Hien, tên thật Nguyễn Thanh Hiền, vừa phát hành album phòng thu đầu tay 'Trăng Qua' sau một thập kỷ viết và gom nhặt.
“Trăng Qua,” album phòng thu đầu tay của Hien, được thực hiện trong khoảng 10 năm. Những ý tưởng đầu tiên xuất hiện từ năm 2015, trong khi những ca khúc mới nhất được cô bắt đầu vào năm 2025. Album không được xây dựng từ một ý tưởng hoàn chỉnh ngay từ đầu. Hien viết từng ca khúc, hoàn thiện chúng qua nhiều giai đoạn, rồi chỉ sau một thời gian mới nhận ra những điểm chung giữa các bài hát.
Khoảng thời gian đó cũng chứng kiến nhiều thay đổi trong cuộc sống và cách làm nhạc của Hien. Sinh ra và lớn lên tại Budapest trong một gia đình Việt Nam, sau này chuyển đến Brooklyn, New York, cô đi qua ba ngôn ngữ và nhiều môi trường văn hóa khác nhau. Tiếng Việt là ngôn ngữ của gia đình và di sản; tiếng Hungary gắn với những năm tháng trưởng thành tại Budapest; còn tiếng Anh trở thành ngôn ngữ của cuộc sống và công việc sáng tạo tại Mỹ.
Bìa album “Trăng Qua.”
Với Hien, việc có nhiều thời gian để hoàn thiện “Trăng Qua” cũng đồng nghĩa với việc những ca khúc cũ có cơ hội được nhìn lại từ một phiên bản khác của chính cô.
Một album được hoàn thiện qua nhiều năm
Hien mô tả quá trình sáng tác của mình khá đơn giản: cô thường bắt đầu từ âm thanh, sau đó đến giai điệu, còn lời bài hát xuất hiện sau cùng. Nhưng trong suốt một thập kỷ, người thực hiện những bước đó đã thay đổi.
“‘Trăng Qua’ đã có nhiều thời gian hơn để chín,” Hien nói. Cô nhắc đến “Bloom,” EP phát hành năm 2021, như một bước chuyển tiếp trước khi đi đến album đầu tay.
“Tôi đã trưởng thành — tôi trở thành một người phụ nữ trưởng thành và một nghệ sĩ trưởng thành,” cô chia sẻ. “Tôi mừng vì đã có thể tạm gác lại một số ca khúc này trong thời gian dài, bởi vì khi quay lại với chúng, tôi có thể nghe chúng bằng một góc nhìn mới mẻ hơn. Tôi cũng táo bạo hơn nhiều trong các lựa chọn sáng tạo của mình. Tôi ngừng chạy theo sự hoàn hảo và để cho phần sản xuất trở nên thô mộc, chân thật hơn.”
Hien mô tả quy trình sáng tác của mình: bắt đầu từ âm thanh, rồi đến giai điệu, và lời bài hát đến sau cùng.
Với những ca khúc đã nằm lại nhiều năm, việc hoàn thiện không nhất thiết đồng nghĩa với việc giữ nguyên cách chúng từng được viết. Hien cho rằng việc buông bỏ những phiên bản cũ của mình cũng là một phần tự nhiên của quá trình trưởng thành.
“Việc buông bỏ những phiên bản cũ của bản thân không hề khó, vì tôi đơn giản là đã trưởng thành vượt qua chúng rồi. Đó là một phần của sự trưởng thành, của việc tạo không gian cho con người mà mình đang trở thành.”
Những thay đổi ấy cũng thể hiện rõ trong cách Hien xử lý các chất liệu âm nhạc. “Trăng Qua” đi giữa electronic, ambient và pop, đồng thời sử dụng những ảnh hưởng từ nhiều nguồn khác nhau. Trong album có bolero, chèo, cải lương Việt Nam, dân gian Romani Hungary, Latin bolero, nhạc hợp xướng Bulgaria, R&B và hip-hop.
Hien không cố tái tạo những chất liệu truyền thống theo nguyên bản. Cô chọn những yếu tố mình quan tâm, từ giai điệu, kỹ thuật thanh nhạc, hòa âm, nhịp điệu đến tính chất cảm xúc, rồi đưa chúng vào cách làm nhạc của riêng mình.
‘Trăng Tàn Trên Hè Phố’ là ca khúc đầu tiên Hien phát hành bằng tiếng Việt, được làm lại từ sáng tác của Phạm Thế Mỹ và kết hợp bolero với drum & bass. Ở ‘next to you,’ cô sử dụng một đoạn từ ‘Xa Mối Tình Đầu,’ còn được biết đến với tên ‘Đoạn Tái Bút 2,’ sáng tác bởi Tú Nhi và Bằng Giang. Trong ‘through this phase,’ một đoạn từ ‘Tình Thư Hạ Vị,’ qua phần thể hiện của Minh Thu và Khắc Tư, được đưa vào một sáng tác electronic.
Hien tại buổi chụp hình cho “Trăng Qua”
Học lại Việt Nam từ khoảng cách
Mối quan hệ của Hien với Việt Nam cũng được hình thành theo cách tương tự. Cô lớn lên ở Hungary, trong một gia đình Việt, thay vì trải qua tuổi thơ và quá trình trưởng thành tại Việt Nam. Điều này khiến việc tiếp cận văn hóa và âm nhạc Việt Nam của cô luôn có một khoảng cách nhất định.
MV ’Bloom’ kể về những cô gái lớn lên trong văn hóa mẫu hệ M’Nông. Những câu chuyện về gia đình, cội nguồn, văn hóa và thiên nhiên tiếp tục trở thành những chất liệu quan trọng trong âm nhạc của Hien.
“Tôi sẽ không bao giờ trải nghiệm văn hóa Việt Nam giống hệt như một người sinh ra và lớn lên ở đó, nói tiếng Việt là tiếng mẹ đẻ,” Hien nói. “Nhưng khoảng cách đó cũng cho tôi một góc nhìn khác. Nó cho phép tôi nhận ra, trân trọng và nâng niu những điều mà có lẽ một người lớn lên ở Việt Nam sẽ coi là điều hiển nhiên.”
Cô không xem khoảng cách này là điều cần phải che đi trong âm nhạc. Ngược lại, nó trở thành một phần trong cách cô tìm hiểu về nguồn gốc của mình: “Tôi vẫn còn rất nhiều điều cần học về Việt Nam, và tôi nghĩ quá trình khám phá không ngừng đó cũng là một phần trong âm nhạc của tôi.”
Một phần câu chuyện này đến từ gia đình, đặc biệt là người ông của Hien, Trần Tượng Tư, một nghệ nhân cải lương đến từ Bạc Liêu. Ông từng chơi đàn nguyệt, đàn nhị, guitar và violin, đồng thời làm việc tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang ở Sài Gòn và sau đó là Nhà hát Cải lương Trung ương ở Hà Nội.
Khi còn nhỏ, Hien thường dành mùa hè bên ông bà và nhớ hình ảnh ông ngẫu hứng chơi cải lương trên guitar. Nhiều năm sau, cô tìm lại những bản thu cũ của ông và đưa một phần tiếng đàn vào ‘trăng ơi,’ một ca khúc trong “Trăng Qua” Với Hien, đây gần như là một cách tiếp tục làm nhạc cùng người ông của mình, dù hai người thuộc về những thời điểm khác nhau.
MV ‘Jetplanes’ được xây dựng từ những thước phim VHS do gia đình Hien lưu giữ, trải dài qua ba địa điểm và nhiều thế hệ.
Câu chuyện gia đình cũng xuất hiện trực tiếp trong ‘Jetplanes,’ ca khúc thứ 15 của album. Bài hát nói về việc tìm kiếm những mái nhà mới và trải nghiệm của một người sống xa quê hương, gắn với hành trình gia đình Hien rời Việt Nam sang Hungary và hành trình của chính cô từ Budapest đến Brooklyn.
MV của ‘Jetplanes’ được thực hiện hoàn toàn từ những thước phim VHS của gia đình, quay tại Việt Nam và Hungary. Những đoạn phim năm 1992 tại một thị trấn gần Hải Phòng ghi lại gia đình bên nội của Hien; các tư liệu tại Hà Nội ghi lại những ngày Tết, bữa cơm gia đình, karaoke sinh nhật và hình ảnh ông bà ngoại; còn những thước phim tại Budapest ghi lại gia đình nhỏ và những người bạn đã đi cùng cô trong tuổi thơ.
Những tư liệu này không chỉ là phần hình ảnh đi kèm cho một ca khúc. Chúng cho thấy những địa điểm và con người đã hình thành nên câu chuyện của Hien, từ Việt Nam đến Hungary và sau đó là Mỹ.
Ba ngôn ngữ và những nơi chốn khác nhau
Trong “Trăng Qua,” tiếng Việt, tiếng Hungary và tiếng Anh cùng xuất hiện. Với Hien, mỗi ngôn ngữ gắn với một phần khác nhau của cuộc đời, nhưng chúng cùng tồn tại trong một album được tạo ra tại Brooklyn.
Việc hát bằng tiếng Việt cũng là một quá trình Hien phải học lại. Cô từng không tự tin với khả năng hát tiếng Việt của mình, trước khi bắt đầu tìm cách đưa ngôn ngữ này vào âm nhạc. ‘Trăng Tàn Trên Hè Phố’ trở thành bước đầu tiên, sau đó những chất liệu Việt Nam tiếp tục xuất hiện trong các ca khúc khác của album.
Cách Hien nhìn về Việt Nam vì thế không phải là câu chuyện của một người đã biết sẵn tất cả về nơi mình thuộc về. Nó là quá trình tiếp tục tìm hiểu thông qua gia đình, ngôn ngữ, âm nhạc và những ký ức được truyền lại.
“Trăng Qua” được tạo nên từ những ca khúc thuộc nhiều giai đoạn khác nhau trong cuộc đời Hien. Một số bắt đầu khi cô còn ở Budapest, một số được hoàn thiện sau khi cô chuyển đến Mỹ. Giữa chúng là những thay đổi về nơi sống, ngôn ngữ, âm nhạc và chính bản thân người viết.
Sau khi album phát hành, Hien cũng đang lên kế hoạch trở lại Việt Nam và hy vọng có thể ở lại khoảng một tháng vào dịp Tết Nguyên Đán để biểu diễn.
“Trăng Qua” hiện đã có mặt trên Bandcamp và được phát hành trên các nền tảng âm nhạc từ ngày 18.09.2026.
