Với nhiều người Việt, tấm chiếu là mảnh ghép quen thuộc của tuổi thơ. Ai cũng đã từng lớn lên cùng những chiếc chiếu trải giữa nhà trong các bữa cơm gia đình đông đủ, những giấc ngủ trưa hè oi ả hay những buổi tối cả nhà quây quần hóng mát. Mộc mạc và bình dị, tấm chiếu hiện diện trong vô số khoảnh khắc đời thường. Thế nhưng, vì quá quen thuộc, chúng ta thường mặc định chiếu chỉ để trải ra nằm hoặc ngồi, ít ai hình dung chất liệu thô mộc ấy có thể phục vụ một mục đích nào khác.
Việc đi tìm một vai trò mới cho tấm chiếu quê chính là tiền đề đưa nhà sáng lập Nguyễn Huỳnh đến với 100 Đốt, thương hiệu phụ kiện khởi nguồn từ những làng nghề miền Tây Nam Bộ.
Trước khi bắt đầu hành trình với 100 Đốt, Nguyễn Huỳnh đã có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực kiến trúc, marketing và truyền thông, đồng thời là người đứng sau chuỗi cà phê Ống. Dù khác nhau về hình thức, các dự án của Huỳnh đều hướng đến việc mang những giá trị truyền thống trở lại với cuộc sống hiện đại. 100 Đốt có thể xem là sự tiếp nối của hành trình ấy.
“Mình chọn chiếu vì đây là một chất liệu gắn liền với tuổi thơ, với vùng quê mình sinh ra và lớn lên. Từ những sợi lác, những đường dệt thủ công đến màu sắc đặc trưng, tất cả đều mang dấu ấn của làng nghề và những con người đã gắn bó với nghề qua nhiều năm,” Huỳnh chia sẻ. Từ tâm niệm ấy, 100 Đốt đã chính thức ra đời vào tháng 3/2026.
Nguyễn Huỳnh, nhà sáng lập 100 Đốt cùng các sản phẩm phụ kiện làm từ chiếu.
Tinh thần “cách tân” chất liệu bản địa được gói ghém ngay trong cái tên thương hiệu lấy cảm hứng từ truyện cổ tích “Cây tre trăm đốt.” Giống như câu thần chú “khắc nhập” kết nối những đốt tre rời rạc thành thân cây vững chãi, thương hiệu cũng đang kết hợp những chất liệu thủ công bằng ngôn ngữ thiết kế sáng tạo để chúng có thể sống tiếp trong một hình hài mới.
Hiện tại, Nguyễn Huỳnh là người trực tiếp định hướng ý tưởng và phát triển thiết kế cho các bộ sưu tập của 100 Đốt. Tuy nhiên, mỗi chiếc túi đều là thành quả của sự phối hợp giữa nhiều bộ phận.
100 Đốt ra đời vào tháng 3/2026.
Trước khi đặt bút phác thảo, Huỳnh và cộng sự luôn thực hiện những chuyến đi thực địa tại làng nghề. Họ không chỉ đến để đặt hàng, mà còn nán lại trò chuyện cùng người làng và trực tiếp quan sát các công đoạn chế tác.
Quá trình cọ xát thực tế đã giúp nhóm thấu hiểu những trăn trở của nghệ nhân khi nghề truyền thống ngày một mai một và nuôi dưỡng thêm động lực theo đuổi dự án. Mặt khác, nhờ theo dõi sát sao chu trình sản xuất, họ cũng nắm rõ giới hạn vật lý của chất liệu để đưa ra giải pháp thiết kế phù hợp nhất.
Những sản phẩm của 100 Đốt mang tính ứng dụng và thẩm mỹ cao.
Chẳng hạn, nhóm đã thử nghiệm và phủ thành công một lớp bảo vệ lên bề mặt chiếu để hạn chế bám nước, tăng độ bền khi sử dụng hằng ngày. Nhờ “lớp giáp” này, chiếc túi chiếu có đủ sức để chống chọi với mọi thời tiết và hạn chế ẩm mốc.
Hiện nay, 100 Đốt đang khai thác hai dòng nguyên liệu chính: chiếu lác từ làng Định Yên (Đồng Tháp) và chiếu cỏ Uzu của làng Tân Châu (An Giang). Nếu chiếu lác giữ nguyên dáng vẻ mộc mạc của miền sông nước, thì chiếu cỏ Uzu lại nổi bật nhờ kết cấu dày dặn và họa tiết nổi bật.
Quạt Ba Tiêu, túi Gà và nón Gà từ bộ sưu tập chiếu lác.
Dù mang đặc tính khác nhau, cả hai loại chiếu đều trải qua quy trình chế tác phức tạp. Từ những luống lác, bãi cỏ ngoài đồng, nguyên liệu phải đi qua nhiều khâu sơ chế, phơi nhuộm kỹ lưỡng trước khi đưa lên khung cửi. Mỗi tấm chiếu hoàn thiện là sự đúc kết kinh nghiệm làm nghề của nhiều thế hệ gia đình.
Trân trọng công sức lao động ấy, Nguyễn Huỳnh đã quyết định gắn bó lâu dài cùng các làng nghề thay vì tìm kiếm các nguồn vật liệu công nghiệp. Đồng thời, đó cũng là cách mà anh tìm về cội nguồn. Huỳnh cho biết: “Tân Châu cũng là quê hương của mình. Khi xây dựng 100 Đốt, mình luôn mong được trở về chính nơi ấy để bắt đầu hành trình của thương hiệu.”
Từ cánh đồng, khung cửi đến máy may.
Khi những tấm chiếu rời làng để về xưởng, đó cũng là lúc quá trình lột xác bắt đầu. Đội ngũ phải tính toán kỹ lưỡng cách lên rập, cắt mép chiếu sao cho không bị tưa sợi, rồi tiến hành gia cố bề mặt. Từng mảnh chiếu được khéo léo may ráp, kết hợp hài hòa cùng da thật, vải lót dày dặn, dây kéo và các phụ kiện kim loại. Màu sắc, chất liệu và các chi tiết hoàn thiện này đều được lựa chọn theo nguyên tắc tôn lên vẻ đẹp nguyên bản của chiếu.
Hạn chế sa đà vào các xu hướng, 100 Đốt chọn neo đậu thiết kế vào các giá trị và hình tượng văn hóa thân thuộc. Người yêu thời trang có thể bắt gặp dáng dấp mái đình làng vươn cao trong bộ sưu tập Mái, nét mềm mại của vỏ sò miền duyên hải qua dòng Sò, hay hình tượng mặt trời rực rỡ tượng trưng cho khởi đầu mới ở Nhựt.
Túi Nhựt và túi Mái làm từ chất liệu chiếu Uzu.
“Điều làm mình vui nhất là sự phấn khởi của cô chú, anh chị trong làng nghề khi nhìn thấy sản phẩm. Mọi người vui vì chiếu có thêm ứng dụng mới, đồng nghĩa với việc có thêm cơ hội phát triển và tiếp tục gắn bó với nghề. Đó là động lực để mình thêm tin vào hành trình của 100 Đốt,” Huỳnh chia sẻ.
Nếu hành trình của 100 Đốt bắt đầu với thời trang, thì với Huỳnh, đó chưa bao giờ là đích đến cuối cùng. Anh muốn 100 đốt được nhìn nhận như một dự án sáng tạo xây dựng trên nền tảng văn hóa Việt Nam hơn là một thương hiệu gắn với một dòng sản phẩm cụ thể. Trong những chặng đường tương lai, nhà sáng lập kỳ vọng có thể đồng hành cùng nhiều làng nghề trên khắp đất nước hơn nữa, đồng thời nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, có thể là từ đay, gốm, đồng, lưới hay các vật liệu bản địa khác. “Mỗi chất liệu đều mang trong mình một lịch sử và những câu chuyện xứng đáng được kể.” Và mỗi khi chúng được sử dụng, nhìn thấy hay nhắc đến trong đời sống hằng ngày, những câu chuyện ấy lại có thêm một cơ hội để tiếp tục tồn tại.
Túi Mái cách điệu trong khuôn khổ Vietnam International Fashion Week.
[Ảnh cung cấp bởi 100 Đốt]