Với thế hệ người Sài Gòn trưởng thành vào thập niên 2000–2010 như tôi, nhà sách có lẽ là một người bạn đồng hành thân thuộc suốt năm tháng tuổi thơ. Cũng không hẳn vì chúng tôi đam mê đọc đến thế, mà vì nhà sách là một trong số ít địa điểm ngày đó có máy lạnh phà phà miễn phí.
Thuở nhỏ, trong tâm trí tôi, quán cà phê có vẻ rất “người lớn,” giống chỗ người ta bàn chuyện hợp đồng và nhà đất hơn, chưa kể con nít cũng không có tiền rủng rỉnh vào quán. Tiệm tạp hóa có thể giúp giải tỏa cơn khát hay cơn thèm bánh snack, nhưng cũng không có chỗ ngồi, cho nên trước khi có cửa hàng tiện lợi, chúng tôi hay lê la trong thế giới sáng choang, sạch sẽ, thơm mùi giấy mực của nhà sách: như FAHASA, Nguyễn Văn Cừ, Minh Khai, Xuân Thu, Cây Gõ, v.v. Dường như chỉ lăng xăng ở gần sách thôi cũng đủ ươm mầm trong tôi niềm yêu thích đọc sách. Cảm ơn các anh chị nhân viên FAHASA ngày xưa thấy tôi đọc cọp cả ngày nhưng không xua đuổi.
Năm 2026 là một năm buồn cho nhà sách, vì phải tái cấu trúc và đóng cửa liên miên: tháng 4/2026, chuỗi Nhà sách Cá Chép chính thức tạm biệt độc giả sau 13 năm chinh chiến, rồi PNC cũng khép lại hành trình của Nhà sách Phú Thọ 44 năm tuổi nghề. Lý do đưa ra thường xoay quanh hành vi tiêu dùng thay đổi, kinh tế khó khăn, và chi phí vận hành leo thang.
Dẫu sao, nếu chỉ nhìn cục diện ảm đạm ấy để nhận định rằng người Sài Gòn không còn thích đọc sách nữa cũng không đúng, vì trong thời điểm này, một thế hệ người đọc mới đã và đang bắt đầu tìm đến trải nghiệm đọc, mua, và trải nghiệm sách quy mô nhỏ hơn, thân tình hơn, và đôi khi là vừa túi tiền hơn, tại những hiệu sách độc lập và hiệu sách cũ. Bài viết này nhằm giới thiệu một số địa chỉ như thế. Tuy mỗi tiệm sách dưới đây có tệp sách, khách hàng không hoàn toàn giống nhau, chúng đều có vài điểm chung: không quảng bá rầm rộ, người đọc chỉ tìm đến qua mạng xã hội và truyền miệng, và hơn hết, tiệm không chỉ chăm lo cho nhu cầu mua sách, mà còn quan tâm đến nhu cầu ngồi đọc và kết nối của người đọc.
1. Pages of Passion
Lầu 6, 35 Nguyễn Văn Tráng, phường Bến Thành, TP. HCM
Ảnh: Jimmy Art Devier.
Đi thang máy lên lầu 6 của chung cư cà phê quen thuộc trên đường Nguyễn Văn Tráng, ta sẽ bắt gặp ngay cánh cửa nâu của Pages of Passion (tạm dịch: Từng trang say mê). Đây có lẽ là hiệu sách có tốc độ lan tỏa ấn tượng nhất trong 5 địa điểm trong danh sách. Thảo và Huy, hai bạn chủ tiệm, bắt đầu bán sách online hồi 2024, lúc đầu chỉ tìm sự khuây khỏa sau những giờ vật lộn với công việc văn phòng. Nhưng sau một thời gian, họ quyết định nghỉ làm để chăm chút cho tiệm sách toàn thời gian. Lúc Saigoneer ghé thăm lần đầu giữa năm 2025, hiệu sách chỉ đơn thuần trữ sách — cả mới và (hơi) cũ. Tuy nhiên, năm nay, Pages of Passion đã vụt lớn thành một cộng đồng đọc sách nhỏ, vừa có khu vực cà phê cho khách đọc, và một không gian nhỏ để mở workshop và tọa đàm nho nhỏ.
Pages of Passion chuyên về sách tiếng Anh, với nhiều tựa sách phong phú. Ai cần tìm những đầu sách kinh điển như Austen hay Dickens, nơi đây cũng đáp ứng được, nhưng tôi phải tán dương hai bạn chủ đã bỏ công sức tìm tòi, nhập về nhiều tựa sách mới và hiếm, chẳng hạn như việc dành hẳn một kệ bày sách tiếng Anh về Việt Nam: gồm tác giả gốc Việt và người nước ngoài viết chủ đề Việt. Cũng phải khoe luôn là Pages of Passion là người đồng hành của series Loạt Soạt do chính Saigoneer viết nhằm giới thiệu sách mới cho bạn đọc. Xem qua theo link này nhé!
Ảnh: Jimmy Art Devier.
2. InBook
25A Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn, TP.HCM
Khởi điểm của InBook là ở Hà Nội, nhưng gần đây, hiệu sách đã mở rộng chuỗi sang một góc nhỏ 2 tầng tọa lạc trên một quán cà phê trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm. Chị Lan, người sáng lập InBook, từng du học tại Pháp và cũng tham gia nhiều dự án dịch sách Pháp sang tiếng Việt. Chị chia sẻ rằng quyết định mở ra InBook lúc đầu chỉ xuất phát từ mong muốn cho con gái mình được tiếp xúc với văn học thiếu nhi thế giới nhiều hơn, nhưng dần dà, ý tưởng đơn giản ấy đã đơm hoa kết trái thành hiệu sách khang trang ngày nay.
Kệ sách tại đây tập trung vào tệp sách mới tiếng Pháp và Anh. Trong chuyến “tiền trạm” tới InBook gần đây, tôi bắt gặp nhiều đầu sách văn học kinh điển, bên cạnh tiểu thuyết truyện YA (thanh thiếu niên), tình cảm, và trinh thám. Nếu cần tìm sách hơi hiếm một chút, có lẽ InBook không phải là địa chỉ thích hợp, nhưng tôi cũng khá tâm đắc với góc văn học Việt Nam tiếng Anh trong nhà sách, bên cạnh quầy nước giải khát miễn phí cho khách tới đọc sách. Chưa kể InBook cũng dành hẳn một kệ lớn ngay cổng vào để giới thiệu từng tựa sách nổi bật đi kèm review ngắn có tâm, viết tay.
3. Bá Tân - Sách cũ Thư viện
451/22 Hai Bà Trưng, phường Xuân Hòa, TP.HCM
Ảnh: Cao Nhân.
Ghé thăm Bá Tân, mùi giấy cũ thoang thoảng trong gió, và những chồng sách cao ngút hai bên lối đi tạo nên khung cảnh rất thân thương, khiến tôi tưởng như lạc vào một mảnh ký ức nào đó ngày xưa, được đi các hiệu sách cũ với anh chị, nhưng là một phiên bản ngăn nắp, khang trang hơn. Chi nhánh trong con hẻm Hai Bà Trưng là một trong số những hiệu sách mà anh chủ Lê Bá Tân gầy dựng vài năm gần đây. Theo Tân kể, một ngày nọ, anh được người bạn cũ nhượng lại kho sách cá nhân khá đồ sộ, nên chụp hình sách đăng Facebook. Những tin nhắn bày tỏ ý muốn mua sách xuất hiện từ khắp nơi, nên anh quyết định thuận theo “ý trời” khuyên bảo mình nên vào nghề bán sách.
Ảnh: Cao Nhân.
Bá Tân chủ yếu bán sách cũ tiếng Việt, phân ra thành 2 khu vực chính: một gian bán sách cân ký, còn bên kia trưng bày sách cũ ngoại hình tương đối mới. Thư viện đầu sách ở đây có lẽ là phong phú và bao quát nhất trong danh sách này, bao gồm nhiều tựa sách từ bản in đầu của tiểu thuyết kinh điển cho đến truyện tranh nguyên bộ. Nhìn chung, giá sách khá mềm và các bạn nhân viên cũng rất am hiểu về sách để giúp bạn tìm được đầu sách như ý.
Ảnh: Cao Nhân.
Đọc bài viết của Saigoneer về Tiệm sách Bá Tân ở đây.
4. Hiệu sách Mùi Của Giấy
41 Đường Số 9, KDC Trung Sơn, phường Bình Hưng, TP.HCM
Đây có lẽ là nhà sách có cái tên nên thơ nhất danh sách này: Mùi Của Giấy. Dù không gian trưng bày kệ sách hơi chật một chút, gian nhà cũng được chăm chút kĩ và vệ sinh, quét bụi sạch sẽ, phù hợp để khách đến ngắm nghía, chọn sách. Phần lớn sách tại đây viết bằng tiếng Việt, tuy nhiên tôi cũng “tia” được một chồng sách tiếng Anh vừa mới về. Nếu xương khớp không cho phép mình lăn lê tìm sách, bạn đọc cũng có thể ghé thăm trang web của hiệu sách hoặc nhờ hai bạn nhân viên giúp. “Nhân viên” ở đây ý tôi nói là nhân viên người, còn hai bạn “nhân viên” mèo thì không biết chữ để giúp — nhưng thôi vì quá dễ thương và thân thiện nên tha thứ hết. Ai không thể chờ được về tới nhà để đọc sách mới mua, thì Mùi Của Giấy cũng có thể đáp ứng với không gian đọc và thực đơn nước, đi kèm thẻ khách hàng thân thiết. Tôi cũng tò mò không biết 5 dấu thức uống hay 3 dấu mua sách sẽ đem lại bất ngờ gì.
5. Emtrangtri Bookstore
451/50 Hai Bà Trưng, phường Xuân Hòa, TP.HCM
Tôi tình cờ bắt gặp Emtrangtri trên mạng xã hội và thấy có cảm tình, nên đã quyết định xách xe ghé thử. Khi vừa quẹo cua vào hẻm 451, tôi mới nhận ra đây cũng là chiếc hẻm địa bàn của Bá Tân, và hai tiệm cách nhau chỉ khoảng dăm căn nhà. Thật ghen tị với cư dân sống ở đây lâu đời, mỗi sáng dậy chỉ cần đi vài bước chưa kịp đổ mồ hôi là đã có thể tới ngay cửa những 2 hiệu sách.
Do Emtrangtri còn khá mới, không có nhiều thông tin trên mạng nên cảm giác bước vào tiệm khá bí hiểm. Khu vực trưng bày sách chỉ gói gọn trong phòng khách tại tầng trệt của một căn nhà hẻm. Vừa mở cửa bước vào, tôi đã bắt gặp ngay một bạn nhân viên đang ngồi sofa, vừa nghiền ngẫm sách vừa ăn bánh snack vừa nghe nhạc Laufey du dương. Tôi biết rằng mình đã tìm được một nơi chốn đồng điệu, vì đây cũng chính là điệu bộ của chính mình nếu ai đó tình cờ đi ngang nếu đang chúi mũi vào cuốn nào đó. Kho sách tại đây tập trung vào sách cũ tiếng Anh, Pháp, Việt, nhưng thú vị nhất là cách Emtrangtri chọn tựa sách rất hiếm. Đối với bất kỳ tác giả nổi tiếng nào, bạn sẽ khó lòng tìm được các tác phẩm nổi tiếng nhất của họ. Muốn kiếm Kiêu hãnh và Định kiến của Jane Austen hả? Rất tiếc, chúng tôi chỉ có Trang viên Mansfield.
Theo lời bạn nhân viên thì kho sách được các bạn “thrift [lụm] từng cuốn.” Nhìn chung, sách có giá trung bình, có thể hơi cao một chút so với mặt bằng chung, tuy nhiên đúng như lời bạn nhân viên, gu sách ở đây rất có chọn lọc. Tựa sách nào cũng hay, tôi cũng muốn đọc. Trong phòng khách còn có ghế sa-lông rất thích hợp để ngồi đọc một chút trước khi về, thậm chí không mua cũng ngồi đọc cọp được. Chắc chắn tôi sẽ quay lại, biết đâu với một bịch snack của riêng mình.
