Sài·gòn·eer

Khôi Phạm

in Đời Sống

Giữa bốn bể năm châu, nơi đâu có vòi xịt đ*t, nơi đó là quê nhà

Những năm 2010, tôi sang Singapore du học. Đối với một đứa nhỏ, phải một mình xoay xở ở thành phố choáng ngợp là cả một thử thách gian nan. Tôi phải học cách thích nghi với đủ thứ thay đổi cùng lúc, từ nhỏ nhặt đến lớn lao: giao tiếp bằng ngôn ngữ mới, áp lực học hành, khác biệt về văn hóa, ẩm thực, rồi cả nỗi nhớ nhà. Thế nhưng, mọi thứ dần dần cũng đi vào quỹ đạo. Hệ thống giao thông công cộng vận hành rất trơn tru, chất giọng bản địa nghe mãi cũng thành quen, và tôi cũng chẳng thèm bánh mì hay cơm tấm nhiều như mình từng nghĩ. Tuyệt nhiên, có một khoảng trống trong lòng mà tôi không làm sao lấp đầy nổi, đó là sự vắng bóng của chiếc vòi xịt mông.

Paul Christiansen

in Công Nghệ

Ta làm gì khi mớ hổ lốn của AI nhận chìm trải nghiệm con người?

Rác AI đã tràn ngập đường phố. Đi đến đâu, ta cũng bắt gặp những gương mặt hoạt hình y chang nhau, cười nhăn nhở trên phông nền loang lổ màu mè. Mọi khoảng trống đều bị bôi trát đủ thứ hình thù sặc sỡ để che đi những lỗi vẽ sai bét: nào đồng hồ méo mó chữ số, ổ bánh mì vỏ sần sùi như da rắn, hay trái chanh dây ứ nước, lỗ chỗ ở giữa.

in Đời Sống

Ai thương ai nhớ những trạm dừng chân đã đi qua?

Nếu xe khách là con người, thì chắc nó sẽ là kiểu dễ bị ghét bỏ. Nó có thể là một chàng trai thô lỗ, phì phèo khói thuốc, thỉnh thoảng ré lên inh ỏi vì ai đó lỡ đi nhanh hơn nó vài bước chân. Hoặc nếu là một cô gái, thì là kiểu đỏng đảnh, nhất là trong mấy mùa nghỉ lễ, sẽ có vô số người phải xếp hàng dài mong được đồng hành, nhưng nó chỉ cho phép ai đến sớm hơn, có khi còn làm khó dễ người ta đủ đường.

in Natural Selection

Luận công, luận tội hoa sữa, nàng thơ gây tranh cãi của mùa thu

Sớm, mở toang cánh cửa sổ đón những tia nắng đầu tiên, tôi nghe mùi hoa đặc trưng quen thuộc thoang thoảng trong không khí se se lạnh. Năm nay, trời vào thu sớm, và chỗ tôi hoa sữa cũng đã bung nở những hương thơm nồng nàn.

in Kiến Trúc

Gạch hoa gió trong dòng chảy kiến trúc miền Bắc Việt Nam

Từ kinh nghiệm ứng phó với thời tiết khắc nghiệt của người Việt xưa đến làn sóng “nhiệt đới hóa” kiến trúc Xô Viết thời ...

in Kiến Trúc

Kiến trúc hiện đại Việt Nam là điểm tựa hoài niệm giữa thời kỳ tái thiết đô thị

Đã hai năm nay, hầu như ngày nào tôi cũng vào xem nhóm Facebook Kiến trúc Hiện đại Việt Nam , nơi các thành viên thường xu...

in Môi Trường

Vai trò 'viên pin' khu vực của thủy điện Lào trong bối cảnh Việt Nam, ASEAN đều khát điện

Sau thập niên 90 dồi dào nguồn đầu tư nước ngoài, đất nước Lào bắt đầu gia tăng sản xuất điện dư dả để xuất khẩu tạo thu nhập. Ngày nay, Lào hiện đang xuất khẩu khoảng 80% sản lượng điện quốc gia, phần lớn là thủy điện, sang các nước láng giềng, mang về 2,6 tỷ USD cho quốc gia vốn được xem là khó khăn nhất khu vực Đông Nam Á. Các nước còn lại trong khu vực, bao gồm Thái Lan, Campuchia, Việt Nam, Singapore và Malaysia, đã và đang lệ thuộc rất lớn lên nguồn năng lượng từ Lào, nhưng có lẽ cục diện đang bắt đầu thay đổi.

in Đời Sống

Ai mới là 'expat': Bóc tách danh xưng đầy tranh cãi tại Việt Nam và trên thế giới

"Expat là một từ mang tính phân biệt chủng tộc." Nhiếp ảnh gia Misan Harriman đã thẳng thắn đưa ra nhận định trên trong chương trình mạng SubwayTakes. Theo lập luận này, bản thân từ expat (viết tắt của expatriate) đã ngầm mang ngụ ý phân biệt chủng tộc, bởi nó tạo ra sự bất bình đẳng giữa các nhóm người di cư. Đồng tình với quan điểm đó, tác giả Mawauna Remarque Koutonin từng viết trên chuyên trang Silicon Africa rằng người gốc Phi, Ả Rập hay châu Á khi ra nước ngoài đều bị gọi chung là dân nhập cư. Trong khi đó, người châu Âu nghiễm nhiên tận hưởng danh xưng "expat" vì họ không muốn bị xếp ngang hàng với các sắc tộc khác. Bằng cách tự đặt bản thân ở thế bề trên, nhóm tinh hoa phương Tây đã đẩy cụm từ "người nhập cư" thành danh xưng dành riêng cho những bối cảnh mà họ coi là thấp kém.

Back Đời Sống

Khôi Phạm

in Đời Sống

Bún chả Obama và bờ kè Trudeau: Tản mạn về công du và vì sao kênh Nhiêu Lộc không nổi tiếng

Dù là đối với nguyên thủ quốc gia, nghệ sĩ K-pop, hay bất cứ vị khách quốc tế vô danh nào đó trên đường, câu đầu tiên mà người Việt thường hỏi đối phương là “bạn thích món ăn Việt nào nhất?” Đủ thấy r...

in Đời Sống

'Điếu văn' cho tuổi thơ bên rạch Xuyên Tâm trước ngày biến mất

Dọc theo tuyến đường Điện Biên Phủ qua các quận 1, 3, 10 và Bình Thạnh chính là hẻm 27. Con hẻm nằm ngay cạnh đường Trường Sa, dọc theo bờ kênh Nhiêu Lộc.

Khôi Phạm

in Đời Sống

Giữa bốn bể năm châu, nơi đâu có vòi xịt đ*t, nơi đó là quê nhà

Những năm 2010, tôi sang Singapore du học. Đối với một đứa nhỏ, phải một mình xoay xở ở thành phố choáng ngợp là cả một thử thách gian nan. Tôi phải học cách thích nghi với đủ thứ thay đổi cùng lúc, t...

Paul Christiansen

in Công Nghệ

Ta làm gì khi mớ hổ lốn của AI nhận chìm trải nghiệm con người?

Rác AI đã tràn ngập đường phố. Đi đến đâu, ta cũng bắt gặp những gương mặt hoạt hình y chang nhau, cười nhăn nhở trên phông nền loang lổ màu mè. Mọi khoảng trống đều bị bôi trát đủ thứ hình thù sặc sỡ...

in Đời Sống

Ai thương ai nhớ những trạm dừng chân đã đi qua?

Nếu xe khách là con người, thì chắc nó sẽ là kiểu dễ bị ghét bỏ. Nó có thể là một chàng trai thô lỗ, phì phèo khói thuốc, thỉnh thoảng ré lên inh ỏi vì ai đó lỡ đi nhanh hơn nó vài bước chân. Hoặc nếu...

Brian Letwin

in Đời Sống

Cảm ơn trời mỗi sớm mai thức dậy, được đi làm trên con đường Hoàng Sa

Hơn mười mấy năm đi làm ở Sài Gòn, tôi đã trải qua không biết bao nhiêu lần đổi văn phòng, loanh quanh khắp mấy quận trung tâm. Chừng ấy thời gian, chốn đi về của tôi cứ dịch chuyển từ Bình Thạnh sang...

in Natural Selection

Luận công, luận tội hoa sữa, nàng thơ gây tranh cãi của mùa thu

Sớm, mở toang cánh cửa sổ đón những tia nắng đầu tiên, tôi nghe mùi hoa đặc trưng quen thuộc thoang thoảng trong không khí se se lạnh. Năm nay, trời vào thu sớm, và chỗ tôi hoa sữa cũng đã bung nở nhữ...

in Kiến Trúc

Gạch hoa gió trong dòng chảy kiến trúc miền Bắc Việt Nam

Từ kinh nghiệm ứng phó với thời tiết khắc nghiệt của người Việt xưa đến làn sóng “nhiệt đới hóa” kiến trúc Xô Viết thời kỳ tái thiết, những ô gạch hoa gió mỏng mảnh chính là điểm giao thoa tài tình gi...

in Kiến Trúc

Kiến trúc hiện đại Việt Nam là điểm tựa hoài niệm giữa thời kỳ tái thiết đô thị

Đã hai năm nay, hầu như ngày nào tôi cũng vào xem nhóm Facebook Kiến trúc Hiện đại Việt Nam, nơi các thành viên thường xuyên chụp lại, chia sẻ hình ảnh những công trình kiến trúc hiện đại giữa thế kỷ ...

in Môi Trường

Vai trò 'viên pin' khu vực của thủy điện Lào trong bối cảnh Việt Nam, ASEAN đều khát điện

Sau thập niên 90 dồi dào nguồn đầu tư nước ngoài, đất nước Lào bắt đầu gia tăng sản xuất điện dư dả để xuất khẩu tạo thu nhập. Ngày nay, Lào hiện đang xuất khẩu khoảng 80% sản lượng điện quốc gia, phầ...

in Đời Sống

Ai mới là 'expat': Bóc tách danh xưng đầy tranh cãi tại Việt Nam và trên thế giới

"Expat là một từ mang tính phân biệt chủng tộc." Nhiếp ảnh gia Misan Harriman đã thẳng thắn đưa ra nhận định trên trong chương trình mạng SubwayTakes. Theo lập luận này, bản thân từ expat (viết tắt củ...

Paul Christiansen

in Natural Selection

Vén màn sự thật về Gigantopithecus: Loài vượn cổ đại lớn nhất từng tồn tại ở Việt Nam

Ở Việt Nam, liệu có loài hoang dã nào chưa từng bị săn lùng đến sát bờ vực tuyệt chủng, hay chưa biến thành món hàng bị người ta định giá rạch ròi bằng miếng thịt, nhúm lông?

in Môi Trường

Nông dân Thái Lan ngụp lặn trong vòng xoáy nợ nần-bệnh tật vì thuốc trừ sâu

Khi mặt trời từ từ ló dạng, chiếu ánh bình minh ấm áp lên bản làng Ban Wichit Pattana, thuộc vùng quê Đông Bắc Thái Lan, ông Chuchart Srithachum, 62 tuổi, lục tục bắt đầu bài tập thể dục buổi sáng. Ôn...

Khôi Phạm

in Kiến Trúc

Có một bộ sưu tập mặt tiền nhà miền Tây thân thương trong dự án minh họa 'Con Ốc Nhỏ'

Vi vu trên xe máy có lẽ là cách đi lại phổ biến nhất đối với người Việt hiện nay. Chiếc xe ấy đưa chúng ta bon bon trên những cung đường, hòa mình vào luồng giao thông tuôn chảy khắp các đô thị. Nhưng...

in Kiến Trúc

Khám phá những 'phương ngữ' độc đáo của kiến ​​trúc hiện đại Việt Nam

“Kiểu nhà này là chú tôi tự nghĩ ra. Giờ làm gì còn bản vẽ, hồi đó cứ làm tới đâu tính tới đó thôi,” người chủ một homestay mang phong cách hiện đại (modernist) ở Ninh Thuận kể với tôi. Chẳng cần đến ...

in Đời Sống

Bí mật đằng sau câu hẹn 'bữa nào cà phê'

Thế giới người lớn mang đến cho tôi nhiều bất ngờ, điển hình là lời hứa: “Bữa nào cà phê.” 

Khôi Phạm

in Công Nghệ

Review: Game kinh dị 'Tai Ương' là cơn ác mộng mang đậm chất văn hóa Việt

Thiên tai, bệnh tật, khốn nạn, đổ vỡ, thương vong: khi một gia đình bị bủa vây cùng lúc bởi nhiều chuyện không may, người ta hay nói rằng tai ương đã ập đến rồi đó. Tai Ương (The Scourge) cũng ch...

Paul Christiansen

in Môi Trường

Nhà sáng lập WildAct Trang Nguyễn kể chuyện bảo tồn trên mạng xã hội để lan tỏa tình yêu thiên nhiên

Tiến sĩ Trang Nguyễn, nhà khoa học bảo tồn động vật hoang dã với tấm bằng tiến sĩ từ Cambridge kiêm nhà sáng lập WildAct, hẳn không còn là cái tên xa lạ. Cô từng lọt top 30 Dưới 30 của Forbes Châu Á, ...

in Đời Sống

Tản mạn về tiếng máy bay và những cuộc cất cánh của đời người

Tiếng động cơ máy bay xé toạc bầu trời, mang theo sức nặng của sự chia xa lẫn niềm hy vọng của người đi và ở lại.

in Kiến Trúc

Kiến trúc hiện đại Việt Nam: Tấm gương phản chiếu ngôn ngữ đời sống của người Việt

Lịch sử kiến trúc hiếm khi ghi nhận một phong trào nào mang tính bứt phá như chủ nghĩa kiến trúc hiện đại Việt Nam (Vietnamese modernism). Không chỉ phản ánh quá trình chuyển mình và tự định hình bản ...