Paul Christiansen in Môi Trường
Từ chuyện chú rùa mang tên Bánh Xèo, nghĩ về vị thế người Việt trên bản đồ khoa học thế giới
Nước mắm, thứ nước màu hổ phách sóng sánh mang vị mặn mòi xen lẫn vị ngọt thanh của thịt cá, từ lâu đã là linh hồn của mọi món ăn và là biểu tượng bất biến của bản sắc Việt. Thế nhưng, thứ gia vị quốc hồn quốc túy ấy lại bắt nguồn từ một cái tên phương Tây: cá cơm Commerson. Nếu chai nước mắm trên mâm cơm nhà bạn đến từ vùng biển miền Trung, nơi khai sinh ra nghề mắm, thì loài cá được ủ muối để chắt ra dòng tinh chất ấy chính là Stolephorus commersonnii. Danh pháp này được ấn định vào năm 1801 để vinh danh Philibert Commerson, một người Pháp da trắng. Hãy thử quay ngược thời gian về những bếp nhà gian khó thời thuộc địa. Ngày ấy, niềm vui hiếm hoi sau một ngày lao dịch có khi chỉ là bữa cơm nghèo được chan chút nước mắm chắt chiu. Ấy vậy mà, thứ hương vị an ủi linh hồn người Việt lúc bấy giờ lại được làm nên từ loài cá mang tên của chính kẻ xâm lược.
Nhà văn Dạ Ngân và những hồi ức về Cư xá Thanh Đa: Cuộc chia tay không dễ
Mùa hè 1982, được đến Cư xá Thanh Đa, với tôi là một hạnh ngộ. Khu nhà ở có quy mô lớn nhất Sài Gòn nửa đầu thập niên 1970 — gần 4.000 căn hộ khép kín gồm khoảng 50.000 cư dân. Cư xá nghĩa là dành cho những người có nghề nghiệp ổn định, cộng đồng an vui kiểu mẫu. Ở những căn hộ 3 phòng ngủ, những viên chức, giáo chức, bác sĩ, kỹ sư, quân nhân từ hàm tá trở lên vui thích với niềm tự hào của những người tạo ra một tiểu khu như thế.
Vì đâu mà Đông Nam Á dần trở thành 'thùng chứa rác thải nhựa' của phương Tây?
Vào tháng 8/2025, bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc tại Geneva, nhà hoạt động môi trường người Malaysia Wong Pui Yi đã phát đi thông điệp thống thiết đến các cường quốc Global North (Bắc toàn cầu): “Hãy ngưng xem Global South [Nam toàn Cầu] như cái thùng chứa rác thải nhựa mà các vị không xử lý được.”
Nhìn lại Sài Gòn những năm 2009–2012 qua quá trình hình thành tòa nhà Bitexco
Sài Gòn thay đổi nhanh đến mức đường chân trời dường như biến chuyển sau mỗi đêm thức dậy. Khi những cao ốc tại Thủ Thiêm còn chưa kịp quen mắt, ta đã thấy Thanh Đa rục rịch chuyển mình, rồi những khu chung cư cao cấp với kiến trúc hiện đại lại liên tục mọc lên.
Mảng xanh, lớp lang kiến trúc và không gian tưởng niệm tại Công viên số 1 Lý Thái Tổ
Trong nỗ lực làm xanh không gian thành phố, trong vài tháng gần đây, Sài Gòn đã từ từ phá rào, cải tạo hàng loạt khu đất đã nhiều năm rơi vào lãng quên do dự án treo thành công viên phục vụ người dân. Trong đó, công trình tại số 1 Lý Thái Tổ, được định hướng trở thành đài tưởng niệm các nạn nhân đại dịch Covid, là một trong những địa điểm được yêu mến nhất. Từ lúc mở rộng cửa vài tháng trước đây, công viên thu hút nhiều khách thập phương và địa phương đến tản bộ, tưởng niệm, hay chỉ đơn giản là để hít chút không khí trong lành dưới tán cây cổ thụ sừng sững.
Soi bóng dư chấn đại dịch dưới bầu trời xanh và đài tưởng niệm 'giọt nước'
Gần đây, tôi có dịp ghé thăm công viên tưởng niệm COVID-19 vừa khánh thành tại số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài. Mở cửa từ...
Saigon Farm: Nơi tiếng vó ngựa làm dịu những xáo trộn tâm hồn
Con đường dẫn vào Saigon Farm hẹp dần, cỏ mọc quá đầu khiến thành phố tự lúc nào biến mất sau khoảng xanh ngút ngàn ấy. Không còn tiếng còi xe. Gió thổi xào xạc từng cơn. Tiếng chó sủa, gà gáy, đám ngựa cúi đầu ăn cỏ, tiếng vó chạm đất đều đều, rồi bóng một người đang đẩy chiếc xe chất đầy cỏ tươi bước tới. Tôi nhớ rất rõ khoảnh khắc ấy. Một sự dịu lại trong ngực, như khi bạn thở ra thật sâu mà không hề hay biết mình đã nín thở suốt bao lâu.
Sắc xanh trăm năm nơi 'thủ phủ' lá dong Tràng Cát
Trên những triền đất cát pha ven sông của xã Kim An, huyện Thanh Oai, Hà Nội, có một ngôi làng nhỏ mang tên Tràng Cát. Nơi đây, lá dong đã trở thành ký ức, sinh kế của người làng suốt nhiều thế kỷ. Cũng từ những mảnh vườn ở Tràng Cát, lá dong đã được “hô biến” thành những chiếc bánh chưng, điểm tô sắc xanh ngày Tết khắp mọi miền.
Paul Christiansen in Môi Trường
Từ chuyện chú rùa mang tên Bánh Xèo, nghĩ về vị thế người Việt trên bản đồ khoa học thế giới
Nước mắm, thứ nước màu hổ phách sóng sánh mang vị mặn mòi xen lẫn vị ngọt thanh của thịt cá, từ lâu đã là linh hồn của mọi món ăn và là biểu tượng bất biến của bản sắc Việt. Thế nhưng, thứ gia vị quốc...
Nhà văn Dạ Ngân và những hồi ức về Cư xá Thanh Đa: Cuộc chia tay không dễ
Mùa hè 1982, được đến Cư xá Thanh Đa, với tôi là một hạnh ngộ. Khu nhà ở có quy mô lớn nhất Sài Gòn nửa đầu thập niên 1970 — gần 4.000 căn hộ khép kín gồm khoảng 50.000 cư dân. Cư xá nghĩa là dành cho...
Vì đâu mà Đông Nam Á dần trở thành 'thùng chứa rác thải nhựa' của phương Tây?
Vào tháng 8/2025, bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc tại Geneva, nhà hoạt động môi trường người Malaysia Wong Pui Yi đã phát đi thông điệp thống thiết đến các cường quốc Global North (Bắc toàn cầu): “Hãy ...
Nhìn lại Sài Gòn những năm 2009–2012 qua quá trình hình thành tòa nhà Bitexco
Sài Gòn thay đổi nhanh đến mức đường chân trời dường như biến chuyển sau mỗi đêm thức dậy. Khi những cao ốc tại Thủ Thiêm còn chưa kịp quen mắt, ta đã thấy Thanh Đa rục rịch chuyển mình, rồi những khu...
Mảng xanh, lớp lang kiến trúc và không gian tưởng niệm tại Công viên số 1 Lý Thái Tổ
Trong nỗ lực làm xanh không gian thành phố, trong vài tháng gần đây, Sài Gòn đã từ từ phá rào, cải tạo hàng loạt khu đất đã nhiều năm rơi vào lãng quên do dự án treo thành công viên phục vụ người dân....
Soi bóng dư chấn đại dịch dưới bầu trời xanh và đài tưởng niệm 'giọt nước'
Gần đây, tôi có dịp ghé thăm công viên tưởng niệm COVID-19 vừa khánh thành tại số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài. Mở cửa từ tháng 2/2026 như một phần trong nỗ lực xanh hóa đô thị, công viên chọn khối đ...
Một thời 'tuổi thơ dữ dội' cùng nhạc và phim lồng tiếng HTV3
Trong bộ phim Inside Out (2015), ký ức con người được hữu hình hóa thông qua các quả cầu pha lê. Trong đó, những quả cầu sáng nhất được gọi là “ký ức lõi,” chứa đựng những khoảnh khắc định hình nên bả...
Saigon Farm: Nơi tiếng vó ngựa làm dịu những xáo trộn tâm hồn
Con đường dẫn vào Saigon Farm hẹp dần, cỏ mọc quá đầu khiến thành phố tự lúc nào biến mất sau khoảng xanh ngút ngàn ấy. Không còn tiếng còi xe. Gió thổi xào xạc từng cơn. Tiếng chó sủa, gà gáy, đám ng...
Sắc xanh trăm năm nơi 'thủ phủ' lá dong Tràng Cát
Trên những triền đất cát pha ven sông của xã Kim An, huyện Thanh Oai, Hà Nội, có một ngôi làng nhỏ mang tên Tràng Cát. Nơi đây, lá dong đã trở thành ký ức, sinh kế của người làng suốt nhiều thế kỷ. Cũ...
Paul Christiansen in Natural Selection
Ngựa: Chuyện về 'kẻ ngoại tộc' đã trở thành biểu tượng của đất Việt
Theo bạn, ngựa có phải là một loài vật “gốc Việt” không?
Những đôi tay nhuộm đỏ 'giữ lửa' nghề ở làng nhang Lê Minh Xuân
Những bó nhang đỏ rực được nghệ nhân mang ra từ sáng sớm, trong màn sương mù bảng lảng, thoang thoảng mùi quế thơm vào khúc giao mùa năm mới.
Paul Christiansen in Đời Sống
Đón chờ nỗi cô đơn ở trạm xe buýt
Chúng ta ở cạnh nhau, nhưng không cùng nhau.
Tia sáng cuối hầm của những người công nhân ở mỏ than Quảng Ninh
“Tôi là một người mang hai màu da.”
Về đâu tương lai voi hoang dã Việt Nam khi diện tích rừng ngày một thu hẹp?
Hàng dấu chân khổng lồ xen lẫn từng mảng bê tông vỡ loang lổ dẫn đến một trạm bảo vệ rừng đơn sơ trong Vườn quốc gia Pù Mát thuộc tỉnh Nghệ An. Theo lời các nhân viên tại vườn, chủ nhân của những dấu ...
Trong thế giới bí ẩn của hội đô vật biểu diễn duy nhất tại Việt Nam
Vào 2018, Vietnam Pro Wrestling (VPW) chính thức được thành lập tại Sài Gòn, là câu lạc bộ đầu tiên và duy nhất dành cho các đô vật biểu diễn chuyên nghiệp trên khắp Việt Nam.
Paul Christiansen in Natural Selection
Rừng thông đặc hữu của Đà Lạt: 'Phép màu' của vùng nhiệt đới trước áp lực đô thị hóa
"Hàng thông lấp loáng đứng trong im / Cành lá in như đã lặng chìm / Hư thực làm sao phân biệt được!"
Một ngày làm việc của nữ nhân viên gác chắn đường tàu ở Sài Gòn
Trong buồng trực nhỏ nhìn ra con đường Nguyễn Trọng Tuyển (TP.HCM) tấp nập, chị Nguyễn Thị Tâm đều đặn kiểm tra đồng hồ và rà soát cẩn thận lịch trình tàu chạy trong ngày. Những thao tác lặp đi lặp lạ...
Đi xem ultimate frisbee để sống lại cảm giác được gắn kết với một tập thể
Hồi còn học cấp 3, tôi và những thằng bạn, từ những con người xa lạ, đã có dịp “kết nghĩa huynh đệ” qua những giờ tỉ thí trong các trận frisbee. Cứ ngỡ sẽ chẳng còn những giây phút đẫm mồ hôi với...
Tản mạn về những ngày lội nước Sài Gòn 'mùa triều cường'
Tôi bao dung gần như tất cả mọi thứ của Sài Gòn. Đó là dấu hiệu của một mối quan hệ bền vững, vì tôi vẫn còn muốn sống chung hòa bình với mảnh đất này. Những đợt nắng đổ lửa vào mỗi giấc trưa, với tôi...
Bắt một chuyến phà để thấy lát cắt đời sống Đồng bằng Sông Cửu Long
Trải dài biên giới của nhiều quốc gia, Châu thổ sông Mê Kông được người Việt đặt cho cái tên “Đồng bằng Sông Cửu Long” — tương ứng với 9 cửa sông đổ ra biển Đông.
