Sài·gòn·eer

Paul Christiansen

in Môi Trường

Từ chuyện chú rùa mang tên Bánh Xèo, nghĩ về vị thế người Việt trên bản đồ khoa học thế giới

Nước mắm, thứ nước màu hổ phách sóng sánh mang vị mặn mòi xen lẫn vị ngọt thanh của thịt cá, từ lâu đã là linh hồn của mọi món ăn và là biểu tượng bất biến của bản sắc Việt. Thế nhưng, thứ gia vị quốc hồn quốc túy ấy lại bắt nguồn từ một cái tên phương Tây: cá cơm Commerson. Nếu chai nước mắm trên mâm cơm nhà bạn đến từ vùng biển miền Trung, nơi khai sinh ra nghề mắm, thì loài cá được ủ muối để chắt ra dòng tinh chất ấy chính là Stolephorus commersonnii. Danh pháp này được ấn định vào năm 1801 để vinh danh Philibert Commerson, một người Pháp da trắng. Hãy thử quay ngược thời gian về những bếp nhà gian khó thời thuộc địa. Ngày ấy, niềm vui hiếm hoi sau một ngày lao dịch có khi chỉ là bữa cơm nghèo được chan chút nước mắm chắt chiu. Ấy vậy mà, thứ hương vị an ủi linh hồn người Việt lúc bấy giờ lại được làm nên từ loài cá mang tên của chính kẻ xâm lược.

in Đời Sống

Nhà văn Dạ Ngân và những hồi ức về Cư xá Thanh Đa: Cuộc chia tay không dễ

Mùa hè 1982, được đến Cư xá Thanh Đa, với tôi là một hạnh ngộ. Khu nhà ở có quy mô lớn nhất Sài Gòn nửa đầu thập niên 1970 — gần 4.000 căn hộ khép kín gồm khoảng 50.000 cư dân. Cư xá nghĩa là dành cho những người có nghề nghiệp ổn định, cộng đồng an vui kiểu mẫu. Ở những căn hộ 3 phòng ngủ, những viên chức, giáo chức, bác sĩ, kỹ sư, quân nhân từ hàm tá trở lên vui thích với niềm tự hào của những người tạo ra một tiểu khu như thế.

in Môi Trường

Vì đâu mà Đông Nam Á dần trở thành 'thùng chứa rác thải nhựa' của phương Tây?

Vào tháng 8/2025, bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc tại Geneva, nhà hoạt động môi trường người Malaysia Wong Pui Yi đã phát đi thông điệp thống thiết đến các cường quốc Global North (Bắc toàn cầu): “Hãy ngưng xem Global South [Nam toàn Cầu] như cái thùng chứa rác thải nhựa mà các vị không xử lý được.”

in Kiến Trúc

Nhìn lại Sài Gòn những năm 2009–2012 qua quá trình hình thành tòa nhà Bitexco

Sài Gòn thay đổi nhanh đến mức đường chân trời dường như biến chuyển sau mỗi đêm thức dậy. Khi những cao ốc tại Thủ Thiêm còn chưa kịp quen mắt, ta đã thấy Thanh Đa rục rịch chuyển mình, rồi những khu chung cư cao cấp với kiến trúc hiện đại lại liên tục mọc lên.

in Đời Sống

Mảng xanh, lớp lang kiến trúc và không gian tưởng niệm tại Công viên số 1 Lý Thái Tổ

Trong nỗ lực làm xanh không gian thành phố, trong vài tháng gần đây, Sài Gòn đã từ từ phá rào, cải tạo hàng loạt khu đất đã nhiều năm rơi vào lãng quên do dự án treo thành công viên phục vụ người dân. Trong đó, công trình tại số 1 Lý Thái Tổ, được định hướng trở thành đài tưởng niệm các nạn nhân đại dịch Covid, là một trong những địa điểm được yêu mến nhất. Từ lúc mở rộng cửa vài tháng trước đây, công viên thu hút nhiều khách thập phương và địa phương đến tản bộ, tưởng niệm, hay chỉ đơn giản là để hít chút không khí trong lành dưới tán cây cổ thụ sừng sững.

in Đời Sống

Soi bóng dư chấn đại dịch dưới bầu trời xanh và đài tưởng niệm 'giọt nước'

Gần đây, tôi có dịp ghé thăm công viên tưởng niệm COVID-19 vừa khánh thành tại số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài. Mở cửa từ...

in Đời Sống

Saigon Farm: Nơi tiếng vó ngựa làm dịu những xáo trộn tâm hồn

Con đường dẫn vào Saigon Farm hẹp dần, cỏ mọc quá đầu khiến thành phố tự lúc nào biến mất sau khoảng xanh ngút ngàn ấy. Không còn tiếng còi xe. Gió thổi xào xạc từng cơn. Tiếng chó sủa, gà gáy, đám ngựa cúi đầu ăn cỏ, tiếng vó chạm đất đều đều, rồi bóng một người đang đẩy chiếc xe chất đầy cỏ tươi bước tới. Tôi nhớ rất rõ khoảnh khắc ấy. Một sự dịu lại trong ngực, như khi bạn thở ra thật sâu mà không hề hay biết mình đã nín thở suốt bao lâu.

in Đời Sống

Sắc xanh trăm năm nơi 'thủ phủ' lá dong Tràng Cát

Trên những triền đất cát pha ven sông của xã Kim An, huyện Thanh Oai, Hà Nội, có một ngôi làng nhỏ mang tên Tràng Cát. Nơi đây, lá dong đã trở thành ký ức, sinh kế của người làng suốt nhiều thế kỷ. Cũng từ những mảnh vườn ở Tràng Cát, lá dong đã được “hô biến” thành những chiếc bánh chưng, điểm tô sắc xanh ngày Tết khắp mọi miền.

Back Đời Sống

Thi Nguyễn

in Công Nghệ

Gõ tiếng Việt, Phần 1: Cuộc tương ngộ giữa Ngôn ngữ, Danh tính và Công nghệ

Những trải nghiệm đầu tiên của tôi với máy tính bắt đầu trong lớp tin học hàng tuần khi còn ở cấp tiểu học.

in Kiến Trúc

[Hình Ảnh] Thiên nhiên ngập tràn trong ngôi nhà bê tông Ninh Bình

Hoàn thành vào năm 2018, ngôi nhà giản dị nhưng có tính ứng dụng cao này như một tuyên ngôn phản bác lại xu hướng kiến trúc nhà ở cầu kỳ, kiến trúc "đài các" đang được ưa chuộng Ninh Bình.

in Kiến Trúc

Kiến trúc hiện đại Sài Gòn: Hơn cả phong cách, đó là một tinh thần lạc quan

Trong vòng 30 năm trở lại đây, nền kinh tế của thành phố Hồ Chí Minh đã và đang chứng kiến một sự chuyển mình mạnh mẽ. Từ năm 1986 khi nhà nước thực hiện chính sách Đổi Mới, nới lỏng một số luật đầu t...

Michael Tatarski

in Môi Trường

Có gì trong khoá học bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam tương lai?

Tại Vinh, có một khóa học nhằm mục đích mang đến cho các sinh viên Việt Nam cơ hội thay đổi cách người Việt thường đối xử với động vật.

in Kiến Trúc

[Hình Ảnh] Ngỡ ngàng với thiết kế độc đáo của ngôi trường cho trẻ em H’Mông

Được thiết kế bởi một nhóm kiến ​​trúc sư ở Sài Gòn, dự án điểm trường công lập quận Bó Mon vén màn một công trình mới dành cho trẻ em ở khu vực hẻo lánh nhất của tỉnh Sơn La.

in Kiến Trúc

[Hình Ảnh] Ngôi nhà của những tâm hồn tĩnh lặng ở Thái Nguyên

Nhìn từ bên ngoài, nơi này khoác lên mình dáng hình mà ta thường thấy ở những căn nhà thành thị hạn chế về diện tích. Nhưng một khi bước vào bên trong, ngôi nhà mở ra với ba khu vực rộng lớn bao quanh...

in Kiến Trúc

[Hình Ảnh] Nhà ngập tràn thiên nhiên của cặp vợ chồng ở Đà Nẵng

Chivihouse – đặt theo tên hai cô con gái của chủ nhân ngồi nhà là Chi và Vi, được thiết kế bởi các kiến ​​trúc sư tại Hinz Studio, một văn phòng kiến trúc có trụ sở ở Sài Gòn và Đà Nẵng.

in Đời Sống

[Ảnh] Những đối lập thú vị giữa cũ và mới ở Thủ Thiêm

Ngay đối diện trung tâm thành phố Sài Gòn, một đô thị mới đang dần mọc lên trải dài khỏi biên độ mà mắt ta có thể nắm bắt.