Tiền bạc không mua được hạnh phúc, nhưng nó giúp con đường mưu cầu hạnh phúc trở nên bớt gập ghềnh hơn.

Chiếc Simson của Đông Đức trông ngầu hết cỡ, nhưng cặp kính râm kia mới là điểm nhấn.

Câu châm ngôn này có lẽ là lời tự sự chuẩn xác nhất cho bộ ảnh nhuốm màu trầm mặc được chụp vào năm 1991. Qua ống kính của nhiếp ảnh gia người Mỹ Andrew Holbrooke, hình ảnh con người Việt Nam hiện lên giữa một giai đoạn kinh tế đầy biến động. Khi đó, những tác động sâu rộng của thời kỳ Đổi Mới bắt đầu lan tỏa, nhưng cái nghèo vẫn bủa vây phần lớn người dân với mức GDP bình quân đầu người ước tính chỉ vỏn vẹn khoảng 140USD.

Xưởng may gia công quần áo phục vụ xuất khẩu.

Trong những khung hình ấy, dù hiếm hoi lắm mới thấy một nụ cười, nhưng ai nấy đều toát lên vẻ kiên định. Chính sự điềm tĩnh và nhẫn nại đầy bản lĩnh đó đã đặt nền móng cho một quốc gia thịnh vượng của ngày hôm nay. Bên cạnh những gương mặt người, cảnh sắc đô thị hiện lên qua những tông màu xám đục, gợi cảm giác về một sự chịu đựng bền bỉ. Từ những con đường đất bụi bặm đến những công việc chân tay nhọc nhằn, cuộc sống của 35 năm về trước rõ ràng là một bài toán đầy thử thách.

Giữa nhịp sống hiện đại với những đô thị lấp lánh ánh đèn, những món đồ xa xỉ phù phiếm, chúng ta càng cần nhìn lại những năm tháng thiếu thốn này. Nếu hạnh phúc bắt nguồn từ việc biết trân trọng những gì mình đang có, thì bộ ảnh này chính là một lời nhắc nhở vô giá.

Cùng nhìn ngắm những lát cắt quá khứ dưới đây qua tư liệu từ RedsVN và ghé thăm website của Holbrooke để xem thêm các tác phẩm khác của ông về Việt Nam thời kỳ này: 

Khác hẳn với vẻ tĩnh lặng ngày nay, Bưu điện Trung tâm Sài Gòn khi ấy luôn tấp nập người đến gửi hàng.

Học sinh chuẩn bị đạp xe về nhà sau giờ học.

Một bác phu xe xích lô tranh thủ đọc báo trong lúc chờ khách.

Trên vỉa hè Hà Nội xưa, không khó để bắt gặp những người thợ đánh máy đang soạn thảo văn bản thuê.

Một người phụ nữ hái rau muống trên hồ Hữu Tiệp, phía sau là xác máy bay Mỹ nằm im lìm dưới làn nước.

Thuốc lá và cà phê, một sự kết hợp kinh điển dường như chưa bao giờ lỗi thời.

Dây chuyền lắp ráp tivi của Hitachi tại Sài Gòn.

Lao động trẻ em ở một xưởng may Sài Gòn. 

Thời nào thì làm bài tập cũng gian nan.