Bước vào thập niên 1960, Sài Gòn đón một lượng người nước ngoài đổ về đông đảo chưa từng thấy. Từ binh lính, giáo viên đến những tay máy ưa xê dịch, sự xuất hiện của họ đã để lại kho tư liệu ảnh đồ sộ ghi lại diện mạo thành phố từ đầu những năm 60 cho tới tận năm 1975.
Những bộ sưu tập ảnh tương tự vốn xuất hiện thường xuyên trên Saigoneer, ghi lại đủ mọi khoảnh khắc trong năm và trải dài khắp các địa danh tiêu biểu của thành phố. Dù vậy, loạt ảnh dưới đây của Wilbur E. Garrett, tay máy lừng danh từ National Geographic, vẫn là tư liệu khiến người ta tâm đắc hơn cả.
Garrett vốn là biên tập viên ảnh kỳ cựu của tờ National Geographic. Sự nghiệp của ông gắn liền với những cột mốc lịch sử như chiến tranh Triều Tiên, chiến tranh Việt Nam, hay bức ảnh “Cô gái Afghanistan” kinh điển của Steve McCurry. Ông qua đời năm 2016 ở tuổi 85.
Đều đặn trở lại Việt Nam mỗi năm một lần trong suốt giai đoạn 1960–1968, Garrett đã kịp vun bồi một di sản thị giác đồ sộ. Những khung hình mang tư duy của một biên tập viên nhạy bén, sắc sảo đến mức dù xuất hiện trên mặt báo hiện đại vẫn vô cùng hợp thời.
Dưới đây là những góc máy đáng nhớ nhất của Garrett tại Sài Gòn trong hai năm 1961 và 1965. Mời bạn đọc cùng nhìn lại diện mạo thành phố qua ống kính của bậc thầy National Geographic.
Bàn ngoài trời của quán cafe L'Imperial (nay là nhà hàng Vietnam House) ở góc đường Tự Do và Nguyễn Văn Thinh (Đồng Khởi và Mạc Thị Bưởi ngày nay), năm 1961.
Góc nhìn từ Quận 2 hướng về bến Bạch Đằng và Quận 4, năm 1961.
Đôi trẻ chở nhau trên đường ngoại ô năm 1961.
Chùa ở Chợ Lớn (trái) và nghệ sĩ cải lương Thanh Nga trên sân khấu (phải), năm 1961.
Bến Bạch Đằng, năm1961.
Thiếu nữ mang tà áo dài vàng, năm 1961.
Nắng sớm trên đường Tôn Đức Thắng, năm 1961.
Múa lân ở Chợ Lớn (trái) và cô gái chạy xe Velo Solex trên đường Tôn Đức Thắng (phải), năm 1961.
Hai bác tài xích lô tranh thủ chợp mắt, năm 1961.
Ngã tư Thủ Đức vừa thi công xong, năm 1961.
Viếng Lăng Ông Bà Chiểu, năm 1961.
Nụ cười nón lá, năm 1961.
Sạp bánh mì trong Chợ Cũ trên đường Tôn Thất Đạm, năm 1965.
Biển người ở Chợ Lớn dịp Tết, năm 1965.
Toàn cảnh trung tâm Sài Gòn nhìn từ Quận 4, năm 1965
Chốt an ninh nơi cảnh sát kiểm tra người đi đường, năm 1965.
Người phu bốc xếp ở Chợ Lớn (trái) và tiệm gà quay trong Chợ Cũ (phải), năm 1965.
Giao lộ Lê Lợi và Pasteur, năm 1965.
Võ sinh tập judo tại Trung tâm Quang Trung trên đường Phạm Đăng Hưng (nay là Mai Thị Lựu), năm 1965.
Võ sinh ở trung tâm Judo Quang Trung, năm 1965.
Một góc ngoại ô (trái); người bán hoa “tưới nước” cho cành mai dịp Tết (phải), năm 1965.
Rừng xe máy và xe đạp tại bãi đỗ trên đại lộ Nguyễn Huệ, năm 1965
Kênh Tàu Hủ, dòng chảy nối liền các Quận 1, 5, 6 và 8.
[Ảnh: Wilbur E. Garrett qua tài khoản Flickr manhhai]
