Sài·gòn·eer

Khôi Phạm

in Đời Sống

Giữa bốn bể năm châu, nơi đâu có vòi xịt đ*t, nơi đó là quê nhà

Những năm 2010, tôi sang Singapore du học. Đối với một đứa nhỏ, phải một mình xoay xở ở thành phố choáng ngợp là cả một thử thách gian nan. Tôi phải học cách thích nghi với đủ thứ thay đổi cùng lúc, từ nhỏ nhặt đến lớn lao: giao tiếp bằng ngôn ngữ mới, áp lực học hành, khác biệt về văn hóa, ẩm thực, rồi cả nỗi nhớ nhà. Thế nhưng, mọi thứ dần dần cũng đi vào quỹ đạo. Hệ thống giao thông công cộng vận hành rất trơn tru, chất giọng bản địa nghe mãi cũng thành quen, và tôi cũng chẳng thèm bánh mì hay cơm tấm nhiều như mình từng nghĩ. Tuyệt nhiên, có một khoảng trống trong lòng mà tôi không làm sao lấp đầy nổi, đó là sự vắng bóng của chiếc vòi xịt mông.

Paul Christiansen

in Công Nghệ

Ta làm gì khi mớ hổ lốn của AI nhận chìm trải nghiệm con người?

Rác AI đã tràn ngập đường phố. Đi đến đâu, ta cũng bắt gặp những gương mặt hoạt hình y chang nhau, cười nhăn nhở trên phông nền loang lổ màu mè. Mọi khoảng trống đều bị bôi trát đủ thứ hình thù sặc sỡ để che đi những lỗi vẽ sai bét: nào đồng hồ méo mó chữ số, ổ bánh mì vỏ sần sùi như da rắn, hay trái chanh dây ứ nước, lỗ chỗ ở giữa.

in Đời Sống

Ai thương ai nhớ những trạm dừng chân đã đi qua?

Nếu xe khách là con người, thì chắc nó sẽ là kiểu dễ bị ghét bỏ. Nó có thể là một chàng trai thô lỗ, phì phèo khói thuốc, thỉnh thoảng ré lên inh ỏi vì ai đó lỡ đi nhanh hơn nó vài bước chân. Hoặc nếu là một cô gái, thì là kiểu đỏng đảnh, nhất là trong mấy mùa nghỉ lễ, sẽ có vô số người phải xếp hàng dài mong được đồng hành, nhưng nó chỉ cho phép ai đến sớm hơn, có khi còn làm khó dễ người ta đủ đường.

in Natural Selection

Luận công, luận tội hoa sữa, nàng thơ gây tranh cãi của mùa thu

Sớm, mở toang cánh cửa sổ đón những tia nắng đầu tiên, tôi nghe mùi hoa đặc trưng quen thuộc thoang thoảng trong không khí se se lạnh. Năm nay, trời vào thu sớm, và chỗ tôi hoa sữa cũng đã bung nở những hương thơm nồng nàn.

in Kiến Trúc

Gạch hoa gió trong dòng chảy kiến trúc miền Bắc Việt Nam

Từ kinh nghiệm ứng phó với thời tiết khắc nghiệt của người Việt xưa đến làn sóng “nhiệt đới hóa” kiến trúc Xô Viết thời ...

in Kiến Trúc

Kiến trúc hiện đại Việt Nam là điểm tựa hoài niệm giữa thời kỳ tái thiết đô thị

Đã hai năm nay, hầu như ngày nào tôi cũng vào xem nhóm Facebook Kiến trúc Hiện đại Việt Nam , nơi các thành viên thường xu...

in Môi Trường

Vai trò 'viên pin' khu vực của thủy điện Lào trong bối cảnh Việt Nam, ASEAN đều khát điện

Sau thập niên 90 dồi dào nguồn đầu tư nước ngoài, đất nước Lào bắt đầu gia tăng sản xuất điện dư dả để xuất khẩu tạo thu nhập. Ngày nay, Lào hiện đang xuất khẩu khoảng 80% sản lượng điện quốc gia, phần lớn là thủy điện, sang các nước láng giềng, mang về 2,6 tỷ USD cho quốc gia vốn được xem là khó khăn nhất khu vực Đông Nam Á. Các nước còn lại trong khu vực, bao gồm Thái Lan, Campuchia, Việt Nam, Singapore và Malaysia, đã và đang lệ thuộc rất lớn lên nguồn năng lượng từ Lào, nhưng có lẽ cục diện đang bắt đầu thay đổi.

in Đời Sống

Ai mới là 'expat': Bóc tách danh xưng đầy tranh cãi tại Việt Nam và trên thế giới

"Expat là một từ mang tính phân biệt chủng tộc." Nhiếp ảnh gia Misan Harriman đã thẳng thắn đưa ra nhận định trên trong chương trình mạng SubwayTakes. Theo lập luận này, bản thân từ expat (viết tắt của expatriate) đã ngầm mang ngụ ý phân biệt chủng tộc, bởi nó tạo ra sự bất bình đẳng giữa các nhóm người di cư. Đồng tình với quan điểm đó, tác giả Mawauna Remarque Koutonin từng viết trên chuyên trang Silicon Africa rằng người gốc Phi, Ả Rập hay châu Á khi ra nước ngoài đều bị gọi chung là dân nhập cư. Trong khi đó, người châu Âu nghiễm nhiên tận hưởng danh xưng "expat" vì họ không muốn bị xếp ngang hàng với các sắc tộc khác. Bằng cách tự đặt bản thân ở thế bề trên, nhóm tinh hoa phương Tây đã đẩy cụm từ "người nhập cư" thành danh xưng dành riêng cho những bối cảnh mà họ coi là thấp kém.

Back Đời Sống

in Parks & Rec

Thế giới sinh động bên trong 'hội thao' chim cảnh Sài Gòn

Từng chiếc xe máy chầm chậm đến, chở theo những lồng chim phủ kín vải, rồi đậu lại trên bãi sỏi cạnh quán cà phê sân vườn, nơi tiếng hót trong trẻo vọng ra từ lơ lửng trên cao

Paul Christiansen

in Natural Selection

Luận tội lục bình, kẻ xâm lược sông nước Việt bằng vẻ đẹp phù phiếm

Trôi khắp bao nhánh sông, những hệ thống rễ, cuốn, lá đan xen tạo thành bao bụi lục bình xanh mướt, nhấp nhô theo dòng nước nhờ phần thân rỗng xốp, điểm xuyết bởi những cánh hoa hồng tim tím xếp nếp, ...

in Đời Sống

Thế giới sinh động dưới gầm cầu, 'nơi chốn thứ ba' ẩn dấu trong lòng Sài Gòn

Nơi chốn thứ ba (danh từ): Một địa điểm ngoài không gian sống và làm việc, nơi mọi người giao lưu và tương tác xã hội.

in Môi Trường

Bên trong chợ Hoàng Hoa Thám, thánh địa của ngành công nghiệp đồ si Sài Gòn

Một con hẻm nhỏ nơi quần áo chất đống đến mức tràn ra cả mặt đường. Ấy chính là một hiện thân của nền công nghiệp đồ si ở Việt Nam.

Paul Christiansen

in Đời Sống

Viết cho cửa van thủy lợi, 'kỳ quan' nhân tạo của Đồng bằng sông Cửu Long

Kìa, một chuỗi tòa tháp kín cổng cao tường, nội bất xuất, ngoại bất nhập! Phải chăng đây là thành lũy để cai quản một vùng đất lắm trộm cắp, cướp bóc như phim bom tấn hậu tận thế? Không phải đâu. Đó l...

in Kiến Trúc

Vẻ đẹp của nhà phố xưa ở Sài Gòn qua tranh ký họa của kiến trúc sư nước ngoài

Kiến trúc Việt Nam thay đổi như thế nào sau thời kỳ thuộc địa?  

in Đời Sống

Bên trong lò rèn Thủ Đức giữ lửa truyền thống gia đình suốt 4 thế hệ

Chẳng ngoa khi nói làm việc tại một lò rèn tựa như đang ở Hỏa Diệm Sơn.

in Công Nghệ

Nghệ thuật keycap: Cả thế giới bỗng chốc thu bé lại vừa bằng một phím bấm

Dù các studio chế tác nút bấm bàn phím cơ (artisan keycap) trong nước mới bắt đầu xuất hiện cách đây khoảng năm năm, nhưng những sản phẩm nhỏ nhắn và tinh xảo này hiện đang cho thấy nhiều tiềm năng và...

in Đời Sống

Viết cho những bình nước '0 đồng' giữa lòng thành phố

Những năm gần đây, tôi nghe nhiều tin tức về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lên đời sống của người dân Việt Nam.

in Parks & Rec

‘18 phút để chạm đến bầu trời’: Bay dù lượn trên bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng

Bay dù lượn chính là thở căng lồng ngực, cảm nhận sức cản của gió, để tâm trí chìm vào đại dương, lửng lơ giữa trời trên cánh dù no gió và… chụp ảnh phim!

in Ẽplain

Từ câu chuyện meme thanh long, nghĩ về bài học quảng bá nông sản Việt Nam

Trái thanh long tồn tại ở Việt Nam từ hàng trăm năm trước, nhưng phải đến thế kỷ 21, nó mới lần đầu tiên có trong mì tôm.

in Đời Sống

Về ngoại thành Hà Nội, nơi mùa dâu tằm gọi hè đỏ rực miền quê Bắc Bộ

Những cành dâu tằm đỏ rực, lủng lẳng trong gió gọi hè sang trên những cánh đồng bạt ngàn ngoại thành Hà Nội.

Khôi Phạm

in Natural Selection

Ăn thử 10 loại trái cây dân dã để thấy thiên nhiên Việt Nam giàu đẹp thế nào

Trong tiếng Việt, từ “cỏ” thường được dùng để chỉ các sự vật, hiện tượng mang tính địa phương, hơi xuề xòa, không thương hiệu và có phần chân chất. Như cái tên “chó cỏ” là cụm từ thân thương các sen h...

in Natural Selection

Sấu gọi hè, chứa chan hương vị Hà Nội đầy thương nhớ

Anh đồng nghiệp cũ gọi tôi với vẻ hối thúc về cái kèo ra Hà Nội chơi mãi còn dang dở: “Hay mày định sấu rụng hết mới ra?”

Khôi Phạm

in Natural Selection

Trái thị: Thơm thiệt thơm mà chát cũng thiệt chát

Nếu phải chọn một mùi thơm làm “quốc hương” của Việt Nam thì bạn sẽ chọn mùi hương nào? Có rất nhiều ứng viên sáng giá cho vị trí này: nào là hương sầu riêng, hương trà sen, xôi lá dứa, hay cả hương t...

in Ẽplain

Từ 'Oh Chế' đến 'Lửa hận thù' — Lược sử văn hóa K-pop chế tại Việt Nam

Ký ức của tôi về những năm cấp 2 thường xuất hiện giọng hát vịt cồ của lũ bạn, luôn mồm oang oang một đoạn điệp khúc ngô nghê: “Mày rửa chén, tao lau nhà.”

in Môi Trường

WWF-Việt Nam đồng hành cùng bà con Đồng bằng sông Cửu Long chống biến đổi khí hậu với các mô hình sinh kế thuận tự nhiên

“10 năm trước bắt được 10 con cá thì giờ chỉ bắt được 4-5 con,” anh Nguyễn Văn Dê — người dân xã Vĩnh Đại, tỉnh Long An — cho biết.

in Môi Trường

Cơm gạo lúa nổi, khô cá đồng, giỏ lục bình đan tay: Bình dị, đơn sơ nhưng đặc biệt quan trọng với hệ sinh thái Đồng bằng sông Cửu Long

Có lẽ với nhiều người, hai từ “mùa lũ” sẽ gợi lên những hình ảnh về tàn phá và thiệt hại. Nhưng với Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), “mùa lũ” còn có nghĩa là nguồn sống.

in Đời Sống

Máy tập thể dục công cộng — sản phẩm dành cho trẻ em, người già, và người trẻ thất tình

Tất cả chúng ta đều có những lúc thất tình. Tất cả những lúc thất tình tôi đều chạy bộ. Chạy bộ làm tiêu hao lượng nước trong cơ thể… Thế là chúng ta không còn nước mắt để khóc nữa.

Paul Christiansen

in Đời Sống

Viết cho túi bọc trái cây, 'chiến thần' diệt sâu bọ thầm lặng

Chuột, muỗi, rắn, rết, sâu, bọ và sên: một vùng đất càng trù phú thì lại càng được các đoàn thể, họ hàng nội ngoại của giống loài chuột bọ ưu ái.