Lịch sử ngành sản xuất nước đá thời thuộc địa: Cơn khát của giới cầm quyền Pháp tại Đông Dương
- Chi tiết
- Được đăng ngày 21 Tháng 5 2026
- Viết bởi Tom Phạm. Ảnh bìa: Ngọc Tạ.
Dạo quanh đường phố Sài Gòn ngày nay, chúng ta sẽ thấy những thùng, xô đá lạnh khắp mọi nơi. Từ trà đá, cà phê sữa đá đến ly sinh tố vỉa hè, thức uống nào cũng cần vài viên đá mát lạnh để xua tan đi cái nóng oi ả. Thế nhưng, trước khi người Pháp xây dựng nhà máy làm đá đầu tiên của Việt Nam, đá lạnh từng là một khái niệm xa xỉ, thậm chí không tưởng ở miền nhiệt đới.
Đờn Ca Đó Đây: Mang âm điệu miền Tây vào không gian đô thị
- Chi tiết
- Được đăng ngày 17 Tháng 5 2026
- Viết bởi Thảo Nguyên. Ảnh bìa: Ngàn Mai.
"Bà con ơi... Nếu có dịp đi đến Hồ Chí Minh ở đường Huỳnh Mẫn Đạt
Ở đây có một quán bar với phong cách miền Tây rất lạ
Thứ bảy hàng tuần còn ca tài tử cải lương, di sản văn hoá quê hương
Ngoài cái việc mà thưởng thức ca đờn,
còn được giao lưu cùng với ban Đờn Ca Đó Đây
Một góc miền Tây giữa lòng đô thị"
Từ chuyện chú rùa mang tên Bánh Xèo, nghĩ về vị thế người Việt trên bản đồ khoa học thế giới
- Chi tiết
- Được đăng ngày 16 Tháng 5 2026
- Viết bởi Paul Christiansen. Ảnh bìa: Dương Trương.
Nước mắm, thứ nước màu hổ phách sóng sánh mang vị mặn mòi xen lẫn vị ngọt thanh của thịt cá, từ lâu đã là linh hồn của mọi món ăn và là biểu tượng bất biến của bản sắc Việt. Thế nhưng, thứ gia vị quốc hồn quốc túy ấy lại bắt nguồn từ một cái tên phương Tây: cá cơm Commerson. Nếu chai nước mắm trên mâm cơm nhà bạn đến từ vùng biển miền Trung, nơi khai sinh ra nghề mắm, thì loài cá được ủ muối để chắt ra dòng tinh chất ấy chính là Stolephorus commersonnii. Danh pháp này được ấn định vào năm 1801 để vinh danh Philibert Commerson, một người Pháp da trắng. Hãy thử quay ngược thời gian về những bếp nhà gian khó thời thuộc địa. Ngày ấy, niềm vui hiếm hoi sau một ngày lao dịch có khi chỉ là bữa cơm nghèo được chan chút nước mắm chắt chiu. Ấy vậy mà, thứ hương vị an ủi linh hồn người Việt lúc bấy giờ lại được làm nên từ loài cá mang tên của chính kẻ xâm lược.
Từ làn da nàng Kiều đến chuẩn mực K-Beauty: Giải mã tâm lý chuộng da trắng của người Việt
- Chi tiết
- Được đăng ngày 14 Tháng 5 2026
- Viết bởi San Kwon. Ảnh bìa: Ngàn Mai.
Ở Việt Nam, tâm lý chuộng da trắng là một thực tế rất phổ biến. Chỉ cần nhìn ra đường phố Sài Gòn giữa ban trưa, ta sẽ bắt gặp hình ảnh dòng người kín mít trong lớp lớp áo khoác, găng tay và khẩu trang. Đó không chỉ là cách người dân tự bảo vệ mình trước tia cực tím gắt gao, mà còn là nỗ lực giữ gìn sắc diện dưới cái nắng như thiêu đốt. Đặc biệt với phụ nữ, làn da sáng màu từ lâu đã gắn liền với câu chuyện về thẩm mỹ và vị thế xã hội; bởi vậy, việc che chắn trước ánh mặt trời không đơn thuần chỉ gắn liền với lý do sức khỏe.
Phong cách làm đẹp của phụ nữ Việt Nam trên ảnh quảng cáo qua các thời kỳ
- Chi tiết
- Được đăng ngày 12 Tháng 5 2026
- Viết bởi Khanh Tran.
Qua những trang bìa tạp chí cũ hay quảng cáo mỹ phẩm đăng trên báo xưa còn lưu giữ tới ngày nay, ta thấy được chân dung phụ nữ Việt Nam qua mỗi thời kỳ.
Nhà văn Dạ Ngân và những hồi ức về Cư xá Thanh Đa: Cuộc chia tay không dễ
- Chi tiết
- Được đăng ngày 11 Tháng 5 2026
- Viết bởi Dạ Ngân. Ảnh: Alberto Prieto.
Mùa hè 1982, được đến Cư xá Thanh Đa, với tôi là một hạnh ngộ. Khu nhà ở có quy mô lớn nhất Sài Gòn nửa đầu thập niên 1970 — gần 4.000 căn hộ khép kín gồm khoảng 50.000 cư dân. Cư xá nghĩa là dành cho những người có nghề nghiệp ổn định, cộng đồng an vui kiểu mẫu. Ở những căn hộ 3 phòng ngủ, những viên chức, giáo chức, bác sĩ, kỹ sư, quân nhân từ hàm tá trở lên vui thích với niềm tự hào của những người tạo ra một tiểu khu như thế.
Vì đâu mà Đông Nam Á dần trở thành 'thùng chứa rác thải nhựa' của phương Tây?
- Chi tiết
- Được đăng ngày 07 Tháng 5 2026
- Viết bởi Isa Lim. Ảnh bìa: Vincent Thian.
Vào tháng 8/2025, bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc tại Geneva, nhà hoạt động môi trường người Malaysia Wong Pui Yi đã phát đi thông điệp thống thiết đến các cường quốc Global North (Bắc toàn cầu): “Hãy ngưng xem Global South [Nam toàn Cầu] như cái thùng chứa rác thải nhựa mà các vị không xử lý được.”
Hóa ra người Việt không uống sữa đậu nành thay nước lọc?
- Chi tiết
- Được đăng ngày 06 Tháng 5 2026
- Viết bởi Tom Phạm. Ảnh bìa: Mai Khanh.
Trong ký ức của tôi, hình ảnh người phục vụ bưng ra ly sữa đậu nành luôn đi kèm với một niềm háo hức khó tả. Đó là những ngày tôi theo gia đình đến các quán ăn Việt ở Quận 13, khu phố Tàu trứ danh của Paris. Là một đứa trẻ gốc Việt lớn lên trên đất Pháp, dù muốn hay không, tôi vẫn thường xuyên bị người thân kéo đến khu phố này. Với tôi ngày đó, ly sữa đậu nành đại diện cho tất cả những gì tinh túy nhất của đồ uống Việt trong một bữa cơm, một cái nhìn hiếm hoi giúp tôi hình dung về nếp sống thường nhật của cha ông mình.
Nhìn lại Sài Gòn những năm 2009–2012 qua quá trình hình thành tòa nhà Bitexco
- Chi tiết
- Được đăng ngày 28 Tháng 4 2026
- Viết bởi Saigoneer. Ảnh: Frederik Wissink.
Sài Gòn thay đổi nhanh đến mức đường chân trời dường như biến chuyển sau mỗi đêm thức dậy. Khi những cao ốc tại Thủ Thiêm còn chưa kịp quen mắt, ta đã thấy Thanh Đa rục rịch chuyển mình, rồi những khu chung cư cao cấp với kiến trúc hiện đại lại liên tục mọc lên.
Lịch sử Đền Hùng Sài Gòn: Khi đài tưởng niệm Thế chiến trở thành đền thờ Quốc tổ
- Chi tiết
- Được đăng ngày 26 Tháng 4 2026
- Viết bởi Tim Doling. Ảnh bìa: Jimmy Art Devier.
Ít ai biết rằng Đền thờ Vua Hùng tại số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm vốn có một tiền thân khác biệt. Được xây dựng từ năm 1927 đến 1929 với tên gọi Đền Kỷ niệm An Nam, công trình ban đầu không phải để thờ phụng các vua Hùng như hiện nay, mà là nơi tưởng niệm những tử sĩ người Việt đã ngã xuống khi tham chiến cho quân đội Pháp trong Thế chiến thứ nhất
'Loin du Vietnam' (1967): Bản tuyên ngôn phản chiến đầy trăn trở của điện ảnh Pháp
- Chi tiết
- Được đăng ngày 24 Tháng 4 2026
- Viết bởi Tom Phạm.
Thập niên 1960, nước Pháp chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Làn sóng Mới (French New Wave), phong trào điện ảnh được xem là có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất lịch sử phim ảnh nước này. Những trí thức dẫn dắt phong trào luôn khao khát tìm kiếm phương thức kể chuyện mới lạ, phá vỡ những khuôn khổ trước đó. Hầu hết họ đều theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa và kịch liệt phản đối việc can thiệp quân sự của Mỹ tại Việt Nam.
Tết Thanh Minh, người Dao Chàm Quản Bạ xuống suối bắt cá dâng lên tổ tiên
- Chi tiết
- Được đăng ngày 22 Tháng 4 2026
- Viết bởi Xuân Phương. Ảnh: Xuân Phương.
Hàng năm, vào dịp Tết Thanh Minh, người Dao Chàm ở Nặm Đăm, Quản Bạ lại tổ chức hội bắt cá. Cá sau khi bắt được chia đều cho các hộ trong làng làm mâm cơm dâng lên tổ tiên và thần linh để cảm tạ, đồng thời cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống no đủ.
Hẻm Gems: Nhâm nhi shochu, cởi bỏ 'mặt nạ xã hội' tại Bar Mitsuboshi
- Chi tiết
- Được đăng ngày 17 Tháng 4 2026
- Viết bởi Tom Phạm. Ảnh: Alberto Prieto.
Trong ký ức về những ngày ở Nhật, tôi nhớ nhất những lần thả mình lạc lối giữa các yokocho, những con ngõ hẹp san sát quán xá, nơi tôi có thể đẩy đại một cánh cửa nào đó mà chẳng biết điều gì đang chờ đợi phía sau. Đó có thể là một sạp gỗ sáng choang ánh đèn với những vị khách ồn ào đang cụng ly bôm bốp, hoặc một quán bar kiểu Manhattan thế kỷ 19, tĩnh lặng đến mức chỉ thấy làn khói thuốc vẩn vơ và những vệt sáng xuyên qua hàng chai whisky trên kệ.
Từ Quảng Nam đến Gwangju: Chương sử chiến tranh đen tối của quân đội Hàn Quốc tại Việt Nam
- Chi tiết
- Được đăng ngày 14 Tháng 4 2026
- Viết bởi San Kwon. Ảnh bìa: Dương Trương.
Trong tiểu thuyết Bản chất của người (Human Acts), nữ nhà văn Hàn Quốc vừa nhận giải Nobel, Han Kang, đã khắc họa sống động Phong trào Dân chủ hóa Gwangju ngày 18/5. Vào thời điểm đó, các cuộc biểu tình của sinh viên bùng nổ tại thành phố Gwangju nhằm phản đối cuộc đảo chính của tướng Chun Doo-hwan. Để đáp trả, chính quyền quân sự đã tiến hành đàn áp dã man và thảm sát dân thường vô tội.
Hẻm Gems: Hà Ký Mì Gia, tiệm mì đời thứ nhất với tâm hồn đời thứ ba
- Chi tiết
- Được đăng ngày 13 Tháng 4 2026
- Viết bởi Phương Quỳnh. Ảnh: Jimmy Art Devier.
Là một người thích ăn ngon, sở thích của tôi mỗi cuối tuần là len lỏi giữa các con đường để tìm những hương vị mới, những ngách văn hóa còn lạ lẫm. Một tiệm ăn sẽ ở lại tâm trí tôi nếu nó ngon, đương nhiên, nhưng phải kèm một không gian đậm đà bản sắc. Và trong một lần thám hiểm ẩm thực như thế, tôi tình cờ bắt gặp Hà Ký.
Mảng xanh, lớp lang kiến trúc và không gian tưởng niệm tại Công viên số 1 Lý Thái Tổ
- Chi tiết
- Được đăng ngày 11 Tháng 4 2026
- Viết bởi Saigoneer. Photos by Alberto Prieto.
Trong nỗ lực làm xanh không gian thành phố, trong vài tháng gần đây, Sài Gòn đã từ từ phá rào, cải tạo hàng loạt khu đất đã nhiều năm rơi vào lãng quên do dự án treo thành công viên phục vụ người dân. Trong đó, công trình tại số 1 Lý Thái Tổ, được định hướng trở thành đài tưởng niệm các nạn nhân đại dịch Covid, là một trong những địa điểm được yêu mến nhất. Từ lúc mở rộng cửa vài tháng trước đây, công viên thu hút nhiều khách thập phương và địa phương đến tản bộ, tưởng niệm, hay chỉ đơn giản là để hít chút không khí trong lành dưới tán cây cổ thụ sừng sững.
Nghệ sĩ ký họa ghi lại một thập kỷ chuyển mình của Sài Gòn
- Chi tiết
- Được đăng ngày 10 Tháng 4 2026
- Viết bởi Garrett MacLean. Ảnh: Alberto Prieto.
Ngay giữa lòng Sài Gòn, có một góc nhỏ đã ẩn mình suốt hơn nửa thập kỷ.
Một Sài Gòn đang dần tái định nghĩa không gian sống — khi 'nhà' không còn chỉ là nơi để ở
- Chi tiết
- Được đăng ngày 09 Tháng 4 2026
- Viết bởi Saigoneer.
Sài Gòn vẫn đang lớn lên, theo cách quen thuộc của nó.
Ngõ Nooks: Ăn Maqluba, gửi gắm khát vọng hòa bình tại nhà hàng Palestine duy nhất Việt Nam
- Chi tiết
- Được đăng ngày 03 Tháng 4 2026
- Viết bởi Paul Christiansen. Ảnh: Jimmy Art Devier.
"Nếu có trái tim và khối óc, bạn chắc chắn sẽ ủng hộ Palestine,” Saleem Hammad khẳng định khi chúng tôi cùng nhâm nhi tách trà ngọt, phóng tầm mắt ngắm nhìn phố cổ Hà Nội từ ban công nhà hàng Oliva. Bữa tối hôm ấy không chỉ ngon, mà còn để lại trong tôi những chiêm nghiệm sâu sắc hơn một trải nghiệm ẩm thực thông thường. Lắng nghe hành trình của Saleem, mối duyên nợ giữa anh với Việt Nam cùng nỗ lực bền bỉ để kết nối hai dân tộc, tôi đã phần nào thấy được cách ẩm thực có thể nuôi dưỡng lòng thấu cảm và khát vọng hướng tới hòa bình.
Cẩm nang 'quẹo lựa' đồ si đẹp cho mọi túi tiền
- Chi tiết
- Được đăng ngày 02 Tháng 4 2026
- Viết bởi Phương Quỳnh. Đồ họa: Phương Quỳnh. Ảnh: Saigoneer.
Săn đồ cũ, đồ si từ lâu đã trở thành một mốt khó lỗi thời, nhưng cuộc săn lùng này cũng không kém phần khó khăn. Có những buổi ra về tay trắng, hay tiếc nuối với những món đồ đẹp độc xịn mà không về tay mình. Vậy nên, sau đây là những ghi chú nho nhỏ của một “đồng si” sau nhiều năm lăn xả để giúp bạn “nhắm mục tiêu” nhanh hơn.
