Saigoneer ghé thăm Nhật, người đứng sau thương hiệu Kramahan.Clothing vào một ngày Sài Gòn lộng gió. Căn phòng giữa trung tâm thành phố vừa là nơi sinh hoạt, vừa là góc làm việc, đón khách và trưng bày những món đồ rực rỡ sắc màu. Nếu bạn đang tìm kiếm những thiết kế độc bản với vẻ ngoài lạ mắt, không gian này chắc chắn sẽ là một trạm dừng chân mang đến nhiều sự thích thú.
Tại Kramahan.Clothing, phụ kiện và trang phục đều được Nguyễn Minh Nhật tự mình sáng tạo. Trên chiếc bàn làm việc, những mẩu gỗ, sợi dây, viên đá và móc khóa nằm đan xen, chờ đợi để được thổi hồn.
Ít ai biết trước khi gắn bó với thủ công, Nhật từng tốt nghiệp chuyên ngành Hóa học tại Đại học Khoa học Tự nhiên và có 3 năm làm công việc điều chế dược, hóa mỹ phẩm. Bước ngoặt đến sau những lần tản bộ qua các hội chợ cuối tuần, nơi anh nhận ra tiềm năng của những món đồ nhỏ bé nhưng giàu sức hút. Nghĩ là làm, Nhật “khăn gói” về lại Campuchia, nơi anh chào đời năm 1988, để tìm mua quần áo và khăn rằn về kinh doanh.
“Chỉ định làm cho vui, ai ngờ đâu mình bán đắt hàng quá. Xách một túi đồ đi xong xách cái túi không về. ‘Lòng tham’ nổi lên, mình bắt đầu đi bày sạp vào mỗi cuối tuần. Tầm 6 tháng sau đó, mình nghỉ hẳn công ty để chuyển sang bán hội chợ,” Nhật cười tươi kể.
Khi tuổi thơ tỉnh giấc và nuôi dưỡng tuổi trưởng thành
Sau một thời gian mua đi bán lại, Nhật quan sát rằng doanh thu có chiều hướng giảm và đã đến lúc mình nên tự tay nhào nặn nên sản phẩm mang dấu ấn cá nhân.
Đây không phải là một quyết định ngẫu hứng. Thực tế, Nhật từng có ý định thi vào trường Đại học Kiến trúc và từ thuở nhỏ đã bộc lộ năng khiếu nghệ thuật rõ nét. “Hồi nhỏ, mình nghịch lắm! Lúc đó không có đất sét màu mè đẹp đẽ gì đâu nên mình toàn đào đất mềm lên nặn hình này kia và được mẹ khen ngợi.”
Suốt những năm tháng vùi mình trong phòng thí nghiệm ngành Hóa, niềm yêu thích nghệ thuật ấy dường như chỉ tạm thời “ngủ quên.” Nhật kể, lúc đó anh chỉ thỉnh thoảng vẽ thiệp tặng bạn bè, chưa bao giờ nghĩ những nét vẽ ấy lại có ngày trở thành “cần câu cơm.”
Sự thức tỉnh của đam mê cũ, kết hợp với sợi dây liên kết từ quê hương thứ hai, xứ sở Chùa Tháp, đã khai sinh ra cái tên Kramahan. Nhật giải thích: “krama” là khăn rằn trong tiếng Khmer, còn “han” là cách anh ẩn dụ cho “hand” hay “handmade.” Với tính cách có phần bí ẩn và một chút duy tâm, Nhật thay chữ “d” bằng một dấu chấm để tên thương hiệu vừa tròn 9 ký tự cho may mắn, vừa gợi sự tò mò cho người xem.
Trên bàn làm việc, Nhật một mình cặm cụi tô, vẽ, khắc, khoan, đục, đẽo, mài giũa, xỏ dây, thắt nút,... thậm chí anh còn biết làm gốm, đan móc len để tạo ra đủ loại phụ kiện. Riêng với mảng trang phục, anh tự tay thiết kế mẫu trên các chất liệu chủ đạo như linen và thổ cẩm, sau đó mới đặt thợ may gia công theo số lượng giới hạn.
Đẹp mắt - Độc bản - Lạ kỳ
Lướt qua gian hàng của Kramahan.Clothing, bạn sẽ nhận thấy một thế giới đa sắc được dệt nên từ những mảnh ký ức của Nhật tại Campuchia và Thái Lan. Đó không chỉ là sự kết hợp của phong cách Bohemian tự do, mà còn là lòng tôn kính đối với những họa tiết bản địa được Nhật tinh tuyển và tiết chế lại theo tư duy thẩm mỹ riêng.
Nếu dừng lại ngắm nhìn lâu hơn, khách hàng có thể cảm được tâm huyết mà Nhật dành cho từng đứa con tinh thần của mình. Anh tỉ mỉ với những chi tiết siêu nhỏ và dành nhiều thời gian để cân chỉnh sắc độ sao cho thật thuận mắt. Bên cạnh con mắt thẩm mỹ và tư duy hình ảnh sẵn có, Nhật vẫn vận dụng được khối kiến thức từ môn Hóa học vào công đoạn pha màu, chuyển màu, v.v.
Hoạt tiết do Nhật thiết kế.
Với chủ trương “đẹp - độc - lạ,” mọi sản phẩm của Kramahan.Clothing trước hết phải thỏa mãn được sự khắt khe về thị giác của chính người làm ra nó. Những món chưa ưng ý, Nhật nhất quyết không đem bán. Gu thẩm mỹ của anh có chút khác biệt, thậm chí hơi "quái", tạo nên nét riêng không lẫn vào đâu. Vì được chế tác hoàn toàn thủ công, mỗi món phụ kiện đều là duy nhất; ngay cả một đôi hoa tai cũng mang những khác biệt li ti, khẳng định tính độc bản cho người sở hữu.
“Mình muốn mọi thứ mình làm đều có thể tan biến vào tự nhiên”
Đây chính là kim chỉ nam mà Nhật theo đuổi ngay từ những ngày đầu khởi sự. Anh kể: “Mình hay đi nhặt mấy khúc gỗ mà bên cảnh quan đô thị chặt hạ để về đẽo và khắc hình. Sau này, mình còn mua thêm các loại gỗ tốt khác như gỗ hương, gỗ lim,... và giá phụ kiện sẽ cao hơn một chút. Khi khách hỏi, mình cũng ‘khai’ rõ đây là gỗ gì hoặc đây là gỗ mình nhặt ngoài đường về.”
Vạn vật trong mắt một người nghệ sĩ đều có thể trở thành cảm hứng. Vì thế, mỗi chuyến đi chơi với Nhật cũng là dịp để lượm lặt vỏ sò, vỏ ốc hay những viên đá sỏi tình cờ thu hút ánh nhìn. Tất cả đều có cơ hội trở thành một món trang sức có hồn.
“Khi chọn dây để làm dây chuyền hay móc khóa, mình thường thử bằng cách đốt lên. Nếu không phải 100% cotton, mình sẽ không mua. Mình muốn mọi thứ mình làm đều có thể rơi xuống đất, tan biến vào tự nhiên. Chỉ trừ trường hợp bất khả kháng, mình mới dùng đến những chất liệu khó phân hủy,” Nhật khẳng định.
Hiện tại, Nhật chủ yếu tập trung vào những thiết kế có tính ứng dụng cao và mức giá dễ tiếp cận. Nhưng giữa những lo toan thường nhật, anh vẫn âm thầm ấp ủ những dự án nghệ thuật trừu tượng và công phu hơn. Trên hành trình 10 năm tiếp theo, Kramahan.Clothing sẽ đi xa tới đâu, chưa ai có thể khẳng định. Nhưng có lẽ, Nhật sẽ còn làm được nhiều điều bất ngờ, giống như cái cách mà những ký ức thủ công và sợi dây liên kết với đất nước Campuchia đã trỗi dậy mạnh mẽ trong anh sau hàng chục năm ròng rã.
