Làng gốm Bát Tràng mang trong mình di sản hơn 700 năm, nhưng nổi bật hơn cả là những thập niên gần đây, khi sự phát triển của ngôi làng này phản chiếu rõ nét tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.

Từ chỗ chủ yếu phục vụ thị trường trong nước và khu vực, Bát Tràng nay đã trở thành điểm sản xuất gốm sứ toàn cầu, vừa xuất khẩu sản phẩm đi khắp thế giới, vừa đón hơn 100.000 du khách mỗi năm đến tham quan bảo tàng, mua sắm và trải nghiệm làm gốm.

Điều gây ấn tượng nhất về ngôi làng chính là sự đan xen giữa nhiều quy mô sản xuất: bên cạnh những nhà máy lớn là hơn 1.000 xưởng gốm gia đình. Trên những con ngõ hẹp, ta có cảm giác cả làng đều gắn bó với nghề: nhà thì trộn đất, nhà thì đốt lò, chất hàng lên xe máy. Việc làm gốm len lỏi vào từng sân, từng ngõ, từ gian bếp cho tới mặt tiền cửa hàng.

Bộ ảnh này ghi lại hành trình của gốm, từ nguyên vật liệu thô cho đến thành phẩm hoàn thiện, khắc họa sự chuyển mình của một làng nghề đang đứng ở điểm giao thời đại, giữa truyền thống và hiện đại.

Có thể thấy, Bát Tràng là một lát cắt thu nhỏ của kinh tế Việt Nam: tăng trưởng nhanh nhưng vẫn giữ được gốc rễ. Từ một nắm đất vô tri, người thợ làm ra những tạo phẩm không chỉ đẹp và hữu dụng, mà còn mang những giá trị tinh thần quý giá. Một quá trình bền bỉ, được các nghệ nhân “trui rèn” mỗi ngày hàng thế kỷ qua.

Bát Tràng có những con ngõ nhỏ quanh co như mê cung. Người dân nơi đây bám trụ với nghề, vừa bảo tồn những kỹ nghệ truyền thống, vừa cải tiến công nghệ để đáp ứng như cầu thị trường.

Vài nhà xưởng cũ kỹ thấp thoáng dưới bóng những nhà máy hiện đại.

Đất được đổ vào bồn trộn. Tiếng máy quay ồn ã mở đầu cho cả quá trình làm gốm.

Đất sét thô được nén chặt rồi "hô biến" thành sản phẩm. Có thứ thành đồ gốm công nghiệp, có thứ thành tác phẩm thủ công tinh xảo. Dù khác nhau, tất cả đều bắt đầu từ cùng một khối đất.

Người thợ lấy tấm đất vừa ép ra khỏi máy, chuẩn bị cho công đoạn tiếp theo.

Người thợ già dặn khéo léo nắn đất sét thành bức tượng nhỏ.

Một công nhân bưng chiếc chum lớn từ lò nung ra để đưa vào kho.

Một góc yên tĩnh hiếm hoi trong nhà xưởng. Ở đây, những người thợ thường tranh thủ ngồi uống chén trà, cốc cà phê, nghỉ ngơi giữa bạt ngàn gốm sứ.

Những hũ men màu xếp sẵn, đang chờ để được phủ lên sản phẩm.

Người trợ dùng thiết bị chuyên dụng để tráng men chiếc cốc. Máy móc xuất hiện ngày càng nhiều trong quy trình sản xuất.

Đất nung, dụng cụ nằm chen chúc.

Người thợ kiên nhẫn ngồi nặn chiếc chum theo kiểu dáng truyền thống. Cả làng giờ chỉ còn ít xưởng làm ra mẫu mã như thế này.