"Nếu có trái tim và khối óc, bạn chắc chắn sẽ ủng hộ Palestine,” Saleem Hammad khẳng định khi chúng tôi cùng nhâm nhi tách trà ngọt, phóng tầm mắt ngắm nhìn phố cổ Hà Nội từ ban công nhà hàng Oliva. Bữa tối hôm ấy không chỉ ngon, mà còn để lại trong tôi những chiêm nghiệm sâu sắc hơn một trải nghiệm ẩm thực thông thường. Lắng nghe hành trình của Saleem, mối duyên nợ giữa anh với Việt Nam cùng nỗ lực bền bỉ để kết nối hai dân tộc, tôi đã phần nào thấy được cách ẩm thực có thể nuôi dưỡng lòng thấu cảm và khát vọng hướng tới hòa bình.

Cánh cửa dẫn ra ban công của nhà hàng. Bức tranh trang trí công phu được thực hiện bởi một trong những người bạn thân của Saleem.

“Tôi muốn mang một góc nhỏ Palestine về giữa lòng Việt Nam,” Saleem chia sẻ về việc mở nhà hàng vào cuối năm 2025. Ước mơ ấy đã được anh ấp ủ từ rất lâu. Lần đầu anh đến Hà Nội là vào năm 2011 để theo học diện học bổng của Đại học Al-Istiqlal. Suốt những năm tháng sinh viên, từ khi làm người dẫn chương trình truyền hình, phát triển các kênh mạng xã hội cho đến công việc hiện tại ở Đại sứ quán Palestine, Saleem luôn là một tiếng nói miệt mài cho quê hương. Anh không ngừng giới thiệu văn hóa, lịch sử và tình hình chính trị của Palestine đến người Việt, đồng thời chia sẻ những nét đẹp của Việt Nam ra thế giới.

 Saleem khoe bữa ăn iftar (xả chay) của mình. 

Chúng tôi ghé Oliva đúng vào tháng Ramadan. Dù anh đã tươi cười đón khách từ 5h30 chiều, nhưng chỉ sau khi mặt trời khuất bóng và dùng xong bữa xả chay, người ta mới thấy một Saleem hào hứng và tràn đầy năng lượng đến thế. Anh bắt đầu chia sẻ ý niệm của mình về việc chay tịnh. Thuở nhỏ, Saleem từng chẳng mấy mặn mà với nghi lễ này, nhưng khi trưởng thành, anh hiểu rằng đây là cơ hội để thực hành lòng biết ơn. Mỗi hạt cơm, mỗi giọt nước đều nhắc nhở anh về đức tin và phước lành mình đang có. Đổi lại, anh luôn cố gắng bày tỏ lòng biết ơn với những người xung quanh: “Được trân trọng tức là ta đang sống, và đang thực sự tồn tại.”

Ngày đầu đặt chân đến Hà Nội với Saleem chẳng khác nào “một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt.” Ngoài vài bài học về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, anh chẳng biết gì nhiều về nơi này. Anh từng mơ về một đô thị siêu hiện đại kiểu Tokyo, chứ không phải một Hà Nội còn nhiều nét xù xì, góc cạnh, nơi anh từng tá túc trong gian ký túc xá dột mái và phải rửa bát cùng bạn cùng phòng ngay trong nhà vệ sinh.

Dẫu có chút ngỡ ngàng ban đầu, Saleem nhanh chóng phải lòng Hà Nội. “Gia đình và văn hóa ở đây chẳng khác gì quê hương tôi,” anh nhận xét. Người ta cùng nhau ca hát, cùng hò reo ăn mừng bóng đá, chia nhau dăm quả ngọt trong vườn, vui vẻ khi quây quần bên nhau. “Ở đây hạnh phúc,” anh kết luận.

Saleem làm khách mời trên VTV. Nguồn ảnh: Reddit.

Lúc mới sang, việc đi lại giữa thủ đô mà không biết tiếng Việt giống như “Sa vào vũng lầy. Để thấu hiểu văn hóa và “phá bỏ bức tường ngăn cách,” Saleem quyết tâm phải học tiếng. Nỗ lực đó đã đơm hoa kết trái — anh nói tiếng Việt trơn tru với chất giọng Hà Nội đặc trưng trong các video trên mạng xã hội và sử dụng thành ngữ vô cùng linh hoạt. Như khi giải thích lý do mở quán, anh hóm hỉnh chuyển ngữ: "Thì... có thực mới vực được đạo mà!"

Khi được hỏi cơ duyên nào đưa mình đến với nghề bếp, Saleem chỉ đáp gọn: “Vì hồi đó tôi nghèo.” Mẹ anh là con út trong gia đình 12 anh chị em, còn cha anh là con út trong gia đình có 8 người, nên trong nhà lúc nào cũng có cả chục miệng ăn đang đợi. Lớn lên giữa vòng tay họ hàng trong một ngôi làng nhỏ, anh sớm hứng thú với việc bếp núc và bắt đầu phụ việc tại các nhà hàng địa phương từ khi còn rất trẻ.

Nhà hàng chia sẻ không gian với một quán phở từ 7h sáng đến 2h chiều, còn Oliva hoạt động từ 2h chiều đến 11h đêm.

Saleem rất thích học nấu các món truyền thống và trò chuyện cùng khách hàng (bất kỳ ai từng tiếp xúc với anh quá năm phút đều sẽ nhận ra anh là người cực kỳ hướng ngoại), nhưng mẹ anh thì lại không nghĩ vậy. Có lần, khi anh đem tiền boa về biếu, bà đã mắng: “Mẹ không cần tiền của con, mẹ cần con có cái bằng.” Saleem rốt cuộc vẫn học hành chăm chỉ để lấy được học vị như mẹ mong đợi, nhưng rồi anh vẫn tìm đường quay lại với gian bếp. Hiện tại, Saleem là người đứng bếp chính tại Oliva, bên cạnh sự hỗ trợ từ vợ anh, một người con cũng đến từ vùng đất Palestine.

Có lẽ nhiều người sẽ bỡ ngỡ khi lần đầu nếm thử phong vị Palestine nguyên bản tại Oliva, nhưng nếu đã từng yêu thích món ăn Trung Đông, bạn sẽ thấy đâu đó sự quen thuộc trong từng gia vị và cách chế biến.Vùng đất này vốn là cái nôi của nhiều nền văn minh với mạng lưới giao thương dày đặc, khiến nhiều món ăn mang tính di sản chung của cả khu vực thay vì thuộc về riêng một quốc gia nào.

Món falafel được ăn kèm với tarator, một loại sốt kem.

Món hummus ở Oliva mịn màng và béo ngậy, vị béo của đậu gà được cân bằng lại bởi chút chanh thanh mát, cực kỳ hợp với phần thịt bò đi kèm. Trong khi đó, falafel lại giòn rụm bên ngoài nhưng mềm mại bên trong, tạo nên sự tương phản thú vị. Cả hai đều là "cặp bài trùng" khi ăn cùng bánh mì dẹt tươi xốp. Nhưng bất ngờ nhất lại là món dưa muối: giòn tan, rực rỡ sắc màu và mang lại một sự bùng nổ vị giác đầy sảng khoái!

Hummus (trái) và đồ chua (phải).

Đặc biệt, Oliva là một nhà hàng Halal, nghĩa là mọi thực phẩm đều sạch, được khai thác nhân đạo và không chứa các chất cấm (haram) theo luật Hồi giáo. Ngay cả những người không theo đạo cũng sẽ đánh giá cao đồ ăn Halal bởi tiêu chuẩn này thường đi đôi với quy trình tuyển chọn và bảo quản thực phẩm khắt khe hơn, mang lại hương vị tươi ngon hơn. Saleem cho rằng với thổ nhưỡng và khí hậu tuyệt vời của Việt Nam, nếu áp dụng các quy chuẩn Halal, chúng ta chắc chắn sẽ có một nền ẩm thực lành mạnh và ngon bậc nhất thế giới.

Món maqluba được úp ngược tại bàn và được phục vụ cùng với các loại hạt băm nhỏ.

Câu chuyện Halal không chỉ là kinh doanh mà còn là vấn đề du lịch. Ai cũng hiểu ẩm thực vốn là thứ để lại ấn tượng mạnh nhất với khách quốc tế khi đến Việt Nam, nhưng với khoảng hai tỷ người Hồi giáo trên thế giới, trải nghiệm này lại gặp không ít rào cản. Saleem giải thích rằng với họ, du lịch Việt Nam đôi khi là một thử thách khi cứ phải soi xét từng bao bì hay đành bỏ lỡ hầu hết các hàng quán, từ quán vỉa hè đến cả những nơi đạt sao Michelin, chỉ vì thiếu chuẩn Halal.

Trên các kênh mạng xã hội, Saleem thường xuyên chia sẻ bằng tiếng Việt về những quy chuẩn làm nên thực phẩm Halal. Anh hy vọng giúp Việt Nam phục vụ tốt hơn nhóm du khách Hồi giáo, một thị trường khổng lồ đang bị bỏ ngỏ. Việc nắm vững các quy tắc Halal sẽ mở ra cánh cửa xuất khẩu rộng lớn cho nông dân và các nhà phân phối Việt, góp phần thúc đẩy nền kinh tế. “Uống nước nhớ nguồn,” Saleem dùng câu tục ngữ này để nói về động lực chia sẻ kiến thức của mình cho mảnh đất anh đang gắn bó.

Thông điệp kêu gọi chủ quyền Palestine được thể hiện mạnh mẽ ở nhà hàng.

“Là một người Palestine, tôi khao khát hòa bình; và tôi tìm thấy sự bình yên ở đây.” Những cầu nối mà Saleem vun đắp qua nhà hàng Oliva, qua mạng xã hội hay công việc tại Đại sứ quán luôn có hai chiều. Anh muốn gửi gắm một thông điệp: “Nếu Việt Nam làm được, Palestine cũng có thể làm được.” Để lan tỏa lời kêu gọi hòa bình, anh dùng chính tiếng Việt để lên tiếng về thảm kịch diệt chủng đang diễn ra tại quê hương. Chính sự chân thành của anh đã giúp hữu hình hóa nỗi đau của đồng bào mình trong mắt công chúng Việt. Một lần nữa, anh mượn tục ngữ Việt để nói về công việc của mình: “Ngòi bút có thể thắng vạn quân.”

Uống trà để thanh tẩy vị giác cuối bữa ăn.

Saleem ngồi lại với chúng tôi rất lâu sau bữa tối, vừa rót trà vừa kể những câu chuyện về quê hương, về những ước vọng giản đơn của người dân nơi đó: được ăn ngon, được đưa con đến trường, được chăm sóc mảnh đất của mình mà không phải lo sợ hiểm nguy mỗi ngày. Anh không một lần nhìn điện thoại hay vội vã chạy xuống bếp. Anh dành trọn sự tập trung và tâm huyết cho cuộc trò chuyện. Thật khó hình dung làm sao anh có thể hào phóng thời gian đến thế khi phải gánh vác cùng lúc quá nhiều vai trò. Tôi hỏi anh có bao giờ thấy mệt vì nói quá nhiều để ủng hộ Palestine không. “Không bao giờ,” anh trả lời, dù thú nhận đêm nào cũng phải uống thuốc cho dịu cổ họng, “bởi lời nói có sức mạnh riêng của nó.”

Tổng kết:

Giờ mở cửa: 2h chiều - 11h tối
Gửi xe: Gửi xe máy
Liên hệ: @olivapalestinianhalalfood
Giá: $$$ (150,000VND–dưới 500,000VND)
Thanh toán: Tiền mặt, thẻ, chuyển khoản
Giao hàng: Không có