Đường Nguyễn Tất Thành và bài toán mở rộng dang dở từ thời thuộc địa
Từ trăm năm trước, chính quyền thuộc địa đã phải đau đầu tìm cách giải quyết bài toán ách tắc giao thông tại khu vực ven bờ sông Sài Gòn. Đi kèm với đó là hàng loạt tham vọng lớn nhằm lột xác toàn bộ diện mạo nơi đây.
Krakatoa 1883: Thảm họa núi lửa tận Indonesia gây rúng động vương triều nhà Nguyễn
Ngày 9/9/1883, một làn khói mang theo điềm gở phủ kín bầu trời kinh thành Huế. Ánh mặt trời ngả sang màu xanh lục dị thường, khiến vạn vật trên đường phố chẳng còn đổ bóng. Một lòng tin sự chính danh của bậc đế vương gắn liền với “Thiên mệnh,” triều đình nhà Nguyễn không khỏi rúng động trước cảnh tượng kỳ quái ấy. Ba vị đại thần tức tốc dâng sớ can gián, mong nhà vua tu tỉnh đức hạnh để vãn hồi lòng trời. Hơn cả một thảm họa thiên nhiên phương xa, bóng đen bao trùm kinh thành năm ấy đã khơi mào cho những toan tính chính trị cung đình, giữa thời khắc thực dân Pháp đang ráo riết xâm lược bờ cõi Đại Nam.
Việt Nam năm 1992 qua ống kính nhiếp ảnh gia Raymond Depardon
Hai mươi năm sau lần ghé thăm Sài Gòn vào năm 1972, nhiếp ảnh gia lừng danh người Pháp Raymond Depardon đã quay trở lại để thực hiện hành trình rong ruổi dọc chiều dài đất nước Việt Nam.
Lược sử tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho: Chuyến xe lửa đầu tiên của Đông Dương
Tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho khánh thành ngày 20/7/1885, chính thức trở thành tuyến xe lửa đầu tiên của xứ Đông Dương.
Lịch sử ngành sản xuất nước đá thời thuộc địa: Cơn khát của giới cầm quyền Pháp tại Đông Dương
Dạo quanh đường phố Sài Gòn ngày nay, chúng ta sẽ thấy những thùng, xô đá lạnh khắp mọi nơi. Từ trà đá, cà phê sữa đá đến ly sinh tố vỉa hè, thức uống nào cũng cần vài viên đá mát lạnh để xua tan đi cái nóng oi ả. Thế nhưng, trước khi người Pháp xây dựng nhà máy làm đá đầu tiên của Việt Nam, đá lạnh từng là một khái niệm xa xỉ, thậm chí không tưởng ở miền nhiệt đới.
Lịch sử Đền Hùng Sài Gòn: Khi đài tưởng niệm Thế chiến trở thành đền thờ Quốc tổ
Ít ai biết rằng Đền thờ Vua Hùng tại số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm vốn có một tiền thân khác biệt. Được xây dựng từ năm 1927 đến 1929 với tên gọi Đền Kỷ niệm An Nam, công trình ban đầu không phải để thờ phụng các vua Hùng như hiện nay, mà là nơi tưởng niệm những tử sĩ người Việt đã ngã xuống khi tham chiến cho quân đội Pháp trong Thế chiến thứ nhất
Từ Quảng Nam đến Gwangju: Chương sử chiến tranh đen tối của quân đội Hàn Quốc tại Việt Nam
Trong tiểu thuyết Bản chất của người (Human Acts), nữ nhà văn Hàn Quốc vừa nhận giải Nobel, Han Kang, đã khắc họa sống động Phong trào Dân chủ hóa Gwangju ngày 18/5. Vào thời điểm đó, các cuộc biểu tình của sinh viên bùng nổ tại thành phố Gwangju nhằm phản đối cuộc đảo chính của tướng Chun Doo-hwan. Để đáp trả, chính quyền quân sự đã tiến hành đàn áp dã man và thảm sát dân thường vô tội.
Đời sống Hà Nội qua loạt ảnh phim đen trắng năm 1978
Vào tháng 8/1978, tôi có dịp ghé thăm Hà Nội trong một chuyến đi nghiên cứu giáo dục do giáo sư từ Đại học La Trobe ở Melbourne tổ chức. Hồi đó, tôi dạy lịch sử ở trường trung học và cũng rất đam mê nhiếp ảnh. Tôi đã rong đuổi khắp các con phố Hà Nội, ghi lại vô số khoảnh khắc về đời thường của người dân nơi đây. Cho đến tận bây giờ, những bức ảnh này vẫn chưa từng được công bố ở bất cứ đâu.
Ngược dòng lịch sử trăm năm Collège d'Adran — Ngôi trường lâu đời nhất Sài Gòn
Khi đi ngang qua Thảo Cầm Viên về hướng đường Nguyễn Hữu Cảnh, không nhiều người sẽ để ý đến sự hiện diện của THCS Võ Trường Toản và THPT Trưng Vương. Có lẽ càng ít người biết rằng, cả hai công trình ...
Từ đầm lầy lên biểu tượng: Lược sử Chợ Bến Thành qua các thời kì
Từ những thảo luận đầu tiên vào năm 1868 về một khu chợ mới, mãi đến năm 1914, chợ Bến Thành mới được hoàn thiện. Sự ra đời của chợ Bến Thành tựa như một giấc mơ trở thành sự thật, giấc mơ của gần năm...
Giai thoại về Quách Đàm, 'ông tổ' của vùng đất Chợ Lớn — Phần 2
Những năm 1920, vị thương gia Quách Đàm đã nắm trong tay quyền sở hữu chợ Bình Tây cũ và phần lớn khu vực xung quanh. Từ đó, ông đề xuất với chính quyền thuộc địa phá bỏ những tòa nhà hiện c...
Giai thoại về Quách Đàm, 'ông tổ' của vùng đất Chợ Lớn — Phần 1
Đường Hải Thượng Lãn Ông (trước đây là đại lộ Gaudot) ở trung tâm Chợ Lớn là nơi vẫn bảo tồn được vẻ cổ kính của nhiều cửa hiệu cũ từ thời thuộc địa. Trong số đó, đặc biệt nhất có lẽ phải là tòa nhà s...
Có gì khác biệt trong mùa Tết của người Hà Nội 100 năm trước?
Cùng với những chuyển biến trong lịch sử, văn hoá đất nước, dịp Tết Nguyên Đán của người Việt đã có những thay đổi rõ rệt qua các thời kỳ. Tuy vậy, ngày Tết xưa và ngày Tết nay vẫn chia sẻ không ít nh...
Chuyện về Marie đệ nhất, tên gian hùng trở thành 'quốc vương' Tây Nguyên
Lịch sử thế giới ghi nhận không ít câu chuyện về những đức vua Tây Âu với vương triều ngắn ngủi ở Đông Á. Ta có thể kể đến James Brooke, quốc vương (rajah) da trắng đầu tiên của Ấn Độ — người đã ...
Sài Gòn năm 1866 dưới ống kính của nhiếp ảnh gia thực dân
Thế kỷ 19, Sài Gòn bước vào một công cuộc chuyển đổi thần tốc về diện mạo lẫn chính trị.
Một Việt Nam hậu chiến qua ống kính nhiếp ảnh gia chiến tranh Philip Jones Griffiths
Được công bố vào năm 1971, phóng sự ảnh Vietnam Inc. là cột mốc thay đổi sự nghiệp của nhiếp ảnh gia người Wales Phillip Jones Griffiths. Sống động và cận cảnh, những hình ảnh mà ông gh...
Trên chuyến tàu Bắc–Nam xuyên đất nước những năm 1920
Du hành bằng tàu lửa ở Việt Nam đã thay đổi như thế nào trong 100 năm qua?
Ảnh màu đặc sắc khắc họa cuộc sống thường nhật ở Hà Nội 100 năm trước
Khi được ghi lại qua những khung hình đen trắng, Hà Nội trông có chăng cũ kỹ và dị biệt vì quá đậm tính quá khứ. Người xem thường phải vận dụng trí tưởng tượng của mình để hình dung ra bối cảnh và nhâ...
Việt Nam năm 1996 mộc mạc qua ống kính nhà lữ hành ngoại quốc
Ngày xửa ngày xưa năm 1996, Việt Nam vừa gia nhập ASEAN được một năm, Kim Đồng mới xuất bản những quyển Đôrêmon "chính chủ" đầu tiên, một vài thành viên của Saigoneer còn đang bập bẹ tập nói...
Ngắm nghía đường phố Sài Gòn, Hà Nội năm 1989 qua bộ ảnh film của du khách Đức
Điều gì khiến ta luôn cảm thấy xốn xang mỗi khi ngắm nhìn những phông ảnh xưa cũ, ngay cả khi ta chưa bao giờ sống qua thời kỳ vàng son ấy?
[Video] Đà Lạt hoài niệm qua góc nhìn của 'dân phượt' năm 1992
Đã bao giờ bạn tự hỏi: "Đà Lạt trông như thế nào trước khi trở thành điểm hẹn quốc dân?"
Những mẻ gạch cuối cùng ở 'vương quốc lò gạch' Mang Thít
Ven những dòng sông và kênh đào trên vùng đất Mang Thít, những lò gạch cuối cùng vẫn đang chậm rãi nhả khói.
Nghệ thuật hát bội dưới nét vẽ minh họa của người Pháp trông như thế nào?
Từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XXI, hát bội bước vào thời kì hoàng kim trong lòng biết bao khán giả, trong đó có cả thực dân Pháp. Không chỉ đưa vở Tuồng “Vua Đời Đường” tới Đấu xảo Quốc Tế - một t...
[Ảnh] Sân bay Nội Bài năm 1995 qua ống kính của doanh nhân người Nhật
Vào tháng Hai năm 1995, một doanh nhân người Nhật tên là Yuichi Kobayashi đã đến Việt Nam lập nghiệp. Việc đầu tiên ông làm là cho xây dựng một nhà máy tại đây.
[Ảnh] Một thoáng Bắc Bộ những năm 1900
Việt Nam đang chuyển mình với những thay đổi mang hơi thở hiện đại. Trước những thay đổi đó, chúng ta luôn có một cảm giác khó tả khi nhìn vào những bức ảnh ở thế kỷ trước.
[Ảnh] 100 năm trước, người Việt Nam đi tiêm chủng như thế nào?
Từ đầu thế kỷ 20, Việt Nam đã có sự chủ động trong việc tiêm phòng để ngăn ngừa sự lây lan của nhiều dịch bệnh.
[Ảnh] Khám phá trường học nữ sinh ở Hà Nội cách đây một thế kỷ
Trong thời đại mà nền giáo dục nhận được sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ tân tiến, thật khó mà hình dung về một buổi học ở Hà Nội vào cái thời chưa có điện thoại thông minh hay thậm chí là máy tính đơ...
[Ảnh] Năm 1910, chuyến bay đầu tiên của Đông Dương cất cánh từ Việt Nam
Hơn một thế kỷ trước, vào ngày 10 tháng 12 năm 1910, chuyến bay đầu tiên ở Đông Dương đã cất cánh từ trường đua ngựa Champs de Courses của Sài Gòn. Địa điểm này ngày nay là trụ sở của Quân đội Nhân dâ...
