Lụa vốn là một chất liệu khó tính. Nhưng ngay từ lần chạm tay đầu tiên, Quế Hương đã chọn gắn bó với sự đỏng đảnh ấy để rồi theo đuổi nó suốt gần một thập kỷ qua.
Gần đây, Saigoneer có dịp ghé thăm không gian sống và cũng là xưởng thực hành sáng tạo của Quế Hương. Đón chúng tôi ngay ngưỡng cửa là hai “trợ lý” mèo nhỏ nhắn.
Ảnh: Jimmy Art Devier.
Tình yêu hội họa của Quế Hương nảy mầm từ thuở nhỏ và lớn dần khi cô theo học khoa Mỹ thuật Tạo hình tại Đại học Mỹ thuật TP. HCM. Trong những ngày tháng loay hoay tìm kiếm bản sắc giữa các loại chất liệu, lụa đã chọn cô, hoặc có lẽ, sự kiên nhẫn của cô đã chinh phục được lụa.
Khi được hỏi về nghệ danh “Một Quả Tắc,” Hương chia sẻ: “Một Quả Tắc chỉ là một cái tên vô tri, không có ẩn ý gì đặc biệt đâu. Trong các loại “siêu trái cây” có múi như bưởi, cam,... thì tắc là nhỏ nhất. Và mình tự thấy bản thân vẫn còn xanh và nhỏ bé lắm.”
Ảnh: Jimmy Art Devier.
Hành trình của một nghệ sĩ trẻ chưa bao giờ trải đầy hoa hồng. Tốt nghiệp ngay thời điểm đại dịch bùng phát, Quế Hương cũng từng đứng trước ngã rẽ của "cơm áo gạo tiền.” Cô đã từng nghĩ đến việc gác lại cọ vẽ để tìm một công việc văn phòng ổn định. “Trộm vía là ngay thời điểm ấy, mình có duyên gặp được một người sưu tập tranh và bán được những bức vẽ để vững tin hơn trên con đường này.”
‘Mơn man.’
‘Méow.’
Dạo qua những tác phẩm của Quế Hương tại các triển lãm hay trên mạng xã hội, bạn sẽ được bao bọc bởi sự dịu dàng của cỏ cây hoa lá, các loài động vật nhỏ hay những thiếu nữ xuân thì. Nguồn cảm hứng của cô nàng cũng chẳng ở đâu xa vời. Đó có thể là chân dung tự họa. Là những khoảnh khắc rất đỗi bình dị trong cuộc sống hằng ngày. Là những người thân thiết xung quanh. Đôi khi là vài ý tưởng lạ kỳ chợt nảy mầm trong đầu người nghệ sĩ.
Tỷ như hai bức tranh lụa đang thành hình mà Saigoneer được quan sát. Một bức ghi lại cảnh mèo nhỏ nằm dài thư thái trên người chủ nhân trong tà váy hoa nhí màu xanh, bức còn lại là khoảnh khắc đôi bạn mèo đang đùa nghịch. Mỗi bức tranh tựa như một trang nhật ký được Quế Hương kể lại và giữ gìn trên lụa, khiến những ký ức tồn tại lâu thật lâu. Kể cả có về tay người khác, bức tranh chắc hẳn cũng tạo được sự đồng cảm hoặc có ý nghĩa nào đó với người mua.
‘Mấy đôi giày đã cũ của tôi.’
'Hái sao cho em.’
“Mình chưa bao giờ cảm thấy chán nản, khó khăn hay muốn từ bỏ tranh lụa vì còn có quá nhiều ý tưởng để khai thác, quá nhiều thứ muốn vẽ ra.”
Sự kiên định ấy đã mang về cho Quế Hương nhiều giải thưởng và dấu ấn riêng trong cộng đồng nghệ thuật. Tháng 9/2024, cô đánh dấu cột mốc quan trọng với triển lãm cá nhân đầu tiên mang tên “Xôn xao.” Đó là 15 bức họa với bảng màu đầy chất thơ, tạo nên một không gian yên bình, nơi người xem có thể tạm lánh những ồn ã ngoài kia để đắm mình vào vẻ đẹp mộng mơ và lối vẽ tỉ mỉ của cô.
Tranh lụa ‘Lập xuân’ được trình bày tại triển lãm “Xôn xao.”
“Học lỏm” quá trình vẽ tranh lụa
Theo chân Quế Hương qua từng công đoạn, chúng tôi mới thấu hiểu sự kỳ công của bộ môn này.
‘Xoxo.'
Vải lụa để vẽ tranh không giống lụa để may trang phục. Nó mỏng hơn, thô nhám hơn và thường được quét một lớp keo mỏng. Nếu cần, họa sĩ có thể gột bớt đi để vải mềm mại hơn. Sau khi đã có lụa, cô nàng sẽ đặt khung tranh làm từ gỗ với kích thước bất kỳ tùy thích. “Có lần, mình đặt một khung lớn tới mức không thể mang vào thang máy của chung cư nên phải vác lên lầu bằng thang bộ. Về sau mang tranh đi triển lãm, mình phải nhờ các anh trai lực lưỡng vác giúp xuống thang bộ lần nữa,” Quế Hương tươi cười kể.
Tranh lụa đang được quét keo.
Tiếp theo, cô sẽ phải tự căng lụa lên khung, cố định lại bằng ghim và quét keo. “Ở công đoạn này, mình thường phải cất hai em mèo lại để tụi nhỏ không chạy nhảy lung tung làm dính lông lên tranh. Mặc dù vậy, trong lúc vẽ, tranh cũng dễ bị dính lông mèo nên khi màu khô, mình sẽ dùng thanh lăn để làm sạch.” Khi khung lụa đã sẵn sàng, Quế Hương sẽ chọn ý tưởng, phác họa, vẽ chi tiết rồi tô màu. Cô thường sử dụng màu nước là chính. Bên cạnh đó, màu gouache và mực tàu cũng được dùng khi cần.
‘Bật một bản nhạc nhé.’
Cô cho biết thêm: “Các họa sĩ tranh lụa hay đứng vẽ trên mặt bàn ngang. Hồi trước mình cũng vậy. Mỏi cổ, mỏi chân lắm! May mà giờ mình có cái kệ này, có thể kê nghiêng để vẽ, nhưng vẫn khá đau lưng, mỏi gối.” Bất chấp điều đó, vì yêu nghề nên Hương vẫn miệt mài vẽ hàng giờ đồng hồ. “Mỏi quá thì mình tự mát-xa hoặc đi ra tiệm thôi!”
Cuối cùng, Quế Hương sẽ bồi một lớp vải ở phía sau bức tranh. Đó thường là loại vải trơn, ít thớ để không làm thay đổi cấu trúc và hình ảnh trên tranh lụa. Tùy thuộc vào “tâm trạng” của tranh mà cô chọn vải màu sáng, tối hay trung tính. “Với những tranh tối màu, mình sẽ chọn vải xám hoặc đen. Còn tranh có gam màu nóng sẽ được bồi vải màu trắng. Không phải lúc nào mình cũng đắp thêm vải. Có những bức mình cứ để nguyên như thế, tùy tính thẩm mỹ.”
‘Lặp’
Sự quan tâm trở lại của giới trẻ đối với tranh lụa gần đây là một tín hiệu đầy lạc quan. Với Quế Hương, đây không chỉ là niềm vui cá nhân mà còn là cơ hội để chất liệu truyền thống này được định nghĩa lại bằng những ngôn ngữ đa dạng hơn.
“Mình cũng muốn được đi du lịch nhiều hơn để nạp năng lượng mới và có thêm nguồn cảm hứng. Ngoài ra, mình mong sẽ được nhiều người biết đến hơn với tư cách họa sĩ vẽ tranh lụa,” Quế Hương nói, ánh mắt lấp lánh nhìn ra phía ban công đầy nắng.
Ảnh: Jimmy Art Devier.
