Đường Nguyễn Tất Thành và bài toán mở rộng dang dở từ thời thuộc địa
Từ trăm năm trước, chính quyền thuộc địa đã phải đau đầu tìm cách giải quyết bài toán ách tắc giao thông tại khu vực ven bờ sông Sài Gòn. Đi kèm với đó là hàng loạt tham vọng lớn nhằm lột xác toàn bộ diện mạo nơi đây.
Krakatoa 1883: Thảm họa núi lửa tận Indonesia gây rúng động vương triều nhà Nguyễn
Ngày 9/9/1883, một làn khói mang theo điềm gở phủ kín bầu trời kinh thành Huế. Ánh mặt trời ngả sang màu xanh lục dị thường, khiến vạn vật trên đường phố chẳng còn đổ bóng. Một lòng tin sự chính danh của bậc đế vương gắn liền với “Thiên mệnh,” triều đình nhà Nguyễn không khỏi rúng động trước cảnh tượng kỳ quái ấy. Ba vị đại thần tức tốc dâng sớ can gián, mong nhà vua tu tỉnh đức hạnh để vãn hồi lòng trời. Hơn cả một thảm họa thiên nhiên phương xa, bóng đen bao trùm kinh thành năm ấy đã khơi mào cho những toan tính chính trị cung đình, giữa thời khắc thực dân Pháp đang ráo riết xâm lược bờ cõi Đại Nam.
Việt Nam năm 1992 qua ống kính nhiếp ảnh gia Raymond Depardon
Hai mươi năm sau lần ghé thăm Sài Gòn vào năm 1972, nhiếp ảnh gia lừng danh người Pháp Raymond Depardon đã quay trở lại để thực hiện hành trình rong ruổi dọc chiều dài đất nước Việt Nam.
Lược sử tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho: Chuyến xe lửa đầu tiên của Đông Dương
Tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho khánh thành ngày 20/7/1885, chính thức trở thành tuyến xe lửa đầu tiên của xứ Đông Dương.
Lịch sử ngành sản xuất nước đá thời thuộc địa: Cơn khát của giới cầm quyền Pháp tại Đông Dương
Dạo quanh đường phố Sài Gòn ngày nay, chúng ta sẽ thấy những thùng, xô đá lạnh khắp mọi nơi. Từ trà đá, cà phê sữa đá đến ly sinh tố vỉa hè, thức uống nào cũng cần vài viên đá mát lạnh để xua tan đi cái nóng oi ả. Thế nhưng, trước khi người Pháp xây dựng nhà máy làm đá đầu tiên của Việt Nam, đá lạnh từng là một khái niệm xa xỉ, thậm chí không tưởng ở miền nhiệt đới.
Lịch sử Đền Hùng Sài Gòn: Khi đài tưởng niệm Thế chiến trở thành đền thờ Quốc tổ
Ít ai biết rằng Đền thờ Vua Hùng tại số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm vốn có một tiền thân khác biệt. Được xây dựng từ năm 1927 đến 1929 với tên gọi Đền Kỷ niệm An Nam, công trình ban đầu không phải để thờ phụng các vua Hùng như hiện nay, mà là nơi tưởng niệm những tử sĩ người Việt đã ngã xuống khi tham chiến cho quân đội Pháp trong Thế chiến thứ nhất
Từ Quảng Nam đến Gwangju: Chương sử chiến tranh đen tối của quân đội Hàn Quốc tại Việt Nam
Trong tiểu thuyết Bản chất của người (Human Acts), nữ nhà văn Hàn Quốc vừa nhận giải Nobel, Han Kang, đã khắc họa sống động Phong trào Dân chủ hóa Gwangju ngày 18/5. Vào thời điểm đó, các cuộc biểu tình của sinh viên bùng nổ tại thành phố Gwangju nhằm phản đối cuộc đảo chính của tướng Chun Doo-hwan. Để đáp trả, chính quyền quân sự đã tiến hành đàn áp dã man và thảm sát dân thường vô tội.
Đời sống Hà Nội qua loạt ảnh phim đen trắng năm 1978
Vào tháng 8/1978, tôi có dịp ghé thăm Hà Nội trong một chuyến đi nghiên cứu giáo dục do giáo sư từ Đại học La Trobe ở Melbourne tổ chức. Hồi đó, tôi dạy lịch sử ở trường trung học và cũng rất đam mê nhiếp ảnh. Tôi đã rong đuổi khắp các con phố Hà Nội, ghi lại vô số khoảnh khắc về đời thường của người dân nơi đây. Cho đến tận bây giờ, những bức ảnh này vẫn chưa từng được công bố ở bất cứ đâu.
Cuộc sống dưới ách thực dân Pháp qua góc nhìn hội họa
Nghệ thuật và đạo đức: liệu chúng ta có thể tách rời hai khía cạnh này khi phân tích các tác phẩm về thời kỳ thuộc địa?
Đã có một Đà Lạt thơ mộng như thế vào thập niên 1990
Từng được xây dựng làm trạm nghỉ dưỡng cho các quan chức người Pháp, Đà Lạt từ lâu đã trở thành điểm hẹn được du khách từ mọi miền đất nước ưu ái. Tốc độ phát triển đến chóng mặt của ngành du lịch nơi...
Giai thoại đằng sau sự ra đời của siêu thị hiện đại đầu tiên ở Sài Gòn
Cách đây hơn nửa thế kỷ, siêu thị Nguyễn Du đã mở cửa đón những vị khách đầu tiên.
Paul Christiansen in Di Sản
Khám phá biểu tượng của các thành phố lớn của Việt Nam dưới thời Pháp thuộc
Bạn có biết rằng một số thành phố ở Việt Nam đã từng có thị huy riêng không?
Gia Định Báo — Bình minh của báo chí quốc ngữ Việt Nam
Dừng xe ở ngã tư Trần Hưng Đạo và Trần Bình Trọng (Sài Gòn), khu lăng mộ của học giả Trương Vĩnh Ký nằm im lìm mặc cho vạn người hằng ngày rảo ngang. Mấy ai biết rằng, công sức của nhà bác học yên ngh...
Dấu ấn lịch sử Việt-Hàn qua ngôi đình tại Công viên Hòa Bình
Ngôi đình màu xanh ở Công viên Hòa Bình, Quận 5, từ lâu đã là một dấu mốc quen thuộc với người dân ở khu vực Sài Gòn-Chợ Lớn.
Một Hà Nội vắng lặng qua bộ ảnh bưu thiếp năm 1920
Khi xem những bộ ảnh cũ về Việt Nam, chúng ta luôn cảm nhận được sự hiện diện của những khoảng trống lạ lẫm — mỗi con phố, quảng trường, hay tòa nhà đều tách biệt trong không gian của riêng mình, xung...
Không khí đón Tết rộn ràng năm 1992 qua ống kính của nhiếp ảnh gia Mark Hodson
Tết Nguyên Đán năm 1992 là một dịp đặc biệt với các du khách ngoại quốc viếng thăm Sài Gòn.
Paul Christiansen in Di Sản
Diện kiến 'Xác ướp Xóm Cải,' thi hài nữ quý tộc bí ẩn ngay giữa lòng Sài Gòn
Bạn đã bao giờ thắc mắc rằng vì sao giữa lòng Sài Gòn lại có một xác ướp được trưng bày trang trọng chưa?
Một Đông Dương cổ kính trong loạt ảnh và tranh minh họa thế kỷ 20
Trong một bộ sưu tầm hình ảnh hiếm hoi về Đông Dương vào năm 1903, cuộc sống của người dân các nước thuộc địa được tái hiện qua đôi mắt của người Pháp. Trong đó, các công trình kiến trúc thuộc địa nối...
Nhà thờ cổ nhất Phú Yên, nơi lưu giữ quyển sách viết bằng Quốc ngữ đầu tiên
Cách thành phố Tuy Hòa khoảng 35km, An Thạch là một vùng quê yên bình thuộc huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên, nơi có dòng sông Kỳ Lộ vắt mình chảy ngang qua. Giữa vườn tược và ruộng đồng của xóm nhỏ ven sôn...
Brian Letwin in Di Sản
Chuyện về tàu cánh ngầm Voskhod, 'di tích' Xô Viết một thời tung hoành khắp Việt Nam
Cách đây không lâu, đã từng có những “sinh vật” khổng lồ lướt trên vùng biển giữa Sài Gòn và Vũng Tàu. Và giống như loài khủng long thời tiền sử, chúng dần dần biến mất, chỉ có những bộ xương là còn s...
Cụ cố tôi từng đến Đông Dương để phát triển đường sắt, nhưng tiếc rằng, đây không phải là flex
Tranh ảnh về Hà Nội xưa không phải là hiếm, nhưng những tấm hình sau có chút khác biệt — chúng là một phần của lịch sử gia đình tôi. Những bức ảnh dưới đây, thu thập từ 5 bộ album khác nhau, là những ...
Số phận 'ba chìm bảy nổi' gần 2 thế kỷ của Ga Sài Gòn
Du khách viếng thăm TP. HCM bằng tàu lửa thường ngạc nhiên khi thấy Ga Sài Gòn, tọa lạc tại Hòa Hưng, lại cách quận trung tâm một đoạn đường khá xa. Trên thực tế, Ga Sài Gòn hiện nay đã là ga thứ ba đ...
Lịch sử thăng trầm đằng sau tuyến đường sắt Bắc - Nam đầu tiên của Đông Dương
Ngày 2/9 hàng năm là một ngày đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, không chỉ đánh dấu ngày đất nước dành được độc lập, mà còn là kỷ niệm ngày tuyến đường sắt Bắc - Nam được hoàn thành.
Giai thoại lịch sử đằng sau Cung Văn hóa Lao Động và hồ bơi đầu tiên của Sài Gòn
Tọa lạc tại số 55B Nguyễn Thị Minh Khai, Cung Văn hóa Lao Động từng là một chốn giao lưu dành cho tầng lớp thượng lưu của bộ máy thuộc địa.
Paul Christiansen in Di Sản
Bằng nghệ thuật, Bảo tàng Quang Trung kể khúc sử thi hùng tráng của dân tộc
Cách trung tâm thành phố Quy Nhơn chỉ 45km là Bảo tàng Quang Trung, một trong những bảo tàng kỳ công nhất Việt Nam.
Có một Quy Nhơn mộc mạc như thế vào năm 1965
Saigoneer luôn có một tình yêu đặc biệt dành cho thành phố biển Quy Nhơn.
Những tầng lớp ký ức bị lãng quên ở Hội quán Quảng Đông Hà Nội
Cùng với sự xoay vần của lịch sử, những lát cắt của một đô thị nghìn năm chuyển mình để bao bọc những tầng nghĩa mới.
Hà Nội phố năm 1940 qua loạt ảnh trắng đen
Suốt hàng nghìn năm qua, phố xá luôn gắn bó mật thiết với đời sống của người Việt. Mọi sự phát triển đều có thể nhìn thấy rõ ở đó cả.
