Tiếng chuông báo thức reo lúc 3 giờ sáng. Chỉ chừng nửa tiếng sau, những chiếc xe máy chở theo sọt giỏ cồng kềnh đã lầm lũi xuyên qua màn đêm, len lỏi qua mấy nẻo cát hẹp để hướng ra mép biển. Phố cổ lúc này vẫn còn say giấc, nhưng ngoài bãi, mặt biển đã lao xao tiếng động cơ, ánh đèn pin loang loáng quét qua làn sóng dữ, nơi những mạn thuyền đang hối hả sửa soạn cập bờ. Giữa cái se lạnh tờ mờ ấy, một ly cà phê vỉa hè nóng hổi là thức quà dễ tìm và ấm lòng hơn cả.

Bóng người thả bộ dọc bờ cát trước lúc bình minh, phía xa là những con thuyền thả neo chờ sóng lặng ngoài khơi Hội An.

Rời xa ánh đèn lồng rực rỡ hay những quán cà phê lung linh, rời xa cả những bãi tắm dập dìu du khách hay những chuyến chèo thuyền thúng giữa rừng dừa, đây là một Hội An rất khác. Nơi này, bờ biển bừng tỉnh từ sớm tinh mơ. Từng mũi thuyền gồng mình xẻ sóng dữ trở về, đón lõng họ là những tiểu thương ngâm mình dưới nước từ chập tối, khấp khởi chờ kéo mẻ cá tôm đầu ngày.

Niềm vui hiện rõ khi thuyền về bến.

Ngư dân ghìm chặt chiếc thuyền thúng vượt qua làn sóng lớn.

Ở cửa biển, con nước định đoạt tất thảy. Chớp thời cơ là chuyện sống còn. Tàu lớn phải kiên nhẫn neo mình ngoài đê chắn sóng, dò chừng luồng nước rồi mới dám thả thúng con vào bờ. Người bán lẫn người mua chẳng ai nề hà, họ lao hẳn xuống làn nước tung bọt trắng xóa để ghìm thúng cho vững, rồi thoăn thoắt chuyền tay nhau cơ man giỏ tôm, sọt cá đưa mau lên bãi.

Đàn bà xóm chài ngóng mắt đợi thuyền xa khơi.

Với những người cầm máy, sự vô chừng cùng bầu không khí lao động tất tả ấy chính là thứ làm nên buổi chụp đáng giá. Chẳng có bình minh nào giống như bình minh nào; cảnh sắc đổi thay theo từng phút giây, nương theo những tia nắng đầu tiên đang vén màn mây, nhuộm sáng vòm trời trước khi buông xuống bãi bờ.

Người thu mua ùa xuống làn nước.

Gánh mực tươi được vội vã đem ra chợ.

Nắng vừa hửng, cả bờ biển chốc lát hóa thành phiên chợ dã chiến. Người ta chen lấn để xí phần trong những cuộc buôn bán thần tốc. Cá tôm được dỡ và phân loại ngay sát mép nước, trong khi kẻ mua người bán thoăn thoắt luồn lách giữa thuyền bè, thúng mủng và những hàng xe máy nổ giòn đợi sẵn. Mọi thứ hiện lên trần trụi và chẳng chút thêu dệt. Đó là guồng mưu sinh nơi con người phải căng mình chạy đua với thời gian, với thủy triều và cái nóng hầm hập chực chờ ập xuống trước khi mặt trời lên.

Người dân xúm xít quanh mẻ cá tôm, ai cũng chốt giá trong chớp mắt.

Hải sản tấp nập vào chợ.

Hối hả dỡ hàng cho kịp phiên sớm.

Điều làm tôi say đắm nhất vào những buổi sớm tác nghiệp là mối liên kết mật thiết giữa con người với biển cả bao la. Từng ngọn sóng xô định đoạt sự sầm uất của phiên chợ, điều khiển hướng đi của những mũi thuyền và dẫn dắt guồng lao động của bao phận người. Nếu muốn hiểu rõ, hãy cứ sẵn sàng xắn quần bước xuống mặt nước. Tôi tin đó là trải nghiệm không hề uổng phí.

Mẻ cá tươi rói.

Cẩn thận ghi chép sổ sách khi chợ vãn người.

Dọc cửa sông xuôi về hạ lưu, công việc bốc dỡ và phân loại vẫn hối hả diễn ra. Từ bến bãi này, hải sản tươi rói sẽ theo chân thương lái tỏa đi khắp các nẻo chợ và quán xá.

Những cuộc ngã giá càng thêm dồn dập khi mặt trời rạng sáng.

Thuận mua vừa bán.

Sửa soạn rổ mực đem ra chợ.

Cá cơm.

Dành cho những du khách mong mỏi tìm gặp một Hội An chân thực và đậm chất bản địa, làng chài này chính là mảnh ghép hoàn hảo. Nơi đây mở ra một không gian hoàn toàn đối lập với vẻ êm đềm của phố cổ, mang trong mình nét đẹp trần trụi, gấp gáp và xoay vần theo hơi thở của đại dương ngoài xa.

Pete Walls là một nhiếp ảnh gia hiện đang sinh sống và làm việc tại Hội An. Để tìm hiểu thêm về các tác phẩm nhiếp ảnh cũng như những chuyến đi trải nghiệm thực tế của anh, bạn có thể truy cập trang web tại đây.