ăn kèm. Thêm một người nữa chỉ phụ thu thêm cái giá phải chăng 10.000VND. Như vậy, nhóm bạn ba người của tôi vừa vặn cho lựa chọn này, chỉ với chưa tới 25.000VND, chúng tôi có thể ngồi “ê hề” đến khi no nước rồi về. Đi từ Bắc Chí Nam vài lần, tôi vẫn chưa tìm được nơi thứ hai kinh doanh theo kiểu “níu khách” kì lạ như vậy.

Một yếu tố đặc biệt khác ở Góc Nhà là trà nương tại đây đều là học sinh, sinh viên đi làm thêm như các quán cà phê, trà sữa thường thấy. Thế nhưng, thời gian đào tạo một trà nương có phần vất vả hơn so với việc phục vụ cà phê hay trà sữa rất nhiều, vì các bạn vừa cần học thuộc hết tên các loại trà, vừa phải nhớ chi tiết cách pha của từng loại, cũng như cách bảo quản nó. Thông thường, mỗi khi tuyển một người mới, anh Hùng thường mất tối thiểu một tháng rưỡi đến hai tháng để nhân viên quen dần với công việc ở quán. Nhưng rồi khi các bạn rời đi để tiếp tục những công việc đúng với hoạch định của mình, họ cũng mang đi rất nhiều tình yêu về trà lẫn về Góc Nhà.

Chị Tầm kể, có một vài trà nương đi du học, họ mua trà mang theo để pha uống, trong sự trầm trồ và ngạc nhiên của người Tây. Hoặc gần gũi hơn, một số bạn hình thành thói quen uống trà, cứ đến đúng giờ bạn lại pha một ấm trà để uống, vô hình trung khiến những người xung quanh tò mò và tìm hiểu về trà nhiều hơn. Để rồi, những suy nghĩ trà này như “trà đá free ngoài hàng ăn” dần thưa, thay vào đó là những tiếng gọi món quen dõng dạc, không cần xem menu của những gương mặt trẻ. Có lẽ, đây là một tín hiệu tốt và đáng mừng, đúng với tinh thần mà anh Hùng và chị Tầm đã luôn theo đuổi.

Những ngày đầu đến đây, thực lòng tôi đã không để tâm quá nhiều về câu chuyện đằng sau từng lá trà, khi tôi cũng có những vấn đề riêng của mình. Tôi có một “cái chân đau” không thể quên “để nghĩ đến một cái gì khác” như Nam Cao đã từng viết trong 'Lão Hạc.' Thế rồi tôi tập uống trà như một hình thức rèn luyện tính kiên nhẫn và buông bỏ đi chấp niệm, vì trong trà “có nhanh có chậm” (trích lời anh Hùng). Để thưởng được trọn vị trà, bạn phải biết “vừa đủ.” Nếu hấp tấp vội vàng, trà sẽ chưa kịp nguội, dễ dẫn đến bỏng và đổ vỡ. Nếu chậm, trà sẽ hỏng và không còn vị thơm ngon nữa. Và biết đâu một ngày nào đó, tôi sẽ buông bỏ đi được cái chân đau của mình?

Góc Nhà Tụi Mình mở cửa từ 7h đến 22h hàng ngày.

Đánh giá:

• Hương vị: 5/5
• Giá cả: 5/5
• Không gian: 5/5
• Độ thân thiện: 5/5
• Địa điểm: 5/5

Bạn đọc theo dõi Saigoneer lâu ngày hẳn cũng nhận ra, ban biên tập luôn dành một tình cảm đặc biệt cho kiến trúc hiện đại (modernist architecture) Việt Nam, một di sản mang dấu ấn riêng biệt, ra đời trong giai đoạn 1950–1970. Thời kỳ đỉnh điểm của phong cách này, thập niên 1980–1990, ta chỉ cần ra khỏi nhà, leo lên chiếc Cub chạy bon bon ra đường là đã thấy ngay một thế giới nhà ống hiện đại san sát hai bên đường.

Từ những năm 2000, Việt Nam bắt đầu chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các trào lưu văn hóa và kiến trúc nước ngoài. Các dự án xây dựng mới dần rời bỏ phong cách hiện đại để theo đuổi những xu hướng khác. Vì vậy, những ai yêu thích kiến trúc hiện đại miền Nam chỉ còn cách tìm đến các công trình lịch sử công cộng để được “thỏa nhãn.”

Nhìn chung, không có một bộ quy chuẩn nào quy định cụ thể thế nào là “hiện đại.” Vì vậy, các nhà nghiên cứu kiến trúc thường dùng khái niệm “ngôn ngữ kiến trúc hiện đại” để chỉ những chi tiết đặc thù của phong cách này. Giống như ngôn ngữ giao tiếp hằng ngày, mỗi nhà thầu và chủ hộ đều chọn cho mình những yếu tố riêng để thể hiện thẩm mỹ và cá tính trong thiết kế, có thể là hoa gió, đá rửa, gạch hoa, lam che nắng, v.v.

Trong kho tàng “tiêu bản” của kiến trúc hiện đại miền Nam, không thể không nhắc đến những công trình mang tính biểu tượng như bệnh viện, trường đại học. Tuy nhiên, vì không phải lúc nào ta cũng có thể thoải mái bước vào bệnh viện chỉ để ngắm nghía, nên lựa chọn gần gũi hơn chính là những quán cà phê. Dưới đây là năm quán mà người viết cho rằng là những đại diện thú vị của kiến trúc hiện đại Sài Gòn. Mỗi nơi có một cách tiếp cận riêng, tôn vinh nó bằng những cách khác nhau, nhưng đều cùng góp phần lưu giữ bản sắc của di sản kiến trúc Việt này.

1. Cafe Linh

26A Phạm Ngọc Thạch, Phường Xuân Hòa, TP. HCM

Nhằm mô phỏng một không gian trải nghiệm rất Sài Gòn, Cafe Linh chọn cách tái tạo kiến trúc, nội thất chân thực nhất có thể, từ cái bàn, cái ghế với vân gỗ quen thuộc cho đến hoa văn gạch bông ngày xưa thân thương. Các bạn trẻ khi đến đây chắc chắn sẽ cảm thấy nội thất và cách trang trí rất gần gũi, vì có lẽ phần lớn chúng ta lớn lên trong một ngôi nhà được bày trí như thế.

Ngay từ giây phút vừa đặt chân đến cửa vào, khách có thể thấy ngay hơi hướm kiến trúc hiện đại từ lớp đá rửa sần sùi, song cửa hình đa giác, và hai hình hoa cách điệu sơn màu sặc sỡ. Một số nội thất bên trong mà tôi thích nhất có lẽ là cầu thang, chiếc kệ sách ngay trên TV và phần lan can cầu thang trên với hình thù uốn lượn vừa uyển chuyển vừa quy củ. Dù Cafe Linh có lẽ không cố ý thiết kế như một quán cà phê theo phong cách này, nhưng một khi đã có ý định đem hoài niệm những năm 90 vào không gian quán, chắc chắn không thể nào không “nêm nếm” chút gia vị kiến trúc hiện đại.

2. Sipply Coffee

73 Đinh Công Tráng, Phường Tân Định, TP. HCM

Nếu Cafe Linh sinh ra để mô phỏng quá khứ sinh động của kiến trúc hiện đại miền Nam thì Sipply Coffee đem lại tầm nhìn về một tương lai cũng hay ho không kém của phong cách thẩm mỹ tưởng chừng như retro này. Quán được ra đời trên sườn của một căn nhà hiện đại kiểu cũ, nên bên ngoài nhìn vào vẫn có nét gần gũi nhất định, tuy nhiên, khi ghé vào trong, khách sẽ được ngắm nhìn sự giao thoa khá táo bạo giữa phong cách hiện đại và đương đại trong từng đường nét của thiết kế không gian.

Đi ngang quầy pha chế, bên trong là khoảng thông tầng với chiếc cầu thang cuốn rất quen thuộc đóng vai trò trung tâm, níu kéo ánh nhìn vì được chiếu sáng nhờ ánh sáng trời từ giếng trời ngay phía trên. Toàn bộ bàn, ghế, nội thất, ngược lại, đầy góc cạnh với các gam màu tương phản và bề mặt kim loại, xa rời nét mềm mại “hữu cơ” của kiến trúc hiện đại. Sipply Coffee là một ví dụ đầy cảm hứng về cách nhà cổ có thể được “cách tân,” đem lại cảm giác mới mẻ.

3. 16 Grams

32 Thạch Thị Thanh, Phường Tân Định, TP. HCM

Cũng như Sipply, 16 Grams vươn lên từ khung kiến trúc hiện đại của một ngôi nhà tầm thước trong đường nhỏ, mặt tiền vẫn giữ lại nhiều hơi thở thời đại của Sài Gòn những thập kỉ trước. Tuy nhiên, nhờ bảng màu trắng và xanh cổ vịt, cùng chấm phá màu gỗ ấm, quán đem lại cảm giác ấm áp, êm ái, hợp với bất kỳ ai tìm kiếm nơi yên tĩnh để viết đôi ba email hay đọc vài chương của quyển sách mới mua sáng cuối tuần. Hai chi tiết rất dễ thương của quán là hoa văn hình hoa trên khung cửa ra vào, và lớp gạch khảm đủ màu trên ban công tầng hai.

4. Patio Cafe

400/2 Lê Văn Sỹ, phường Nhiêu Lộc, TP. HCM

Patio nghĩa là “hiên nhà,” và cũng đúng như cái tên đó, phần hiên bên ngoài là khu vực ấm cúng, đầy nắng sớm nhất cả quán, thoắt ẩn thoắt hiện dưới rèm dây leo lòa xòa và lớp cây cỏ ven tường. Khi đứng trong hiên nhà nhìn lên trên, ta sẽ thấy ngay phần ban công với lan cang, cửa và cửa sổ với thiết kế phổ biến khắp các ngôi nhà cũ năm 2000 ở Sài Gòn. Bên cạnh tấm kính rộng bản dán tên quán là cột hoa gió, và trên sàn gạch bông vintage là bàn ghế đương đại. Patio Cafe tung hứng nhiều phong cách kiến trúc khác nhau, nhưng may mắn thay tất cả đều khá hài hòa thay vì mâu thuẫn với nhau. Mỗi khu vực nhỏ trong quán đều có cá tính riêng, nên mỗi người đến đây có thể tìm được không nơi phù hợp với sở thích của mình.

5. Starbucks Thorakao

241Bis Cách Mạng Tháng Tám, Phường Bàn Cờ, TP. HCM

Có nên bao gồm Starbucks Thorakao trong danh sách này hay không là vấn đề nan giải mà tôi đã băn khoăn suốt vài tuần trong lúc thực hiện bài viết này, vì nhiều lý do khác nhau. Ngay từ lúc còn nhỏ nít, được ba chở lên Quận 1 chơi trên chiếc xe Dream, tôi đã không khỏi bị choáng ngợp khi nhìn thấy ngôi nhà đặc biệt ngay ngã tư Điện Biên Phủ và Cách Mạng Tháng Tám.

Lớp áo ngoài đá rửa trầm mặc đã đành, nhưng điều làm nên tính đặc trưng của tòa nhà là thiết kế độc đáo hòa trộn giữa tính hoài cổ và chút gì đó rất khoa học viễn tưởng. Trên tầng hai ngay trên lối vào là khối tròn hình vòm, phủ kính vươn ra giữa không trung — tôi hay tưởng tượng rằng cả tòa nhà là một tàu vũ trụ và vòm kính là khoang điều khiển với tiểu đội phi hành gia lái chiếc phi thuyền đi khám phá khắp thiên hà. Thiết kế uy nghi nhưng không u ám, rất cá tính nhưng đồng thời lại rất hòa hợp với bối cảnh kiến trúc hiện đại miền Nam xung quanh. Tòa nhà Thorakao luôn là một trong những khối kiến trúc tôi mê nhất trong thành phố, để chiêm ngưỡng cũng như để đem ra làm ví dụ thể hiện phong cách kiến trúc bản địa đặc trưng của quê mình.

Thorakao cũng là một câu chuyện kinh điển về thương hiệu Việt với hành trình làm nghề vào hàng “lão làng” suốt lịch sử nước ta — có lẽ không ai là không biết kem nghệ Thorakao. Tòa nhà này cũng là trụ sở chính của công ty suốt hàng thập kỉ. Những năm gần đây, tầng trệt của tòa nhà được Starbucks thuê lại, nhưng thất vọng thay, thương hiệu cà phê này chẳng làm gì để tôn vinh kiến trúc rất đặc biệt của mặt bằng mình đang thuê. Thiết kế bên trong tầm thường và rập khuôn theo kiểu rất thường thấy của Starbucks, cho nên nếu ai có ý định đến đây uống cà phê để chiêm ngưỡng kiến trúc hiện đại miền Nam có lẽ tốt hơn hết nên đứng ngoài lề đường. Tôi vốn không ưa Starbucks, nhưng sau khi “đong đi đếm lại,” tôi vẫn kiên định rằng không đưa tòa nhà Thorakao vào danh sách sẽ là một thiếu sót lớn, vì đây là một ví dụ vừa độc đáo vừa mang tính biểu tượng của Sài Gòn xưa.

Như những Gen Z chính hiệu khác, tôi rất khổ sở khi mắc phải căn bệnh “ra dẻ” mỗi mùa deadline. Vì thế lực thần bí nào đó, tôi thấy mình phải cắm rễ ngày đêm ở tiệm cà phê, như thể đang xin vía năng suất từ không khí “chill chill” ở hàng quán.

Sự thật là, khi người ta bận rộn, chuyện ngồi cà kê ở tiệm cà phê cũng trở thành nỗi cám dỗ khôn lường. Được ngắm nghía người này người nọ, nhâm nhi món đồ uống ngon, lắng nghe bầu không khí tĩnh lặng xen kẽ tiếng cốc va lách cách — nghe đã thấy thật thích, thật muốn cống hiến cho tư bản rồi đúng không? Tất nhiên không phải cứ ra đó ngồi là đảm bảo ý tứ, số sách sẽ tuôn ra, nhưng đó là ván bạc 60k mà dân bán chất xám luôn sẵn sàng đánh đổi.

Nép mình trong một con hẻm ở Quận 3, Passengers thoạt trông không khác gì những tiệm cafe nhỏ xinh, hoài cổ khác mà người ta hay đến làm việc ở Sài Gòn. Mặt tiền thơ mộng của tiệm làm tôi lập tức nhớ đến phân cảnh chiếc tủ trong Biên niên sử Narnia khi lũ trẻ nhà Pevensie nghe lời mời gọi mà băng qua chiếc cửa gỗ và cánh vườn phép thuật để bước vào thế giới màu nhiệm. Ngay cả cái tên quán — Passengers/Hành khách — cũng như phép ẩn dụ về một chuyến hành trình, mà đích đến có lẽ là chốn ẩn nấp riêng tư nào đó đằng sau cánh cửa gỗ.

Mường tượng của tôi lại “đúng chóc” bởi cánh cửa ấy dắt tôi đến một thế giới khác, không huyền ảo như Narnia mà C.S Lewis đã viết, nhưng cũng kỳ diệu không kém trong từng ngóc ngách. Tách biệt khỏi thanh âm náo nhiệt của con phố buôn bán gần đó, không gian của cửa tiệm được bao trùm bởi sự ấm cúng. Mọi thứ đều đi theo một phong cách thẩm mỹ chủ đạo, trông vừa lộn xộn vừa duyên dáng như thể ở đây mới có ai mở garage sale.

Phong cách ấy được định nghĩa bằng những món đồ nội thất bằng gỗ và tre nom chẳng ăn nhập gì lắm với nhau, một chiếc sofa vàng ươm như bưng từ phim trường Friends, cộng với những đồ vật ngẫu nhiên vừa dùng để trang trí vừa để lưu giữ kỉ niệm của người chủ. Mà hệt như thế giới của Narnia, cái duyên dáng đến lạ kỳ ấy càng được khuếch đại khi có thêm sự hiện diện của nhiều người bạn đồng hành bốn chân.

Mở cửa từ năm 2018, cửa tiệm được vận hành bởi một cặp đôi trẻ ở độ tuổi U30. Cả hai có niềm tin vào một triết lý hiện sinh, rằng con người chỉ đơn thuần là “những vị khách quá giang trên hành tinh rộng lớn này,” và vì thế, mỗi người trong chúng ta đều nên “cố gắng để khi mình đi, mình để lại mọi thứ như khi mình đến” bằng cách tôn trọng mẹ Trái Đất hết mức có thể. Cũng chính vì triết lý này mà cửa tiệm đã chọn xây dựng thực đơn xoay quanh các đồ uống thuần chay, đồng thời trở thành mái ấm cho các em chó mèo cơ nhỡ được chủ tiệm nhận nuôi.

Passengers chưa bao giờ tự nhận mình là cafe thú cưng, nhưng chó và mèo là một phần không thể tách rời khỏi cá tính của tiệm. Các em xuất hiện ở mọi góc, khi là nằm phơi nắng ngoe nguẩy dưới ánh mặt trời, khi là chào đón khách hàng bằng một tràng sủa thân thiện (mấy em mèo thì sẽ liếc mắt thôi). Cứ như thế, những vị khách con người và những cư dân bốn chân của “vương quốc” chia sẻ một tình bạn thầm lặng và không tên — một bên dành sự cưng nựng và chú ý mỗi khi nghe tiếng “gâu gâu” và “meo meo” bên tai, một bên giúp đối phương gỡ rối những phiền muộn của thế gian bên ngoài cánh cửa gỗ.

Lu, một em bé rất ngoan được nhận nuôi vào năm 2019, hay đứng chào cửa khi khách mới bước vào.

Lần đầu tiên tôi đến thăm Passengers, tôi đã định lấy cảm hứng từ không gian thơ mộng của tiệm để viết cho xong bài báo mà tôi đã “ngâm” cả tháng. Đọc những bài review tích cực từ những vị khách trước đây, tôi cứ đinh ninh rằng chỉ cần ngồi giữa đống nội thất “nghệ cả củ” và nghe nhạc indie văng vẳng bên tại là mình sẽ tự có động lực để hoàn thành deadline.

Nhưng đó chỉ là suy nghĩ ngây thơ của tôi. Gu chọn nhạc của tiệm quả thật là “đỉnh của chóp” — những bài hát của Clairo và Honne mà tôi yêu thích cứ lần lượt được phát xen kẽ. Nhưng mà trong sáu lần tôi ghé thăm tiệm, tôi chả buồn gõ hơn một trang, tay tôi cứ bận vuốt ve em “hoàng thượng” nào thèm để ý đến tôi. Những “hành khách” khác trong tiệm cũng vậy, ai cũng đành ngậm ngùi phân chia sức tập trung giữa màn hình máy tính và em mèo nào đã chui tọt vào lòng mình.

Hoàng thượng có cào không? Không nha. Hoàng thượng chỉ khi dễ các con sen thôi.

Bên cạnh dàn vedette lắm lông hùng hậu, một trong những điều khiến các khách hàng quay trở lại Passenges là thực đơn đồ uống xuất sắc ở đây. Các công thức đều được pha chế để phù hợp với phong cách vừa xanh tươi vừa ấm cúng của tiệm. Một nửa thực đơn là các loại đồ uống có vị trái cây như trà và mojito, nửa còn lại là cà phê hoặc sữa làm từ thực vật. Là một người mắc chứng không dung nạp đường sữa, tôi vẫn ghét các lựa chọn làm từ sữa thực vật vì chúng thường khá nhạt nhẽo. Ấy mà thế nào, tôi lại mê mẩn từng hương vị mà Passengers đã sáng chế.

Từ trái qua phải: matcha dừa đá xay; mojito húng quế với nhãn và thạch nha đam, sữa hạt sen và sương sáo.

Ly hạt sen và sữa gạo dùng kèm với thạch rau câu dai dai có dư vị béo ngậy, còn món yêu thích của tôi, ly matcha dừa đá xay lại mang vị thanh nhẹ của sữa đậu nành, có chút thoang thoảng hương hạnh nhân.

Đối với những ngày mưa, tôi khuyên bạn nên thử gọi "Choc 'n nutty," món sữa sô-cô-la phiên bản thuần thực vật của Passengers. Tuy nhiên, hãy gọi một phần sữa nóng thay vì đá, bởi vừa nhấm nháp từng giọt ấm áp của thứ đồ uống ngọt lịm này, vừa đánh mắt nhìn mảng vườn xanh mướt của tiệm sẽ khiến bạn cảm thấy như đang được dịch chuyển tức thời đến một cabin giữa rừng cây Đà Lạt.

Điều trớ trêu nhất đối với tôi là trên hành trình tìm kiếm một góc nhỏ để viết, tôi đã đặt chân đến một nơi mà có lẽ tôi sẽ không hoàn thành bất cứ việc gì ngoài chuyện chọc phá mấy em hoàng thượng ở đây. Vậy nên Passengers giờ đã được cho một danh phận mới trong sổ địa chỉ của tôi; không còn là một nơi lý tưởng để làm việc dù có nhiều phẩm chất hứa hẹn, mà là một nơi để nghỉ ngơi, đọc sách và chữa lành tâm hồn. Một nơi để ngồi cạnh người thương và tìm sự đồng điệu qua những cuộc trò chuyện về em mèo yêu thích của bạn.

Suy cho cùng, đi uống cà phê cũng là một chuyến hành trình mà, sao mình không thưởng thức nó cùng một hành khách khác?

Passengers mở cửa từ 9h30 sáng đến 9h30 tối mỗi ngày trừ thứ Tư.

Đánh giá

Hương vị: 5/5
Giá cả: 5/5
Không khí: 5/5
Độ thân thiện: 5/5 — Em bé Lu được 10/5 vì lúc nào cũng rất ngoan khi đón tôi.
Địa điểm: 4/5

Bài viết đăng tải lần đầu vào năm 2022.

Tôi từng là du học sinh sống ở bang Minnesota, nơi mùa đông đến sớm và cứ như chẳng muốn rời đi. Trong những tháng ngày tuyết phủ trắng xóa và không khí im ắng đến lạ, tôi gần như sống nhờ vào cà phê, người bạn đồng hành quen thuộc qua những buổi học sáng sớm và đêm ôn thi dài đằng đẵng. Mọi thứ chỉ bắt đầu thay đổi vào một ngày nọ, khi mẹ nuôi tôi pha cho cả nhà một ấm masala chai.

Ngụm đầu tiên của ly masala chai như một khám phá mới: ấm nồng, thơm vị thảo mộc, thoảng chút mùi đất, và hơn hết là mang lại cảm giác dễ chịu lạ thường. Rồi nó nhanh chóng trở thành thói quen: cứ mỗi lần hệ thống sưởi trong nhà hư hoặc tuyết rơi dày quá mức, mẹ lại pha một ấm chai nóng cho cả nhà. Với tôi, chai không chỉ đơn thuần là một món uống, đó là cảm giác được trở về nhà, ngay cả khi đang ở rất xa.

Tọa lạc trên tầng bốn của một chung cư cũ giữa Quận 1, Mão A Chai có góc nhìn khá đẹp ra trung tâm Sài Gòn.

Nhiều năm sau, khi đã quay về Việt Nam, tôi bắt đầu hành trình tìm lại hương vị năm xưa. Nhưng hết ly này đến ly khác đều khiến tôi thất vọng: quá ngọt, quá “vội vàng,” quá xa cái vị chai từng làm ấm đôi tay tôi trong căn bếp ở miền Trung Tây nước Mỹ. Tôi gần như bỏ cuộc, cho đến khi một người bạn đại học nhắc đến một tiệm trà nhỏ nằm kín đáo trên tầng bốn của một chung cư cũ giữa lòng Sài Gòn: Mão A Chai.

Không gian quán mang đậm sắc trầm và chất liệu mộc mạc.

Ngay khi bước qua cánh cửa gỗ, tôi đã cảm thấy có điều gì đó rất khác. Mùi hương của các loại thảo mộc phả vào: quế, đinh hương, thảo quả… rồi đến sự tĩnh lặng dịu dàng của căn phòng ngập tràn chất liệu tự nhiên: đèn tre, ghế gỗ, ly đất nung. Không biển hiệu đèn LED, không đám đông check-in, chỉ có sự yên ả.

Nhiều món đồ trong quán được mang về từ những chuyến đi xa của hai người chủ.

Tôi gọi một ly chai quế, và chỉ sau một ngụm, mọi thứ như quay trở lại căn bếp mùa đông năm nào. Vị chai đúng như tôi nhớ: ấm, dịu, và vừa vặn đến lạ.

Hiếu, một trong hai nhà sáng lập của Mão A Chai. Ảnh: Tô Thụy Hoàng Mai.

Lần quay lại sau đó, tôi gặp Hiếu — một trong hai người sáng lập Mão A Chai. Anh từng theo học và làm việc trong ngành công nghệ thông tin, nhưng rốt cuộc nhận ra môi trường công sở không dành cho mình. “Anh cảm thấy mình không hợp với cuộc sống văn phòng, vốn là đặc thù của ngành công nghệ thông tin,” anh kể. “Nhưng đã dấn thân thì anh lại sợ cái đích đến, anh cảm thấy run.”

Hồi còn học đại học, Hiếu từng làm thêm cho một công ty chuyên về thiết kế và từ đó nhen nhóm niềm yêu thích với công việc sáng tạo. Niềm yêu thích ấy đã dẫn anh đến một cuộc gặp gỡ quan trọng: Hà — người đồng sáng lập quán, cũng là bạn đời của anh sau này. Quán không chỉ là dự án kinh doanh, mà còn là nơi lưu giữ những trải nghiệm và kỉ niệm của cả hai.

Hà từng sống và làm việc ở hơn 50 quốc gia, trong đó có Ấn Độ. Nhưng không phải kiểu đi du lịch hay “phượt” qua loa. Chị ở lại, sống như người địa phương, học nấu chai từ bạn bè, hàng xóm, và cả người giúp việc gốc Ấn. Và điều đó hiện lên rất rõ trong không gian quán

Khách ghé quán sẽ phải “chia sân” với hai cư dân bốn chân đáng yêu của Mão A Chai. 

“Bọn anh chỉ bán những gì mình thật sự hiểu,” Hiếu nói. Ngoài trà chai Ấn, quán còn phục vụ cả trà xanh Việt — chủ yếu là trà Thái Nguyên, thứ trà đậm vị quê nhà, quen thuộc với người miền Bắc.

Ý niệm đó không chỉ nằm trong thực đơn. Mỗi món đồ trong quán đều được lựa chọn kỹ càng: đèn tre từ làng nghề ngoài Bắc, bàn ghế cũ nhặt lại từ nhà dân ở Tây Nguyên, rồi một chú chim gốm nhỏ tên Thật Thà đậu lặng bên cửa sổ.

“Vật liệu không có sẵn, phải đi nhiều nơi để tìm,” Hiếu giải thích. “Bọn anh phải gom góp từng món qua những chuyến đi, biết nên tìm cái gì, ở đâu. Giống như khi nấu một ấm trà ngon thì phải biết tìm đúng loại lá vậy.”

Chú chim gốm Thật Thà nằm yên đúng chỗ của mình.

Và đúng là như vậy. Không gian ở đây không mang cảm giác được bày biện hay dàn dựng, mà giống như một ngôi nhà được vun đắp dần theo thời gian. Không bảng hiệu phô trương, không mật khẩu Wi-Fi dán trên tường, không lời mời gọi khách chụp ảnh hay check-in. Chỉ có sự tĩnh lặng và ấm áp.

Ngồi nhìn bạn barista pha trà, tôi mới thấy từng ly được chăm chút đến thế nào. Đầu tiên là rang nhẹ gia vị cho thơm, rồi mới đến trà đen — được nấu lửa nhỏ để dịu vị chát. Sữa thực vật được thêm vào, không phải vì theo xu hướng mà vì tốt cho sức khỏe. Một chút đường cuối cùng để cân bằng hương vị. Mọi bước đều từ tốn, đều có nhịp điệu riêng.

Pha một ấm masala chai không phải chuyện vội vàng. Mọi công đoạn đều cần sự chăm chút và kiên nhẫn nhất định.

Hiếu cười khi được hỏi khách mới đến nên chọn món nào để thử trước: “Thường thì hai món. Nếu muốn thử hương vị truyền thống, trà Thái Nguyên là lựa chọn gần như không thể thiếu — di sản văn hóa của mình mà. Còn nếu thích gì đó mới mẻ hơn, hợp với khẩu vị nhẹ nhàng của giới trẻ, thì có thể thử trà chai kiểu Ấn. Vừa pha, thơm nhẹ mùi gia vị, dễ uống lắm.”

Masala chai dùng cùng bánh quy.

Tôi vẫn quay lại Mão mỗi khi thấy mình cần một khoảng lặng, không chỉ để nghỉ ngơi khỏi công việc, mà để gỡ bỏ tiếng ồn, áp lực deadline, và cảm giác lúc nào cũng phải bận rộn. Tôi ngồi bên cửa sổ, nhấp một ngụm chai, và thở.

Ai rồi cũng cần một nơi chốn thứ ba: không phải nhà, cũng chẳng phải chỗ làm, mà là một không gian ở giữa. Một nơi để quay về mà chẳng cần lý do. Với tôi, Mão A Chai là nơi ấy. Biết đâu, nếu bạn mở lòng, nơi này cũng có thể trở thành chốn ấy cho bạn.

Mão A Chai mở cửa từ 7h30 sáng đến 9h30 tối.

Người Sài Gòn có vô vàn lựa chọn khi nói đến ẩm thực Nhật. Hàng chục, nếu không muốn nói là hàng trăm quán sushi, ramen và izakaya rải rác khắp các quận. Nếu muốn thử thứ gì đó đặc biệt hơn, những món ít phổ biến như tsukemen, abura soba hay taco Okinawa cũng không hề khó tìm. Trước đây, những quán Nhật do chính người Nhật mở tập trung nhiều ở khu Lê Thánh Tôn, nhưng dần dà, điểm hẹn của hội sành ăn đã dịch chuyển về Phạm Viết Chánh, Bình Thạnh.

Nép mình trong một con hẻm nhỏ, 蔵 KURA mang đến một lát cắt hiếm thấy của ẩm thực Nhật Bản: một quán bar chuyên về rượu sake — đọc đúng phải là “SAH-keh” theo tiếng Nhật. Chủ quán, cô Sana, đến từ tỉnh Nara, vùng đất được mệnh danh là “cái nôi của nền văn minh Nhật Bản.” Đây cũng là nơi sở hữu nhiều di sản thế giới UNESCO hơn bất kỳ tỉnh nào khác ở Nhật. Với bề dày lịch sử như vậy, không có gì lạ khi Nara còn nổi tiếng với truyền thống ủ rượu sake lâu đời.

KURA nép mình trong con hẻm nối với đường Nguyễn Hữu Cảnh.

KURA là quán bar nhỏ do một tay Sana quán xuyến, từ tuyển chọn các loại sake đến chuẩn bị những món nhắm tinh tế. Không gian quán hẹp, chỉ đủ chỗ cho khách đứng thưởng thức, nhưng lại thu hút đủ kiểu thực khách, từ người Nhật, người Việt đến cả khách phương Tây, mỗi người mang theo gu thưởng thức sake riêng biệt.

Người Nhật, dĩ nhiên, là những thực khách sành sake nhất. Họ thường am hiểu về loại rượu này, với gu thưởng thức được hình thành qua nhiều năm. “Khách Nhật đến quán thường đã biết rõ vị sake mình thích, tùy theo vùng miền,” Sana chia sẻ với Saigoneer. Họ có thể chọn dựa trên hương vị, hoặc đơn giản là vì loại sake đó gợi nhớ quê nhà. Với họ, KURA không chỉ là một quán bar mà còn là một góc nhỏ để gặm nhấm những kỷ niệm cũ.

Sana vô cùng tự hào về quê nhà Nara.

Người Việt đến quán phần lớn đã quen với Nhật Bản và sake, họ từng du lịch hoặc sinh sống ở xứ người, nên cách chọn cũng thiên về trải nghiệm cá nhân giống như khách Nhật.

Còn với thực khách phương Tây, họ thường chọn sake theo cảm quan ban đầu. “Lần đầu ghé quán, nhiều người chỉ vào một chai và nói ‘Tôi muốn thử chai đỏ kia’ hay ‘Nhãn chai này đẹp, tôi muốn uống thử.’ Nhưng sau vài lần nếm thử, họ dần tìm ra hương vị hợp gu,” Sana chia sẻ. “Tôi thấy họ khá khiêm tốn nhưng cũng rất tự tin vào vị giác của bản thân.”

Đã bao giờ bạn thấy nhiều loại sake thế này cùng một lúc chưa?

Nếu khách còn bối rối trước thực đơn dài dằng dặc, Sana sẽ giúp họ tìm ra loại sake hợp gu bằng cách đặt vài câu hỏi gợi mở. “Tôi thường hỏi họ thích vị ‘karakuchi’ (khô) hay ‘amakuchi’ (ngọt). Nếu họ chưa rõ khẩu vị, tôi sẽ gợi ý vài loại sake yêu thích của mình hoặc những chai theo mùa. Khi khách thích, tôi cũng thấy vui lây. Với những ai mới làm quen với sake, tôi thường tránh giới thiệu những loại có vị quá nồng hay quá đặc biệt.”

Thế giới của sake phong phú không thua kém rượu vang hay bất kỳ loại rượu nào khác.

Sana cũng chuẩn bị một thực đơn món nhắm tuy ít nhưng đóng vai trò quan trọng, giúp nâng tầm trải nghiệm khi kết hợp đúng cách. “Tôi thường phục vụ các món ủ chín, lên men hoặc hun khói, vì chúng có sự đồng điệu với sake — thứ cũng cần thời gian để đạt độ chín muồi. Khi kết hợp, hương vị như hòa quyện vào nhau, tạo nên một trải nghiệm tròn vẹn hơn.”

Một đĩa đồ nhắm ủ chín đi kèm ly sake.

Nhìn cách Sana vận hành KURA, cứ ngỡ cô đã gắn bó với quán từ lâu. Nhưng giống nhiều người theo đuổi đam mê để gây dựng sự nghiệp, hành trình đến với sake của cô lại đầy những cơ duyên bất ngờ.

Năm 2010, Sana còn là nhiếp ảnh gia sân khấu ở Tokyo, chuyên chụp múa, ba-lê và nhạc kịch. Cùng năm đó, Nara quê hương cô cũng kỷ niệm 1.300 năm ngày trở thành kinh đô Nhật Bản dưới thời Nara (710–740 và 745–784). Trong sự kiện này, các nghệ nhân ủ sake trong vùng tổ chức một buổi thử rượu nhỏ. Chính tại đây, cô lần đầu cảm nhận niềm tự hào sâu sắc về sản vật quê hương mình.

Bốn năm sau, một chuyên gia phong thủy khuyên Sana đến Việt Nam. “Lúc đó, Việt Nam không nằm trong danh sách những nơi tôi muốn đến, nhưng bà ấy khẳng định tôi nên đến Sài Gòn. Một tuần sau, tôi gặp một công ty sẵn sàng hỗ trợ tôi khởi nghiệp tại đây. Kể từ đó, những mối duyên lành liên tục dẫn dắt tôi đến với thành phố này. Chưa kịp định thần thì thoắt cái tôi đã mở quán vào năm 2015, trên đường Lê Thánh Tôn,” cô kể lại.

“Hồi đó, ở Việt Nam, kiến thức về sake vẫn còn khá hạn chế. Tôi nhớ mình đã khá thất vọng khi thấy ngay cả cách bảo quản sake đúng chuẩn cũng chưa ai biết đến. Tôi kiên trì chia sẻ những phương pháp lưu trữ và thưởng thức sake đúng cách, để mọi người có thể cảm nhận được trọn vẹn sự tinh tế của loại rượu này, di sản vĩ đại của Nhật Bản.”

Từ khi Sana đặt chân đến Sài Gòn, mọi thứ đã thay đổi nhiều. Sake giờ đây phổ biến hơn, xuất hiện trong thực đơn của nhiều quán, và nhu cầu thưởng thức cũng ngày càng tăng. Nhưng điều khiến KURA trở thành một Hẻm Gem không chỉ là danh sách rượu ấn tượng, mà còn là sự am hiểu và đam mê của Sana làm mỗi ly sake ở đặc biệt hơn.

蔵 KURA mở cửa từ 6h chiều đến 11h tối.

“Theo anh, Emme House có gì khác những quán khác?” Tôi hỏi khi ngồi cùng Trực, chủ quán, và Dũng, bartender chính. “Gọi là quán bar thì cũng đúng, mà chưa đủ,” Dũng đáp. Tôi gặng hỏi về những lớp lang kể chuyện đan cài trong từng chi tiết của nơi này, nhưng Dũng chỉ mỉm cười: “Bây giờ sẽ kể đây.”

Mọi điều tôi viết lúc này chỉ là thuật lại những gì đã thấy, đã cảm. Muốn hiểu về một quán bar, không cách nào hay hơn là tự mình bước vào. Thế nên, tôi bước vào miền chưa biết, chậm rãi lên cầu thang mờ tối, bên dưới tấm biển đường nhỏ bé với hai màu đỏ vàng, nơi chỉ có vài con số đơn giản: 70 Hàm Nghi.

Khoảng sau 10 giờ đêm:

Bảng màu trắng đen bao trùm Emme.

Tôi hẹn đến muộn và chỉ vài giây sau khi bước qua cửa, tôi đã được chào đón bằng một cái bắt tay ấm áp từ Đức, bếp trưởng của a.dau Kitchen bên cạnh. Chúng tôi đi ngang qua những cạnh bàn sứt mẻ, những chiếc đĩa nứt, như một sự gợi nhắc về những mảnh ký ức cũ,  rồi bước vào Emme House, nơi tông xanh và nâu đất tạo nên một cảm giác gần gũi và ấm cúng, như thể mọi thứ đều đang hướng về ngày mai.

Đức gợi ý cho tôi ly cocktail đầu tiên, một món được cả anh và nhiều thực khách yêu thích: Love Is a Game. Chỉ vài phút sau, chiếc ly tỏa sáng với sự kết hợp của vodka Tito’s, xoài, syrup ớt, giấm kombucha và một chiếc lá chanh hình trái tim được đặt trước mặt tôi. Nguyên liệu của ly cocktail này, cũng như toàn bộ thực đơn, đều có nguồn gốc từ chợ đầu mối Bình Điền, cách đây chưa đầy 20km. Tôi nhấp vài ngụm đầu tiên; may mà tôi thuộc kiểu người thích vị cay.

Love Is a Game là lời mở đầu cho câu chuyện đêm nay.

Tầm 11 giờ tối:

“We only said goodbye with words. I died a hundred times,” Giọng hát của Amy Winehouse vang lên từ một bản acoustic cover, dội vào tường rồi hòa vào tiếng chuyện trò râm ran khắp không gian.

Từ khóe mắt, tôi thấy một ngọn lửa xanh bùng lên, nuốt chửng cuộn len thép xám mờ. Ngay đó, Tín và Thư — một vị khách quen khác — đang ngồi, trước mặt là hai ly cocktail và một chồng bài So Much Closer màu xanh lục, từng lá một dần biến mất.

Tín là thi sĩ thường trú tại Emme và cũng là người sáng lập studio sáng tạo ChoChoi Creative. Mỗi tuần, anh viết từ một đến bốn bài thơ, đôi khi nhiều hơn, rồi gửi cho anh trai mình — Trực, chủ của Emme House, a.dau Kitchen và công ty thiết kế nội thất Red 5 Studio.

Những vần thơ len lỏi vào từng góc nhỏ của quán.

Trực vốn quen với việc mời bạn bè, người thân đến nhà, nên khi Emme khai trương, anh chẳng cần quảng bá rầm rộ, chỉ đơn giản là rủ rê những người mình biết.

Dù vậy, việc mở Emme và biến không gian này thành một tác phẩm thiết kế với toàn bộ nội thất thủ công nguyên bản là cả một hành trình gian nan. Nhưng như Kahlil Gibran từng viết trong The Prophet: “Công việc chính là hiện thân của tình yêu.”

Ở Emme, toàn bộ dụng cụ pha chế đều ẩn dưới quầy, để ánh nhìn của khách chỉ dừng lại ở những con người phía sau — những người pha chế đồng thời là những kẻ kể chuyện. Một cách vô thức, điều này khắc sâu tinh thần của Emme: một quán bar sinh ra từ tình yêu, và cũng là nơi tình yêu trở thành câu chuyện.

Tình yêu là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cả hành trình sáng lập lẫn vận hành Emme.

Hằng đêm, khoảng 10 bài thơ của Tín xuất hiện trên bìa thực đơn ở mỗi bàn trong Emme. Thư kể rằng, sau hai năm rưỡi lui tới quán đều đặn, cô chưa từng thấy một bài thơ nào lặp lại. Cũng như Trực, tình yêu của Tín hiện diện trong những điều ta có thể chạm vào, đọc thấy.

Tín chia sẻ thêm về hành trình của mình với tư cách là một nhà thơ và người sáng lập studio, cùng những chi tiết tinh tế tại Emme — từ phần tựa lưng ghế được thiết kế riêng cho nam và nữ, đến những biểu tượng cơ, rô, chuồn, bích trên khung cửa sổ, gợi nhớ những ván bài thân thuộc.

Trong lúc đó, bartender thoăn thoắt di chuyển sau quầy, đặt trước mặt tôi ly cocktail thứ hai trong đêm: Something’s Burning. Anh thu gọn đèn khò, để những tàn than trên sợi len thép dần nguội. Khi hương thơm của dứa nướng lan tỏa, vài câu hỏi tiếp theo giúp tôi gỡ thêm những lớp bí ẩn của câu chuyện.

Something's Burning (và đúng như tên gọi của món, có thứ gì đó đang cháy).

Đâu đó sau 11 giờ:

Tinh thần cốt lõi của Emme được hình thành từ một nửa cuộc đời của Trực và một nửa từ người bạn thuở tiểu học của anh. Ở trung tâm câu chuyện là mối tình giữa một kiến trúc sư và một freelancer — cặp đôi sống chung nhưng lệch giờ sinh hoạt. Một người thức dậy khi người kia đã ra ngoài làm việc, cứ thế, họ liên tục lỡ nhịp nhau. Vì vậy, họ để lại những mẩu giấy viết tay trên quầy bếp, như những lời nhắn gửi đến người còn lại khi vắng nhà. Và đó cũng chính là lý do những bài thơ xuất hiện khắp nơi trong Emme.

Emme có vô số góc nhỏ ấm cúng, phù hợp với mọi sở thích của thực khách.

Nhưng chuyện vẫn còn dài lắm. Ly cocktail đầu tiên tôi gọi, Love Is a Game, thuộc danh mục “Legendary” — phần thực đơn nằm bên phải, nơi lưu giữ những thức uống từ ngày đầu quán mở cửa. Hương vị của nó gợi lên một tình yêu trưởng thành, chủ động và đầy quyết đoán. Ngược lại, ly cocktail thứ hai của tôi lại đến từ nửa còn lại của thực đơn, phần mới nhất mất gần một năm để hoàn thiện.

Chữ E in hoa, to và rộng ở góc trái trên cùng của thực đơn giấy tại Emme đánh dấu khởi đầu của một chuyện tình thời trung học, mở màn với Something’s Burning. Đó là khoảnh khắc không thể quên — dù đẹp đẽ hay đầy tiếc nuối — khi hai ánh mắt lần đầu tìm thấy nhau qua những tia lửa nhảy múa trong đêm lửa trại cuối năm, thường diễn ra đâu đó ở Đà Lạt. Hai thức uống còn lại trong bộ ba cocktail thuộc khổ E của thực đơn là I Can’t Take My Eyes Off You — một bản hòa tấu giữa gin và hương nhài — và Nothing’s Gonna Stop Us Now, sự kết hợp của whiskey, rượu Malibu, chuối, dừa và Milo. 

Chế biến các món nhẹ trong thực đơn.

Đến lúc gọi món ăn nhẹ, tôi làm theo gợi ý của Tín và gọi một đĩa Squid Game. Nhắc nhẹ: không có mực đâu, nhưng bạn có thể tự khám phá xem đó là gì. À, thực đơn món ăn vặt sẽ thay đổi mỗi bốn tháng.

Chữ cái thứ hai trên thực đơn là một chữ M in hoa, nghiêng về bên phải — như thể mối quan hệ đang tiến xa hơn, và những nhân vật trong câu chuyện cũng đang xích lại gần nhau. Một số món trong phần này gồm Make You Feel My Love, kết hợp cognac, trà Thái, sô-cô-la đen và menthe; cùng It’s Now or Never với rượu Flor De Cana, dứa muối có gas và dâu ngâm — gợi nhớ đến màu son dâu, hay chính xác hơn, là dư vị đọng lại trong ký ức từ nụ hôn đầu.

Gần nửa đêm ở Sài Gòn:

Tôi sắp chạm đến chặng cuối. Nhạc đã tắt, nhưng vị cay của Love Is a Game và hơi men mezcal từ Something’s Burning vẫn giữ ấm cơ thể. Giờ, câu chuyện bước sang một chương mới, được đánh dấu trên thực đơn bằng một bông hoa ngăn cách giữa Em và Me — tức You and Me. Đó là hoa lưu ly, loài hoa còn được biết đến với cái tên “forget me not” — một lời nhắn nhủ xin đừng quên nhau.

Đây là giai đoạn hai nhân vật chính đã hẹn hò nhưng vẫn còn trẻ, chưa có nhiều tiền, nên tình yêu của họ được bày tỏ bằng những món quà giản dị: đồ ăn vặt và thức uống bình dân. Up Where We Belong có Red Bull, loại nước tăng lực quen thuộc trước cổng trường. Love Me Tender gợi về tuổi thơ với xoài dầm mằn mặn, gợi nhớ đến món bánh tráng trộn. Và cuối cùng, Isn’t She Lovely — món yêu thích của Trực — chứa tinh chất gỗ sassafras, phảng phất hương sá xị, loại nước ngọt có ga từng gắn liền với bao thế hệ người Việt.

Nơi chốn hội ngộ của những người trẻ.

Tôi ra hiệu cho bartender, anh nhanh chóng lướt đến và thấy tôi chỉ vào ly cocktail thứ ba trong đêm — Isn’t She Lovely — vừa tươi sáng vừa hoài niệm. Hương vị cũng thế — chua nhẹ, ngọt thanh, sủi bọt, đầy sảng khoái. Trên miệng ly là một quả nho xanh phủ sô-cô-la trắng. Tôi làm theo lời dặn, và cũng chẳng ngại gì mà tận hưởng: cắn một miếng, nhấp một ngụm, rồi lại cắn, lại nhấp...

Phần còn lại của thực đơn mở ra một chương khác của Emme. Chữ M sứt mẻ như dấu vết của những rạn nứt — những cuộc cãi vã, những ngày giận hờn — thể hiện qua những cái tên chẳng cần giải thích: Raining on a Sunday, All Out of Love, If.

Và rồi, ở tận cùng trang giấy, một chữ e viết thường tượng trưng cho “thương” — thứ tình cảm dịu dàng của hai người chọn gạt đi những nỗi lo xa xôi, chỉ sống trọn vẹn trong hiện tại. Họ ngồi bên nhau, ăn cơm với dưa hấu, mặc kệ những lẽ thường tình rằng con đường phía trước có thể chẳng còn giao nhau nữa. Chỉ một cái tên có thể gói gọn khoảnh khắc ấy: Just The Two of Us — rượu sake Việt Nam, dưa hấu, mâm xôi, cùng một chút mắc khén cay nồng.

Nửa đêm về sáng:

Vài vị khách vẫn nán lại, nhân viên bắt đầu dọn dẹp, và quầy bar sắp đến giờ gọi món cuối. Tôi quay lại nơi đã bắt đầu — nửa phải của thực đơn “Legendary” — và nghe theo gợi ý của Dũng cho ly cuối cùng: Cheers Darlin’. Một ly cocktail, một thanh quế cháy xém, và một chút dư vị đậm đà. Men rượu đã thấm đủ — vodka, mezcal, chardonnay, và giờ là tequila quế. Tôi đành tự nhắc mình kiềm chế lại, bỏ qua ý định thử thêm ly thứ tư hay thứ năm.

Cheers Darlin'.

Tôi đã nhắc đến triết lý của Gibran, rằng công việc chính là hiện thân của tình yêu. Ông còn nói rằng, ngôi nhà là phần mở rộng của chính ta — không phải mỏ neo níu giữ, mà là cột buồm dẫn lối về phía trước. Rằng thân thể ta là tiếng nói của tâm hồn, một giai điệu để trao đi. Emme House thấm nhuần tinh thần ấy trong từng chi tiết. Nơi đây không chỉ là một quán bar. Nó là một không gian sống. Một giai điệu. Một sự tiếp nối của những con người đã tạo nên nó — một nơi để thuộc về.

Một nơi để trái tim ta thuộc về.

Bất cứ khi nào được mời đến nhà ai, cách tốt nhất để được mời trở lại là rời đi đúng lúc, nhẹ nhàng, không nấn ná quá lâu. Khi thấy nhân viên lau dọn bàn, xếp gọn ly tách và nhận những gọi đồ cuối cùng, tôi biết đã đến lúc phải rời đi. Nhưng với Emme, tôi chẳng thực sự rời xa — sẽ có ngày trở lại, với những bài thơ mới trên bàn và tường, những món đồ uống và món ăn mới trong thực đơn, cùng những vị khách cũ mới đan xen. Vậy nên, đây chỉ là một lời tạm biệt tạm thời. Cheers, Emme. Hẹn lần sau nhé...

“Cậu đọc cái này xong rồi quên sạch đi nhé. Rồi cậu muốn viết cái gì về Tender Bar thì viết. Cảm ơn cậu.”

Ngọc, người sáng lập Tender Bar vào năm 2021 vì “vũ trụ gửi tín hiệu,” đã viết một dòng dòng nho nhỏ thế ở cuối năm trang “tiểu sử cá nhân” cô soạn ra cho tôi. Ngặt một nỗi, cả Ngọc và quán bar của cô đều để lại một ấn tượng khó phai trong tâm trí của tôi.

Hội nhân viên bốn chân họp ngay quầy bar.

Cấu trúc của Tender Bar có chút gì đó giống như Xứ thần kỳ của Alice. Tầng trệt là một tiệm sách chồng chất kệ và sách. Leo thêm tí nữa thì đến tầng một với cả tá quầy bar san sát nhau. Và rồi ta đến tầng trên cùng, nơi ẩn chứa một khu vườn sum suê mát lành.

“Tớ muốn làm sao để khi mọi người bước vào đây, họ thấy mình như đang lạc vào một quyển sách hay một bộ phim,” Ngọc nói. “Cậu không cần phải ngầu, phải sâu sắc, phải giả vờ là mình yêu thi ca, yêu văn nghệ gì cả… nơi này là nơi ai cũng tiếp cận được, dễ đến dễ đi.”

Một không gian ấm áp.. đến cũng được mà không đến cũng được.

Ngọc bảo đây là tôn chỉ cô áp dụng khi thành lập quán, cũng như khi làm mọi việc khác — trong việc vận hành Tender Bar, và trong cuộc sống hàng ngày. Tất cả đều được dẫn dắt bởi những quyết định ngẫu hứng và “trùng hợp một cách vô tri.”

Bạn của Ngọc muốn mở một tiệm sách ở tầng trệt, vậy là tầng trệt trở thành một tiệm sách. Khách hàng kéo nhau đến bar khi quán còn chưa treo cả biển hiệu, nên quán mặc nhiên lấy danh tính là một chiếc “hidden bar.” Món cocktail signature của quán phải pha chế rất tỉ mỉ, nên cô còn chẳng thèm quảng cáo. Có người cảm thấy đồng điệu với tần số của quán, có người thì không. Với Ngọc, đấy không phải là vấn đề: “Người ta cảm thấy thế nào mà chẳng được, đấy là quyền của họ cơ mà.”

Tiệm sách duyên dáng ở tầng trệt.

Ngọc cũng thấy rất trớ trêu khi tất cả những sự trùng hợp ngẫu nhiên này lại miêu tả linh cảm từ những năm 20 của cô: “Hơi buồn cười, vì nếu ai đó hỏi tớ của năm 23 rằng tớ hình dung bản thân như thế nào khi tớ 50 hoặc 60 tuổi, tớ sẽ nói: một bà già có quán bar, sống với sáu em mèo và ngồi kể chuyện đời… mà hóa ra nó lại đúng theo một cách nào đó.”

Nếu nhân viên có lỡ ngủ giữa ca thì xin quý khách cũng đừng làm phiền.

Quán chỉ có hai em mèo, không phải sáu. Khách viếng thăm thường có thể bắt gặp chúng cuộn tròn trên ghế đẩu hoặc len lỏi giữa những người đọc trong hiệu sách — một khoang nhỏ màu đỏ đậm chất đầy giá sách, máy cassette và những bức tranh trong khung gỗ cũ kỹ từ sàn đến trần.

Khu vực quầy bar thậm chí còn giống một “cái hang” hơn, với những nét vẽ dày, lăn tăn trên mái trần màu xanh lam, làm gợi lên những làn sóng dưới ánh trăng lướt qua từ đáy đại dương.

Ánh đèn mờ tạo nên bầu không khí bí ẩn.

“Tớ muốn trần nhà của tầng hai có màu của bầu trời,” Ngọc nói. “Tớ không quan tâm lắm đến việc mọi người nghĩ gì về nó, mà cũng buồn cười là ai đến cũng hỏi là trần nhà có bị dột không mà màu sắc loang lổ thế.”

Khu vườn trên sân thượng không phải là một không gian mở mà cũng là một chốn trú ẩn khác, rậm rạp nào những đường dây điện và mảng thực vật um tùm. Cây xanh tràn ra từ những chậu cây xếp dọc các bức tường, bầu trời bị che khuất bởi những tòa nhà cao tầng hơn, tạo nên một không gian hoàn hảo cho các đêm nhạc sống và chiếu phim của Tender Bar.

Khu vườn trên sân thượng dành cho những ai muốn thưởng thức đồ uống ngoài trời.

Tầng thượng cũng là địa điểm phù hợp để nhâm nhi cà phê hoặc cocktail từ tờ thực đơn viết tay được đặt trên quầy bar. Tôi không có cơ hội thử bất kỳ loại đồ uống đặc biệt nào ở đây, vì chúng còn chẳng xuất hiện trên thực đơn, nhưng những công thức cocktail cổ điển của quán thì rất diệu và “êm.” Khu vực quầy bar và ban công là không gian dễ chịu để ngồi một mình, để ngắm nhìn thế giới thơ mộng bên ngoài trong lúc chất cồn ngắm vào cơ thể.

“Ngày xưa từng có một cái cây lớn cạnh ban công,” Ngọc nói. “Mỗi khi được đèn soi sáng nó lại trông giống như một con sông lấp lánh. Mà cái cây đó bị chặt nên tớ trồng cây khác. Ánh sáng ở cầu thang tầng 3 hắt qua cửa sổ khiến tớ có cảm giác như đang ngắm hoàng hôn. Vậy là giờ nào trong ngày chúng tớ cũng có hoàng hôn.”

Như một bức tranh tĩnh vật.

Tất cả mọi thứ ở đây đều được gói gọn trong một cảm giác nhẹ nhàng, ấm áp, gửi gắm hy vọng của Ngọc dành cho Tender Bar: tạo ra một chốn ẩn náu không quan tâm bạn là ai hay tại sao bạn lại đến đây.

Vậy nên, dù bạn có đi hay không đi, thích hay không thích, gọi một ly cocktail đặc biệt có thể tồn tại hoặc không tồn tại, rồi quên đi hoặc nhớ về nó; bất cứ điều gì bạn làm và cảm thấy, đều là đúng, Tender Bar được sinh ra là để như vậy. 

Tender Bar mở cửa từ 10 giờ sáng đến gần nửa đêm hàng ngày trừ thứ Ba. Đọc hướng dẫn của quán dành cho người mới để có trải nghiệm tốt nhất.

Giữa cái nóng gay gắt quanh năm ở Sài Gòn, tôi vẫn luôn kiếm tìm cho mình một chút hơi ấm — thứ cảm giác quen thuộc mỗi khi được cuộn mình trong chăn dày vào mùa đông Hà Nội. Đang lướt tìm những địa điểm mang chút không khí “mùa đông” ấy, tôi tình cờ đọc được một bài đánh giá đặc biệt gây tò mò vì nhắc đến điều mà tôi nghĩ là sự kết hợp tuyệt vời nhất: cacao và Harry Potter. Với tâm thế háo hức, tôi đã len lỏi qua những con đường đông đúc quen thuộc của Sài Gòn để tìm đến một con hẻm nhỏ dẫn đến một khu chung cư rộng đến bất ngờ.

Xocoati nằm gọn trên tầng hai và tầng ba của một căn chung cư cũ. Vừa bước vào, tôi đã bị thu hút bởi bức tường treo đầy tranh vẽ, ảnh chụp Hollywood cổ điển, và tấm bảng tên quán ghép từ những mảnh ghép sặc sỡ. Ngay từ khoảnh khắc đầu tiên, không gian ở đây mang lại cảm giác hoài niệm. Khi kéo cửa gỗ để bước vào, tôi lập tức cảm nhận được mùi cacao lan tỏa trong không khí, những bức tường đỏ đậm như màu rượu vang, và một góc nhỏ bày đầy những chiếc cốc gốm đủ màu sắc. Điểm nhấn nổi bật của thực đơn chính là các món cacao, và tôi đã không ngần ngại gọi liền ba loại: Mayan — cacao nguyên chất không pha sữa; Parisian — cacao cổ điển với lớp kem tươi béo ngậy; và Butter Beer, món đồ uống quen thuộc trong thế giới Harry Potter. Điều thú vị là tôi còn được tự tay chọn chiếc cốc yêu thích từ bộ sưu tập cốc đa dạng của quán.

Không gian Xocoati được trang trí với rất nhiều tác phẩm tranh ghép mosaic.

Khai trương thử nghiệm vào mùa xuân và chính thức đón khách vào mùa hè năm 2023, Xocoati là giấc mơ từ thời cấp ba của mình, Vinh, người sáng lập quán chia sẻ. “Cảm hứng ban đầu đến từ tình yêu của mình với cacao. Mình luôn thích vị của nó, đã thử cacao ở khắp Sài Gòn nhưng vẫn chưa tìm được chỗ nào đúng gu,” Vinh nói. “Mình để ý thấy nhiều quán cà phê chỉ tập trung vào cà phê, và tự hỏi tại sao cacao – một thứ cũng ngon không kém – lại không được chú ý như vậy.”

Coziness is a key quality one might find at Xocoati.

Để thực sự làm nổi bật cacao, Vinh đã tự sáng tạo ra những công thức đặc trưng của Xocoati, không dựa trên bất kỳ khuôn mẫu nào. Chẳng hạn, món Mayan được lấy cảm hứng từ công thức truyền thống của người Maya, nhưng đã được biến tấu với chút đường để giảm độ gắt, vẫn giữ nguyên hương vị đặc trưng của cacao.Tôi vẫn nhớ khi gọi món này, bạn pha chế đã hỏi kỹ về "trình" ăn cay của tôi, vì sự kết hợp giữa vị đắng và cay nồng của Mayan là cả một thử thách vị giác. Nhưng chính sự “lạ lùng” này đã khiến nó trở nên đặc biệt. Với Vinh, cacao không chỉ đơn thuần là một hương vị mà còn là một thứ gì đó ý nghĩa hơn rất nhiều.

"Tách cacao là phép ẩn dụ cho cuộc sống."

“Mình thích nghĩ việc pha tách cacao là phép ẩn dụ cho cuộc sống,” Vinh cười và xin lỗi vì đưa ra phép ví von hơi sến súa. “Bạn phải đổ cacao vào ly trước khi thêm sữa. Tương tự, trong cuộc sống, ai cũng phải trải qua vị đắng của khó khăn trước khi cảm nhận được sự ngọt ngào đến sau. Mỗi khi uống một tách cacao, vị đầu tiên có thể cay và đắng, nhưng dư vị cuối cùng lại rất ngọt.” Lấy cảm hứng từ triết lý này, Xocoati mang đến cacao ở dạng nguyên bản nhất, chỉ điều chỉnh chút ít. Hương vị có thể hơi đậm với một số người, nhưng đó chính là điều mà quán muốn gửi gắm.

Những món đồ trang trí đầy sắc màu.

Nhưng cacao ngon chỉ là một phần trong trải nghiệm mà Xocoati mang lại. Bao quanh bởi những bức tường đỏ, các kệ sách treo đầy tranh khảm, bàn cờ gốm, và những ô cửa sổ lớn đón ánh sáng vàng rực rỡ của một buổi chiều Sài Gòn, cả hai tầng của Xocoati tràn ngập những món đồ thú vị. Hai bức tranh vua và hoàng hậu, miêu tả vua Justinian và vợ ông, càng tạo thêm nét cổ điển đậm chất "Trung cổ." Và thật tình cờ, thời kỳ trị vì của Justinian lại trùng với thời điểm người Maya phát hiện ra cacao. Nhờ hợp tác với Toong Teng — một xưởng gốm nay đã chuyển hướng sang nghệ thuật khảm — phong cách nghệ thuật của quán được thể hiện rõ nét.

Bạn có nhận ra ai trong tranh không?

“Mình mong khách đến đây sẽ cảm nhận được trải nghiệm đủ cả năm giác quan. Mình muốn tạo ra một không gian vừa dễ chịu vừa ấm cúng qua âm thanh và mùi hương. Còn về thị giác và xúc giác, mình mong họ cảm nhận được bầu không khí hoài cổ,” Vinh chia sẻ. “Điều mình mong nhất là mọi người có thể ngồi đây, nhâm nhi một tách cacao nóng trong không gian yên bình, như thể họ được đưa về một thời đại khác, có thể là thế kỷ 17 hoặc 18.” Quan sát những vị khách khác trong chuyến ghé thăm, tôi nghĩ rằng sứ mệnh của Xocoati phần nào đã được hoàn thành: một cặp đôi khe khẽ thì thầm bên góc nhỏ êm dịu; hai nhóm bạn rôm rả trò chuyện; và một vị khách lặng lẽ ngồi đọc sách dưới ánh chiều vàng dịu gần hoàng hôn.

Một buổi chiều ở Xocoati.

Tuy nhiên, quán không trang trí theo phong cách Harry Potter như tôi đã  kỳ vọng qua các bài đánh giá trên TikTok. Ngay cả món Butter Beer, vốn được khách hàng yêu thích, cũng chỉ là một “ý tưởng bất chợt.” Vinh chia sẻ rằng món uống này ban đầu được tạo ra như một sản phẩm đặc biệt cho mùa Halloween 2023. Anh thẳng thắn bày tỏ, dù danh tiếng trên mạng mang lại nguồn thu ổn định, anh thật sự mong rằng nếu Xocoati có "viral" thì đó phải là nhờ vào chính chất lượng đồ uống, đặc biệt là cacao.

Không nổi tiếng như cà phê nhưng cacao Việt Nam cũng được các chuyên gia đánh giá cao.

“Mở Xocoati rồi mình mới biết cacao Việt Nam thực ra được người nước ngoài đánh giá rất cao. Nhiều thương hiệu quốc tế còn bất ngờ trước chất lượng vượt trội của cacao trồng ở các khu vực như Tây Nguyên,” Vinh giải thích thêm về sự đặc biệt của cacao Việt. “Cacao Việt Nam tùy vùng trồng mà có hương vị riêng biệt. Cacao ở Vũng Tàu thường có chút vị mặn thoang thoảng của gió biển, còn cacao ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, như Bến Tre, đôi khi lại phảng phất cả hương dừa.”

Khách đến quán còn có thể tự chọn chiếc cốc yêu thích để thưởng thức món uống của mình.

Chính những nét đặc trưng vùng miền này đã thúc đẩy ước mơ của Vinh về việc mở một trang trại cacao để hiện thực hóa mô hình “từ nông trại đến ly.” “Mình đang cố gắng học hỏi thêm về nông nghiệp, cách canh tác và kiểm soát chất lượng,” anh chia sẻ về mục tiêu tự cung tự cấp nguồn cacao và đưa Xocoati phát triển thành một chuỗi cà phê chuyên nghiệp với nhiều chi nhánh hơn. Tuy nhiên, dù bận rộn với những kế hoạch kinh doanh dài hạn, ưu tiên hàng đầu của Vinh vẫn là giữ vững tinh thần của Xocoati. Không muốn đánh đổi trải nghiệm chân thực để đổi lấy lượng khách đông hơn hay lợi nhuận cao hơn, Vinh tâm sự: “Mình nghĩ ai hợp với quán thì sẽ gắn bó. Trong 100 người, nếu chỉ 50 người đồng cảm với tầm nhìn của Xocoati, mình sẵn sàng chấp nhận mất 50 người còn lại để giữ những người hiểu mình.”

Phần lớn đồ gốm sứ ở quán đều là hàng thủ công.

Nhấp một ngụm cacao nóng, tôi nhận ra mình cứ nán lại lâu hơn dự định. Không khí nơi đây chưa hoàn toàn tái hiện lại được cái cảm giác ấm áp đặc trưng của mùa đông Hà Nội, nhưng với tiết trời 38 độ ở Sài Gòn thì tôi tạm hài lòng. Dù sao thì Xocoati cũng đã bù đắp lại bằng những món cacao độc đáo và một góc nhỏ đầy nghệ thuật. Giờ đây, trên bản đồ Google Maps của tôi, Xocoati đã được đánh dấu đỏ, dành riêng cho những khi cần một chút không khí Hà Nội hay đơn giản là cơn thèm cacao bất chợt.

Xocoati Coffee mở cửa 1h chiều–10h30 tối trong tuần, và 10h sáng–10h30 tối vào cuối tuần.

Đánh giá:

Hương vị: 4/5
Giá cả: 3/5 — trung bình 70,000VND một món
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 3.5/5 —  khá khó để tìm chỗ gửi xe máy và phải đi theo chỉ dẫn của quán để tìm đúng chỗ.

Thái An là người thích hành lá đỏ, mê cà phê robusta rang đậm, và là một "đài phát thanh" chính hiệu đến từ Hà Nội.

Mỗi chín giờ sáng thứ Hai, tôi sẽ luôn trong tình trạng nhích chiếc xe máy của mình từng chút một giữa làn xe máy đông đúc và đầy khói bụi, tự hỏi vì sao có vẻ tất cả mọi người đều đổ xô ra đường vào ngày đầu tuần này để cùng đi làm, đi học. Việc hít khói đều đặn mỗi sáng đầu tuần khiến tôi dần hoài nghi liệu mình có mắc monday blues — nỗi buồn mỗi khi thứ Hai đến.

Nhưng đối với chị Linh, một trong ba co-founder của Monday Morning Saigon, thứ Hai là thời gian chị dùng để quan sát những người như tôi, bận rộn với cuộc sống của chính mình: “Khi chị còn làm barista, chị có thói quen sẽ đi cà phê vào buổi sáng thứ Hai, ngày mà chị tự mặc định cho mình là ngày nghỉ để… ngắm nhìn mọi người bận rộn như thế nào.”

Một góc xanh của Monday Morning Saigon.

Và từ thói quen đó, cái tên Monday Morning Saigon ra đời, dành cho quán cà phê của riêng chị, với mong muốn rằng mọi người cũng có thể thong thả và chậm lại mỗi sáng thứ Hai, hoặc khi đến uống cà phê ở “sáng thứ Hai ở Sài Gòn” thì mọi người cũng không cần phải vội vã.

Từ ban công, bạn có thể hướng mắt ra bến cầu Khánh Hội (Quận 4).

Vốn không gian của Monday Morning Saigon cũng không khiến người ta cảm thấy cần phải vội vã. Nép mình trên tầng bảy của một căn khu chung cư cũ ở đầu đại lộ Đông Tây, Monday Morning Saigon có khung cửa sổ hướng ra khu vực Bến Bạch Đằng và cầu Khánh Hội, tấp nập xe qua lại trong ánh nắng sớm.

Chị Linh nhớ về lần đầu tiên đến căn hộ này: “Khi vô tình mở cửa nhà và chị thấy một không gian đầy ánh sáng, chị đã quyết định đặt cọc và thuê căn hộ này vào ngày hôm sau.” Đó cũng chính là cảm giác của tôi khi đến đây lần đầu tiên, không gian có phần khiêm tốn này khiến tôi cảm thấy ấm áp và gần gũi như đang đến thăm nhà của một người bạn vào một buổi sáng rảnh rỗi cuối tuần.

Không gian pha chế thân quen như đang ở trong bếp của người thân.

Cảm giác thân quen ấy đến từ từng món đồ nội thất như chiếc sofa bằng sắt kêu cọt kẹt, ban công hẹp đầy màu xanh của cây cảnh cùng chiếc chổi quét nhà và cái mo hốt rác, cho đến căn bếp ốp gạch trắng và chiếc tủ lạnh chi chít hình dán và ảnh chụp cá nhân, từng chi tiết nhỏ đều được chăm chút bởi những người chủ hiếu khách. Tôi còn nhớ một buổi sáng khi đến Monday Morning Saigon từ sớm, tôi bắt gặp chị Quỳnh là barista mang theo một cái làn với đầy thức ăn như vừa đi chợ về để chiêu đãi những người bạn đến thăm nhà, chị nở một nụ cười tươi với tôi, và từ đó tôi quyết định sẽ gọi thêm món croque madame cho bữa sáng của mình, tất nhiên do chính tay chị Quỳnh chuẩn bị.

Bản đồ cà phê thế giới được vẽ bởi một người bạn kiến trúc sư, được dùng như “tài liệu” cho các buổi dạy học về cà phê.

Trước khi hoạt động như một quán cà phê, Monday Morning Saigon vốn là một không gian mà chị Linh và những người bạn của mình tổ chức các hoạt động về cà phê từ năm 2016, đó là các buổi dạy học, gặp gỡ và chia sẻ về cà phê giữa các bạn barista hay các quán cà phê khác ở Sài Gòn. Điều này lý giải cho giờ hoạt động gây tò mò của Monday, trong khi các quán cà phê thủ công khác ở Sài Gòn thường đóng cửa vào lúc sáu giờ chiều, hoặc sớm lắm là năm giờ, Monday Morning Saigon chỉ mở cửa từ 8 giờ sáng đến 2 giờ chiều. Khoảng thời gian nghỉ ngơi từ sau 2 giờ chiều của Monday đến nay vẫn được dùng để duy trì các hoạt động về cà phê và dạy học.

Affogato phiên bản kem dừa thay cho kem vani.

Bánh waffle mè đen cùng kem dừa và chuối.

Vì được gầy dựng nên nhờ ba người barista tâm huyết, menu ở Monday chủ yếu là các món cà phê kiểu Ý cơ bản từ nền espresso, cà phê phin Việt Nam, cà phê ủ lạnh, cà phê thủ công và một món duy nhất không phải cà phê là nước ép. Đối với tôi, thực đơn ở Monday Morning Saigon dù không cầu kỳ các món nước thời thượng hay pha chế phức tạp, mà là lựa chọn vừa vặn cho để thưởng thức hương vị cổ điển nhất của hạt cà phê.

Barista chăm chút cho các món cà phê thủ công .

Nếu buổi sáng chỉ có một ly cà phê là chưa đủ, Monday Morning Saigon còn giúp bạn hoàn thành bữa sáng (hoặc brunch) với những món bánh kiểu Pháp như croque monsieur (bánh mì kẹp giăm bông và phô mai), bánh mì ốp la, bánh mì với trứng bác. Thế nhưng, “hoa hậu” thực sự đối với những người hảo ngọt như tôi là món bánh waffle mè đen ăn cùng chuối, kem dừa và sốt caramel, không chỉ thu hút về vị giác mà các phần bánh đều được trình bày vô cùng chỉn chu. Các món nước có giá dao động 35,000–55,000 đồng và các món bánh có giá từ 50,000 đến 60,000 đồng.

Ban công xanh mướt này sẽ còn thơ mộng hơn khi trời mưa. 

Thú thật, hình ảnh của Monday Morning Saigon qua các bài review trên mạng không khiến tôi có quá nhiều động lực vượt qua cơn buồn ngủ để đến đây cho kịp trước giờ đóng cửa có phần lạ lùng này. Nhưng khi được nép mình một góc trong gian phòng đó, cảm nhận làn gió mát từ phía sông Sài Gòn, khoang mũi ngập tràn mùi cà phê và bánh nướng, tôi thấy mình như vừa lập được chiến tích khi đã tìm được nơi ẩn náu cho những buổi sáng thảnh thơi, hoặc những buổi sáng muốn được thảnh thơi.

Monday Morning Saigon hoạt động từ 8 giờ sáng đến 2 giờ chiều từ thứ Hai đến Chủ Nhật. Bạn có thể gửi xe ở dưới chung cư với giá 5,000 đồng.

Đánh giá:

Hương vị: 5/5
Giá cả: 5/5
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 4/5 — Khi dùng thang máy của chung cư, bạn cần trả phí 3,000 đồng cho cả lượt lên và xuống (Monday có chu đáo chuẩn bị tiền lẻ tại quán để bạn đi thang máy nếu không mang tiền mặt).

“Thật ra thì chỗ này không phải là quán rượu đâu,” tôi loay hoay giải thích như một thói quen mỗi khi dắt một ai đó mới đến Nè.

“Thế… nó là gì?” người bạn đồng hành của tôi thường hay đáp. “Cứ đến rồi sẽ biết,” cuộc hội thoại của chúng tôi sẽ tạm dừng ở đó, vì tôi cũng không biết câu trả lời cho đến khi gõ cửa căn hộ đặc biệt đang lấp ló ở cuối hành lang.

Để miêu tả một cách chung, Nè tọa lạc ở tầng 3 của một cư xá cũ nằm dọc bờ kè kênh Nhiêu Lộc. Sẽ rất dễ để đi lạc quanh đây vài vòng, như tôi đã từng, nếu bạn không quen thuộc với khu vực này. Vẻ ngoài của Nè trông không khác gì những nhà hàng xóm, trừ một chiếc biển hiệu viết tay nho nhỏ trên cửa sổ thông báo giờ đóng-mở cửa, cùng ánh đèn màu hổ phách xuyên qua các tấm kính trong suốt.

Không gian của Nè được gói gọn trong một căn phòng nhỏ vuông vóc, mỗi góc đều được tận dụng tối đa để bài trí một thứ nào đó: bộ bàn ghế, chiếc gương, bảng hiệu neon hình chữ home, một tấm bảng đính hình polaroid, những vật trang trí lộn… và quan trọng hơn cả, một chú mèo lông màu tortoiseshell thoắt ẩn thoắt hiện.

Chiều tà, Nè lên đèn đón khách bằng thực đơn nho nhỏ nhưng đầy đủ các lựa chọn, bất kể là bạn đang cần gì. Nè có những món cocktail truyền thống như Negroni hay Gin & Tonic cho những tâm hồn đang cần gặm nhấm điều gì đó vào cuối ngày. Có những công thức lạ tai, lạ vị được Nè sáng chế riêng như Bé Hư, lấy cảm từ sự ngổ ngáo từ album Brat của Charli XCX, cho những cuộc trò chuyện đầy tiếng thì thầm và khúc khích trong bóng tối. Có những món ăn nhẹ cho những chiếc bụng đói sau giờ tan tầm. Và có cả trà cho những đôi mắt yên lặng, đến chỉ để ngắm nhìn sợi dây liên kết vô hình giữa người và người.

Dù danh mục phục vụ có rất nhiều cồn, nhưng Nè không tự định vị mình là một quán rượu, hay thậm chí là một “quán ăn” hay “quán uống” với một ngày khánh thành chính thức. Sự ra đời của Nè là kết quả của một chuỗi những sự kiện ngẫu nhiên, tình cờ như cách cú vẫy của cánh bướm tạo nên cơn bão lớn.

“Ne là chủ quán, còn mình là người làm công của nó,” Bam Trần vừa đổ trà từ bình lắc pha chế, vừa trả lời tôi bằng một chất giọng nửa đùa nửa nghiêm túc.

Chuyện bắt đầu khi căn hộ ở tầng 3 được Bam, một nhiếp ảnh gia tự do, thuê làm studio để phục vụ cho những dự án cá nhân. Những buổi sáng bận rộn, không gian của Nè được dành cho những buổi chụp chân dung, sản phẩm, hỗ trợ quay MV hay bìa album. Còn đến chiều tối, khi đã rửa tay gác máy, phòng làm việc lại trở lại thành ngôi nhà ấm cúng để Bam nghỉ ngơi và gặp gỡ bạn bè.

“Lúc đó, mình mới sắm máy chiếu. Mình thường rủ bạn bè qua nhà, cùng nhau xem phim và ăn vặt. Mình chỉ chuẩn bị những món đơn giản như mì gói, nước ngọt thôi, nhưng mọi người vẫn rất thích.”

Bam Trần (trái) và chủ quán, Ne (phải).

“Thế rồi, một hôm mình nghe tiếng ‘méo méo méo!’” Sau nhiều ngày lang thang trong khu cư xá, chú mèo với bộ lông vằn vện đã được Bam và bạn bè mang về để kiếm hạt, kiếm cát cho. “Tụi mình hay giỡn với nhau là, thay vì nói ‘dạ’ thì nói ‘ne’ [tức ‘ừ’ trong tiếng Nhật], nên lúc biểu quyết thì cả nhóm chọn đặt tên là Ne.”

Từ ngày có Ne, căn hộ cũng cũng trở nên đông vui hơn. Nhiều người bạn mới, khi dạo quanh cư xá và tò mò trước không gian ấm cúng của căn hộ, liền tỏ ý thích thú muốn ghé thăm. Và Bam luôn sẵn sàng tiếp đón. “Vậy là Ne quen với việc tối nào cũng có bạn bè qua chơi, nó tự đi tiếp khách luôn. Ai tới là thành bảo mẫu bất đắt dĩ. Không có người là nó buồn đó!”

Nè bắt đầu được đến nhiều hơn qua mạng xã hội khi một người bạn bartender đến thăm Bam và đăng tải chiếc video đầu tiên của quán lên TikTok. Trước đó, thực đơn Nè cực kỳ khiêm tốn khi vốn khởi điểm chỉ là hai chai Jagermeister và Vodka được bạn của Bam pha chế thành hai món nước signature — Cam Cam và Coca Colạ. Trước lượng người theo dõi mới ồ ạt, Bam bối rối vì không… biết phải bán gì thêm cho khách hàng.

“Mình mới mắng vốn bạn ấy rằng ‘giờ mày phụ tao thì tao làm tiếp, không tao đóng cửa đó!’” May mắn thay, người bạn đã đồng ý, Nè mở cửa đến ngày hôm nay, và thực đơn được mở rộng với nhiều sản phẩm mới. “Nhiều bạn nói không muốn uống nhiều quá vì phải chạy xe, nên mình tạo ra trà vải, trà xoài, gần đây là yaua, xoài lắc. Bữa sáng mình cũng định bán thêm cà phê phin nữa.”

Dần dần, Nè thành hình với nhiều món ngon và trò vui hơn. Vào những dịp đặc biệt, Nè tổ chức những sự kiện để mọi người đến chung vui như tiệc hóa trang Halloween hay lớp dạy nấu ăn. Còn vào những ngày bình thường, Nè trở về với cốt lõi của mình — là mái ấm để Ne chạy nhảy, là nơi để Bam chạy deadline trong yên bình, và là một chốn ẩn náu vạn năng.

Nè cho tôi một thứ cảm giác rất khó tả mỗi lần đến chơi. Bam luôn sẵn lòng tiếp chuyện, nhưng không có áp lực phải nói gì, mặc gì hay thậm chí làm gì khi đến Nè. Và vì thế, mỗi lần đến đây, tôi lại làm điều mà mình cần vào lúc ấy, dù đó là ôm cô bạn thân đang khóc lóc vì thất tình, hay ngồi bệt trên sàn khóc lóc, vì tôi cũng thất tình. Dù đó là cảm xúc gì, Nè cũng chứa chấp và không phán xét, còn Ne sẽ ở đó để an ủi bạn.

Bam nói: “Mình không đặt nặng các quy chuẩn F&B hay là những thứ cao hơn, xa hơn với Nè. Cái làm mình vui nhất là khi mình thấy mọi người đến chơi, mọi người thoải mái, mọi người cảm thấy dễ chịu giống như cách mình cảm thấy dễ chịu ở đây vậy.”

Nè mở cửa từ 6h30 chiều đến 11h tối.

Đánh giá:

Hương vị: 5/5
Giá cả: 5/5
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 5/5

“Thế sao cậu lại mở quán cà phê Hàn Quốc?” Tôi hỏi Giang, quản lí của Hayoon Cafe ở Nam Từ Liêm, một quận tập trung đông người Hàn ở Hà Nội.

“Tại tớ quen bạn trai người Hàn đấy,” Giang vừa cười vừa trả lời, ánh mắt cô lấp lánh.

Thế nhưng, niềm đam mê văn hoá Hàn Quốc của Giang đã nhen nhóm rất lâu từ trước đó. Cô theo học ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc và gặp bạn trai mình khi đang làm việc cho một công ty Hàn Quốc ở Hà Nội. Giang luôn mong người Việt có thể thấy được những nét đẹp của văn hóa Hàn Quốc như cô, và từ đó, Hayoon Cafe ra đời để làm điểm hẹn cho những ai muốn biết thêm thông tin.

Việc tìm hiểu xứ củ sâm bắt đầu bằng việc tìm được đường đến Hayoon Cafe. Vì Hayoon Cafe giấu mình sau những hàng cây xanh và con đường ngoằn ngoèo, bạn sẽ phải đi qua khá nhiều nhà dân trước khi thấy được mặt mũi quán. Lúc bước qua cổng khu dân cư, tôi chỉ dám cười bẽn lẽn với chú bảo vệ vì sợ bị chú túm lại. Nhưng chú chỉ nhìn tôi lưới ngang qua mà chẳng nói gì, còn Hayoon Cafe thì dần hiện ra giữa hằng hà ngôi nhà khác.

Tiền thân của Hayoon Cafe là một trung tâm ngoại ngữ dạy tiếng Hàn-Việt được mở cửa vào năm 2022. Tầng thứ hai và tầng thứ ba của tòa nhà có các dãy lớp học, mỗi lớp đều được trang bị bàn học nhóm, máy chiếu và màn hình. Ngoài ra, ở đây còn có một phòng dùng để tổ chức các sự kiện riêng, có tủ lạnh mini và ban công nhìn ra khu phố.

Ảnh: Hayoon Cafe.

Bên cách các lớp học tiếng, học sinh có thể tham gia các workshop về các nghệ hình thủ công truyền thống của Hàn Quốc, chẳng hạn như bojagi (gói quà bằng vải), bokjumeoni (may túi may mắn) và hanji (xếp quạt giấy). Tháng 6/2023, Giang quyết định mở rộng hoạt động trao đổi văn hóa bằng cách mở thêm một quán cafe phong cách Hàn Quốc ở tầng trệt.

Quán cafe tuân theo phong cách tối giản — tường trắng điểm chút sắc hồng, nội thất bằng gỗ mộc, đồ trang trí hình chữ cái tiếng Hàn, cửa sổ kính góc rộng, và board game Hàn Quốc. Những vị khách hướng nội có thể tìm đến một góc nhỏ yên ắng hơn, có cửa sổ để ngắm nhìn khu vườn. Cổng vườn được làm từ gỗ tự nhiên rất trang trọng, được bao quanh bởi tường trắng đắp mái ngói phong cách Hàn Quốc, gọi là giwa. Tất cả tạo nên khung cảnh chuẩn chỉnh để chụp cả bộ ảnh với các bộ váy áo xúng xính, theo Giang là sản phẩm “ăn khách” nhất của Hayoon.

Giang dắt tôi đi xem một căn phòng nhỏ gần phía sau tầng trệt. Tại đây, khách hàng có thể lựa chọn nhiều kiểu hanbok khác nhau, mang nào sắc hồng pastel, nào hoa văn sọc đậm, nào họa tiết dát vàng sang xịn mịn. Bên cạnh đó còn có loại nón, quạt, mũ và cài tóc, cũng như chân máy ảnh và máy tản sáng để phục vụ mọi nhu cầu “sống ảo” của khách hàng.

Ảnh: Hayoon Cafe.

Thực đơn ở đây cũng phong phú không kém các loại “xiêm y,” từ sinh tố trái cây đến bingsu (đá bào Hàn Quốc), với các loại topping từ bánh Oreo, xoài tươi, đến kem trà xanh. Song song với đó là một loạt các loại trà và bánh ngọt Hàn Quốc. Từng chi tiết của quán đều thể hiện sự yêu mến và quý trọng đất nước, văn hóa và con người Hàn Quốc của cô chủ.

“Ngày xưa tớ thích văn hóa Hàn vì thấy người dân họ tử tế ấy,” Giang nói. “Người ta thân thiện lắm, vừa biết ăn diện vừa biết làm việc chăm chỉ nữa.”

Văn và Quỳnh Anh, hai cô bạn nhân viên ở Hayoon xung phong làm phiên dịch cho Giang, cũng nhanh nhảu nhảy vào chia sẻ: “So với người Hàn, tớ thấy người Việt sống thả lỏng hơn và ít đề cao công việc hơn,” Văn và Quy nói.

“Thế cậu thấy bên nào thì vui hơn,” tôi hỏi. “Cả hai,” Quỳnh Anh nói. “Tính cả hai đều rất vui theo cách của riêng mình nhé.”

Ảnh: Hayoon Cafe.

Nhận xét vu vơ của Quỳnh Anh khiến tôi ngẫm ra vài thứ về thành công của Cafe Hayoon. Mục tiêu tạo cầu nối giữa văn hóa Hàn Quốc và Việt Nam có thể nghe rất “hàn lâm” và “ngoại giao,” nhưng Giang chọn thực hiện hoài bão của mình bằng một chiến lược thân thiện hơn — mang niềm vui đến những vị khách đến thăm. Nụ cười của Giang khi cô kể về bạn trai Hàn Quốc của mình, những mảng trang trí màu hồng, bộ hanbok xinh xẻo, chiếc bánh ngọt lạ mắt và các sản phẩm thủ công. Tất cả đều thể hiện tinh thần “học mà chơi, chơi mà học” của Hayoon Cafe.

Đánh giá:

Hương vị: 4/5
Giá cả: 4/5
Không gian: 4/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 4/5

Đằng sau khung cửa của Tokyo Moon là một xứ sở thần tiên được gói gọn trong không gian 35m².

Nép mình trong khu phố Nhật của Sài Gòn, nhưng Tokyo Moon lại là chốn dung thân cho những người yêu trà và đồ ngọt Hàn Quốc. Chủ quán, gọi thân thương là cô Moon và chú Moon, là cặp vợ chồng người Hàn đã lớn tuổi, trông nôm cửa tiệm hơn 6 năm nay. Saigoneer từng dành nhiều tình cảm cho Tokyo Moon trong một bài viết vào năm 2018. Thế rồi nghe tin Tokyo Moon mở thêm chi nhánh ở địa chỉ gần bên vào năm ngoái, chúng tôi lập tức ghé qua. 

Tokyo Moon II đã đóng cửa.

Không may, vừa đến nơi thì chúng tôi phát hiện quán đã đóng cửa vĩnh viễn. Chúng tôi chỉ có thể nán lại đôi chút và chụp hình bức tường hồng pastel còn sót lại từ vòng đời ngắn ngủi của địa điểm này. May mắn thay, Tokyo Moon gốc vẫn còn đang mở cửa, chào đón tôi đến tránh nắng.

Mặt tiền nhỏ xinh của Tokyo Moon ở Phố Nhật.

Ngay khi bước vào, ta có thể cảm nhận ngay được bầu không khí ấm cúng và dễ chịu đặc trưng của Tokyo Moon. Chúng tôi đi nhóm ba người nên ngồi chiếc bàn lớn nhất trong quán. Trên nền nhạc cổ điển vang vọng, thỉnh thoảng cô chú chủ quán sẽ reo lên “Uwaaa!” mừng rỡ mỗi khi khách quen người Hàn ghé thăm.

Phần nước được phục vụ trong các ly gốm sứ khác nhau.

Chúng tôi gọi nhiều món từ thực đơn, chủ yếu là các đồ uống làm từ trà. Chỉ một thoáng sau, tất cả đã được mang ra, trong đó có một ấm trà gừng mang hình dáng kỳ lạ. Hỏi nhanh trên Google, tôi biết được rằng đây gọi là Yokode kyusu — một loại ấm trà Nhật Bản với tay cầm hình trụ đặc trưng, khác biệt so với loại ấm trà có tay cầm ở phía sau mà tôi thường thấy trước đây.

Thành phần đặc biệt của trà ssanghwa là lòng đỏ trứng gà được cho thẳng vào nước trà nóng.

Tôi nhấp một ngụm trà Tokyo Moon, theo lời cô Moon, là trà được ủ với các loại thảo dược Trung Hoa. Loại trà này có màu nâu nhạt, có vài lát táo tàu nhỏ và hạt bí ngô rắc trên mặt. Trà âm ấm khoang miệng, dư vị ngọt nhẹ, ấm áp của gừng khiến lòng tôi như thanh lạị. Chén trà đi kèm chiếc thìa nhỏ để thực khách nhấm nháp những nguyên liệu đi kèm.

Tôi chọn thử một món khác, trà yulmu, chủ yếu vì tên gọi đặc biệt của nó. Đây là loại trà Hàn Quốc được làm từ hạt ý dĩ được nghiền thành bột, thuộc hàng đồ uống lành mạnh cho sức khỏe của Tokyo Moon. Điều khiến tôi bất ngờ là trà yulmu mang hương vị rất quen thuộc dù có xuất xứ từ Hàn Quốc. Ngay khi cốc trà được mang đến bàn của tôi, mùi hương của nó khiến tôi liên tưởng tức thì đến mùi của những loại ngũ cốc dinh dưỡng tức mà tôi từng uống khi còn nhỏ. Khác biệt là thức uống này có kết cấu đặc hơn, thoang thoảng vị đậu phộng và sữa, khiến tôi nhớ đến vị của chè mè đen. Đi kèm với những loại topping của Tokyo Moon như táo tàu và hạt bí ngô, trà yulmu vừa là một thức uống vừa là một món ăn nhẹ ấm áp cho buổi chiều.

Những đồ vật ngoan xinh yêu có mặt ở mọi ngóc ngách.

Nhưng Tokyo Moon có nhiều hơn vô số loại trà, nơi đây cò tràn ngập những vật dụng trang trí đáng yêu. Chúng tôi ngồi cạnh một chiếc kệ đầy sách, máy ảnh phim cổ, tượng mèo con, v.v. Ngay cả trên bàn của chúng tôi cũng có một khay chứa kẹo sô cô la đầy màu sắc, cùng một cuốn sổ có thực đơn viết tay của chủ quán và vài bức hình ngộ nghĩnh vẽ bằng bút chì.

Chú và cô Moon sau quầy pha chế.

“Nhiều vật trang trí ở đây là quà tặng từ khách hàng, ngay cả những thứ như đế ly và cốc cũng do khách hàng tự tay làm,” cô Moon chia sẻ với chúng tôi. Ngay khi bước vào quán, bạn sẽ được đón chào bởi một bức tường đầy ảnh Polaroid của những vị khách đã ghé thăm trước đây. Điều khiến Tokyo Moon dễ mễn đến thế có lẽ chính là những điều nhỏ nhặt mà các vị khách từng để lại nơi đây qua năm tháng.

Ảnh Polaroid của các vị khách qua năm tháng.

Ngoài các đồ vật trang trí ngoan xinh yêu, âm nhạc cũng góp phần tạo nên không khí dễ chịu tại Tokyo Moon. Nhạc cổ điển được bật suốt thời gian chúng tôi ghé thăm. Playlist được chính cô chú Moon tự tay chọn lựa, bởi “ngày xưa, ước mơ của chú Moon là trở thành nhạc trưởng của dàn nhạc giao hưởng.”

Do không gian nhỏ nên quán không khuyến khích mọi người mang laptop đến làm việc hoặc ngồi quá 1 tiếng rưỡi.

Cô Moon cũng tiết lộ cho chúng tôi những dự định tương lai của mình và chồng. Hóa ra, cô chú vừa mở một quán cà phê mới ở Hàn Quốc. Tương tự như cách Tokyo Moon được đặt tên theo gia đình và gốc gác Nhật Bản của chú Moon, cô chú cũng lồng ghép những yếu tố cá nhân vào tên quán mới — Ssanghwacha & cafe Saigon. Qua đây, cô chú mong muốn có thể giới thiệu một số đồ uống Việt Nam tiêu biểu đến người Hàn Quốc; “ví dụ như cà phê muối,” cô Moon giải thích về menu sắp tới của quán. Chi nhánh mới tại Hàn Quốc cũng là lý do tại sao Tokyo Moon II phải gửi lời chào tạm biệt sớm đến thế. Vì cô chú đã lớn tuổi, việc vận hành 3 quán cà phê chắc chắn sẽ là một công việc quá sức.

Những món quà được các vị khách dành tặng cho quán.

Trước khi đến Tokyo Moon, tôi đã tình cờ đọc được một bài đánh giá trên mạng nói rằng Tokyo Moon mang vibe của Studio Ghibli, và tôi đồng ý hai tay. Việc thưởng thức một tách trà giữa không gian màu sắc, âm nhạc du dương; được gác lại những muộn phiền của thế gian trong chốc lát cũng thi vị như khi được xem một bộ phim của Studio Ghibli. Tôi đã đắm chìm trong không gian của nơi này đến mức khi đến lúc phải đi, tôi đã bỏ quên cả túi xách của mình. May mắn thay, cô Moon đã nhanh chân mang nó ra trước khi tôi kịp phóng xe đi. Chỉ là một cử chỉ thật nhỏ nhặt và buồn cười, đủ để khiến tôi nhớ mãi về những ngụm trà ngon, những cuộc trò chuyện và không khí diệu kỳ của ngày hôm ấy.

Tokyo Moon mở cửa từ 10am đến 10pm chiều mỗi ngày.

Đánh giá:

Hương vị: 5/5
Giá cả: 3.5/5
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 5/5

Giấu mình dưới giàn dây leo xanh rờn và sắc hồng tươi của những đóa hoa tí tẹo, thi thoảng hớp một ngụm đá me mát rượi, nếu không cẩn thận, một buổi chiều thứ 7 có thể trôi tuột qua mà ta không biết.

Tọa lạc ngay rìa quận 1, cầu Nguyễn Hữu Cảnh nối đôi bờ kênh xanh nhất nhì Sài Gòn. Một bên là dãy nhà ống ngái ngủ thuộc phường 19, Bình Thạnh rợp bóng nước kênh Nhiêu Lộc–Thị Nghè; còn bên kia là tàn cây thuộc Thảo Cầm Viên xanh rì cả chân trời. Chỉ cần đứng ngay vỉa hè quán Cỏ Café ngày nắng trong veo, ta có thể ném tầm mắt lên ngắm nghía từng vòng quay chậm rãi của chiếc đu quay trong khuôn viên sở thú.

Dù quán mang tên “cỏ,” tôi đố ai có thể tìm được đụm cỏ hoang nào ở đây, nhưng thay vào đó, đập ngay vào mắt khách thập phương đến đây là chiếc màn xanh mát của dây leo sử quân tử đang bao trùm cả mặt tiền quán, bảo vệ khách khỏi ánh nắng hè như tát vào mặt. Tôi thật sự không khỏi ghen tị với cư dân nơi đây, được sinh sống chỉ cách vài bước chân với chiếc cafe xinh thế này.

Khu vực phường 19, Bình Thạnh đang trở mình thay mới mỗi ngày: ngoại trừ cụm tòa nhà cổ kính của Chung cư Phạm Viết Chánh, ngày trước khu phố chỉ toàn nhà dân xây riêng rẽ. Giờ đây, loạt căn hộ dịch vụ cao tầng, cửa hàng tiện lợi và nhà hàng Nhật đã mọc lên, tạo nên một hệ sinh thái hỗn độn khá thú vị. Nhìn quanh, tệp khách hàng đang ngồi quanh tôi ở Cỏ Cafe cũng đa dạng như vậy — tốp nhân viên văn phòng hớp vội cữ cà phê thứ 2, 3 trong ngày, nhóm bạn mê nhiếp ảnh mân mê máy móc, và đương nhiên không thể thiếu tầng lớp freelancer hí hoáy gõ gõ laptop.

Quán được trang trí theo phong cách “cận cổ điển,” cụ thể là thập niên 1990s, 2000s, với đầy sách cũ và hàng loạt đồ cổ sắp xếp lộn xộn. Từng góc phòng là chốn nương thân của nhiều kỉ vật mang đầy tình hoài cổ (voi sứ, đồ gốm tự làm, thậm chỉ cả gỗ dư), sách gần long bìa viết bằng đủ thứ tiếng, và nhiều chậu cây tự-trồng-tự-vui. Tôi gọi cho mình một ly trà sả tắc, món uống quen thuộc mỗi khi ngồi giữa thiên hà xã tắc nóng nực mùa này. Dẫu ngay giữa cái nắng chang chang, bên trong quán cũng khá mát mẻ nhờ vào lượng cây che chắn và quạt máy.

Có ngồi ở Cỏ, tôi mới nhận ra rằng chủ quán có vẻ là một “fan cứng” của sả. Thứ gia vị thuần Việt này có mặt ở khắp mọi nơi — trong nước ngâm uống, trong chậu cây trên kệ, và thậm chí treo cả trong toa-lét để khử mùi tự nhiên. Hương thơm dễ chịu giúp quán khá thoáng khí và ấm cúng, một tính chất mà nhiều quán cà phê theo phong cách vintage ở Sài Gòn hơi thiếu, vì chất quá nhiều đồ cũ.

Ngồi chơi ở Cỏ khoảng một tiếng, vang lên khe khẽ bên tai tôi là giai điệu bossa nova đầy hứng khởi của Lisa Ono. Có lẽ vì vậy, suốt quãng đường chạy xe về nhà, những nốt nhạc của bài ‘Bésame Mucho’ bà hát vẫn ong ong trong đầu tôi, gợi nhắc về quãng thời gian tươi đẹp tôi ngồi ngắm xe cộ bon bon trên cầu Nguyễn Hữu Cảnh ở Cỏ Cafe.

Cỏ Cafe mở cửa từ 7h sáng đến 10h30 tối.

Đánh giá:

Hương vị: 3/5
Giá cả: 5/5
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 5/5

Tọa lạc trên hai tầng trong một tòa nhà, Montauk và LP Club có vẻ chỉ là quán cà phê và cửa hàng băng đĩa như bao nơi khác, nhưng thật ra đây là ngôi nhà chung của một ước mơ to lớn hơn rất nhiều.

Đặt ly cocktail xuống bàn, tôi rời Montauk lên tầng hai để tìm LP Club. Ở đó, tôi thấy hai chàng trai đang ngồi trên thảm, xung quanh cơ man là hộp các tông, kéo, và hàng chồng đĩa CD màu tím. Họ cười đùa và ngân nga theo giai điệu city pop Nhật Bản, còn tôi thì lạc vào những chiếc hộp gỗ đầy đĩa nhạc. Nào Slowdive, M83, Frank Ocean — tôi có thể ở đây cả mấy ngày tới mà không thấy chán.

Montauk là một quán cocktail cho những ai yêu âm nhạc.

Đáng tiếc thay, tôi đến Hà Nội đúng dịp Tổng thống Joe Biden sang thăm Việt Nam. Tất cả các hàng quán trên phố Kim Mã, bao gồm Montauk/LP Club, sẽ phải đóng cửa trong hai ngày. Vậy là tôi sẽ chỉ có một buổi chiều ở đây thôi. Khi nhận ra điều đó, tôi nốc cạn ly rượu, bắt xe ôm về khách sạn, lấy máy ảnh, rồi tức tốc quay lại quán.

Chiếc đèn ông sao được treo lên vì lúc ấy là dịp Trung Thu.

Đây là nơi lý tưởng cho những ai có thói quen chụp hình, đặc biệt nếu họ thích những chi tiết nhỏ xinh: cái bể cá, vỏ đĩa than trang trí quầy bar, hàng băng cát sét gắn trên tường, các nhân vật anime, cái lót cốc làm từ đĩa vinyl mini, những sản phẩm gắn liền với các ban nhạc Việt la liệt quanh bộ amply cổ điển, một cái bàn thờ ẩn mình sau cái ghế nệm, và một bộ sưu tập đĩa than chắc phải mất ít nhất ba ngày để xem hết.

Montauk lấy cảm hứng từ những bộ phim vào thập niên 2000 hơn là từ âm nhạc. Cái tên Montauk đến từ một địa danh trong phim Eternal Sunshine of the Spotless Mind của Charlie Kaufman năm 2004. Tông màu cam kết hợp xanh lam làm người ta nhớ đến áo khoác và màu tóc của nhân vật của Kate Winslet trong bộ phim. List nhạc ở Montauk cũng rất có gu, chủ yếu là các ca khúc nước ngoài xen lẫn vài bản nhạc Việt. Đây là một không gian tuyệt vời để làm việc hoặc thư giãn với âm nhạc và ly cocktail, nhất là nếu bạn chiếm được cái ghế sofa.

Như một lẽ tự nhiên, chiếc album của Ngọt cần được đặt cạnh bên cạnh tàu ngầm Beatles.

Ở Hà Nội không thiếu các quán cà phê hoài cổ, nhưng mục tiêu của Montauk/LP Club lại rất cấp tiến. Tôi được hiểu hơn về ước mơ của họ quá cuộc trò chuyện với Anh Tú, chủ quán LP Club.

Đĩa vinyl được bày khắp nơi ở LP Club.

“Thời gian gần đây ở Hà Nội có rất nhiều cửa hàng băng đĩa, nhưng đều phải đóng cửa sớm vì người chỉ bán đĩa nhạc thôi. Chúng mình vẫn hoạt động được vì chúng mình còn sản xuất âm nhạc nữa,” Tú giải thích.

Anh Tú và Ngọc, chủ quán Montauk, cùng cộng tác sản xuất âm nhạc. Ngọc đã có quãng thời gian dài làm việc trong giới truyền thông Việt Nam, nơi cho anh những mối quan hệ quan trọng và sự hiểu biết về ngành công nghiệp âm nhạc.

Các tín đồ âm nhạc có thể tha hồ lựa chọn các album.

Tú nói chồng đĩa CD tím trên sàn là album tưởng nhớ đến nhạc sĩ Thanh Tùng của ca sĩ Quỳnh Anh. Tú cho tôi xem những băng đĩa khác mà anh và Ngọc đã từng sản xuất cùng các nhạc sĩ độc lập, có hộp nhiều thứ đến mức anh phải chỉ cho tôi cái đĩa CD nằm đâu.

Những đồ vật nhỏ xinh trải khắp quán.

“Mọi người muốn có đồ thật việc thật,” anh nói. “Điều này xảy ra khắp thế giới nhưng nó đặc biệt đúng ở Việt Nam. Vì thông thường ở Việt Nam các nghệ sĩ không hay phát hành album — kể cả những người có tên tuổi nhất. Vì thế nên họ không có nhiều fan trung thành, chỉ có những người thích các bản hit. Nên họ mà có làm liveshow thì, tớ nói thật nhé, sẽ chẳng có ai đến. Nhưng giờ đây những nhóm nhạc indie, vì họ đang làm album, đầy đủ cả CD, vinyl, cassette, nên họ có những lực lượng fan hùng hậu và có thể bán hết vé cho các buổi diễn.”

Những tấm áp phích hòa trong ánh sáng đỏ.

Các ca sĩ có thể diễn show ở ngay trong Montauk. Anh Tú và Ngọc thường xuyên tổ chức các buổi ra mắt album trong quán. Những sự kiện như vậy nói lên giá trị của Montauk và LP Club; họ không chỉ khai thác xu hướng hoài cổ để bán cà phê và băng đĩa, họ sử dụng nơi kinh doanh của mình để làm bàn đạp cho các ca sĩ trẻ. Điều này giúp họ có chỗ đứng vững chắc trong làng indie Hà Nội.

LP Club cũng là nơi tổ chức nhiều buổi ra mắt album thân mật của các nghệ sĩ indie.

Và đương nhiên, ở bản chất Montauk/LP Club vẫn là một nơi thú vị để đến chill và tìm nhạc mới. Giống như những quán hay nhất ở Hà Nội, nơi này cảm giác như không có thực, một ốc đảo bình yên giữa phố xã hỗn loạn. Khi bạn đã đến đây và bắt đầu nhấm nháp ly đồ uống trên nền nhạc du dương, tưởng như không gì có thể khiến bạn phải rời đi — miễn đừng trùng với dịp nguyên thủ nào ghé thăm thôi.

Một không gian để nhâm nhi chút cồn và thưởng thức âm nhạc.

Montauk và LP Club mở cửa từ 7h30 sáng đến 11h30 tối.

Nếu phải dùng một cụm từ, tôi sẽ miêu tả Reading Cabin là “tất cả các quán cafe của Sài Gòn hoà làm một.”

Lần đầu nghe danh Reading Cabin, tôi mới nhận ra rằng nó nằm ngay trong con hẻm nơi mình lớn lên, một con hẻm không-nhỏ-lắm ở Sài Gòn. Ngoài việc bán thức uống, Reading Cabin còn là một tổ hợp mini giữa lòng thành phố thu hút những người trẻ với niềm đam mê các hình thái nghệ thuật như âm nhạc, thiết kế, viết lách, điện ảnh. 

Như những quán cafe khác, ta có thể bắt gặp các nhân viên văn phòng đang chạy deadline “cắm cọc” trong Reading Cabin. Nhưng đôi lúc, các cô bác trung niên đã sống ở trong hẻm 18A từ rất lâu sẽ vào quán vì hiếu kỳ. Lâu lâu lại có những em bé 5–6 tuổi chạy nhảy nô đùa muốn khám phá những hình nộm treo ở lầu trệt, những chiếc xe đẩy bánh mỳ thu nhỏ được gắn trên tường thể hiện rõ nét văn hoá Việt Nam.

Mỗi một không gian của Reading Cabin được dành cho một mảng sáng tạo khác nhau. Cả tầng một là khu vực văn phòng phẩm trưng bày các sản phẩm địa phương, từ túi xách tái chế, bút chì kim, cho đến các cuốn sách tham khảo thú vị về thiết kế.

Quầy văn phòng phẩm được phân làm hai, dẫn đến hai lối cầu thang khác nhau đi lên hai khu vực lầu. Một bên kín đáo hơn, với giá để sách ta có thể lựa chọn trong lúc nhâm nhi tách cafe được pha chế kỹ lưỡng bởi các nhân viên tại quán. Khu còn lại được rải chiếu có thể ngồi bệt, bên ngoài có các bàn ghế ngoài trời thỉnh thoảng đóng vai trò như một rạp chiếu phim mini.

Reading Cabin khi dịch ra tiếng Việt sẽ là “khoang để đọc,” và không thể có Reading Cabin mà thiếu một trong hai yếu tố: “đọc” — rất nhiều đầu sách được chuẩn bị sẵn; và “khoang” — một khu vực ấm cúng gần gũi, với những gương mặt thân quen ra vào, tạo nên một nơi không khác gì tổ ấm thực sự với một nhóm người nhất định, trong đó có tôi.

Trò chuyện qua với quản lý của Reading Cabin, tôi được biết quán đến nay đã thành lập được 4 năm. Trải qua 4 năm định hình bản thân, rốt cuộc Reading Cabin là một quán cafe, một tiệm văn phòng phẩm hay là thư viện? Câu trả lời chính xác là cả ba.

“Xuất phát điểm của Cabin là một nơi dành cho mọi người, đặc biệt là với những người có chung niềm yêu thích về văn phòng phẩm và đọc sách. Thế nên kể từ lúc bắt đầu, Cabin đã có sẵn một không gian để bán những món văn phòng phẩm mà tụi mình tâm đắc cũng như là một cái thư viện tí hon, nơi mọi người có thể lẩn trốn, ngồi đọc sách cả ngày.”

“Lâu dần có mấy bạn khách ghé qua cũng hay tự pha để uống, tụi mình thấy ý tưởng này cũng hay hay, chia sẻ chung một chỗ ngồi, một nơi để vừa uống nước, vừa viết nhật kí và đọc sách. Đó là lí do để chúng mình thành lập nên Cabin vào năm 2021 này, như một niềm vui nhỏ tụi mình san sẻ cùng mọi người.”

Reading Cabin có một quầy bar để phục vụ khách với các đồ uống có các tên đặc biệt như “cà phê bê đê” — cafe sữa đá pha kem béo — và đến tối, quầy sẽ phục vụ các món có cồn.

“Cà phê bê đê còn được gọi là là Cà Phê AsianGayFriend. Sở dĩ có tên như vầy là vì món được tạo ra bởi một bạn ‘LGBT’ chính hiệu, và phải lắc hông thật nhiều mới ra được một ly ‘cà phê bê đê ngon,’ bạn không tin thì có thể thử.”

“Ngoài ra còn có Sai Lầm Mơ Muội Món — có đủ vị ngọt chát chua, nếu mà lỡ ‘sai lầm’ pha vị nào nhiều hơn thì cũng không sao, tại tụi mình đều là những kẻ mộng mơ mà.”

Tại Reading Cabin, âm nhạc góp phần không nhỏ tạo nên phần hồn của quán, từ các bản dreampop và shoegaze thập niên 90, đến new wave thập niên 80s hay V-pop giữa những năm 2000, Reading Cabin sẽ đưa bạn qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau trong một buổi hoàn thành đồ án hoặc một buổi hàn huyên với bạn bè. Khi đang viết những dòng này, tôi ngồi trên lầu 1 của Reading Cabin, bên dưới giai điệu trong bài ‘Venus in Furs’ của The Velvet Underground đang vang lên khắp không gian.

“Âm nhạc của quán mình thông thường sẽ được mở theo sở thích cá nhân của mỗi barista, mỗi bạn barista sẽ có một gu nhạc riêng, một playlist nhạc khác nhau, lâu lâu sẽ có chạm nhau vì chúng tui chơi chung một ổ mà, nên là nhạc của kiosk đa dạng mọi thể loại luôn. Ngoài ra thì tụi mình cũng có một vài playlist cố định dành cho những ngày nắng, mưa, tâm trạng khác nhau. Nếu bạn ghé kiosk mà không có tiếng nhạc gì, thì hôm đó barista đang muốn tận hưởng âm thanh của vạn vật xung quanh, hay chỉ đơn thuần là  không còn biết nghe gì nữa.”

Nếu ai đã từng đến Cù Rú Bar mà Saigoneer đã từng dành một bài viết để tri ân, một quán rượu-cafe ở thành phố mộng mơ Đà Lạt với cách trang trí độc đáo, thu hút nhiều chú ý từ giới nghệ thuật, đặc biệt là nghệ thuật có pha trong đó chút thử nghiệm, thì chắc hẳn sẽ hiểu được không khí mà Reading Cabin mang lại: có chút nào đó sự hoài cổ, nhưng ngần ngại tiếp nhận các giá trị mới mẻ và hợp với xu thế thời đại.

Reading Cabin, nói cách khác, là tụ điểm đại diện cho một subculture (tiểu văn hóa) của thế hệ Z, là nơi mỗi khi bạn có bất cứ trăn trở gì sẽ tìm đến để giải toả những nỗi căng thẳng dù là sáng, trưa, chiều hay tối. Nếu như bạn đang phân vân không biết nên lựa chọn địa điểm nào cho buổi cafe sắp tới, hãy nghĩ về Reading Cabin như một điểm dừng chân đáng để cân nhắc.

Reading Cabin mở cửa từ 8am đến 10pm.

Tự xưng là một câu lạc bộ jazz “be bé,” Long Waits là nơi tụ hội của nhiều giấc mơ với những hình hài khác nhau, mang đến cho Hà Nội một trải nghiệm jazz hiện đại mà duyên dáng.

Long Waits nằm trên tầng hai của một căn nhà sâu trong con ngõ ở phố cổ. Toàn bộ tầng đã được xây lại, đủ chỗ cho sân khấu nhỏ, quầy bar, và không gian đủ cho một lượng khán giả vừa đủ ấm cúng.

Tôi đến Long Waits vào một sáng thứ Sáu trời mưa. Bảo Long, người đồng sáng lập Long Waits và một cây cổ thụ của giới jazz Việt Nam, đang đứng trên sân khấu và dẫn dắt ban nhạc với cây kèn saxophone quen thuộc. Họ đang tập dượt lần cuối cho Bass Night, trong đó, tám người chơi bass sẽ lần lượt thay nhau biểu diễn. Bên cạnh tôi, anh Hùng, chủ quán còn lại, đang bận bịu gấp mấy tờ rơi. Tờ quảng cáo đơn giản thông báo rằng các buổi diễn sẽ được tổ chức ở những quán cà phê như Tranquil hoặc Blackbirds, cũng là những quán đã được cải tạo, điều hành, hoặc thuộc sở hữu của những người sáng lập Long Waits.

Keiko (trái), Vũ Hà (giữa), Bảo Long (phải) trên sân khấu.

“Cái đàn piano em thấy trên sân khấu không phải dễ mang vào đâu,” anh Hùng, người giám sát việc cải tạo quán, giải thích. “Bọn anh phải tháo cả lan can và tay nắm cầu thang. Rồi dựng một cái cần trục để đưa nó lên đây.”

Cây đàn piano đang được chuyển vào quán.

Chỉ cần nhìn sự chỉn chu đến từng chi tiết là biết Long Waits không phải là dự án đầu tay của hai anh. Sân khấu và hầu hết các bức tường được sơn màu nâu hạt dẻ ấm áp, vừa tạo nên sự thống nhất về thẩm mỹ, vừa kéo dài căn phòng. Quầy bar và trần nhà được để trống nguyên nhắm giữ nét cổ kính của không gian. Ánh sáng mờ và dịu nhẹ hắt ra từ sân khấu và khối đèn hộp thủy tinh ở quầy bar. Cầu thang dẫn lên quán vẫn còn mới tinh, nhưng tông màu gỗ, tối bên trong vẫn giữ được nét hoài cổ. Không gian hợp lý và tối giản rất phù hợp để tôn vinh âm nhạc trên sân khấu mà không làm ảnh hưởng đến sự thoải mái của khán giả.

Long Waits ra đời nhờ vào sự gặp gỡ tình cờ của hai “con nghiện” jazz: Bảo Long và Tuấn Anh. Tuấn Anh muốn học chơi saxophone, và anh tìm thấy ở Bảo Long một người bạn và một người thầy. Tuấn Anh đã từng mở các quán bar, như Longer Than a Summer, và các tiệm cà phê như đã kể trên, một số là hợp tác với Hùng, người bạn từ hồi đại học. Vậy nên anh có kinh nghiệm thiết kế không gian và vận hành doanh nghiệp. Tuy vậy, Long Waits ra đời không chỉ để mang về lợi nhuận.

Buổi tập bass trong ngày.

Khi được hỏi về công việc của mình, Bảo Long nói anh muốn “ươm mầm” thế hệ tương lai của nền nhạc jazz Việt. Với cương vị là nhạc trưởng của quán, anh sáng tác, chọn nhạc cho các buổi diễn của Long Waits. Anh tìm hiểu về lịch sử nhạc jazz, nghe lại các tác phẩm kinh điển rồi điều chỉnh chúng để phù hợp với ban nhạc.

Để chuẩn bị cho Long Waits, Long đi xem hòa nhạc và các buổi diễn tốt nghiệp để tìm những tài năng mới. “Anh không chọn những người giỏi nhất, anh tìm những nhân tài cần thêm sự dẫn dắt để rèn luyện kỹ năng. Những người như thế mới chịu được áp lực.”

Có thể bạn đã từng nghe đến Jump For Jazz, một ban nhạc của Bảo Long đã từng diễn ở khắp Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Ban nhạc thường xuyên luân phiên thành viên; những gương mặt mới cùng với những người gắn bó lâu năm. Xét về nhiều mặt, Long Waits là bước tiếp theo hợp lý của Jump For Jazz. Quán bar là nơi để các nhạc sĩ trẻ đến và trải nghiệm jazz, một thể loại âm nhạc vốn dĩ để cảm nhận nhiều hơn là chỉ để nghe.

Ban nhạc có các thành viên ở mọi lứa tuổi.

Tôi đến Long Waits vào đúng đêm nhạc Sonny Rollins. Lúc ngồi ở quầy bar, tôi tình cờ nghe lỏm được một bạn nghệ sĩ trẻ dành những lời khen cho nơi đây. Cô là một ca sĩ của Học viện Quốc gia, cô nói ở Hà Nội khó tìm được nơi nào có nhạc sống hay. Việc được xem và trò chuyện với các nhạc công gạo cội là một trải nghiệm quý báu.

Trong buổi tập tôi được xem vài ngày sau đó, tôi nhận ra tất cả những tay bass đều chỉ khoảng hai mươi tuổi, thậm chí một vài bạn trông như học sinh cấp ba. Họ mặc quần dài, áo sơ mi rộng thùng thình, ba lô và hộp đàn chi chít miếng vá và sticker. Một tay trống trẻ còn tranh thủ chơi game trên điện thoại trong giờ giải lao.

“Áp lực tạo kim cương. Nhiều người sẽ không đồng tình với quan điểm này, nhưng sự thật là, mình phải chịu đựng được rất nhiều áp lực nếu muốn trở thành nghệ sĩ jazz thành công.”

Có một sự tương phản lớn giữa những nghệ sĩ gạo cội và những bạn trẻ mới tập. Nhưng khi họ chơi nhạc cùng nhau, người ta có thể thấy niềm đam mê ở tất cả mọi người. Tính chuyên nghiệp được thể hiện qua sự tập trung tỉ mỉ của họ. Khi Bảo Long dừng ai đó lại và chỉ bảo, mọi người chỉ cần vài giây là bắt nhịp với nhau. Kể cả những lúc khó khăn để tìm được sự đồng nhất, tất cả mọi người đều quyết tâm để đạt được sự hoàn hảo mà Bảo Long kỳ vọng. Mặc dù cử chỉ rất điềm đạm và từ tốn, anh là người cầu toàn.

“Áp lực tạo kim cương. Nhiều người sẽ không đồng tình với quan điểm này, nhưng sự thật là, mình phải chịu đựng được rất nhiều áp lực nếu muốn trở thành nghệ sĩ jazz thành công. Mình phải có đồng vào đồng ra, mình tổ chức được show, mình tìm chỗ tìm thời gian để tập tành, mình làm hết mọi thứ đấy trong lúc mình làm nghệ thuật,” Bảo Long nói. “Mình cũng phải nhớ rằng nhạc jazz, từ lúc nó ra đời, đã gắn liền với cái cùng cực,” anh chia sẻ, ám chỉ bối cảnh nghèo đói và phân biệt chủng tộc ở Mỹ khi jazz ra đời.

Con đường trở thành một nghệ sĩ saxophone nổi tiếng của jazz chắc hẳn không hề dễ dàng. Anh đặt ra tiêu chuẩn cao cho bản thân và ban nhạc thông qua những giai điệu phức tạp với nhiều tầng lớp. Hơn ai hết, anh hiểu rằng jazz cần một sự nuôi dưỡng, và nếu không có những người dạy và hỗ trợ, sẽ khó có ai tiếp cận được dòng nhạc này. Long Waits là giải pháp trực tiếp cho thử thách đó.

Bảo Long sau quầy bar.

Nếu bạn có cơ hội ghé qua Long Waits, tôi hy vọng bạn sẽ được trải nghiệm âm nhạc chất lượng và bầu không khí thư giãn. Nhưng hơn hết, tôi hy vọng bạn sẽ cảm nhận được niềm vui tỏa ra từ các nghệ sĩ trên sân khấu, bất kể kinh nghiệm hay lứa tuổi. Có thể bạn sẽ thấy tay trống và người chơi piano lén nhìn nhau sau một đoạn khó, hoặc nụ cười bằng lòng thoáng qua mặt Bảo Long sau một màn solo.

Trước khi những món tráng miệng ngoại nhập như trà sữa, bánh tart, hay bingsu có mặt tại Việt Nam, gói sữa bột Milo, với mẫu mã đơn giản và giá tiền phải chăng, đã phủ sóng khắp các tiệm tạp hóa và gánh hàng rong.

Sữa bột Milo chính là ngôi sao sáng trong vũ trụ tuổi thơ của tôi. Dù là ăn với đá bào, sữa, hay sinh tố, tôi luôn quyết tâm trộn bột Milo hoặc bột cacao vào đồ uống của mình để nâng cấp hương vị. Sự pha trộn giữa vị đắng của bột cacao cùng vị ngọt của sữa, và cảm giác lạnh lạnh, the the của đá tạo nên “vũ khí” hoàn hảo chống lại những ngày oi bức.

Trở lại với cái nóng oi ả của mùa hè Sài Gòn sau hai tháng mùa đông lạnh giá tại Đông Phi, tôi càng nóng lòng được tái ngộ với thứ thức uống mang hương vị sô cô la ấy. Hành trình khám phá thế giới tráng miệng Sài Gòn của tôi cũng bắt đầu. Tôi trở về Việt Nam sau 10 năm xa xứ, và trong 10 năm đó, những “biến thể” của Milo đã mọc lên khắp thành phố: từ Milo ăn với bánh mì, bánh bông lan Milo, kem que Milo, đá bào Milo, đến bánh tiêu Milo và bánh dừa Milo. Lạc vào thế giới của những sáng tạo mang hương vị Milo, tôi tình cờ khám phá lại một món ngon từ tuổi thơ, nay đã tái sinh dưới hình hài “Milo dầm.”

Quầy Milo nép mình trong hành lang của một chung cư cũ.

Nhờ một đồng nghiệp Saigoneer giới thiệu, tôi đã tìm đến một trong những địa chỉ sáng tạo ra loại đồ uống này (theo lời đồn). Nguyên liệu của Milo dầm rất đơn giản: đá bào được phủ và trộn cùng bột cacao, sữa đặc và bột Milo. Công thức dù giản đơn nhưng có sức hấp dẫn khó bỏ qua. Kết hợp với những loại topping mới và đa dạng, Milo dầm từng làm mưa làm gió thị trường tráng miệng của giới trẻ.

Làn sóng trà sữa đã mang đến nhiều loại topping đa dạng, từ trân châu đen đến thạch nhân phô mai.

Nằm ngay hành lang tầng một của một tòa nhà cũ trên đường Tôn Thất Thiệp (Quận 1), là một quầy Milo dầm trước cửa nhà cô chủ. Quầy Milo này đã tồn tại gần một thập kỷ. Bước lên những bậc cầu thang của tòa nhà cổ kính, tôi được đón chào bởi hàng loạt các loại thạch màu sắc đa dạng và những chiếc ly chứa Milo pha sẵn. Tôi gọi cho mình một ly Milo dầm đầy đủ các loại topping khác nhau.

Milo dầm là đồ uống khá “chắc bụng,” chỉ một ly thôi là đã nạp đủ calo hằng ngày.

Trên lớp đá bào của ly Milo dầm “ngoại cỡ,” cô chủ quán phủ một lớp hạt trân châu dai dai, còn tầng dưới là sữa Milo đậm vị cacao được phủ thêm một lớp bột Milo mỏng. Sốt cacao được trải lên lớp đá bào và kết hợp với sữa tươi tạo nên một hỗn hợp có kết cấu tương tự sinh tố. Chủ quầy thêm lớp viên trân châu đường đen và các loại thạch màu sắc để tạo nên món đồ uống hoàn chỉnh. Trân châu đường đen dai và không quá nhão, còn hỗn hợp cacao được chuẩn bị theo công thức bí mật của chủ quầy có chút hậu vị đắng nhưng vẫn ngọt ngào hài hòa. Đối với những ai tìm kiếm thức quà ngọt ngào, mát mẻ để tự thưởng sau những giờ làm việc dài hoặc vận động mệt mỏi, đây chính là một lựa chọn hoàn hảo.

Một phần Milo dầm đầy đủ.

Ngôi sao của ly Milo dầm này chắc chắn là chiếc bánh flan khổng lồ trên cùng. Bánh flan được chủ tiệm làm mỗi sáng để giữ nguyên hương vị kem tươi ngon và kết cấu mềm mịn. Flan có kích thước lớn hơn so với những chiếc bánh flan được phục vụ tại các cửa hàng khác; toát ra một mùi hương thơm ngậy từ trứng và sữa. Tôi múc một thìa Milo kèm theo topping đầy ụ và một ít bánh flan, hương vị cacao và trứng tan chảy trong miệng.

Rắc thêm bộ Milo ở trên cho những ngày cần thêm ngọt ngào.

Tưởng chừng như đây chỉ là một thứ tráng miệng đơn giản, nhưng Milo dầm còn là điểm hội tụ của các nền “văn minh ăn vặt.” Bột Milo lần đầu xuất hiện tại Việt Nam vào năm 1994, được nhập khẩu từ Australia. Năm 1997, sản phẩm bột Milo đầu tiên được sản xuất tại Đồng Nai, và từ đó, hũ Milo “Made in Vietnam" đã trở thành một phần không thể thiếu trong tủ bếp của nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt được ưa chuộng bởi giới trẻ Sài Gòn. Ngược lại, viên trân châu có nguồn gốc từ Đài Loan. Khi làn sóng trà sữa bắt đầu lan tỏa ra khắp thế giới, viên trân châu cũng đổ bộ vào Việt Nam và được tận dụng để tạo ra các món ăn ngon mắt khác. Trong khi đó, ngôi sao của món này, bánh flan, đã theo bước chân của các linh mục Tây Ban Nha đến Việt Nam, rồi được phổ biến trong thời kỳ Pháp thuộc. Như vậy, các yếu tố phá cách trong món Milo dầm phản ánh những thay đổi trong lịch ẩm thực Sài Gòn, đồng thời lưu giữ hương vị tuổi thơ của những thế hệ khác nhau.

Bánh flan nhà làm là vơ-đét của ly Milo dầm.

Nằm ngay cạnh Phố đi bộ Nguyễn Huệ, quầy Milo dầm còn có chiếc view xịn xò hướng về Bitexco. Độ xế chiều, quán trở nên đông đúc vì có nhiều người đến thưởng thức. “Cách đây 3-4 năm, mấy bạn trẻ thích uống Milo dầm lắm. Cứ đến 4-5h chiều là tụi học sinh đứng xếp dài để mua,” cô chủ quán chia sẻ. Tới nay, loại đồ uống này vẫn được yêu thích bởi người trẻ, thường là mua sau giờ học, giờ làm việc cùng bạn bè hoặc mua mang đi.

Vượt qua thử thách của thời gian, Milo dầm kết nối cả quá khứ và hiện tại, thể hiện tinh thần ẩm thực không ngừng tiến hóa của Sài Gòn. Đối với tôi, một người gốc Sài Gòn, đây không chỉ đơn giản là một loại đồ uống; mà còn là một kho ký ức của những năm tháng tuổi thơ không lo nghĩ. Chủ quán cười: “Cô mong là mọi người có thể dành thời gian để nhâm nhi ly Milo dầm, nhấm nhấp từng ngụm, khuấy trộn thật đều, nhai từng viên trân châu thật kĩ. Tại vậy nên người ta mới gọi nó là 'Milo dầm’ đó, mình phải chậm lại, mới thưởng thức nó trọn vẹn được.”

Theo cô chủ, quầy Milo dầm ở tầng trệt của chung cư là đối thủ cạnh tranh ăn theo. Saigoneer xin để bạn đọc tự quyết định xem phiên bản nào là ngon hơn.

Cacao Dầm Chính Gốc mở cửa từ 10h sáng đến 10h tối. Quán nằm ở tầng 1 của chung cư Tôn Thất Thiệp.

Đánh giá:

Hương vị: 4/5
Giá cả: 4/5 — 45.000VND cho một ly đầy đủ topping
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 4/5
Địa điểm: 5/5

Trong một dịp lên Đà Lạt, tôi được bạn rủ đi cà phê lúc 5h30 sáng. Thứ thời tiết lạnh lẽo buổi sớm làm tôi ái ngại, nhưng tôi gật đầu ngay khi nghe lời chào mời về một chiếc tiệm “khắc xuất khắc nhập.”

”Anh ơi ngày mai Tiệm mở ở đâu thế?”

Tiệm Cà phê Một bàn, đúng như cái tên của nó, chỉ có vỏn vẹn một chiếc bàn xếp nhỏ, vừa vặn những món đồ nghề như bếp, bình gas, cối xay, phễu lọc, cà phê, ly tách, v.v. Tất thảy mọi đều thứ có thể gói gọn vào trong một chiếc túi đựng máy ảnh cũ.

Chủ tiệm, anh Sói, là một thợ làm da thủ công, kiêm hướng dẫn viên hiking “dắt mọi người đi rừng, trở về với thiên nhiên,” và kiêm cả barista “tay ngang,” theo lời anh tự nhận. Tiệm chính là không gian để anh vừa chơi và học về cà phê. Vốn là người ưa di chuyển, Sói đã quyết định rằng mỗi ngày Tiệm sẽ mở cửa ở một nơi khác nhau. Khi thì trong rừng, lúc bên bờ biển, bên hồ, bên suối, giữa cánh đồng, còn hễ muốn thấy người lại qua nhộn nhịp, Tiệm sẽ mở ở công viên, quảng trường. 

Việc chỉ dùng một cái bàn duy nhất là có chủ đích. Thay vì mỗi người, mỗi đôi, hay mỗi nhóm một góc như các hàng quán thông thường, khách đến Tiệm chỉ có thể ngồi cùng nhau, nhờ vậy mà dễ dàng trò chuyện và kết nối. “Kể cả lạ thì sau một lúc cũng thành quen,” Sói nói.

Ngoài những điểm độc đáo này, Tiệm Cà phê Một bàn còn thú vị ở chỗ nó chỉ hoạt động trong khoảng từ 5h đến 7h sáng. Đây là thời điểm thành phố vắng người, mang đến cảm giác hoài niệm của Đà Lạt. Giữa màn sương mờ, mọi người ngồi quanh chiếc bàn cùng nhấm nháp ly cà phê nóng, chuyện trò với những người bạn mới, đợi bình minh lên, nạp chút “vitamin hạnh phúc” trước khi bắt đầu công việc chính của mình trong ngày.

Không kỳ vọng, không ràng buộc

Dù là làm da, đi rừng hay pha cà phê, Sói cũng muốn mọi người đến với mình đều có thể ngồi lại cùng nhau. Khi còn mở xưởng da ở Hà Nội, anh thường mời khách uống trà, còn khi chuyển vào Sài Gòn anh đãi họ bằng cà phê arabica bằng phương pháp pour over, lúc đấy còn khá mới mẻ ở Việt Nam. Barista dùng ấm rót nước nóng vào làm cà phê nhỏ giọt dần, phần bã được giữ lại bằng bộ lọc giấy. “Mọi người ghé, thường là lần đầu, khi được hỏi thế uống cà phê nhé, trong đầu đều nghĩ tới ‘à, chắc là cà phê đen, hay cà phê sữa…’ Cho đến khi chứng kiến quá trình pha cà phê thủ công thì đều ngạc nhiên lắm, thấy nó có vẻ ‘trà đạo’ ghê.” 

Xưởng nhỏ, người đông nên chỉ có một cái bàn kê ở giữa. Khách đến ngồi vòng quanh, san sát nhau, ai pha cà phê thì pha, ai chuyện thì chuyện trò. “Lúc đó, tự dưng mình bật lên một ý trong đầu và thốt ra rằng ‘Ôi, cái xưởng này giống một tiệm cà phê ghê, có điều là chỉ có mỗi một bàn.’” Thế là từ đó, biệt danh và concept cho “Tiệm Cà phê Một bàn” cũng ra đời.

Phục vụ sở thích thay vì kế sinh nhai nên Tiệm không có bảng giá, cũng chẳng có thực đơn. Tiệm có gì bán nấy, khách trả tiền tùy tâm. Mỗi sáng Tiệm sẽ phục vụ khoảng 5-6 loại hạt cà phê khác nhau từ nhiều nhà rang khác nhau. “Đôi khi, tụi mình chủ đích chọn một loại hạt nhất định vì thích bình cà phê đầu tiên trong ngày có vị này, hương này. Đôi khi, thì tụi mình… chọn đại xem trúng vị nào.”

“Pour over thì mới có đất cho mỗi đứa ‘diễn.’ Có khi cùng một loại hạt, qua tay mỗi đứa pha, là đã ra một hương vị khác hẳn rồi. Tụi mình khi mở Tiệm cũng mong muốn có thể phần nào lan tỏa trải nghiệm này — cảm giác không kỳ vọng, không ràng buộc.”

Xin cho ly đen đá nước suối

Tiệm không có địa điểm cố định, nên một cách tự nhiên cũng đón khách từ khắp mọi nơi. Tất cả đều có nhiều trải nghiệm, bài học và đam mê để kể về. “Những câu chuyện của họ trở thành linh hồn cho Tiệm, làm đầy Tiệm mỗi ngày. Như thể là gió, là mưa, là nắng, là nước… đang nuôi lớn một cái cây vậy. Tiệm giống như cái cây cho những đứa trẻ đến ngồi dưới và nương vào, lớn lên cùng, đủ đầy cùng, hạnh phúc cùng.”

Trước khi chính thức “cắm chốt” tại thành phố sương mù, Tiệm Cà phê Một bàn đã có vài năm bôn ba khắp các tỉnh thành dọc Việt Nam. Trong lòng chủ tiệm in dấu một vài địa điểm đặc biệt đáng nhớ. Ví dụ như khoảng thời gian anh ở Ladakh, bắc Ấn Độ, dưới chân dãy Himalaya. “Nơi này luôn như là nhà mình. Trong hành trình gần 1 tháng sống tại đây, mình cũng có gần 30 buổi ‘dựng’ Tiệm ở những nơi khác nhau khắp chân trời vô thực này. Nào là bên hiên, trong khu vườn một ngôi nhà màu trắng, đỏ đẹp như tranh ngay dưới chân núi, với hàng rào đá và nhiều hoa thơm cỏ lạ mọc đầy. Rồi những chiều bên bờ sông Nubra và Shyok hoang vu. Cả những sáng ở thảm cỏ bên hồ Pangong xanh thăm thẳm, xa xa là núi tuyết trập trùng,” anh hồi tưởng.

Quay về Việt Nam, anh nhớ hoài những sớm đầu xuân mưa phùn lất phất bay bên hồ Hoàn Kiếm, một sáng bên suối trong rừng Nam Cát Tiên, hì hụi mãi mới nhóm được lửa, hay Bidoup với những con suối đầu nguồn nước trong vắt. “Rừng Bidoup là khu rừng đẹp nhất ở Việt Nam với mình. Nước ở đây cũng là thứ nước ngon ngọt nhất mà mình từng được uống và dùng để pha cà phê. Sáng thức dậy, bước ra khỏi lều, mình rửa mặt, kiếm một tảng đá to để ngồi rồi đốt lửa và chỉ việc múc thẳng nước dưới suối để đun lên pha cà phê thôi… ”

Tiệm Cà phê Một bàn hiện tại, như lời anh Sói, là cái cớ để dậy sớm, để có được trải nghiệm vô cùng Đà Lạt, là cái cớ cho những gặp gỡ, dù là chủ đích hay tình cờ. Bạn có thể tìm tới Tiệm, hoặc Tiệm sẽ chạy đi thăm bạn. Rồi trong những lần gặp nhau ấy, Tiệm có thể truyền cảm hứng cho mọi người về bản sắc Đà Lạt, về những nét riêng biệt và hấp dẫn của thành phố này.

Khách ghé thăm nhắn tin vào tối hôm trước để hỏi địa điểm của sáng hôm sau.

Độc giả vui lòng liên hệ trang Facebook của Tiệm Cà phê Một Bàn để nhận chi tiết địa điểm trước khi đến.

Đánh giá:

Hương vị: 4/5
Giá cả: 5/5
Không gian: 5/5
Độ thân thiện: 5/5
Địa điểm: 5/5