Sài·gòn·eer

BackDi Sản » Diện kiến 'Xác ướp Xóm Cải,' thi hài nữ quý tộc bí ẩn ngay giữa lòng Sài Gòn

Diện kiến 'Xác ướp Xóm Cải,' thi hài nữ quý tộc bí ẩn ngay giữa lòng Sài Gòn

Bạn đã bao giờ thắc mắc rằng vì sao giữa lòng Sài Gòn lại có một xác ướp được trưng bày trang trọng chưa?

Đây không phải là huyền sử người ta kể chỉ để dọa ma sắp nhỏ, vì chỉ cần dành chút thời gian ghé thăm Bảo tàng Lịch sử TP.HCM bên cạnh Thảo Cầm Viên, người xem sẽ được diện kiến ngay nét trầm ngâm của bà. Xác ướp được xác định là thi hài của bà Nguyễn Thị Hiệu, nữ quý tộc hoàng thân quốc thích của vua Gia Long. Thi thể bà được khai quật nguyên vẹn trong một khu mộ ở Xóm Cải thuộc quận 5 khi toàn bộ khu xóm được giải tỏa năm 1994, nên dân gian thường gọi bà với cái tên dân dã “Xác ướp Xóm Cải.”

Được chôn cùng với bà là nhiều hiện vật gồm 7 chiếc nhẫn vàng có mặt đá, lược, dụng cụ ăn trầu bằng đồng và nhiều trang sức khác với tuổi đời hơn 2 thế kỷ. Phân tích khoa học cho thấy khi được khâm liệm, bà hưởng thọ khoảng 60 tuổi. Xác bà được bao phủ bởi một lớp sơn ta cổ đỏ ối, giúp giữ dung dịch ướp xác không tràn ra ngoài và nước mưa không thấm vào trong, giảm thiểu quá trình phân hủy. Thi hài được trưng bày trong phòng riêng tại bảo tàng sau khi được giám định bởi các chuyên gia thuộc Đại học Y Dược.

Xuyên suốt lịch sử, bảo tàng luôn là điểm đến thú vị cho bất cứ tâm hồn ham học hỏi nào. Ngày nay, dẫu các phương tiện truyền thông đại chúng và internet đã dần trở thành không gian tìm kiếm thông tin tiện lợi nhất, được ngắm nghía các hiện vật ngoài đời vẫn cho tôi cảm giác hân hoan, tò mò khó tả. Ngay như Xác ướp Xóm Cải chẳng hạn, chắc chắn sự hiện diện của bà sẽ thôi thúc nhiều khách đến thăm tìm hiểu thêm kiến thức về xác ướp và lịch sử, như cách tôi đã mày mò ra rằng không phải xác ướp nào cũng quấn băng hay được chôn sâu trong mộ như ở Ai Cập. Trên thực tế, bất kì môi trường lạnh giá, khô ráo và kín khí nào cũng có khả năng tạo ra “xác ướp bất đắc dĩ.” Nước ta cũng đã ghi nhận nhiều xác ướp như thế, bao gồm cả Xác ướp Xóm Cải.

Tuy vậy, gian trưng bày vẫn còn rất ít thông tin xoay quanh cuộc đời của bà lúc còn sống, để ta có thể hiểu sâu hơn về lịch sử xã hội Việt thời ấy. Cho nên, ngoài mục đích chiêm ngưỡng để thỏa trí tò mò của khách tham quan về quá trình xác ướp hóa, thi hài bà Nguyễn Thị Hiệu cũng dễ gây sợ hãi đối với ai thần kinh yếu, đặc biệt là trẻ em. Saigoneer cũng đã tránh đăng hình chụp xác ướp từ chính diện. Hơn thế nữa, ta cũng không thể nào xác định được liệu người nhà cụ Hiệu có cho phép thi thể bà được đem ra trưng bày như thế không. Phải thừa nhận rằng bảo tàng đã bày biện nơi bà an nghỉ với tâm thế rất cung kính, nhưng tôi không khỏi băn khoăn liệu rằng có ai ngoài kia hoàn toàn yên tâm với quyết định đưa người nhà mình ra trước mặt thiên hạ như thế không, giữa cái hỗn độn đầy khói bụi và đường phố Sài Gòn xô bồ xô bộn.

Nói cho cùng, mỗi người chúng ta có thể tự suy xét trong thâm tâm rằng mục đích ta đến viếng thăm Xác ướp Xóm Cải là gì. Bạn đọc cũng có thể đi với tâm thế như người viết, một mọt sách rất thích thú được tham quan hàng tá hiện vật trong bảo tàng. Theo phần thuyết minh, để giữ cho thi hài cụ Hiệu không phân hủy, phần không khí bên trong kính được giữ trong môi trường hằng nhiệt đúng 29 độ C. Tôi đã quyết định lấy nhiệt độ này làm nhiệt độ lý tưởng của chính mình khi bước vào bất kỳ căn phòng nào trong tương lai — tôi gọi là “khí hậu xác ướp.” Và một mai kia, đến lúc tôi lâm chung, ai muốn làm gì xác tôi thì làm.

Bài viết liên quan

Paul Christiansen

in Môi Trường

Có diện kiến hòn đá cổ xưa nhất Việt Nam, mới thấy rằng ôi ta còn trẻ trung chán

Trong lúc tôi đang bồi hồi nhớ lại lần cuối mình gửi bưu thiếp là khi nào, một đồng nghiệp tại Saigoneer buột miệng chia sẻ rằng từ lúc sinh ra, em còn chưa được thấy mặt mũi con tem, chứ đừng nói đến...

Khôi Phạm

in Văn Hóa

Nắng mưa trên xe đẩy trái cây, món ăn vặt lâu đời nhất nhì Sài Gòn

Thế giới tự nhiên kỳ diệu rất phong phú những cách thu hút ánh nhìn: công đực xòe chiếc đuôi cánh quạt lung linh, từng chiếc lông vũ họa tiết đôi mắt như lúng liếng mời chào công cái; bạch tuộc đốm xa...

in Màn Ảnh

Từ 'Anh em nhà bác sĩ' đến Netflix: Phim Hàn là sợi dây gắn kết mẹ và tôi

Rất lâu trước khi series Squid Game của Netflix trở thành hiện tượng xuyên lục địa, đưa truyền hình Hàn Quốc lên bản đồ thế giới, khán giả châu Á, đương nhiên có cả Việt Nam, đã bị mê hoặc bởi hàng lo...

Paul Christiansen

in Văn Nghệ

Viết cho tượng 12 con giáp — niềm vui bất tận của tôi mỗi dịp Tết về

Cứ mỗi mùa Tết đến, mạng xã hội Việt Nam trở nên xôm tụ khi mọi người khắp đầu cầu đất nước bắt đầu chia sẻ hình chụp tượng linh vật năm mới quê mình. Ngồi ngắm nghía tượng trên mạng cùng team Saigone...

in Dishcovery

Có gì đặc biệt đằng sau tô cơm xá xíu 'không truyền thống' của Culinary Frank?

Với ảnh hưởng của văn hóa miền Nam Trung Quốc, món cơm xá xíu của Society Cafe & Dining bao gồm các lát thịt heo cắt mỏng, cải luộc, đồ chua, cơm trắng, và một quả trứng chần kiểu onsen. Tảng thịt xá ...

Paul Christiansen

in Văn Hóa

Viết cho cánh diều mùa hè chao lượn trên bầu trời Thủ Thiêm

Ta có thể dùng bao nhiêu mỹ từ thi vị để nói về cái nên thơ của thú thả diều, một trong những cách thanh thoát nhất để chiêm ngưỡng sức bật của làn gió, vốn tưởng chừng như vô hình kia.